Naast de wekelijkse sluitingsdag op maandag is de Stedelijke Bibliotheek in Kuringen tijdens de kerstvakantie gesloten op 24, 25, 26 en 31 december en op nieuwjaarsdag gesloten.

De Provinciale Bibliotheek is naast zijn wekelijkse sluitingsdag op zondag ook gesloten op 24 december vanaf 16u, 25, 26 en 31 december en op 1, 2, 3 en 4 januari.

Je kan documenten telefonisch of via de website verlengen.

http://bibliotheek.hasselt.be, 011/24 43 00, www.limburg.be/pbl, 011/29 59 00

En in de musea…

Het Stedelijke Modemuseum, het Stadsmus en het Nationaal Jenevermuseum zijn gesloten op 24, 25 en 31 december en op 1 januari.

In januari sluiten ook musea voor jaarlijks onderhoud. Voor het Stadsmus is dat van 11 tot 31 januari; voor het Jenevermuseum is dat van 4 tot 31 januari.

www.hasselt.be

In der rechtsradikal-konservativen Wochenzeitschrift „Magyar Demokrata“ (Ungarischer Demokrat) wird in einem Artikel von Ádám Pozsonyi dazu aufgerufen, die Werke von jüdischen Autoren aus den Bibliotheken zu stehlen und zu vernichten.

Sprechen wir es laut aus: Das geistige Leben Ungarns ist schon seit langem unter fremder (lies: jüdischer) Herrschaft (…).

Gründen wir kleine Kommandoeinheiten. Durchkämmen wir in Gruppen von drei oder vier Leuten die Bibliotheken, und stehlen und vernichten wir die Krebsgeschwüre der linksliberalen Vaterlandsverräter und der Geschmacklosigkeit. (…) machen wir den Dreck dieser protegierten Vaterlandslosen, die von unseren vaterlandsverräterischen Medien auf allen Ebenen propagiert werden, unschädlich, so dass sie ihr geistiges Vergiftungswerk nicht fortsetzen können.

Diese Aufgabe sollte nicht unterschätzt werden. Das Schicksal der Welt wird sich auf geistiger Ebene entscheiden, und es ist nicht egal, womit unsere Jugend – deren Anzahl immer weiter sinkt – sich die Seelen vergiftet, und was sie an die folgenden, noch ungeborenen Generationen weitergibt.

„(…) Konrád ist ein Fluch, und von Nádas kommt mir das Kotzen.“ Das sei die Losung (wörtlich: der Marsch) der zu gründenden kleinen Freischärlergruppen, die in einen heldenhaften, heiligen Krieg für die Säuberung des geistigen ungarischen Lebens ziehen. Moralische Skrupel sind hier nicht angebracht. Das sind unsere Mörder, und ihr Gift muss aus unserem Organismus (lies: Volkskörper) ausgeschieden werden. (Volltext s.u.) (zit. n. http://pusztaranger.wordpress.com/2009/11/01/rechter-kulturkampf-in-ungarn-zensur-und-bucherverbrennung/)

Donderdag 26 november – De studiemiddag HBO en Open Access werd druk bezocht: er stonden 89 namen op de deelnemerslijst. Windesheim was met negen medewerkers goed vertegenwoordigd.In het kader van het Open Access jaar 2009, op initiatief van Surf, was er dit voorjaar al een voorbereidende werkconferentie geweest, waarin bestuurders, lectoren en beleidsmakers van een zestal hogescholen  een aantal onderwerpen besproken rondom open toegang tot onderzoeksresultaten in het HBO. 
Het doel van dit seminar was om Open Access verder op de HBO-kaart te zetten, om de eerste afspraken en resultaten te bespreken en om vervolgacties te benoemen.

