Aproveitando a inauguração da Feira do Livro de Guadalajara, no México, o Babelia acolhe as reflexões de diferentes personalidades ligadas à cultura latino-americana. Entre elas, Alberto Manguel, que fala, é claro, sobre livros. Para ler aqui.

One of my favorite books (and one which I am thankful for, on an incidental but timely sidenote), is Alberto Manguel and Gianni Guadalupi’s The Dictionary of Imaginary Places. If you are ever bored, just randomly delve into this book and discover such places that are “just around the corner of your mind” and where “reality is an intruder.” It is a literally fantastic book.

To compile their dictionary, Manguel and Guadalupi painstakingly combed literature for all the places authors have made up over the years. As the back cover has it, the dictionary covers “from Atlantis to Xanadu” and those are really just two of the less interesting examples. Also included in the dictionary are Paflagonia, Hollin, Blokula, and the Valley of Voe. (If you can identify these places already, you are far more well-read than I and may not need to look at this book after all.)

And the book’s breadth is not its only selling point. As fans of Manguel will undoubtedly have guessed, the writing is also absolutely perfect. It walks the line between scholarly and silly perfectly, taking its subjects as seriously as any author of a “real” encyclopedia, but still managing to produce a book of great whimsy. One entry for a particularly well-known castle begins: “HOGWARTS, a school of witchcraft and wizardry, somewhere in England.” It then continues, “Visitors taken on a tour will be guided through a vast hall…Thanks to a clever spell, the ceiling looks like the sky outside; it is hard to believe that the hall does not open onto the heavens” (291).

So next time you’re planning a vacation to the isles of the imaginary, I highly recommend this dictionary. Even if you’re just enjoying a day at home spent in your own imaginings this book will surely help guide you to a wonderful imaginary location.

On a related note, if you’re seeking further published proof of your favorite fairy or mythic castle, definintely seek out the Encyclopedia of Things that Never Were by Michael Page and Robert Ingpen. It is similarly amazing and far more beautifully illustrated.

Ninguna de nuestras experiencias es del todo nueva. Buscando, descubrimos que las catástrofes más atroces y los paraísos más íntimos ya tienen su modelo en un cierto momento pasado, en un cierto episodio oculto en los archivos de alguna biblioteca. Los alquimistas veían en tales espejos la prueba de un dios generoso que se refleja en nuestra geografía e historia terrenales; los existencialistas, un dios aburrido que no sabe inventar nada nuevo. Para Aleksandar Hemon tales comparaciones no sirven ni para la alabanza ni para la elegía. En cambio, permiten multiplicar los interrogantes, escapar a los límites de una crónica específica, indagar más allá del mero campo de un único evento. Nacido en 1964 en Sarajevo, la ciudad paradigma de la guerra de la segunda mitad del siglo veinte, e instalado desde 1992 en Chicago, ciudad paradigma de los mataderos,mafia y sindicatos de la primera mitad del siglo veinte, no es de extrañar que el tema central de Hemon sea ese juego especular entre ciertos acontecimientos al parecer distantes y diferentes.

En El proyecto Lázaro, los dos eventos reflejados son un crimen cometido en Chicago a principios del siglo veinte y un viaje a Sarajevo a principios del siglo veintiuno. El crimen es el asesinato de un joven ruso judío, un tal Lázaro Averbuch, cometido por el jefe de la policía de Chicago, George Shippey. El segundo es la búsqueda que emprenden el joven escritor bosnioamericano Vladimir Brik, y su amigo Rora, para hallar las claves de esa muerte, en un país que ya no existe. Lázaro tenía diecinueve años cuando fue asesinado; era pobre, recientemente inmigrado a Chicago donde trabajaba su hermana Olga. Se había hecho amigo de unos jóvenes anarquistas y, el día de su muerte, había ido a entregar una misteriosa carta al domicilio del jefe de policía. Esto es todo lo que se sabe de él. Brik quiere saber más. Al igual que cada episodio se desdobla en pasado y presente, en un aquí y un allá, también los personajes y los paisajes poseen su oscuro reflejo. Lázaro es un soñador, un inocente y, como su homónimo bíblico, es llamado a renacer de entre los muertos. Brik no es sólo un ambicioso escritor; es también un ser perdido entre culturas, un ex yugoslavo incapaz siquiera de mantener su relación matrimonial con una chica americana. Chicago es el Nuevo Mundo pero también el paranoico Estado capitalista, espantado por el espectro de comunistas y anarquistas, o mejor dicho, de todo lo extranjero. La ex Yugoslavia es la escena de antiguos pogromos y miseria, reconvertida en campo de acción para la nueva mafia possoviética y el crimen cotidiano. La dividida patria de Brik (y de Lázaro) es el reflejo grotesco de la América mercantil, que a su vez refleja la xenofobia y la violencia política de la antigua región europea.

