Elizabeth, originally uploaded by aqui-ali.

Dikkate almamak ile kesin karar vermiş olmak arasında fark epey kayboluyor kimi zaman. En çok da onları seviyorum aranızdan. Çok yakınlar bana, farkında olmasalar bile. Henüz.

Amaçlarını Çuvaş interneti “Chăvashtet”i geliştirmek olarak belirleyen topluluk, Çuvaş halkı, dili, ülkesi ve kültürü ile ilgilenenleri sitelerine davet ediyor ve varsa sorularını cevaplıyorlar. Sitede Çuvaşistanla, Çuvaş kültürü, tarihi  ve dili ile igili sayfalar bulunuyor.

http://en.chuvash.org/e/41626f7574

Site anasayfada Çuvaşça, Rusça, İngilizce ve Esperanto dil şeçeneği sunuyor.
Siteye üye olarak yazı gönderebiliyor, sitenin gelişmesine katkıda bulunabiliyorsunuz. Türkoloji öğrencileri sitenin Türkçe versiyonunu hazırlasa, mesela…

Busayfadan yine Çuvaşlarla, daha doğrusu Çuvaşça ile ilgili bir hazineye geçiyoruz:

http://ru.samah.chv.su/

Enfes bir Çuvaşça-Rusça çiftdilli online sözlük. Buraya da üye olmak mümkün.

rabbit proof fance , originally uploaded by Nude Ant.

Birilerine anlatmam lazım. Birilerine susmam. Susarak anlatmam lazım. Susarak anlatmam.

Kusarak anlatmam lazım. Pusarak susmam. Anlatmadan susmalıyım.Susmadan anlatmalıyım.

Sustuğumda anlamalılar. Konuştuğumda anlamadılar.

Konuştuğumda sustular.

Sustuğumda konuşmuyorlar.

 

f o o t t r a c k s, originally uploaded by pigar.

ben birisiyim.

onlardan biriyim.

biri benim, biri sensin.

ben birim

bir benim, bir senim.

bir burada ben, ben değilim

burada ben bir değilim,

bir seninle değilim.

birim, tekim.

tekin değilim!

bir seninleyken yarım değilim.

Bridge Study III, originally uploaded by Joel Tjintjelaar – www.bwvision.com.

İstediğimde dönmedi. O zaman anladım kırdığımı.
Dörtgen çektirdim; bildiğin oda, dört duvar hapis etrafıma.
Algı kesicilerle vurdular bana, hiç hissetmedim.
İki kürdan destek yaptım da dilime, yine de kıvıramadım aşk sözlerini.
Dile gelemedim. Dize geldim.
Mor fili de alıp, yine uyuşuk gezmelere gidelim mi el ele?

Keman dediğin gıcırtıdan ibarettir özünde.

İstersen gıcırda. Onu bile dinlerim.

9750, originally uploaded by iGuuZ.

Keşke ağlayabilsem.

Sebepleri ve sonuçları; etrafımı saran bulutu, kaçamadığım karanlığı, uzaktaki ufku sana da anlatmak istiyorum. Anlatabilmek. Neden burada olduğumu, neden göremediğini. Dinlemeyeceğini de bilerek. Çaresizce sinirleniyorum.

Kendi başıma yaşıyorum hepsini, hiçbirinde yoksun sen. Belki de sadece bu yüzden yalnızım ben.

Hakasça ile ilgili çok güzel bir site <http://home.arcor.de/marcmarti/khakas/> adresinde bulunuyor. Siteyi çok güzel yapan özellikler İngilizce olması ve çok sade ve sistemli bir içeriğe sahip olması.

Anasayfada Hakasça ile ilgili bilgiler verilmiş, mesela  “Hakaslar çoğu çiftdilli olmak üzere 60,168′i Hakasça konuşan 78,500 kişi” denmiş.

Hakasçanın fonetiği ve sözlüğünü içeren sayfada sözlüğü kullanmak için harflere tıklayarak dosyaları bilgisayarınıza indirebiliyorsunuz.

Sitede ayrıca geleneksel Hakas takvimi, Hakas halk hikayeleri, bir adet Hakas cüzdan fotoğrafı (evet, aynen böyle), Hakasça ile ilgili bir bibliyografya (hiç Türkçe yayın içermiyor- demek ki site eski) ve Hakasça ve Hakasya ile ilgili linkler bulunuyor. Linklerin bir kısmı çalışmıyor ama gerçekten güzel sınıflanmış.