Als inleiding waren er presentaties door Jan Steyaert (lector bij Fontys en docent aan de Universiteit van Antwerpen) en door Kristel Baele (CvB lid van Hogeschool Arnhem en Nijmegen).
Een belangrijk officieel moment deze middag was de ondertekening van de zgn. Berlin Declaration, door Doekle Terpstra, voorzitter van de HBO-Raad.
Terpstra en Bas Savenije, algemeen directeur van de Koninklijke Bibliotheek tekenden ook een samenwerkingsovereenkomst. Open Access zal o.a. worden bevorderd door archivering in het e-depot van de KB.

Vervolgens was er een indeling in vier workshops: kwaliteit, auteursrechten, kenniscirculatie en infrastructuur (systemen).
Alle workshops leverden interessante thema’s op voor verdere studie, overleg en actie. Maar bij de afsluiting had ik niet het idee dat er één heel duidelijk punt uitsprong. Uit het door mij bezochte kenniscafé kwamen o.a. de volgende suggesties:
- denk niet zozeer in onderzoeksrapporten maar in een scala van diverse onderzoeksproducten;
- zie de student niet als klant maar als kenniswerker;
- organiseer de toegang tot onderzoekspublicaties op basis van doelgroepen of communities.

Na afloop drong het tot mij door dat er ook zaken níet aan de orde waren gekomen.
Er was veel aandacht voor de rol van lectoren en de trend naar praktijkgericht onderzoek in het HBO. Maar er werd niet of nauwelijks iets gezegd over schrijvende docenten – of adviseurs, beleidsmakers en andere medewerkers -, over het produceren van digitaal lesmateriaal voor het reguliere onderwijs, over digitale studentenportfolio’s, over de relatie tussen repositories en digitale leeromgevingen. Veel nadruk werd gelegd op kwaliteitsbewaking, op selectiecriteria en op het handhaven van regie. En er werd vooral gedacht vanuit min of meer ‘gesloten’ systemen (met name de HBO-Kennisbank). Een enkele maal kwam weliswaar ook een wiki toepassing ter sprake. Maar het begrip Open Access 2.0 heb ik in deze middag niet gehoord. Betekent dat dat het Open Access ideaal nog niet zo gemakkelijk vast te knopen is aan Web 2.0. ontwikkelingen? Terwijl dat verband natuurlijk voor de hand ligt.

RIP! A Remix Manifesto

Toeval of niet, de voorafgaande avond had ik op televisie een uitzending van Het uur van de wolf gezien. Het ging om een herhaling van de documentaire RIP! A Remix Manifesto van de Canadese filmmaker Brett Gaylor. De film won tijdens het IDFA festival 2008 in Amsterdam de Publieksprijs.
De documentaire geeft een flitsend, humoristisch, maar tegelijk ook schokkend beeld hoe kunstenaars en wetenschappers in hun werk worden beknot door mediabedrijven die zich het monopolie toe-eigenen op auteursrechten, patenten en andere vormen van ‘geestelijk eigendom’.
Toch lukt het individuele kunstenaars en wetenschappers – o.a. hoofdpersoon dj Greg Gillis (Girl Talk)- om zich tegen deze grootmachten te verzetten, dankzij het internet. De film is een pleidooi voor een webgebaseerde ‘remix’cultuur, waarin de creatieve vrijheid om materiaal uit allerlei verschillende bronnen te combineren en om voort te bouwen op het werk van anderen voorop staat.

Timothy Berners-Lee

Dinsdag 20 oktober vierde de Vrije Universiteit haar 129ste verjaardag. Dit jaar stond deze Dies Natalis in het teken van Web & wetenschap. Die dag viel bovendien midden in de internationale Open Access week (19-23 oktober). Bij deze gelegenheid verleende de VU een eredoctoraat aan Sir Timothy Berners-Lee, de bedenker en grondlegger van het World Wide Web (WWW).
‘Het eredoctoraat wordt aan hem toegekend voor zijn essentiële bijdrage aan de ontwikkeling, introductie en groei van het World Wide Web dat diepgaande invloed heeft op het sociale, economische, culturele en publieke leven. De VU spreekt met het eredoctoraat ook haar waardering uit voor de persoonlijke inzet van Berners-Lee voor de universele toegankelijkheid voor iedereen tot dit wereldwijde informatienetwerk..’