Ambas son sociedades saturnianas: devoran a sus hijos. Para escapar a su suerte, Brik debe convertirse en cronista de su antiguo hermano, la otra víctima, Lázaro. De manera magistral, en una lengua precisa, inventiva, cercana al renovado inglés de Nabokov, una lengua que no fue suya hasta pasados los treinta años, Hemon construye un doble mundo de intrigas y paradojas. Hay en este libro una sabiduría asombrosa, desconcertante en alguien aún joven (aunque la historia de la región delmundo donde nació Hemon sin duda envejece hasta a los recién nacidos). Hay aquí un humor sutil, una ironía finísima, sin el más mínimo dejo de desprecio, incluso hacia los personajes más despreciables. Pero sobre todo, está la invención de la víctima absoluta, triunfante, noble en medio de la aterradora injusticia a la que es sometida: Olga, la hermana de Lázaro, simbiosis más allá de la alegoría de María y deMarta, activa y contemplativa a la vez, heroína de un drama que no puede (que nadie puede) entender porque ninguna razón lo justifica, salvo la inconmensurable presencia de nuestro mal de todos los días. Olga no entiende por qué su hermano ha muerto, pero quiere enterrarlo honorablemente, según el ritual judío; no entiende por qué el compañero de Lázaro es perseguido, pero quiere ayudarlo por amor a su hermano; no entiende por qué los poderes policiales de Chicago la agreden y por qué la comunidad judía la engaña, pero persiste en actuar de la manera más honorable posible. Es esta dignidad suya la que la eleva por encima de los otros personajes y de sus atroces comportamientos. Es Olga quien el lector recuerda al cerrar el libro. Rita da Costa ha logrado una espléndida traducción, límpida y fiel a las invenciones lingüísticas del original, felizmente libre de las habituales torpezas de una versión literal. Sólo un reproche debe hacerse a la edición española: el haber imitado la nefasta costumbre anglosajona de agregar adornitos a un libro, en este caso, una fatua entrevista al autor, entrevista cuyo propósito parece ser explicar la novela a un público que se supone no suficientemente inteligente para entenderla por sí mismo. Tales interferencias editoriales son inaceptables y ofensivas. El proyecto Lázaro es una de las mejores novelas que he leído en mucho tiempo. Son pocas las veces en las que un libro renueva, sin escándalo, el arte de contar. Con su aguzado lenguaje, su inteligencia, su respeto por las nuevas formas estilísticas que su tremendo tema exige, Hemon ha escrito una intachable obra maestra.

ALBERTO MANGUEL

« Lire est une activité politique, au sens où cela permet de prendre parti dans la vie de la cité, dans la chose publique. C’est pour cela que nos gouvernants essaient de censurer, d’appauvrir la lecture afin d’affaiblir l’activité intellectuelle. Pour fabriquer des consommateurs dociles, surtout pas des individus capables de penser par eux-mêmes, de poser des questions intelligentes. C’est pour cela que les lecteurs doivent se battre ; car un lecteur c’est quelqu’un qui, au fur et à mesure qu’il se construit et s’enrichit par ses lectures, devient de plus en plus capable de poser des questions pertinentes. Je pense qu’il existe aujourd’hui une nécessité impérieuse de défendre l’activité intellectuelle et de lui redonner une place centrale dans nos sociétés. Il faut remettre la bibliothèque, et non la banque, au centre. »

Alberto Manguel
interview dans le n° 51 de
Chroniques de la BnF, nov-.déc. 2009

—–

Image : Droit Devant, photo de Damien Doumax
(Merci à Wictoria de m’avoir fait découvrir ce photographe)

Alberto Manguel’s The Library At Night examines books, reading and the library through a series of themes. It’s the sort of book where so much of it feels quotable that one is tempted to give up: the book resists being reduced, highlighted. Still, here’s some quotes I have pulled from it:

A library is an ever-growing entity; it multiplies seemingly unaided, it reproduces itself by purchase, theft, borrowings, gifts, by suggesting gaps through association, by demanding completion of sorts. (56)