Hakasça’ya “hakkaçça” diyen bir arkadaşım vardı; Tokat usulü İtalyan refleksi. İtalyan refleksi için bkz. Olcas Suleymen, Yazık Pismo.

, originally uploaded by bigmetalemu.

Aklımı unutup vucudumla istesem seni, mağara adamıyım sana. Vücudunu bırakıp aklınla istediğinde beni, çok sinsisin bana.

Çok yürüdüm, yoruldum. Tek başıma aşındım. Suretinle tanıştım, aslınla anlaşamadım.

Başımın derdini ayaklarım çekti belki de. Yorgun ayaklarım değil, zihnim üzerindeyim artık ve bir isteğim de yok senden.

Sadece ört beni. Üşüyorum, ört beni.

Beynim çok sıradan, yok sıradan konularla meşgul sayende. Çay taşıdığın tepsi kadar düz. Masif. Sayende, artık iki kelimeyi bile bir araya getiremiyorum. Seni seviyorum, diyemiyorum.

Tefekkür ederim.

Sırlı camın önüne her geçtiğimde, bir hesaplaşma, itiş kakış yaşıyorum kendimle. Geçmişime dalıyor gözlerim, sorguluyorum beni, seni, ne varsa hayatımda; ne olacaksa gelecekte, ne olmasını istiyorsam. Gözlerime dalıyor gözlerim.

Aynalar saklamıyor hiç, ilan ve afişe ediyor sırrı; kusuyor belki de. Ne görüyorsa, gösteriyor, işaret ediyor. Kimi zaman kirli bir bar tuvaletinin fayansları, kimi zaman havlular ardımda, cicili evlerde bicili sabunlar raflarda. Ardıllar değişiyor, ben değişmiyorum. Ben değişiyorum; gözlerim değişmiyor, içime içime bakıyor, gözlerime bakamıyorum.

Soyuyor beni gözlerim, yiyecekmiş gibi bakıyor bana. Çıplak bırakıyor, yalnız kılıyor, zamanın dışına itiyor. Beni kendime hapsediyor; beni bana vuruyor; ne kaçabiliyorum, ne saklanabiliyor. Her ihtimalde ben varım, bir ben varım, birim, ihtimallerden biriyim, hayatın kendisiyim.

Hayat!

Hayat bir ihtimalden ibaret.

Çocuk olmak çok zor. Bir yandan kendi gerçeklerin var, gerçekleştimek istediklerin; bir de dünyanın gerçekleri, olabilirlikleri. Yıllarca seni okullara kapatıp, nerede yaşadığını ve nasıl yaşaman gerektiğini anlatıyorlar, bir düşünsene. Senden önce neler oldu, neden oldu; otur dinle. Sen hayallerinin hayal olduğunun bile farkında değilken, bu büyük sistem için yetiştiriyorlar seni.

Hastalanmak da biraz öyle. Ufak bir kaza yüzünden hareketlerim kısıtlı bu aralar. Çocuk olmak gibi. Yardıma muhtaç olmak, belli gerçekliklerle sınırlanmak gibi bazı zorunluluklarım, olmazsa olmazlarım var. Hayallerimin aksine, ötesine, berisine. Gerçekle hayal arasında bir gölgeli dünyam daha var: ayaklarım üzerinde durabilmek için plan ve istek. Düşündüğüm için, kafamın içinde olduğu için hayal; çabaladığım için gerçek. Gölgeli, zira bir gözüm güneşte, bir gözüm karanlıkta. Ama vazgeçmiyorum. Kutunun dışında çıkmaya çalışıyorum.

Peki, şikayetçi olan neden sensin? Sıkılganlığından, güçsüzlüğünden, bıkkınlığından nasıl bu kadar cesurca bahsedebiliyorsun? Hayatında değiştirmek için çaba sarfetttiğin hiçbir konu yokken, nasıl bu kadar şikayetçi olabiliyorsun? Denemeden, yola çıkmadan bu ne büyük yenilgi?

Kutunun içinde otur ve mızmızlan. Dünya bazen ne kadar kolay!

Kısa adı TIMA olan The Islamic Manuscripts Association’ın web sayfası <http://www.islamicmanuscript.org/Home.html>

Batı üniversitelerinde görev yapmakta olan doğulu bilimadamlarınca oluşturulduğu anlaşılan bu kuruluş yazma koleksiyonlarını korumak, kataloglamak ve digital arşive aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla kurulmuş. Derneğin teşkilatında Türk, İngiliz, İranlı, Arap bilimadamları görev almış. Aylık bir newsletter yayınlıyor ve yıllık konferans topluyorlar. Yazmalarla ilgili çalışmaları desteklemek ve yazmalar üzerinde çalışmalarla ilgili eğitim vermek gibi faaliyetleri var. News-Events’ten konferans, eğitim ve burs duyuruları takip edilebilir. Üye olunup aylık newsletter alınabilir.