Web & wetenschap: op weg naar Science 2.0

In zijn Diesrede hield professor dr. Frank van Harmelen het publiek voor dat de wetenschappers hun hypotheses, observaties, en conclusies niet langer verstoppen in wetenschappelijke artikelen, maar ze op het Web ter beschikking stellen, toegankelijk voor directe inspectie en hergebruik door anderen. Het wetenschappelijk artikel heeft, aldus Van Harmelen, zijn langste tijd als munteenheid gehad. (Bron: VU)

video ; publicatie (PDF)

Open Access is miscellaneous

David Weinberger ziet Open Access als een voorbeeld hoe digitale informatie loskomt uit traditionele (publicatie)vormen en op een minder geordende manier - ‘messy’, ‘miscellaneous’ - voortleeft op het internet.

Open access scientific journals have made far more research (including peer reviewed papers) available to scientists than ever before — a good example of what I think of as the power of making information miscellaneous. (Bron: discussie Keen-Weinberger)
 
Voor veel hogescholen zal Open Access een nog relatief onbekend fenomeen zijn. Binnen Windesheim is dat op dit moment zeker nog het geval. Wat naar mijn idee op de eerste plaats zou moeten gebeuren, is dat partijen die hierin geïnteresseerd zijn beter zichtbaar worden. Dat bekend is wie wat doet of wie welke rol wil oppakken in dit geheel. Dat lijkt mij nog niet erg ingewikkeld. Het hoeft geen twee jaar te duren.

Meer:

Berlin Declaration

Joseph J. Esposito: Open Access 2.0: Access to Scholarly Publications Moves to a New Phase

In dit artikel wordt het OA model kritisch bekeken door een bedrijfseconomische bril. Dat leidt tot behartigenswaardige opmerkingen.

This is why libraries are very poor places to establish open-access services: libraries provide outstanding high-touch service and are culturally out of synch with the need for literally impersonal technical services. A successful open-access organization has to be operated with the ruthlessness of a Henry Ford, not the warm, helpful manner of a librarian.

 aanvulling 28 nov.

Synergy of OA and Web 2.0; blogpost van Peter Suber op Open Access News, waarin hij een interessant artikel signaleert over de relatie tussen OA en Web 2.0 ontwikkelingen: Mark Ware: Web 2.0 and Scholarly Communication (preprint, PDF)

Video:

Op 11 november 2009 – aan de vooravond van het NVB Jaarcongres 2009, organiseerde het kenniseconomisch vakblad Intellectueel Kapitaal (IK) een ‘ronde tafeldiscussie’ in het vermaarde Hotel De Wereld in Wageningen. Thema van het debat was ‘internet en de vrijheid van informatie’. Het debat ging dan ook over zaken als open access, auteursrecht en uitgeefmodellen. Meer info.
Het debat is live uitgezonden als webcast en hier te zien.

.

actie met plan van alle bedreigde bib's in Antwerpen, met op de achtergrond de bib van Mariaburg/Ekeren.

Het bibliotheekbestuur heeft eind 2008 onder inititatief van stadsschepen Heylen een nieuw plan opgesteld dat de openingsuren wel zeer grondig herverdeeld. Eigenlijk pakt hoofdbib Permeke en enkele grotere bib’s alle mooie openingisuren (avond en weekendopeningen) van negen wijk- en vier middelgrote bibiliotheken af! Zo zwaar dat wij voor de negen onderstaande wijkbib’s (die ook via dit besluit gedegradeerd zijn tot buurtbib’s) een sluiting op termijn vrezen!
Resultaat:

Deze buurtbibliotheken zijn vanaf 1 januari enkel nog maar open op woensdag van 10u tot 18u
en op donderdag van 14u tot 18u.