During the day, I write, browse, rearrange books, put away my new acquisitions, reshuffle sections for the sake of space. Newcomers are made welcome after a period of inspection. If the book is second-hand, I leave all its markings intact, the spoor of previous readers, fellow-travellers who have recorded their passage by means of scribbled comments, a name on the fly-leaf, a bus ticket to mark a certain page. Old or new, the only sign I always try to rid my books of (usually with little success) is the price-sticker that malignant booksellers attach to the backs. These evil white scabs rip off with difficulty, leaving leprous wounds and traces of slime to which adhere the dust and fluff of ages, making me wish for a special gummy hell to which the inventor of these stickers would be condemned. (17)

And yet, however careful our reading, remembered texts often undergo curious changes; they fragment, shrivel up or grow unpredictably long. In my mental library, The Tempest is reduced to a few immortal lines, while a brief novel such as Juan Rulfo’s Pedro Paramo occupies my entire Mexican imaginary landscape. A couple of sentences by George Orwell in the essay “Shooting an Elephant” expand in my memory to several pages of description and reflection that I think I can actually see in my mind, printed on the page; of the lengthy medieval romance The Devoured Heart, all I can remember is the title. (197)

Após a aquisição de três novos volumes para a minha emergente biblioteca, deparo-me agora com a dúvida. Já estou acostumado com esse sentimento. Aliás, para falar a verdade, não me deparei com ela agora. Ela sempre me persegue. É insistente. Dúvida para escolher uma faculdade, uma roupa, um restaurante para ir comer. Dúvidas banais, para não dizer heréticas. Mas, o que posso fazer? Tenho dúvidas porque tenho opções.

A incerteza é algo corriqueiro em nossas vidas. Antes de sair de casa ficamos em dúvida sobre qual roupa vestir. Vai fazer frio, calor, chover (será que levo guarda-chuva?)? Qual é mais bonita? Com qual fico mais bonito? Será que essa camiseta combina com essa calça? Bom, isso é só o começo do dia. Depois, passamos o resto do dia tendo que escolher entre isso e aquilo. No almoço temos um bufê de opções de saladas, massas, carnes e sobremesas. Isso quando não temos a sorte de irmos a um Café Colonial. Pois, aí sim desesperamo-nos com o excesso de variedades expostos ao alcance de nosso garfo. Algumas questões temos que resolver rápido. No trânsito, por exemplo, pego a via da esquerda, da direita ou a do meio?

Quanto mais alternativas temos, maiores são as dúvidas. Porém, não podemos cair no erro da indecisão, como Descartes determina a dúvida em questões práticas em sua filosofia. De acordo com Ollivier Pourriol, em seu livro Cinefilô, o filme A Vila dá um bom exemplo de tomada de decisão. Na cena em que a personagem cega atravessa a floresta com sua capa amarela para buscar remédios para o seu namorado. O que o autor traduz para uma linguagem cartesiana, concluindo que “Uma ação só poderá ser decisiva se for decidida”. Portanto, tenhamos a dúvida, mas não percamos o espírito e a capacidade de decisão.

Dúvidas, sempre teremos. Basta termos opções. Entretanto, não podemos nos acovardar ante a decisão. Pensemos e reflitamos antes de resolver. É sempre interessante ponderarmos um pouco antes de agir. Pois, nossas ações, por mais banais que sejam, sempre refletirão em eventos futuros. Conforme constatou Edward Lorenz (1917-2008), meteorologista norte-americano, pequenas alterações levam a resultados muito diferentes. Como no alegórico exemplo que batiza o seu estudo: “Efeito Borboleta”; situação em que o simples bater das asas de uma borboleta pode desencadear um tufão. Assim sendo, é sempre bom ter um pouco de dúvida para pensar um pouco antes de decidir.

Mas, voltando aos meus livros novos, ainda não sei qual devo começar a ler primeiro. A dança dos deuses: futebol, sociedade, cultura, onde o historiador Hilário Franco Júnior pretende pensar um pouco sobre o papel que o futebol desempenha em nossa cultura. Uma história da leitura, de Alberto Manguel, que conta a história de um hábito que, para o autor e para todos que lêem, é quase tão essencial quanto respirar. Ou, Vida de escritor, onde o jornalista Gay Talese propõe-se a contar a sua carreira, seus fracassos, seus acertos, enfim sua vida como escritor.

http://en.wikipedia.org/wiki/Alberto_Manguel

&

http://en.wikipedia.org/wiki/The_Dictionary_of_Imaginary_Places

Give me something to read when I awake. <3

Uma história da leitura, Alberto Manguel (R$62,50, Saraiva)

Por uma gastronomia brasileira, Alex Atala (Livraria Cultura)

A peste, Albert Camus (R$17,90, Saraiva)

_______________

Veja também as pilhas de livros dos meses anteriores.

