1.Yumurta: Bir yumurta, yarım kilo tavuk, balık veya

et ile aynı miktarda protein içeriyor. Ayrıca kan için gerekli olan K vitamini, selenyum ve B vitamini de bulunuyor. Eğer az yağlı bir diyet uyguluyorsanız, günde 1 tane yumurtanın kanınızdaki kolesterol seviyesi üzerinde olumsuz bir etkisi olmuyor. Ancak yumurtayı rafada yemek en iyisi.

2. Fasulye: Yarım kase fasulye, bir kilo tavuk veya et kadar protein, 7 gram lif (günlük lif gereksiniminin yüzde 30’u), demir ve bir miktar B vitamini içeriyor. Fasulye gibi az yağ içeren bazı besinler, kaslarınızı güçlendirme özelliğine sahip. Ayrıca kalp için yararlı olan lifleri ve kanda oksijen taşınmasında görev alan hemoglobinin yapısına katılan demiri de içeriyor.

3. Yoğurt: Protein ve B vitaminin yanı sıra 150 gramlık bir kase yoğurt günlük kalsiyum gereksiniminizin yüzde 25-35’ini içeriyor. Ayrıca sağlık için yararlı olan aktif bakteriler, kültürler de yoğurtta bulunuyor. Düşük kalorili olması ve az yağlı olanların üretilmesi ile yoğurt diyet listesinde yer alıyor.

  Bundan 3000 yıl öncesinde Çinliler kısa sürede pişirilmiş sebzenin, az miktardaki etin ve en aza indirilmiş yağın sağlıklı beslenmenin temel kuralları olduğunu biliyorlardı. Batılı bilim adamlarının aksine Çinliler için yiyeceklerdeki vitamin ve proteinler ikinci derecede rol oynar. Onlar için önemli olan bir öğünün duyumsal etkisi ve her bir yiyeceğin yaptığı ortak etkidir. Bununla birlikte özellikle yiyeceğin tadı ve rengi çok önemlidir. Buna göre örneğin yeşil renkli ve ekşi yiyecekler karaciğeri harekete geçirir, sarı renkte ve tatlı yiyecekler ise güç ve enerji verir.

Bir Çinlinin sofrasında dikkatinizi çeken ilk şey yiyeceklerin tatlılar, tuzlular, acılar, ekşiler ve baharatlılar olarak tadlarına göre sıralanmasıdır. Bu sofradaki bir diğer özellik yeşil, sarı, kırmızı, mavi ve beyaz gibi bütün renklerin bir arada bulunmasıdır. Onlara göre dengeli beslenme ancak bu şekilde olur.

YEŞİL KARACİĞERİ HAREKETE GEÇİRİR

Çinlilerin beslenme kuralında yeşil ekşi tadı ve organlardan da safra ile karaciğeri sembolize eder. Örneğin salatalık, kivi gibi yeşil renkli yiyecekler ve enginar, tavuk, yoğurt gibi ekşimsi tadı olanlar karaciğerin ve safranın zehrini almada iyi bir görev görürler. Öyleyse akşamdan kalmalara en iyi yeşil sebzeler yardımcı olur.

SARI GÜÇ VE ENERJİ VERİR

Sarı rengi temsil eden tatlı yiyecekler mide, dalak ve pankreası simgeler. Çinlilere göre tatlı “sinir besini” olduğundan stres içinde olan birçok insan tatlıya sarılır. Çünkü hububat, mısır, bal ve muzdaki doğal tatlılar enerji verir.

KIRMIZI VÜCUDU TEMİZLER

Kırmızı, acımsı tadın karşılığıdır. Kalp ve ince bağırsak bu renge bağlıdır. Pancar, kırmızı turp veya kırmızı çarliston biber vücudun zehrini dışarı atar. Kırmızı yiyeceklerin kalpteki etkisi dolaylı olarak safrada kendini gösterir: safranın fonksiyonu bozulduğunda salgı kana girer ve kalp atışı frekansını değiştirir.

BEYAZ CİLDİ GÜZELLEŞTİRİR

Çinliler beyaz renk ile keskin tadı ve aynı zamanda solunum yollarını, kalın bağırsağı doğrudan doğruya bağlantılı tutarlar. Beyaz turp, pirinç, kuşkonmaz hatta saf alkol terlemeyi sağlayarak gözeneklerin açılmasını, vücudun fazla suyunun alınmasını sağlar.

MAVİ VÜCUTTAKİ SUYU AYARLAR

Çinliler mavi renk ile tadı tuzlu olan yiyecekler ve organlardan da böbreklerle mesaneyi bir araya getirirler. Bu nedenle midye, alabalık, patlıcan idrar yolu enfeksiyonlarında yararlıdır. Bu mavi yiyecekler böbrekleri ve mesaneyi çok iyi yıkarlar ve idrar söktürücüdürler.

Doğru beslenmeyle gerçekten güzelleşebilir misiniz? Tabii ki evet. Ancak bu olay bugünden yarına gerçekleşmez. Meyve ve sebze, et ve balık, hububat ve süt ürünlerinden oluşan, doğal ve doğru bir karışımla vücudunuz daha dirençli olur. Eğer böyle beslenirseniz birkaç hafta sonra kendinizi daha iyi hissetmekle kalmayacak görmeniz de daha iyi olacak. Kısacası güzellik içten geliyor. Beslenme uzmanları hangi besinlerin en iyi güzellik faktörü olduğunu şöyle sıralıyorlar:

DÜZGÜN BİR CİLT

Her gün bir miktar ayçiçeği çekirdeği veya kabak çekirdeği yiyin. Bu çekirdekler esas halinde element olan çinko içerirler. Vücutta çinko eksikliği ise derinin daha çabuk buruşmasına yol açar. Ayrıca sabah ve akşam kivi yiyin. Bu meyvenin içerdiği C vitamini dolaşımı harekete geçirir ve bunun sonucu olarak deri daha iyi beslenir. Yumuşak bir cilt için A vitamini de önemlidir. Bu vitamin balıkyağında fazla miktarda vardır. Üç ayda bir, iki haftalık bir kür yapın.

PARLAK GÜR SAÇ

Haftada dört yumurta yiyin. Yumurtada saça parlaklık kazandıran bol miktarda kükürt vardır. Bol protein içeren besinler (et, balık, kümes hayvanları, peynir) salatayla birlikte yendiğinde saç gür olur. Çünkü saçın yüzde 97’si protein maddesi olan keratinden oluşuyor.

PARLAK GÖZLER

Haftada üç kere az bir miktar bitkisel yağla pişirdiğiniz havuç yiyin. Havuçtaki A ve E vitaminleri görmeyi kuvvetlendirir, gözlere parlaklık kazandırırlar. Kepek, çavdar ekmekleri içerdikleri selen elementinden dolayı gözleri hastalık mikroplarından korur.

KUVVETLİ TIRNAKLAR

Her gün yoğurt yiyin. Yoğurtta tırnakların oluşumu için önemli olan protein vardır. Toz jelatin de bu etkiyi fazlalaştırır. Kırılan tırnaklara karşı ceviz ve yer fıstığı yiyin. Her ikisi de tırnakları sertleştiren biotin içerir.