Betekend in veel gevallen een halvering van vier naar twee openingsdagen?
Zo vallen alle andere openingsuren op weekdagen, -avonden, zaterdag- tot zondagvoormiddag (= De Poort: maar blijft wel wijkbib) weg.
Wij willen:
Geen sluiting op zaterdagvoormiddag!
Een avondopening voor de wijkbewoners!
Dat terwijl de stad juist onze lokale bibliotheek terug aantrekkelijker zou moeten maken voor de wijk.
Dit kan zeker niet door het afbouwen van de openingsuren!
De negen bedreigde bib’s:
- Felix, Isabella, Sint-Andries, Zurenborg (Antwerpen)
- Morckhoven en Zwarte Arend (Deurne)
- Hendera (Berchem)
- Mariaburg (Ekeren)
- Nieuwdreef (Merksem)
+ grotere filialen als Luchtbal, Kielpark, en Elsschot (Antwerpen), Viswater (Bezali) spelen hun zaterdagopening kwijt. Ook de succesvolle zondagochtendopening van De Poort in Berchem wordt afgeschaft!Plus zullen alle grote en kleine filialen worden gesloten tijdens de kerst-, paas- en grote vakantie van 15 juli tot 15 augustus!
Daarbij krijgen alle bib’s op Permeke na, die 7 op 7 dagen open zal zijn, een verplichte maandagsluiting opgelegd.

Deze maand gaan we over tot enkele ‘ludieke’ acties in de nabijheid van bibliotheken.
Ter ondersteuning van deze bieden we onze bib-sympathisanten volgend actie-middel aan.
Een raamposter waarop je de naam van de meest dichtgelegen wijkbib op invult. Zie het WORD-doc bij de link hier of: ‘handleiding voor een bib-actie’. Print deze pagina af, fotocopier hem op een A3 blad. Vul daarna de naam van uw wijkbib in en deel hem uit. Wij rekenen op u om zo veel mogelijk buren en lezers te kunnen overhalen om deze poster voor hun venster te hangen.
Zo voeren we dan ook actie aan alle filialen die vanaf 1 januari 2009 deze nadelinge uurreging zullen hebben.
Joris Giebens, Districtsschepen, Luc Van Berlo, Districtsraadslid Ekeren (0484 617 819), Arfan Saber, Districtsraadslid Deurne, Arnold Peeters, Districtsraadslid Berchem, Leo D’Heu, Districtsraadslid Hoboken, Annick Bracke, Districksraadslid Wilrijk, Peter Annys, Merksem, de voorzitter en de Sociaal-Liberale Partij – SLP (Zijn de blijvers! Is 97% van de voorheen Spirit-ers en VlaamsProgressieven) uit Antwerpen.

______________________________________________________________________
p.s.: Omdat cultuur en literatuur in Antwerpen ons nauw aan het hart ligt achten we het noodzakelijk u over onze bib-actie uitgebreid te informeren. Hieronder kan u een volledig dossier nalezen dat we eind 2005 aan de schepen overhandigd hebben. Het is tot onze spijt meer dan ooit actueel!
Want de schepen goochelt met de lange openingsuren van Permeke als zoethouder voor de gehele stad. Hij neemt hiervoor andere steden als Rotterdam, Amsterdam, Gent … als voorbeeld, maar vergeet erbij te vertellen dat deze een over een uitgebereid en zeer fijnmazig netwerk van wijk- en buurtbiliotheken beschikken, die qua klantvriendelijke openingsuren niet echt onder moeten doen tegenover hun hoofdbibliotheek.