Değişik dillerde birbirinin tercümesi olarak kullanılan false friend, faux amis, falsaj amikoj, falsche Freunde, fałszywi przyjaciele, lojnıye druzya terimlerini tabii ki Türkçeye kimse “sahte dostlar” diye çevirmiyor. Türkçede “yalancı eşdeğerler”, “sahte karşılıklar”, “sözde denkteşler” ifadeleri ile karşılanan bu terim “iki dilde aynı kökten gelen ancak farklı anlamlara sahip kelimeleri” anlatıyor.  Ortak kelimeleri olan dillerde sık görülen bir durumdur. Bu meseleyi, aynı kökten gelen ve anlamları değişmiş bolca ortak kelimeye sahip olan Türk dilleri açısından inceleyerek Türkolojinin gündemine getiren de  Prof. Dr. Mustafa Uğurlu.

Türkçe eşik, diğer bazı Türk dilinde “kapı” anlamındadır; Türkçe gün, diğerlerinde “güneş”; kol “el” vb. Ve Türk dilleri arasındaki bu sahte denklikler kelimlerin anlamları ile sınırlı değil; ekler, kelime frekansları, fiillerin valenc’i gibi konularda da bu durum görülür.

Ancak Türk dilleri ile ilgili olarak bu konuda pek fazla araştırma olmadığını <http://www.lipczuk.buncic.de/index.htm> adresinde bulunan
“An on-line hypertext bibliography on false friends” adlı enteresan çalışmadan öğreniyoruz. Çünkü en son 2006′da güncellenmiş olan bu listede Türk dilleri ilgili hiçbir çalışma bulunmuyor.

Bu bibliyografik çalışma Szczeciń [Şçeçin oku.] Üniversitesi öğretim üyelerinden Ryszard Lipczuk’un eserine dayanılarak hazırlanmış.

Ben de sahte dostlar terimine karşılık, Türk dilleri arasında tercümelerde çok yanılmaya sebep oldukları için, “yanıltıcı denklik” terimini öneriyorum.

Bir de kısaca false cognates‘ten bahsedeyim: Bunlar da iki dilde ortak kelimelerden fonetik olarak benzer olan ama kökenleri, anlamları alakasız olan kelimeler. Mesela Türkçe “direk”, İngilizce “direct” kelimeleri. İspanyolca para “için”, Türkçe para malum. Genelde bu false cognate‘ler yeni dil öğrenenlerin pek bir gülüşmeyi sevdikleri kelimelerdir.

Aramızda biriken o gerilimi seviyorum.

İster ateşli bir yatağa düşürsün bizi, ister münakaşalı bir masaya. Depdebeli, debili, densiz coşkunu seviyorum. Yıkmak için değil, kışkırtmak için kullandığında.

Aklımdaki kadın, istediğini susarak da elde edebiliyor.
Bağırış, çağırış; bir mücadele, bir talep olmadan, etmeden.

Gözlerinden okuyabiliyorum, dudakları kavuşmak için bir köprü.

Monumenta Altaica, Altay dillerine dair pdf formatında materyaller ve linkler barındıran zengin mi zengin bir site.  Materyal derken en temel başvuru kaynaklarından bahsediyoruz.  Sodaki menüden Sözlükler>Türk dilleri seçildiğinde pdf formatında karşınıza çıkan kitaplar öyle böyle değil. Etimoloji sözlüklerinden Sevortyan, Radloff, Clauson, Drevnetyurskiy var.  Modern Türk dillerinin sözlükleri de başka sitelere yönlendiriyor. Ancak linklerin bir kısmı açılmıyor. Açılan linklerden biri bizi Almanya’daki Uygurca metinler arşivine yönlendiriyor. Belki bu siteyi ayrıca anlatmak lazım:

<http://vatec2.fkidg1.uni-frankfurt.de/>

Yine sol menünün en altında bulunan “stati i knigi po altayskim yazıkam“da neler yok , neler… Mesela Melioranskiy’nin 1902 tarihli makalesi en eski makale. Çok eski tarihli makaleleri ararken buraya da bakılabilir.

Gramerler, modern metinler ve tarihi metinler de sol menüdeki seçenekler arasında. Ama tabii linklerin hepsi çalışmıyor. Güncel Yakutça için verilen linklerden bazıları açılıyor ve çok hoş siteler.