Il lettore ideale non va confuso con il lettore effettivo.
[...]
La letteratura non dipende dai lettori ideali, ma solo da lettori sufficientemente bravi.

Alberto Manguel, “Appunti per una definizione del lettore ideale”, in Al tavolo del cappellaio matto, Archinto.

Υπάρχει μια κατηγορία βιβλίων που όσο κι αν τ’ αγαπάω και απολαμβάνω την ανάγνωσή τους (και σπεύδω μόλις πάρω χαμπάρι την ύπαρξή τους να τα προμηθευτώ) άλλο τόσο φοβάμαι να τα πιάσω στα χέρια μου και να τ’ ανοίξω στην πρώτη τους σελίδα. Γιατί εκ πείρας γνωρίζω ότι θα με κάνουν να ξεστρατίσω από κάθε μου προγραμματισμό και θα με παρασύρουν σε άλλα αναγνωστικά μονοπάτια για να βρεθώ πολύ σύντομα με ένα σωρό αρχινισμένα βιβλία στο πλάι μου και με τις υποθέσεις και τις σκέψεις μου ένα κουβάρι μες στο μυαλό μου.

Τέτοια είναι τα βιβλία που μιλάνε στις σελίδες τους για (πολλά) άλλα βιβλία. Αν μάλιστα ο συγγραφέας είναι από τους αγαπημένους μου (ή είναι απλώς καλός) και έχει επιπλέον οργανώσει με τέτοιον τρόπο το βιβλίο του ώστε να μη θυμίζει έργο αναφοράς (ακόμη και αν είναι), ο αναγνωστικός μου ίλιγγος είναι εξαρχής εξασφαλισμένος: θα αρχίσω να ανοίγω και να διαβάζω ή να ξαναδιαβάζω όποιο βιβλίο αναφέρεται εκεί μέσα χωρίς να μπορώ να σταματήσω για να τελειώσω το ένα πριν πιάσω το επόμενο.

Παραδείγματα, πολλά και διάφορα: «Ο δυτικός κανόνας» και το «Πώς και γιατί διαβάζουμε» του Χάρολντ Μπλουμ, «Το καμαράκι κάτω από τη σκάλα» και «Τα μέτρα και τα σταθμά» του Διονύση Καψάλη, η «Μίμησις» του Έριχ Άουερμπαχ, το «Διαφθορείς, εραστές, παραβάτες» του Άρη Μαραγκόπουλου, «Η ερωτική λογοτεχνία» του Jean-Jacques Pauvert και «Οι απελευθερωτές του έρωτα» του Alexandrian, «Η ιστορία των ουτοπιών» του Λιούις Μάμφορντ.

Γι’ αυτό προτιμώ και προσπαθώ τέτοιου είδους βιβλία να τα φυλλομετρώ και να τα διαβάζω αποσπασματικά και όχι συστηματικά ξεκινώντας από την πρώτη τους σελίδα για να καταλήξω στην τελευταία. Όπως έκανα δηλαδή με το βιβλίο του Alberto Manguel “A reading diary”, που τρία χρόνια τώρα το διέτρεχα και δεν είχα διαβάσει ολόκληρο παρά μόνο το κεφάλαιο που αναφέρεται στον «Δον Κιχώτη». Μέχρι τις προάλλες που σκέφτηκα ότι είναι καιρός πια να πω δυο λόγια για τον συγγραφέα από τον οποίο πήρε το όνομά του το παρόν μπλογκ και άνοιξα τα βιβλία του για να τα διαβάσω από την αρχή άλλη μια φορά (νομίζω ότι έχω έντεκα δικά του βιβλία στη βιβλιοθήκη μου).  