2. Even verduidelijken: van 2005 tot nu!!!

Als op 21 september 2005 presenteerde Antwerps cultuurschepen Philip Heylen zijn eerste ‘sneuvelnota’, waarin hij aankondigde 13 bibliotheekfilialen te willen sluiten. De volgende dag meldde de SLP Antwerpen (toen nog SPIRIT) dat deze sneuvelnota gelijk mocht sneuvelen. SLP-spirit legde zich toen niet zonder slag of stoot neer bij de aangekondigde sluitingen. SLP-spirit Ekeren startte op 25 september, tijdens de Mariaburgse feesten, een petitie om meer onheil te voorkomen (550 handtekeningen). In de Ekerse wijk Sint-Mariaburg vinden we één van de toen 13 bedreigde bibliotheken terug. Deze moderne bib biedt voor vele buurtbewoners toegang tot cultuur in hun onmiddellijke omgeving. Vaak minder mobiele buurtbewoners maar ook lokale basisscholen en kleuterklasjes hebben geen boodschap aan verre verplaatsingen naar de andere bibliotheken in Ekeren, Brasschaat of Kapellen, laat staan aan een verre trip naar Permeke.

SLP-spirit heeft na deze bij zowat alle bedreigde bib’s een succesvolle petitieactie opgestart. Meer dan 6 000 handtekeningen was het reslutaat! Deze vele reacties hebben er dan ook voor gezorgd dat wij tegen eind 2005 schepen Heylen
op dit dossier hebben kunnen terugfluiten.