SAĞLIKLI DİŞLER

Günde iki kere 150 gram yağsız peynir yiyin. Peynirdeki kalsiyum dişetini kuvvetlendirir, dişleri sağlamlaştırır. Ayrıca balık ve kümes hayvanları da dişlerin sağlam olması açısından önemlidir. Bunlarda dişleri sertleştiren fosfor vardır.

GERGİN GÖĞÜSLER

Günde iki kere öğünler arasında bir bardak ananas suyu için. Ananasın içerdiği bol miktardaki bromelain enzimi dokuları gerginleştirir. Sabahları kahvaltıdan önce bir çorba kaşığı bitkisel yağ, hücreleri zararlı maddelerden ve serbest radikallerden korur, sizi gençleştirir.

Vitaminler, mineraller, aminoasitler ve enzimler… İnsan hayatı için vazgeçilmez önemi olan bu unsurların hepsini balda bulabilirsiniz. İşte, uzmanların balla ilgili olarak hazırladıkları doğal ilaç dosyası…

VİTAMİNLER

• C Vitamini: Bağışıklık sistemini kuvvetlendirir, yaralara yararı olur, katılgan dokuların, kıkırdak ve kemiklerin oluşması için önemlidir ve barsaklarda bitkisel gıdalardan demirin alınmasını kolaylaştırır.
• B1 Vitamini: Beyin ve sinirler için enerji sağlayan gri hücreleri canlı tutar.
• B2 Vitamini: Yağı ve proteini enerjiye çevirmede yardımcı olur, sinir liflerini sarar, örten koruyucu tabakanın teşekkül etmesini sağlar.
• B6 Vitamini: Organizmada 60′dan fazla biyokimyasal işlemde rol oynar, bununla vücudun kendi proteini oluşmuş olur. Gebelik sırasında B6 vitamini çok önemlidir, çünkü hücrelerin gelişmesinde yardımcı olur.

ENZİMLER

Enzimsiz yaşam mümkün olmazdı. Enzimler vücutta bütün biyokimyasal süreci organize eder, yönetir, düzene koyar ve hızlandırır, hastalıkları iyileştirir. Balda şimdiye kadar oniki değişik enzim olduğu saptanmıştır.

MİNERALLER VE AMİNOASİTLER

Balın içerdiği magnezyum damarlarda kanın pıhtılaşmasını önler, ayrıca stresin olumsuz etkilerinden koror. Potasyum barsak adalelerinin faaliyetini hareketlendirir. Ayrıca sindirim için polenler de önemlidir. Araştırmalardan alınan sonuca göre çiçek polenleri ince barsak mukozasında dolaşımı hareketlendirir. Dahası, balı yedikten 20 dakika sonra barsak cidarının bağışıklık sistemini kuvvetlendiren ve besinler yoluyla alınan zararlı maddelerin etkisinden koruyan maddelerin barsakta serbest bırakılmasında etkili olur.

Balda ayrıca vücudun ancak az miktarda üretebildiği Cholin maddesi vardır. Bu nedenle bu madde vücuda günde iki, üç gram verilmelidir. Cholin karaciğerin yağ metabolizmasını ayarlar ve bu organın yağ bağlamasını önler.

BALLA İYİLEŞİN

   Akne:İki çorba kaşığı balı iki çorba kaşığı süt ve yeni sıkılmış bir limonun suyu ile karıştırın ve bu karışımı akşamları cildinize sürün. Ertesi sabah yüzünüzü ılık su ile yıkayın.

   Diyare:Yarım litre suya iki tatlı kaşığı dövülmüş anason tohumu ve kimyon katıp kaynatın, on dakika dinlendirin. Karışıma üç çorba kaşığı bal katın ve günde üç kere için.

   Soğukalgınlığı:Büyük bir kasenin içinde tam yağlı ılık süte üç tatlı kaşığı bal katıp bundan günde en az üç fincan için.

   Bahar nezlesi:Bahar nezlesi mevsimi başlamadan günde birçok defa bir parça petek bal çiğneyin.

   Böcek sokması:Bir çorba kaşığı bala beş damla karanfil yağı katın ve böcek sokan yere hergün birçok defa sürün.

   Romatizma:Yatmadan önce yarım litre ılık suya üç çorba kaşığı bal katın. Keten bir bezi bunda ıslatın ve ağrıyan ekleme sarın, üstünü kuru bir havluya sarın ve gece bu şekilde yatın.

   Kabızlık:Her gece yatmadan önce bir çorba kaşığı bal yiyin.

   Yaralar:Ufak yaralarda örneğin parmağınızı kestiğinizde buraya ince bir tabaka bal sürün, sargı beziyle sarın ve iki saat sonra bezi alıp suyla burayı yıkayın. Bunu günde iki, üç kere tekrarlayın.

   Dişeti iltihabı:Dişlerinizi fırçalamadan önce ağzınıza bir çorba kaşığı bal alın ve dilinizle bir dakika diş etinize sürerek masaj yapın.

   Karaciğer zayıflığı:Baldaki cholin karaciğerin fonksiyonunu kuvvetlendirir ve hücrelerinde toplanan yağın giderilmesi için harekete geçirir.

B1 Vitamini

(~Thiamin)

Neden Gerekli : Hücre oluşumu, dolaşım sistemi ve sinir sistemimiz için gereklidir.

Nasıl Bir Vitamin : Suda eriyen bir vitamindir.

Nelerde Bulunur : Kuru fasulye, yumurta, süt ve süt ürünleri, sebze ve meyveler

Eksikliği : iştah kaybı, görme bozukluğu, sinir hastalıklarına neden olabilir.

Günlük Gereksinim : 1,5 mg.

B2 Vitamini

(~Riboflavin)

Neden Gerekli : Besinlerdeki enerjinin açığa çıkmasında etkendir.

Nasıl Bir Vitamin : Suda eriyen bir vitamindir. (Bedenimiz depolayamaz.)

Nelerde Bulunur : Badem, Buğday, Peynir

Eksikliği halinde : Kaşıntı, gözlerde yanma ya da ışığa duyarlılık

Günlük Gereksinim : Yetişkinlerde 1.7 mg.

B3 Vitamini

(~Niasin)

Neden Gerekli : Sinir ve sindirim sistemi için gereklidir.

Nelerde Bulunur : Brokoli, Havuç, Peynir, Mısır Unu, Süt, Patates ve Domates

Eksikliği halinde : Sinir sisteminde fonksiyon bozukluğu

Günlük Gereksinim : Yetişkinlerde en fazla 1.000 mg.

B5 Vitamini

(~Pantotenik Asit)

Neden Gerekli : Besinlerin enerjiye çevrilmesinde kullanılır.

Nasıl Bir Vitamin : Suda eriyen bir vitamindir. (Bedenimiz depolayamaz.)

Nelerde Bulunur : Yumurta, Peynir, Fasulye, Tahıllar, Bezelye, Patates, Mısır, Kuru Yemişler.