Sitede Rusça, İngilizce dil seçeneği var, üyelik sistemi yok. Yani dosyaları üye olmadan indirebiliyorsunuz.

Lisansüstü yapanlar buraya uğramadan geçmesin, derim.

<http://altaica.narod.ru/index.htm>

Not: Türkçestan sitesi Monumenta Altaica’nın linkleri kendilerinden aşırdığını (yani kaynak göstermeden aldığını) ama güncellemediğini söylüyor. (Evet linkler güncel değil.)

Orientaal vzw Türk, Arap, Fars, Rus ve Arnavut dilleri ve kültürlerine ait materyaller içeren bir site. Flamanca(?) açıklamaların bulunduğu sayfalar merakımızı celbetmekle birlikte doğrudan Exercises for students of Turkish sayfasına geçiyoruz:  Türkçe alıştırmalar. Ancak interaktif derslerin en güzel örnekleri diyemiyoruz tabii, ama gözatmadan da geçemiyoruz.

Bizi buraya asıl celbeden ise Türk dilleri sayfaları başlığı altındaki hazineler olmakla birlikte önce yine bir yan yol yapıyor ve Türkçekent‘e uğruyoruz.  Türkçe ile ilgili aklınıza gelebilecek ne kadar site varsa, hatta fıkralar bulunduran sitelere kadar listelenmiş, tek eksik adult entertainment kategorisinden ekşi sözlük. İsminin hatırına buraya da uğradıktan sonra asıl geleceğimiz yer olan Türkçestan‘dayız. Burada verilen linklerin tabii bir kısmı çalışmıyor ancak Türk dilleri ile ilgili güzel bir koleksiyon.

Son olarak; “Türkçekent” ve “Türkçestan” isimleri süper olmuş.

SakhaTyla sitesindeki online sözlükte henüz aradığım herhangi bir kelimeyi bulabilmiş değilim ve koleksiyonda fazla kitap yok ama sitenin böyle harikulade olmasını sağlayan şey de tam olarak bu sadelik:  Sade tasarım ve sade içerik.

Sitede Pekarskiy’nin sözlüğü ve Haritonov’un samouçitel Yakutçası taranmış olarak bulunuyor. Anasayfada Yakutça, İngilizce ve Rusça dil seçeneği bulunduğunu da ekleyelim. Ayrıca sitede Yatkutça klavye indirip Yakutça karakterleri yazmak için de bir uygulama bulunuyor.

Uygurca – Rusça, Rusça-Uygurca bir sözlük:

<http://tilachar.uyghurlar.biz/modules.php?op=modload&name=Tilachar&action=dictionary&newlang=uig>

İki harfle kelime aramaya olanak veren sitede verilen kelime sayısı biraz olmakla beraber Uygurcaya aşina olan bir kimsenin ihtiyacını büyük oranda karşılamaya yeter görünüyor.

Site sadece sözlükten ibaret değil, biz önce sözlükten bahsettik çünkü internette düzgün çalışan ve iyi bir kelime listesi olan bir sözlük bulmak bazen imkânsız oluyor.

Anasayfasında Uygurca, İngilizce ve Rusça dil seçeneği sunan sitenin default dilleri Uygurca ve Rusça. Kazakistan Uygurları tarafından hazırlandığı anlaşılan sitenin “tilachar” bölümünde konuşma kılavuzu (sözlük), gramer (grammatika), sözlük (lughet), alfabe vb. bulunuyor. “Translit” demişler ama iki alfabe arasında transkripsiyon yapmayı amaçlayan uygulama maalesef çalışmıyor. Ayrıca Uygurca ile ilgili linkler ve kullanılan kaynaklara da yer verilmiş.

Uygurların dili, sanatı, kültürü ve dini hakkında bilgiler veren ve forum sayfalarında Uygurlarla ilgili haberler veren bu amatör sitenin adresi şöyle <http://www.uyghurlar.biz/>

Türkistan Art Publishers adlı kuruluşun web sitesi:

<http://turkestonart.uz/en/index.html>

Sitenin ticari amaçlı olduğunu en başta belirtelim, yeni kurulmuş (2009) bir site olduğu için henüz içeriği pek doyurucu değil. Sitenin müziği siteyi burada değerlendirmemize sebep oldu. Bu müzik eşliğinde art-galery’ye bir göz atın derim; egzantrik. Bu kuruluşun EPOCH adlı bir de dergisi var, ikinci sayı henüz yayınlanmış.