____________________________________________________________________________________
Onze aanpak om tot een beter gespreid
bibliothekenaanbod in Antwerpen te komen!:
“De Sociaal-Liberale Partij Antwerpen aanvaardt niet dat veranderingen in het bibliotheeklandschap zullen leiden tot een verschraling van de toegang tot cultuur.”
3. Sociaal weefsel: SLP legt de nadruk op de nood aan wijkbibliotheken als ontmoetingsplaatsen:
SLP vindt het de taak van de stad om een zo ruim mogelijk bibliotheekaanbod te verzorgen waarin de huidige filialen en hun collectie een centrale rol spelen in de verschillende districten en wijken van ‘t stad. In het verleden hebben zowel de vorige schepen van cultuur als de huidige zich maar koele minnaars getoond van een gedecentraliseerd aanbod. SLP aanvaardt niet dat veranderingen in het bibliotheeklandschap leiden tot een verschraling van de toegang tot cultuur.
SLP is er van overtuigd dat de wijkbibliotheek als ankerpunt van een lokale gemeenschap niet mag verdwijnen. Een bib kan als literaire motor het cultuuraanbod in een wijk samenbrengen. Bibliotheekbeheerders, cultuurfunctionarissen en cultuurantennes moeten in deze optie de opdracht krijgen samenwerkingsverbanden te zetten.
Bibliotheken in de wijk zijn noodzakelijke oases van cultuur en informatie en ideale, vertrouwde ontmoetingsplaatsen. Een citaat: “Bibliotheken moeten plaatsen worden waar mensen graag samenkomen. Als openbare ruimte zijn openbare bibliotheken altijd al onverdachte en voor iedereen makkelijk toegankelijke instellingen geweest. Maar zij waren of zijn niet steeds echte ontmoetingsplekken. Het Decreet Lokaal Cultuurbeleid spoort openbare bibliotheken al aan om de steriele invulling van ontmoeting fors te overstijgen, en te evolueren tot échte sociale plekken: plaatsen waar mensen graag komen en misschien ook willen blijven.” Het zijn zoals gezegd niet onze woorden maar die van Jan Van Vaerenbergh, de directeur strategie en ontwikkeling bij de openbare bibliotheken in Antwerpen in een vrije tribune in De Standaard (4 april jl.)!
SLP gelooft niet alleen in een behoud maar zelfs in een sterke uitbouw van het aanbod in de wijken. Een bib is een ideale plaats waar men veel meer culturele activiteiten zou kunnen onderbrengen zoals (voor)leesmomenten voor de jongsten, lezingen door auteurs uit eigen werk, culturele buurtactiviteiten zoals tentoonstellingen, enz… Zulke kans mag men volgens spirit niet laten liggen. Een lokale gemeenschap en het sociale weefsel draaien op meer dan centen alleen.
Zoals Permeke zeker een impuls is voor de wijk, zo kunnen de andere wijkbibliotheken nieuwe energie aanreiken in de vele wijken die Antwerpen rijk is. Door de lokale bib op te geven knip je in het sociale weefsel dat buurten bijeenbrengt. Het gevolg is dat je vanuit het beleid de verschillende buurten de hand kan reiken. Het netwerk van bib’s is momenteel goed uitgebouwd. Beter dan de ontmoetingsruimten of de culturele centra’s. We moeten dit aanbod koesteren en samen met de buurt optimaliseren.
3. Sociale ongelijkheid
3.1. Ontlezing
SLP wil hier niet de zoveelste discussie opstarten over de toenemende ontlezing in onze maatschappij. De jammerklacht “de jeugd leest niet meer” is niet belangrijk, noch constructief. Cijfers hierover zijn trouwens tegenstrijdig. Studies tonen inderdaad aan dat er vandaag de dag minder en minder wordt gelezen uit het papieren boek, maar meer uit vluchtige digitale informatiebronnen zoals op het internet en via televisie.
Maar ook, en juist daarom (!), pleiten wij voor het behoud van een ruim bibliotheekaanbod. Door het aanbod te centraliseren en te beperken sluit je sowieso mensen uit: kansarmen, kinderen, bejaarden, minder mobiele mensen, … En schepen Heylen kan toch niet geloven in het creëren van meer sociale ongelijkheid?!
3.2. Gelijke kansen & Mobiliteit
Want niet iedereen heeft de middelen om zich een boek aan te schaffen, laat staan een internetaansluiting. Niet iedereen kan zich kabeltelevisie of verscheidene tijdschriftenabonnementen veroorloven. En niet iedereen kan of wil kilometers verder zijn boeken gaan ontlenen. En dan geven de jongste lezers het op, net diegenen die nog in het fragiele beginstadium zitten van hun verbale ontdekkingsreis, net diegenen die het kwetsbaarst zijn voor de ontlezing. En dan geven de ouderen en mindervaliden het op omdat hun hobby een hindernissenparcours is geworden. Zo bevordert de stad enkel de informatiekloof tussen diegenen die toegang hebben tot de media en literatuur en diegenen die deze niet hebben.