Eksikliği halinde : Sinir ve solunum bozuklukları

Günlük Gereksinim : 10-1000 mg.

B6 Vitamini

(~Pyridoxine)

Neden Gerekli : Bağışıklık sistemini korur ve kalbin işlevine destek olur.

Nasıl Bir Vitamin : Suda eriyen bir vitamindir. (Bedenimiz depolayamaz.)

Nelerde Bulunur : Muz, Patates, Ispanak, Bezelye, Havuç, Yumurta, Hububatlar

Eksikliği halinde : Sinir bozukluğu, kaşıntı, bağışıklık sisteminde zayıflama

Günlük Gereksinim : 2 mg.

B12 Vitamini

(~Kobalamin)

Neden Gerekli : Sinir hücrelerinin büyümesi ve tüm hücrelerin tamirinde etkendir.

Nasıl Bir Vitamin : Yağda eriyen bir vitamindir. Karaciğerde depolanır.

Nelerde Bulunur : Hayvansal gıdalarda bulunur

Eksikliği halinde : Uyuşukluk, unutkanlık, sabahları yataktan yorgun kalkma

Günlük Gereksinim : 1-10 mg.

A Vitamini

(~Retinol)

Neden Gerekli : Özellikle deri, saç ve diş eti sağlığı için gereklidir.

Nasıl Bir Vitamin : Suda eriyen bir vitamindir. (Bedenimiz depolayamaz.)

Nelerde Bulunur : Yeşil ve sarı sebzelerde, tahıllarda bulunur

Eksikliği halinde : Gece körlüğü, diş ve dişeti rahatsızlıkları, eklem ağrıları

Günlük Gereksinim : 800-1000 mg.

D Vitamini

(~Ergokalsiferol)

Neden Gerekli : Kemik ve deri gelişimi için gereklidir.

Nasıl Bir Vitamin : Yağda eriyen bir vitamindir.

Nelerde Bulunur : Balık yağı ve yumurta sarısı (yoğun olarak)

Eksikliği halinde : Raşitizm

Günlük Gereksinim : 5-10 mcg.

E Vitamini

Neden Gerekli : Bağışıklık sistemi, göz sağlığı için gereklidir.

Nasıl Bir Vitamin : Yağda eriyen bir vitamindir.

Nelerde Bulunur : Bitkisel yağlar ve buğday tanesi

Eksikliği halinde : Göz bozuklukları, sinirlilik hali, kanser riskinde artış

K Vitamini

Neden Gerekli : Kanın pıhtılaşmasını sağlar.

Nasıl Bir Vitamin : Yağda eriyen bir vitamindir

Nelerde Bulunur : Lahana, Karnıbahar, Ispanak, Soya ve Tahıllar

Eksikliği halinde : Kontrolsüz kanamalar

Günlük Gereksinim : 60-85 mg.

Enerji vericiler : Karbonhidrat, yağ, protein
Enerji verimi : Yağ, protein, karbonhidrat
Yapıcı-onarıcı : Protein, yağ, karbonhidrat
Düzenleyiciler : Protein, vitamin, mineraller, su
Açlık anında kullanım sırası : Karbonhidrat, yağ, protein
Sindirim kolaylığı : Karbonhidrat, protein, yağ

KARBONHİDRATLAR
C,H ve O ‘den meydana gelmiştir.3 çeşittir.
İki önemli görevi vardır.1)Enerji kaynağı 2)Yapısal madde(Bitkilerde çeperin yapısına,bütün
canlı hücrelerde de zarın yapısına katılarak görev yapar.ATP,DNA,RNA,NAD,NADP,FAD’ da bulunur.

1) MONOSAKKARİTLER
Sindirime uğramazlar.
Yalnızca ototroflar tarafından sentezlenir.
İçerdikleri C sayısına göre 2′ye ayrılırlar.
a) 5C’lu şekerler : Riboz, Deoksiriboz (Pentozlar)
b) 6C’lu şekerler : Glikoz, Galaktoz, Fruktoz (Hegsozlar)
Monosakkaritlerin difüzyon hızları şöyledir. Galaktoz > Glikoz > Fruktoz
Riboz Ş ATP ve RNA’da bulunur. Deoksiriboz Ş DNA’da bulunur.
Glikoz Ş Bal,üzüm ve incirde bol bulunur.Açlık ve koma anında kullanılır.
Fruktoz Ş Bal ve olgun meyvelerde bol bulunur.(=meyve şekeri)
Galaktoz Ş Süt ve süt ürünlerinde bol bulunur.(=süt şekeri).Tabiatta az bulunur. Hayvansal
bir besin kaynağıdır.

2) DİSAKKARİTLER
İki monosakkaritin birleşmesinden meydana gelir.
Glikoz + Glikoz = Maltoz (meyve şekeri)
Glikoz + Fruktoz = Sakkaroz = Sükroz (Çay = Pancar şekeri)
Glikoz + Galaktoz = Laktoz (süt şekeri)
Maltoz ve sükroz bitkilerden, laktoz da hayvanlardan ve insanlardan sağlanır.
Disakkaritler arasında glikozit bağı vardır.

3) POLİSAKKARİTLER
Çok sayıda monosakkaritin birleşmesinden meydana gelir.
Glikoz + Glikoz + Glikoz +…………………………..+ Glikoz = Nişasta
Glikoz + Glikoz + Glikoz +…………………………..+ Glikoz = Selüloz + (n-1) H2O
Glikoz + Glikoz + Glikoz +…………………………..+ Glikoz = Glikojen
—————————————————————–
n tane
Son ürünlerin farklı olmasının sebebi glikozların bağlanma biçimleridir.

A) Nişasta
Bitkilerde glikozun depo şeklidir.
Düz zincirlidir ve alfa glikozit bağı ile bağlanmışlardır.
Suda az çözünür.İyot ile maviye boyanır.
Nişasta,lökoplastta depolanır.Yumru ve tohumlarda daha çok depolanır.

B) Glikojen
Hayvanlarda glikozun depo şeklidir.
Dallıdır ve alfa glikozit bağı ile bağlanmıştır.
Suda çözünür.İyot ile kahverengiye boyanır.
En fazla karaciğer ve kaslarda bulunur,depo edilir.

C) Selüloz
Bitkilerde yapı maddesidir.Çeperin yapısına katılır.
Düzdür ve beta glikozit bağı ile bağlanmıştır.
Suda çözünmez
Geviş getirenlerde ve termitlerde sindirilir.