Ο Αλμπέρτο Μανγκέλ γεννήθηκε το 1948 στο Μπουένος Άιρες. Ο πατέρας του ήταν ο πρώτος πρεσβευτής της Αργεντινής στο Ισραήλ κι έτσι ο συγγραφέας έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Τελ Αβίβ μιλώντας σχεδόν αποκλειστικά αγγλικά και γερμανικά – για ν’ ακολουθήσουν στη συνέχεια της ζωής του τα ισπανικά και τα γαλλικά. Το 1964 ο τυφλός Χόρχε Λουίς Μπόρχες ζήτησε από τον Μανγκέλ, ο οποίος ήταν τότε δεκαέξι χρονών κι είχε επιστρέψει πια στην Αργεντινή, να πηγαίνει κάποια βράδια στο σπίτι του για να του διαβάζει. Ο νεαρός Μανγκέλ δέχθηκε, βέβαια, την πρόταση και αυτές οι συναντήσεις συνεχίστηκαν για τα τέσσερα επόμενα χρόνια, μέχρι που ο Αλμπέρτο Μανγκέλ εγκατέλειψε την Αργεντινή για να ζήσει για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια στη Βαρκελώνη, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Μιλάνο, στην Ταϊτή, ωσότου εγκατασταθεί μόνιμα πια στο Τορόντο και γίνει καναδός πολίτης. Σήμερα ωστόσο ζει σ’ ένα μικρό χωριό της Γαλλίας, σε δικό του σπίτι μαζί με τα τριάντα χιλιάδες περίπου βιβλία του.

Έχει γράψει ενδιαφέροντα μυθιστορήματα, έχει γράψει εκπληκτικά δοκίμια (για την ανάγνωση, για τις βιβλιοθήκες, για την τέχνη, για τα παιχνίδια, για τον Όμηρο…), έχει συνθέσει πολλές εξαιρετικές ανθολογίες (ερωτικής λογοτεχνίας, φανταστικής λογοτεχνίας…) και έχει επιμεληθεί και μεταφράσει δεκάδες βιβλία. Από τον Μπόρχες διδάχθηκε ότι η ευτυχία μπορεί να βρεθεί στα βιβλία· «Δεν ξέρω γιατί ακριβώς πιστεύω ότι ένα βιβλίο φέρει μέσα του την πιθανότητα της ευτυχίας. Είμαι όμως πραγματικά ευγνώμων γι’ αυτό το μικρό θαύμα», έλεγε ο Μπόρχες κι ο Αλμπέρτο Μανγκέλ φαίνεται να προσπαθεί σε όλη του τη ζωή να βρει την απάντηση σε αυτό το μυστήριο.

Το καλοκαίρι του 2002 αποφάσισε να ξαναδιαβάσει δώδεκα από τα πιο αγαπημένα του βιβλία (ένα για κάθε μήνα) και να κρατάει ημερολογιακές σημειώσεις από τις αναγνώσεις του, θέλοντας κυρίως να διαπιστώσει (ή πιο σωστά να επιβεβαιώσει) τον βαθμό που τα παλιά αυτά βιβλία αντανακλούσαν και σχολίαζαν καίρια τη σύγχρονή μας πραγματικότητα. Δημιούργησε έτσι ένα απολαυστικό ανάγνωσμα που δείχνει και αποδεικνύει (σε όποιον δεν το γνώριζε ήδη) πόσο η λογοτεχνία και η ζωή ταυτίζονται και πόσο η μία πλουτίζει την άλλη – και η άλλη τη μία.

Τα δώδεκα βιβλία που ο Αλμπέρτο Μανγκέλ επέλεξε να ξαναδιαβάσει είναι τα εξής (δίνω τους τίτλους όλων στα ελληνικά εκτός των δύο που δεν έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας):

1. Αντόλφο Μπιόι Κασάρες, Η εφεύρεση του Μορέλ
2. Χ. Τζ. Γουέλς, Το νησί του δόκτορος Μορώ
3. Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, Κιμ
4. Φρανσουά-Ρενέ Σατωμπριάν, Memoirs from beyond the grave
5. Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, Το σήμα των τεσσάρων
6. Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, Εκλεκτικές συγγένειες
7. Κένεθ Γκράχαμ, Ο άνεμος στις ιτιές   
8. Μιγκέλ Θερβάντες, Δον Κιχώτης
9. Ντίνο Μπουτζάτι, Η έρημος των Ταρτάρων
10. Σέι Σόναγκον, Το κρυφό ημερολόγιο
11. Μάργκαρετ Άτγουντ, Ανάδυση
12. Χοακίμ Μαρία Ματσάδο ντε Ασσίς, The posthumous memoirs of Bras Cubas