3.3. Taal & Leerprocessen
Bijkomende sociale ongelijkheid: de kloof tussen Nederlandstalige leerlingen en leerlingen die het Nederlands niet als thuistaal hebben, is erg groot. Men moet oog hebben voor de familietraditie van allochtone leerlingen om in hun directe omgeving een bibliotheek te (be)zoeken. Allochtone jongeren vormen ook een mogelijke brug voor mensen uit hun directe omgeving en cultuur (zoals hun ouders) die thuis geen Nederlands spreken of oefenen. Laagdrempeligheid is een steeds weerkerend woord in het allochtone emancipatieverhaal. Voor SLP is cultuur een hefboom voor de interculturele samenleving.
Maar ook in de groep van de Nederlandstaligen zijn er grote verschillen. Het goed leren lezen en zelf léren zoeken naar informatie is heel belangrijk in de vorming van de jeugd. Eens kinderen het plezier van het ontlenen van boeken (maar ook meer en meer: dvd’s, cd-rom’s of cd’s) vlak bij huis hebben ontdekt, zullen ze wellicht ook later gebruik maken van dit aanbod.
Men heeft ervoor geopteerd het kleuter- en basisonderwijs lokaal aan te bieden. Waarom het bijbehorende ‘levenslang leren’ via de bib dan niet?! Hoe kan men het lezen promoten als de rendabiliteit van een beleid doorslaggevend wordt? In het kader van maatschappelijke vorming in het onderwijs (in de verschillende leergebieden en vakoverschrijdende eindtermen) is de bib een onmisbare schakel. Als wij iedereen gelijke onderwijskansen willen bieden, dan moeten we ook een gelijke toegang tot cultuur en literatuur voorzien.
3.4. Bibliobussen & boekenkoeriers
Een bibliobus die langs scholen rijdt kan een aanvulling betekenen maar zal nooit een volwaardig alternatief zijn voor het huidige wijkgebonden aanbod. Philip Heylen wil de bibliobus opnieuw in de Antwerpse straten. Die bus zou in eerste instantie vooral scholen bezoeken. Volgens SLP kan zo’n bus dan wel perfect boeken afleveren maar kan deze nooit het plezier van het zelf ontdekken of opzoeken van literatuur in een comfortabele leeszaal vervangen.
In die zin werd trouwens het goed bedoelde initiatief van de ‘Boekenrenners’, de drie koeriers die boeken aan huis brachten, ook al vrij snel ten grave gedragen. Jammer natuurlijk want de Centrale Openbare Bibliotheek in de Lange Nieuwstraat was gesloten en Permeke nog niet open. En het was een nobele bedoeling om de minder mobiele mensen te bereiken. Maar vaak worden deze nieuwe ideetjes niet opgepikt. Hopelijk (ver)slijt de toekomstige bibliobus meer boeken dan banden (en benzine).
Mogen we hier ook even op het fijne initiatief van Atv wijzen? Sinds deze zomer maakt de regionale zender het boekenprogramma ‘Onder cover’ dat volgens henzelf al zeer veel positieve reacties kreeg. Het is de uitdrukkelijke bedoeling “om meer aandacht te geven aan de bibliotheeksector”. Aandacht die deze sector al te vaak moet ontberen. Men wil vooral het bibliotheekbezoek stimuleren en daarom wordt het programma telkens gefilmd in een bibliotheek. Niet elke week in Permeke, maar telkens in een andere ‘bibliotheek van de week’.
4. Schepen Heylen: discours vs. plannen
Indien Philip Heylen het écht meent met een verbetering van de service voor nog meer Antwerpenaren dan laat hij die bibliotheekfilialen open of zoekt hij een andere oplossing. Gelukkig zegt de schepen wél dat het slechts om een discussienota gaat: “Alles is bespreekbaar en voorstellen zijn welkom”. We twijfelen niet aan de goede bedoelingen van schepen Heylen en halen graag zijn eigen woorden aan:
- De Morgen vroeg de schepen op 30 juni jl. in een interview waarom het succes van Permeke voorlopig uitbleef. Het antwoord van Heylen klonk zo: “Verheugend is het vast te stellen dat het globale aantal uitleningen voor het hele Antwerpse bibliotheeknetwerk gestegen is met 18.749, of 335 per dag. De gebruikers die vanwege de sluiting uitweken naar een andere vestiging, blijven daar nu trouw.”