YAĞLAR
C,H ve O’den meydana gelmiştir.Yapısındaki oksijen miktarı şekerlerdekinden azdır.
3 Yağ asidi + Gliserol = Yağ + 3 H2O
Ester bağı ile bağlanırlar.
Yağlarda çeşitliliği yağ asitleri sağlar.
Suda çözünmezler.Organik çözücüde çözünürler.(Alkol,eter gibi)
Isı ve darbeye karşı koruyucudur.
Yağların enerji verimlerinin çok olmasının sebebi karbon sayılarının çok olmasındandır.
Yağların 2. dereceden enerji verici olarak kullanılmasının sebebi sindiriminin çok zor
olmasındandır.
Karbonhidrat ve proteinlerin fazlası yağa dönüştürülür.Bunun sebebi ise yağların enerji
verimlerinin yüksek olması ve uzun süreli kullanılabilmesidir.
Solunumla yıkılmaları sonucunda fazla su açığa çıkarırlar.Onun için özellikle kış uykusuna
yatan,uzun süreli göç eden ve suyun az olduğu ortamlarda yaşayan hayvanlarda iyi bir depo ve enerji maddesidir. Aynı zamanda hafif olduğu için uçmada hayvana avantaj sağlar.
Yağ asitleri en basit lipitler olup,uzun karbon zincirlerinden oluşurlar.Karbonlar arasındaki
bağlar tek ise doymuş,çift ise doymamış yağ asitleridir.Doymamış yağlar bitkiseldir ve sıvıdır. Doymuş yağlar ise hayvansaldır ve katıdır.Doymamış yağların yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojenle doyurulmasıyla margarin yapılır.
Oleik asit Ş zeytinyağında; Linoleik asit Ş tohumlarda; Butirik asit Ş tereyağında
Steroid Ş zarların yapısına katılır.Aynı zamanda vitamin ve hormon olarak iş görür.
Fosfolipid Ş hücre zarı yapısına katılır.

PROTEİNLER
C,H,O,N ve bazılarında S,P bulunur.
Yapı taşları 20 çeşit aminoasittir.
a.a+a.a+a.a+…………………………+a.a = Protein + (n-1)H2O222
——————————————–
n tane
Peptit bağı ile bağlanırlar.
DNA şifresi ile sentezlenen tek moleküldür.
Enzim,hormon ve hücre zarı yapısına katılır.
Solunumla ancak zor durumlarda yakılırlar.Solunum ürünleri H2O , CO2 , H2S , NH3 , üre
ve ürik asittir.
Aminoasitler anfoter özellik gösterirler.
Proteinler virüslerden insanlara kadar bütün canlılarda yaşamsal rolleri olduğundan
hücrelerde en çok bulunan organik moleküllerdir.
Proteinler enerjiyi hemen kaybettiklerinden dolayı 3. dereceden enerji kaynağıdır.
Proteinler vücutta enerji kaynağı olarak kullanılırsa vücutta zayıflama ve dengesizlik
görülür.
Proteinler her canlı türüne özgü olup antijen özellik gösterirler.Yani farklı özelliğe
sahip bir canlıya aktarıldığında antikor oluşumuna sebep olur.

VİTAMİNLER
Vücut direncini arttırırlar.
Enzimlerin yapısına katılırlar.
Düzenleştiricidirler,enerji vermezler,sindirilmezler.
Bir kısmı besinde bulunduğu şekliyle vitamin özelliğinde değildir.Bunlar vücuda
alındıktan sonra vitamin özelliği kazanır.Bunlara provitamin denir.
Yağda eriyen vitaminler A,D,E,K
Suda eriyen vitaminler B,C ‘dir.
İnsan vücudunda A,B,D,K sentezlenir.
A ŞŞŞ karaciğerde
B,K ŞŞŞ bağırsakta bakteriler tarafından
D ŞŞŞ deride
A,D,K karaciğerde depolanır.Diğerlerinin fazlası atılır.
A vitaminiŞ Balık yağı,yumurta sarısı,süt,peynir,karaciğer,yeşil sebzelerde bulunur.
Ş Büyüme ve gelişmeyi sağlar,vücudu enfeksiyonlara karşı korur,gece körlüğünü önler.
B vitaminiŞ Tahılların kabuklarında,et,süt,karaciğer ve yeşil sebzelerde bulunur.
Ş Karbonhidrat,yağ ve proteinlerin vücut içinde kullanılmasında katalizör olarak görev yapar.Kansızlığı önler.
C vitaminiŞ Yeşil sebze ve meyvelerde bulunur.
Ş Bağ dokusunun oluşması için gereklidir.Skorbit hastalığını önler.Vücudu enfeksiyonlara karşı korur.
D vitaminiŞ Balık yağı,karaciğer,yumurtada bulunur.Ultraviyole ışınlarının etkisi ile deride üretilir.
Ş Vücuttaki Ca,P dengesini sağlar.Kemiklerin gelişmesini sağlar.Çocuklarda raşitizmi önler.
E vitaminiŞ Yeşil sebze,karaciğer,et ve bitkisel yağlarda bulunur.
Ş Üreme organlarının gelişmesini sağlar ve kısırlığı önler.
K vitaminiŞ Yeşil sebzeler,karaciğer ve yumurtada bulunur.Bağırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenir.
Ş Eksikliğinde kanın pıhtılaşması gecikir.

MİNERALLER
İnorganik maddelerdir.Sindirime uğramazlar.
Enzimlerin yapısına katılırlar.Düzenleştiricidirler.
Minerallerin vücut içindeki görevleri şunlardır:
1)Enzimlerin ve hemoglobinin yapısına katılır(Fe,P).
2)Kemiklerin ve dişlerin gelişmesini sağlar(Ca,P,Mg).
3)Vücut ve hücre sıvısının osmatik basıncını ayarlar(Bunlardan hücre içi sıvıda Na,Cl;
hücre dışı sıvıda K,Mg ve P bulunur).
SU
İnorganik maddedir ve sindirime uğramaz.
Enzimlerin çalışması ve kimyasal reaksiyonların meydana gelebilmesi için su şarttır
(ÖRNEK:Hidroliz )

SÜT:

Süt ve sütlü maddeler, beslenmede çok Önemli bir yer tutmaktadır. Süt; su, yağ, protein, vitaminler ve madenlerden oluşmuştur. Yapısında % 3,4 kadar protein, bir bu kadar yağ, % 5 karbonhidrat ve % 87,5 kadar da su bulunmaktadır. Süt proteinleri “laktalbumin”, ‘kazein”, “laktaglobulin”dir. Diğer İki protein ısı etkisiyle katılaşırken kazein katılaşmaz. Hayvan sütündeki proteinlerin % 85′i kazeindir. Sütte en çok bulunan maden kalsiyum ve fosfordur. En az bulunan ise demirdir. B vitaminlerinin tümü değişik oranlarda sütte bulunmaktadır. Pastörize edilmiş olan sütler buzdolabında iki üç gün süreyle saklanabilir. Pastörize edilmemiş sütlerin en az beş dakika süreyle kaynatılmaları daha sonra ise buzdolabında saklanmaları gerekir. Sütte mikroorganizmaların bulunup bulunmadığı kolay bir yöntemle anlaşılabilir. Bunun için süte birkaç damla “metilen mavisi” damlatılır. Eğer bu mavi renk hızla kaybolursa sütte bol miktarda mikroorganizma bulunuyor demektir. Mavi renk ne kadar geç kaybolursa süt mikroorganizmalar yönünden o kadar fakirdir. Süttozu, sıcak havalı odalara püskürtülmüş olan sütten elde edilmektedir. Bu ortamda sütün suyu buharlaşıp ortamdan uzaklaşmaktadır. Böylece geriye toz kalmaktadır. Süttozundaki su oranı °/o 4-5 kadardır.