Μεταφράζω και αντιγράφω δυο-τρεις από τις φράσεις που υπογράμμισα στο βιβλίο του Μανγκέλ, στο οποίο εκτός από τις ποικίλες κρίσεις και σχόλια που γεννιούνται στον συγγραφέα για τα βιβλία που διαβάζει περιλαμβάνονται επίσης πολλές παρατηρήσεις του και σκέψεις του για την πράξη της ανάγνωσης, για την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, για τη ζωή του καθώς και πλήθος από ερεθιστικές λίστες και ιδέες για βιβλία («Τρελοί επιστήμονες από την παγκόσμια λογοτεχνία», «Τα αγαπημένα μου αστυνομικά μυθιστορήματα», «Φανταστικές βιβλιοθήκες», «Οι πιο ενδιαφέροντες λογοτεχνικοί χαρακτήρες», «Περί αϋπνίας»).     

«Ίσως αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο διαβάζουμε και για τον οποίο στις πιο σκοτεινές μας στιγμές επιστρέφουμε στα βιβλία: για να βρούμε λέξεις για αυτό που ήδη γνωρίζουμε.»

«Θα μπορούσα να συνθέσω ένα ημερολόγιο που να είναι φτιαγμένο αποκλειστικά από αποσπάσματα από άλλα ημερολόγια. Αυτό θα αντανακλούσε τη συνήθειά μου να σκέφτομαι με παραθέματα.»

«Μου φαίνεται πως καθώς διαβάζω κρατάω σημειώσεις, χωρίς να το συνειδητοποιώ, γι’ αυτό που κάποια μέρα θα ζήσω ή για κάτι που κάποτε έζησα μα δεν κατόρθωσα να το κατανοήσω.»

Il lettore ideale non si preoccupa degli anacronismi, della veridicità documentale, dell’esattezza storica, della precisione topografica. Il lettore ideale non è un archeologo.

Alberto Manguel, “Appunti per una definizione del lettore ideale”, in Al tavolo del cappellaio matto, Archinto.

Scrivere sui margini è segno distintivo del lettore ideale.

Alberto Manguel, “Appunti per una definizione del lettore ideale”, in Al tavolo del cappellaio matto, Archinto.

In der ZEIT Online wird ein faszinierender Besuch bei Alberto Manguel, dem König der Leser, geschildert. Bekannt ist Manguel für seine Bücher “Die Bibliothek bei Nacht”, “Tagebuch eines Lesers” und “Die Geschichte des Lesens”.

I found this drawing yesterday when I was going through my notebook collection.

In January 2006 I was living in Oxford, working at one of the university libraries, and this drawing shows some of the little friends and objects that kept me company then: a blue plastic IKEA lamp, a knitted bird, a stuffed owl, a bottle of black Pelikan ink and a French ukulele-playing bear on a Japanese business card.

Alberto Manguel, writing in The Library At Night, understands the importance of those things we choose to line our dens with:

The stories that unfold in the space of a writer’s study, the objects chosen to watch over a desk, the books selected to sit on the shelves, all weave a web of echoes and reflections, of meanings and affections, that lend a visitor the illusion that something of the owner of this space lives on between these walls even if the owner is no more.

It’s nice to know that even though that desk and that study in Oxford no longer exist, I have a record in this little drawing of who and where I was back then.

I lettori che si suicidarono dopo aver letto il Werther non erano lettori ideali, ma solo sentimentali.
I lettori ideali di rado sono sentimentali.

Alberto Manguel, “Appunti per una definizione del lettore ideale”, in Al tavolo del cappellaio matto, Archinto.

I will sleep one night in the library to make the space truly mine. C. says that this is equivalent to a dog peeing in the corner – From A reading diary, Alberto Manguel

I read Albeto Manguel’s The library at night, which inspired me to get A reading diary. After reading the first few pages I realised I’d read them in reverse – Manguel’s library was brand new as he was writing A reading diary, whereas it was established during the writing of The library at night. That didn’t change the pleasure I got in reading more of his reading notes. I love the way Manguel writes, but the reading diary was especially intimate and full of insight. A reading diary reflects more than Manguel’s love of books and of reading, it reflects his love of humanity and of life.

My rating: 5/5

]]> http://squilibri2.wordpress.com/2009/06/28/il-libro-degli-elogi/ Sun, 28 Jun 2009 12:57:50 +0000 Stefania http://squilibri2.wordpress.com/2009/06/28/il-libro-degli-elogi/