YUMURTA:

Yumurta, beslenmede önemli yer tutan bir besin maddesidir. Kabaca incelendiğinde yumurtanın kabuk, zar, yumurta akı ve sarıdan oluştuğu görülür. Yumurtanın daha küt olan ucunda gelişen hava yeri ne kadar büyükse yumurta o kadar bayattır. Yumurtanın ortalama olarak % ll’i kabuk, % 31*1 sarı, % 58′i işe yumurta akıdır. Sarı ile yumurta akının yapıları birbirinden farklıdır. Yumurta akının % ll’i protein, % 0,2’si yağ, % 0,8′i madenler, % 88′i ise sudan oluşmaktadır. Yumurta sarısının % 17,5′u protein, % 32,5′u yağ, % 2’si madenler ve % 48′i ise sudur. Yumurta akının protein kalitesi yüksektir. Yapılan laboratuvar deneylerinde yumurta proteinlerinin % 100 oranında vücut proteinlerine dönüştüğü görülmüştür. Bu nedenle yumurta proteinleri örnek protein olarak kabul edilmektedir. Yumurtanın sarısı A ve B vitaminlerinden çok zengindir. Sarı rengin koyu olması, yumurtadaki A vitamininin fazlalığını belirtmez. Yumurta proteinleri ısı etkisiyle katılaşır. 60°C-da yumurta akı, 70°C’da ise yumurta sarısı katılaşmaktadır. Normal katılaşmış ancak fazla pişirilmemiş olan yumurtaların sindirimi daha kolaydır.

BAKLAGİLLER

“Leguminous” bitkilerinin olgunlaşmış tohumlarına kuru baklagiller denilmektedir. Bu bitki ailesinin kökleri havadaki azotu biriktirme özelliğine sahiptir. Bu nedenle ekilmiş oldukları toprakları zenginleştirirler. İnsan yiyeceği olarak en sık kullanılan baklagiller şunlardır: Nohut, mercimek, fasulye, bakla, soya fasulyesi, bezelye ve börülce. Bu baklagiller içinde en verimli olanı soya fasulyesidir. Bu baklagiller olgunlaşmış tohumlardır, yapılat mm iki önemli öğesi protein ve karbonhidratlardır. Tanelerin kabuklarında selüloz, iç kısımlarında nişasta bulunur. Baklagiller protein yönünden çok zengin kaynaklardır. Özellikle hayvansal kaynaklı proteinlerin bulunmadığı dönemlerde, kuru baklagillerin beslenmedeki yeri arttırılarak insanların günlük protein gereksinimi karşılana-bilinir. Ancak baklagiller protein miktarı

bakımından zengin olmalarına karşın, içerdikleri protein çeşitlerinin kalitesi bakımından fakirdirler. Baklagillerin içerdikleri proteinlerin beslenmedeki biyolojik değerleri yumurtaya oranla % 40-60 kadardır. Baklagillerin belli oranda tahıllarla kanştırılmasıyla hazırlanan besin maddelerinde ise, bu oran % 70′e kadar yükselmektedir. Baklagiller kalsiyum, demir ve B vitaminleri yönünden zengindirler.

TAHILLAR:

Tahıl, çayır bitkisi familyasına ait bir grubun tohumlarına verilen addır. Buğday, yulaf, mısır, pirinç, insan beslenmesinde oldukça sık kullanılan tahıllardandır. Tahıl tanesi diğer canlılarda olduğu gibi hücrelerden oluşmaktadır Tahıl tanesinin dış yüzünü kaplayan kabuk öğütme sırasında “kepek” olarak atılır. Kepek “selüloz”, “hemi selüloz” ve “lignin” yönünden zengindir, Ancaktahıllar, bu maddelerden daha önemli olan, “proteinler”, “madenler” ve “vita-minler”den de zengindir. Tahılın “endosperm” denilen bölümü bir enerji deposu gibidir. Tahılın çimlenmesini sağlayan embriyon adlı bölümü enerji sağlar. Endosperm genellikle nişasta tanecikleri ve sitoplazmadan oluşmaktadır. Tahılın “embriyon” (çekirdek) bölümü yeni bitki oluşmasını sağlayan çimlenme bölümüdür. Çeşitli tahılların taşıdıkları besin değeri birbirinden farklı olmaktadır. Tahıllar içinde, protein bakımından en değerli olanı pirinç olmaktadır. En değersiz olanı mısırdır. Tahıllarda A, C ve B12 vitamini yoktur. Diğer D vitaminleri, genellikle kabuk (kepek) ve embriyon (çekirdek) bölümünde bulunmaktadır. Ülkemizde halkın çoğunluğunda, günlük enerji ve protein gereksiniminin % 80 kadarı tahıllardan karşılanmaktadır.

SEBZE VE MEYVELER:

Sebze ve meyveler, beslenmede çok Önemli bir yer tutan besin maddeleridir. Yalnız içerdikleri vitamin ve madenlerle değil, aynı zamanda içerdikleri selüloz maddesiyle de insan sağlığına Önemli bir katkıda bulunmaktadırlar. Taze sebze ve meyveler canlılıklarını henüz yitirmemiş olan bitki hücrelerini içerirler. Bitki hücreleri “pektin” denilen bir maddeyle

İnsan organizmasının teme] yapılarından proteirüerin en değerii ve zengin kaynakları etler ve baJıkiardır.

birbirlerine bağlanırlar. Bitki hücresinin duvarının yapısında bulunan asıl maddeler “selüloz”, “hemi selüloz”, “pektin” ve “lignin” dir. Genç bitki hücrelerinde selüloz maddesi daha çok bulunmaktadır. Bitki hücresinin protoplazmasın-da canlılığı sağlayan nükleik .asit, proteinler ve lipid bulunur. Burada bitkilere kendi renklerini kazandıran boya maddeleri de vardır. Hücre içinde “vaküol”denilen boşluklar ve bu boşluklar içinde tuz, şeker, su ve diğer maddeler bulunur. Yağdan zengin bitkilerin hücrelerinde yağ damlacıklarına da rastlanır. Sebze ve meyveler aracılığıyla günlük vitamin ve maden gereksiniminin önemli bir bölümü karşılanırken enerji ve protein gereksinimi tam karşılanamaz. Bu nedenle dengeli bir beslenme uygulayarak sebze, meyve, yağ, protein ve karbonhidrat içeren bir rejim uygulamak gerekir.

Sebze ve meyveler pişirilirken bazı Önlemler alındığında, onların besin değerlerinde büyük kayıplar ortaya çıkmaz. Bu önlemleri şöyle sıralayabiliriz:

a] Sebze ve meyveler yeneceğine ya da pişirileceğine yakın kesilmelidir. Böylelikle C vitamini kaybı önemli ölçüde önlenebilir. Kesilmeden önce mutlaka yıkanmalıdır.

b] Sebzeler pişirilirken kap içine yeterince su koymak, piştikten sonra da bu suyu boşaltmamak gerekir.

c) Sebzeler piştikten sonra uzun süre bekletilmemelidir.

d) Patates kabuğu ile pişirilir. Kabuk daha sonra soyulur.

e) Sebzeler pişirilirken soda eklenmemelidir. Sebze ve meyvelerde bulunan selüloz maddesi insanın sindirim sistemi tarafından sindirilemez. Bağırsaklarda sindirilmeden duran selüloz bağırsak hareketlerini uyararak bağırsakların boşalmasını kolaylaştırır.

ETLER:

İnsan ogranizmasmın temel yapılarından biri olan proteinlerin en değerli ve zengin kaynaklarından biri de etlerdir. Et sığır, koyun, kümes hayvanı ve balıkların yenilebilen kaslarıdır. En sık kullanılan et kaynakları koyun, kuzu, sığır, keçi, kümes hayvanları, balıklar, midyedir. Etler çeşitli biçimlerde yemek olarak kullanılmaktadır. Erişkin bir insanın kilosu başına günde

1-1,5 gr. protein alması gerekmektedir. Protein kaynağı oluşunun yanı sıra, etler çeşitli maden ve vitaminler yönünden de zengindir. Et yaklaşık olarak her lOOgramı için 200-400 kalori arasında enerji sağlar.

100 g. sığır, koyun, tavuk, tavşan, domuz, keçi ve balık etinde 18-21 gram, dil, salam, sosis gibi besin maddelerinde 12-15 gram kadar protein bulunmaktadır. 100 gr. yumurtada ise 13 gr. ka^dar protein bulunur.

YAĞLAR:

Diyetteki yağın önemi büyüktür; gram başına 9 kalori verir. Besinlerin lezzetini oluşturan öğelerin başında gelir. Son yıllarda diyette yağ kullanımı, büyük bölümü doymamış bitkisel yağasitleri olmak üzere artmaktadır. Vücut, yağ asitlerinin büyük bir bölümünü sentez edebilmektedir. Buna karşılık karaciğer linoleik, linolenik ve araşidonik asit gibi bazı yağasitlerini sentez edemez. Bu nedenle bunların besinlerle alımı gerekmektedir. Söz konusu yağasitlerinin çocukların temel besin öğeleri oldukları da gösterilmiştir. Vücut yağlarının ve besinlerle alınan yağların büyük bölümü trigliseritler (nötral yağlarjdir. Yapısında fosfor ve azot içerenler bileşik yağlardır (fosfolipitler gibi]. Trigliseritler, gliserinin yağasitleri ile oluşturduğu esterlerdir. Besinlerdeki yağasitlerinin 20 çeşit kadar olduğu bilinmektedir; yağasitleri kapsadığı karbon sayısına göre sınıflandırılır. 4-6 karbon atomu içerenler kısa, 8-10 karbonlu olanlar orta ve 12-20 karbon atomundan oluşanlar ise uzun zincirli yağasitleridir. Uzun-zincirli yağasitleri doymuş ve doymamış yağasitleri olarak bilinirler. Doymamış yağasitlerinin karbon bağları arasında bir ve birden çok çiftbağ vardır.

Oleikasit (18-c] tek doymamış [monounsaturated] zinciri olan yağasitidir; zeytinyağı oleikasit yönünden zengindir, yağların çoğunun yapısmda bol miktarda oleikasit bulunur. Linoleikasit {18-C) molekülünün ilci ayrı yerinde (9-10 ve 12-13 karbonlar arasında) doymamış bağları bulunan yağasitidir ve birçok bitkisel* yağın ana öğesini oluşturur (Tablo 4-4]. Yağlar suda erimeyen, fakat eter, kloroform, benzen ve aseton gibi çözücülerde eriyen organik maddelerdir. Besinlerdeki yağlar doymuş ve doymamış yağasitlerinin karışımıdır. Bu nedenle kapsadıkları yağasitleri oranına göre yağlara doymuş ya da doymamış denir. Aşırı doymamış yağasitleri sıvıdır (zeytinyağı) ya da yumuşaktır (margarin). Böyle yağasitleri hidrojenle doyurularak (hidrojenizasyon) katılaştırılır. Bu yolla bitkisel yağlardan margarinler ve pek çok mutfak yağları üretilmektedir. Böylelikle yağın bileşimindeki doymuş yağasitleri oranı artmış olmaktadır. Açıkta bırakılarak uzun süre hava ve ışığın etkisi altında kalan yağlar ekşir; bu ekşime sıcakta daha hızlı bir biçimde gerçekleşir. Anti oksidan maddelerin eklenmesi ile bu süreç bir ölçüde engellenüebilir.

Trigliseritler besinlerdeki yağların olduğu kadar vücut yağlarının da en büyük bölümünü oluştururlar. Normalde, besinlerdeki yağların % 95 kadarı sindirilir ve emilir. Yedek enerji ve yakıt kaynağı olarak yağ dokularında depolanır. Protein koruyucu etkileri vardır, Ayrıca, deri altında toplanan yağ, vücut ısısının korunmasında, yaşamsal önemi olan organların travmalardan korunmasında, yağda eriyeiı vitaminlerin kolay emilmesinde önemli bir görev üstlenir.

Fosfolipidler trigliserit molekülündeki bir yağasi-ti yerine fosfor ve azotlu bileşikler içeren maddelerdir. Besinlerde bulunur ve organizmada da kolaylıkla sentezlenilebiîir. En bol olanı lesitindir. Fosfolipidler beyinde ve sinir dokularında çok boldur. Fosfolipidler yağların inceba-ğırsaktan emilimine ve kanda taşınmalarına yardımcı olurlar.

Upoproteinler, yağlar proteinlere bağlanarak dolaşımda eriyik halde bulunurlar ve dokulara taşınmaları kolaylaşır. Lipoproteinler değişik oranlarda trigliserit, kolestorin, fosfolîpid ve protein kapsarlar ve bileşimlerine göre sınıflandırılırlar.

Kolesterin dokuların, özellikle merkezi sinir sistemi ve sinir dokularının doğal yapı taşların-dandır. Pek çok molekülün ön maddesidir (D vitamini, steroid hormonlar vb.). Vücut, gereksinimi olan kollesterini yağ, karbonhidrat ve proteinlerden sentez edebilir. Çocukluk döneminden sonra kolesterinin besinlerle alınmasına gerek yoktur. Kapsadıkları kolesterin yönünden besinler sıralanmıştır. JTablo4-5). ,

- Linoleikasit gereksinimi günlük kalorinin % 1-2’si kadardır ve belirli yağlarla sağlanır; bu bir erişkin için 15-25 gr yağ alımı demektir. Uygun bir beslenmede yağlarla sağlanan kalori total kalorinin % 30′unu geçmemeli, doymuş yağlar kalorinin % 10′undan fazla olmaman ve kolesterin miktarı günde 300 mg ile sınırlandırılmalıdır. Bunun için yağı alınmış süt, bu sütten yapılmış peynirler, yağı az etler, kümes hayvanları ve deniz ürünleri haftada 2-3 kez, sınırlı olarak yenilmeli, organizmanın, diğer gereksinimleri de yumurta bitkisel yağlar ve margarinlerle karşıla-nılmalıdır. Böylece yemek zevkinden yoksun kalmadan gerektiği biçimde beslenebilmek olanağı elde edilmiş olur.

Yağlar, insan beslenmesinde önemli bir yer tutan maddelerdir. Vücut çalışmasında bazı önemli görevleri vardır. Şöyle ki yağlar zengin enerji kaynaklarıdır. 100 gr. yağ 900 kalori verir. Vücuda alınmış olan fazla enerji yağ biçiminde depo edilir. A, D, E, K, vitaminleri yağda eridiklerinden, bu vitaminlerin vücuda kazandırılabilmesi için, besinlerde bir miktar yağ bulunması gerekir. Yağ çeşitli organların dış yüzünü örterek bunları darbelere karşı korur.
Deri altında bulunan yağ dokusu ise vücudu soğuk havalarda ısı kaybına karşı korumaktadır. Besinler yoluyla mideye girmiş olan yağ, midenin boşalmasını uzatarak açlık duygusunun ortaya çıkmasını geciktirmektedir. Yağlar sağlandıkları kaynaklara göre bitkisel ve hayvansal olmak üzere iki kökenlidirler. însan sağlığı ve özellikle de kandaki yüksek lipid miktarının düşürülmesi bakımından besinlerde bitkisel yağların kullanılması yararlıdır.

Yağların yukarıda belirttiğimiz olumlu yanlarına karşın, bazı olumsuz özellikleri de vardır. Bu olumsuz özelliklerin başında aşırı yağlı besinlerle beslenen kimselerde kandaki yağ miktarının yükselmesi ve damar sertliği gelişme tehlikesinin artması gelmektedir.

Diyetteki yağın önemi büyüktür; gram başına 9 kalori verir. Besinlerin lezzetini oluşturan öğelerin başında gelir. Son yıllarda diyette yağ kullanımı, büyük bölümü doymamış bitkisel yağasitleri olmak üzere artmaktadır. Vücut, yağ asitlerinin büyük bir bölümünü sentez edebilmektedir. Buna karşılık karaciğer linoleik, linolenik ve araşidonik asit gibi bazı yağasitlerini sentez edemez. Bu nedenle bunların besinlerle alımı gerekmektedir. Söz konusu yağasitlerinin çocukların temel besin öğeleri oldukları da gösterilmiştir. Vücut yağlarının ve besinlerle alınan yağların büyük bölümü trigliseritler (nötral yağlarjdir. Yapısında fosfor ve azot içerenler bileşik yağlardır (fosfolipitler gibi]. Trigliseritler, gliserinin yağasitleri ile oluşturduğu esterlerdir. Besinlerdeki yağasitlerinin 20 çeşit kadar olduğu bilinmektedir; yağasitleri kapsadığı karbon sayısına göre sınıflandırılır. 4-6 karbon atomu içerenler kısa, 8-10 karbonlu olanlar orta ve 12-20 karbon atomundan oluşanlar ise uzun zincirli yağasitleridir. Uzun-zincirli yağasitleri doymuş ve doymamış yağasitleri olarak bilinirler. Doymamış yağasitlerinin karbon bağları arasında bir ve birden çok çiftbağ vardır.

Oleikasit (18-c] tek doymamış [monounsaturated] zinciri olan yağasitidir; zeytinyağı oleikasit yönünden zengindir, yağların çoğunun yapısmda bol miktarda oleikasit bulunur. Linoleikasit {18-C) molekülünün ilci ayrı yerinde (9-10 ve 12-13 karbonlar arasında) doymamış bağları bulunan yağasitidir ve birçok bitkisel* yağın ana öğesini oluşturur (Tablo 4-4]. Yağlar suda erimeyen, fakat eter, kloroform, benzen ve aseton gibi çözücülerde eriyen organik maddelerdir. Besinlerdeki yağlar doymuş ve doymamış yağasitlerinin karışımıdır. Bu nedenle kapsadıkları yağasitleri oranına göre yağlara doymuş ya da doymamış denir. Aşırı doymamış yağasitleri sıvıdır (zeytinyağı) ya da yumuşaktır (margarin). Böyle yağasitleri hidrojenle doyurularak (hidrojenizasyon) katılaştırılır. Bu yolla bitkisel yağlardan margarinler ve pek çok mutfak yağları üretilmektedir. Böylelikle yağın bileşimindeki doymuş yağasitleri oranı artmış olmaktadır. Açıkta bırakılarak uzun süre hava ve ışığın etkisi altında kalan yağlar ekşir; bu ekşime sıcakta daha hızlı bir biçimde gerçekleşir. Anti oksidan maddelerin eklenmesi ile bu .süreç bir ölçüde engellenüebilir.

Kendinizi kötü hissettiğinizde saldırdığınız yiyecekleri doğru seçerseniz bedeniniz mutluluk hormonu salgılamaya başlar!

Çikolata: Stresin bir numaralı düşmanı. Kendinizi kötü hissediyorsanız hemen bir parça çikolata yiyin. Çikolata flört etmek gibi bir şey. Bir kalem yemek yeterli, mutluluk hormonu “seratonin” anında beyinde dolaşıma çıkıyor.

Dondurma: Çok yenirse şişmanlatıyor, az yenirse mutluluğa mutluluk katıyor. Dondurma yaşlanmayı önlüyor. Çocukların sağlıklı büyümesi ve kemik erimesi sorunu olan kişiler için büyük önem taşıyor. Beslenme uzmanları dört mevsim tüketilmesini öneriyor.

Makarna: Çok ağır soslarda yenilmediği sürece enerji veren ve mutlu eden besinler arasında yer alıyor. Hazmı kolaydır. Özellikle sadece salata ile birlikte yenirse şişmanlatmaz.

Ekmek: Buğday ekmeği de sıkıntıları unutturuyor.

Fıstık: Yağ oranı yüksek ama insanı çok mutlu ediyor. Roma İmparatorluğu’nda “Tanrı yiyeceği” olarak adlandırılan fıstığın kolesterolü düşürdüğü ve kalp krizi riskini azalttığı biliniyor. Demir, bakır, selenyum, magnezyum, çinko, potasyum, fosfor gibi minerallerin doğal kaynağı olan bu çerez kalbimizin yanı sıra, beyin sinir sistemi, kas ve kemiklerimizin dostu…

Çilek: C vitamini deposu olan çilek, önde gelen afrodizyaklar arasında yer alıyor. Çilek bütün salgı bezlerini çalıştırarak vücuda gençlik ve kuvvet kazandırır. Yüksek tansiyonu düşürür, damarları temizler. Kansere karşı korur, böbrekte kum ve taş oluşmasını önler.

Muz: Kokusuyla bile mutluluk taşıyan tam bir Endorphin deposudur. Kendinizi, güçsüz ve sinirli mi hissediyorsunuz, hemen bir muz yiyin. Kalsiyum ve magnezyum içeren bu meyve strese karşı bire bir. Sinir hastalığı olanlar için her gün yemek arası saatlerde tüketilmesi gereken bir besindir.

Üzüm: Kırmızı ve beyaz üzüm yiyen herkes gülücükler saçar. Üzümde yüzde 20 oranında direkt olarak kana karışan şeker vardır. Bedenen ve zihnen çalışanlar için iyi bir gıdadır. Üzümdeki bol demir kan yapar. Yüz ve boyuna taze üzüm suyu sürülüp 10 dakika sonra yıkanırsa cilde dirilik verir.

Portakal: C ve B vitamini açısından zengin olan portakal, insana dinamizm veriyor. Portakal içindeki C vitamini ince ve kalın damarların yumuşak kalmasını sağlıyor. Vücuttaki direnci artırıyor. Kanın durulmasına ve temizlenmesine yardımcı oluyor. Hazmı kolaylaştırıyor. Portakal reçeli ise karaciğeri çalıştırıyor.

Susam: Dar gelirlilerin baş tacı olan simit mutluluğa giden yolda önemli bir yere sahip. Yağ ve protein içeriyor. Susamdan elde edilen tahin, bal ile karıştırılıp yenirse boğaz ağrısı ve bronşite iyi geliyor.

Hangi Ayda Bebek Hangi Besinleri Yer ?

0 – 4 AY

Bebeğiniz ağladıkça ve acıktıkça anne sütü vermelisiniz. Anne sütü yoksa veya yetersizse anne sütüne adapte bir biberon maması kullanmalısınız.

4 – 6 AY

Yumuşak ve topaksız, yarı sıvı püreler verin.

Anne Sütü veya Mama
Anne sütünü aldığı sürece devam edilmelidir. Anne sütü yoksa veya yetersizse 3-4 öğün 2 numara devam maması verilmelidir.

Kaşık Maması
Ek Gıdalara geçiş aşamasında başlangıç olarak pirinçli bir mama başlanmalıdır. Bu dönem için hazırlanmış sütlü kaşık mamaları, tahıllı kaşık mamaları ve kavanoz mamalarını kullanabilirsiniz veya kendiniz evde kullandığınız biberon maması ile muhallebi yapabilirsiniz.

Kaşık maması ayran gibi sulu bir biçimde yapılır,  hergün 3-4 çay kaşığı verilir ve miktar hergün biraz daha arttırılır. Bir hafta sonra mama boza kıvamında yapılır.

Meyve Suyu
Kaşık mamasından 2 hafta sonra meyve suyu verilir. Mevsimine göre meyva seçilir ve suyu sıkılarak hazırlanır. 1-2 tatlı kaşığından başlanarak verilir ve yavaş yavaş arttırılır.1-2 hafta sonra püre şeklinde verilebilir. 2 hafta kadar devam edilir.

Sebze Çorbası
Meyva püresinden  2 hafta sonra verilir. Bazen 5.-6 aylarda muhallebiye başlanır ve 1-2 hafta sonra sebze çorbalarına geçilir. Ancak iyi kilo alan bebeklerde muhallebiden önce genellikle öğle öğününde sulu olarak 1-2 tatlı kaşığından başlanarak yavaş yavaş artırarak verilir. Çocuğun isteğine göre her gün arttırılır ve 1 hafta sonra püre haline geçilir.

**Sebze çorbasına daha sonra eklenecek besinler; kabak, karnabahar, bezelye ve iyi pişmiş taze fasüye olabilir.

Yoğurt
Genellikle ikindi öğünü ek gıdası olan yoğurt, muhallebi yerine de verilebilir.

Muhallebi
Sebze püresinden 1-2 hafta kadar sonra genellikle 6. aydan itibaren akşam öğünü (18:00- 20:00) olarak verilir. Kaşık maması veya pirinç unu ile hazırlanmış muhallebi olabilir.

7 – 8. Ay

Anne sütüne aldığı sürece ve miktarda devam edilmelidir. Anne sütü yoksa veya yetersizse en az 300 ml. devam maması verilmelidir.Meyve ve sebzeleri püre halinde rahatlıkla verebilirsiniz. Artık eline ağzında geveleyeceği çubuk biçiminde çiğ sebzeler verebilirsiniz. Bu dönemde et ve balıklara geçilebilir.

Tahıl gevrekleri, soyulmuş domates, suda bekletilmiş kuru kayısı 7-8. aylarda verilebilcek diğer uygun besinlerdir.

Kahvaltı
Çocuk meyve püresi, sebze püresi, muhallebi ve yoğurt gibi besinlere alıştıktan sonra 7. ay da kahvaltıya başlanabilir.

Yumurta
Katı pişmiş yumurta sarısı çocuk kahvaltıya alıştıktan sonra 8. ayda günaşırı 1 çay kaşığı olarak beslenme programına eklenir, yavaş yavaş miktarı artırılır. Bir haftanın sonunda bebek tam bir yumurta sarısını yiyebilir. Yumurta sarısı, alıştırma süresince katı daha sonra kayısı kıvamında verilebilir.

Tahıllı Çorbalar
Mercimek, yoğurtlu yayla, acısız tarhana çorbası gibi gıdalar, taze sebze çorbalarına alıştırılmış olan bebeklere 8. aydan sonra değişik tatları öğretmek amacıyla verilebilir.

Et ve Tavuk
Deri ve yağları ayrılarak 7-8 aylarda bir tepeleme çorba kaşığı pişmiş kıyma veya orta boy ince bir biftek veya tavuk eti parçası sebze çorbasına eklenerek sebze ile birlikte püre haline getirilir.

Balık
8. ayda öğle öğünlerinde püre şeklinde et yerine değiştirilerek verilebilir.

Köfte
8. ayda öğle öğünlerinde verilebilir.

Karaciğer
8. ayda öğle öğünlerinde et ile değiştirilerek  püre şeklinde 15 günde bir kez olmak üzere verilebilir.

8 – 9. Ay

Yemek taneleri biraz daha büyük olabilir. Rende veya püre yerine doğranmış yiyecekler hazırlabilirsiniz. Kendi kendine yemeyi öğrenmesi için eline sık sık çubuk biçimli yiyecekler verin.
Et ve balıklar ızgara veya haşlama yapılarak irice kıyılır.
Kızarmış ekmek, tuzsuz ev yemekleri, çorba, börek gibi besinleri tüketebilir.

Pilav, Makarna ve Dolmalar
8. aydan sonra yoğurt ile karıştırılarak verilebilir.

10-12. Ay

Bu aylarda evde yenen hemen herşeyi bebeğiniz de yiyebilir. Pişirirken yemeklerin tuzsuz olmasına dikkat edin.

Et, balık ve tavukları küçük lokmalara ayırabilirsiniz.

Etiketler: anne, anne sütü, Anne ve Bebek, ay ay bebek gelişimi, bebek gelişimi, besinler, ek besinler, Hangi Ayda Bebek Hangi Besinleri Yer

KAYNAK : http://www.saglik-rehberi.net/anne-ve-bebek/hangi-ayda-bebek-hangi-besinleri-yer.html