-> Wat voor SLP het beste bewijs is dat de deze 13 bibs behouden moeten blijven.
- Vorig jaar op de opening van de boekenbeurs pleitte schepen Heylen “voor waakzaamheid bij het probleem van de groeiende ontlezing bij de jeugd”.
-> Wat voor SLP wederom het beste bewijs is dat de jeugd een belangrijke klant is van de bibliotheken. En dat deze 13 bibs behouden moeten blijven.
- Tijdens de voorstelling van het eindrapport van ABC2004 op 15 september jl. keek onze schepen resoluut naar de toekomst: “Antwerpen wil dé Boekenstad van Vlaanderen blijven”. Een terechte visie: Antwerpen Wereldboekenstad heeft 200.000 bezoekers op de been gebracht. Nog eens zoveel Antwerpse ‘letterfretters’ bekenden hun liefde voor de literatuur op evenementen als de Boekenbeurs en het festival Zuiderzinnen.
-> Wat met veel spirit voor SLP … u begrijpt het al wel.
Het is niet verboden om een duidelijk plan op tafel te leggen. Maar het eventueel sluiten van een aantal filialen is iets te gemakkelijk. Deze nieuwe sluitingsronde zal ditmaal wellicht veel grondiger zijn dan de vorige, vreest SLP. Wij dragen Philip Heylen geen kwaad hart toe. We betreuren alleen zijn werkwijze een beetje: toen de schepen voorstelde om vrijwilligers in te zetten in musea en bibliotheken werd dit al gauw gekelderd door de socialistische overheidsvakbond ACOD. Ook nu levert de sneuvelnota van onze cultuurschepen enkel wrevel op: zowel bij de bibliotheekbezoekers als bij het personeel van de bibliotheken.
5. Persoonlijke dienstverlening
Met de maandenlange sluiting van het centrale filiaal in de Lange Nieuwstraat hebben heel wat boekenliefhebbers hun weg gevonden naar de plaatselijke openbare bibliotheken en filialen. Nu zou dit herontdekte aanbod botweg weggesaneerd worden ten nadele van de te dure investeringen in de centrale Permekebibliotheek op het De Coninckplein. De vaak minder mobiele buurtbewoners maar ook lokale basisscholen en kleuterklasjes hebben geen boodschap aan verre verplaatsingen naar de andere bibliotheken in Ekeren, Brasschaat of Kapellen, laat staan aan een verre trip naar Permeke.
Het gaat voor SLP niet op om door sluitingen van filialen de inzetbaarheid te verhogen van het personeel. Men maakt zich sterk dat de 14 overblijvende bibs door deze afslanking meer openingsuren kunnen aanbieden. Wij vragen ons af of het voordeel van meer avonden open te zijn opweegt tegenover de verplaatsing die de ontlener zal moeten maken om bij zijn dichtstbijzijnde bib te geraken. De ervaring leert ons immers dat dit op termijn naast een inkrimping van het aanbod zorgt voor een verdere afbouw van het personeelscorps.
Het afslankingsplan neemt de Engelse ‘Public Library Standards’ als leidraad gezien het Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (RSA) onvoldoende houvast biedt. Aangezien het RSA, in uitvoering al jarenlang als de zware piet tussen diensten door geschoven, zich nog steeds in een ontwerpfase bevindt, baseert men zich gemakkelijkshalve vooral op de Engels 1 mijl-standaard (zo’n 1600 meter) tussen de bib’s, op het openbaar vervoer en op de bevolkingsdichtheid. Vreemd, vindt SLP, om deze Engelse standaard klakkeloos op onze, zoals de discussienota aangeeft, unieke Antwerpse situatie toe te passen. Daarbij vergeet men erbij te vermelden dat Groot-Brittanië de laatste jaren niet direct een geslaagd voorbeeld van goed cultuurbeleid was. Deze standaard leidt immers een tijdperk van afslanking en privatisering in. Met als gevolg het wegvallen van een solide en historisch gegroeide dienstverlening aan de stadsrand. En als bijkomend gevolg dat de dichtbewoonde wijken in de rand teruggebracht worden tot een slaapstadtoestand. Een soortgelijke ervaring in Nottingham wees ons erop dat de wijkscholen sinds deze hervorming wekelijks een busje zien passeren. Maar de bewoner uit de wijk, meestal ’s avonds pas thuis, kan hier weinig gebruik van maken.
6. Permeke heeft geld gekost
Men vertrekt hierbij vanuit de idee dat men beter af is met amper één goed uitgeruste ankerbibliotheek per district en één iets meer uitgebouwde bib, Permeke, in het centrum. Dit om de vroegere hoofdcentrale, die voorheen een volledigere collectie had, te vervangen. De aanbouw en uitbating van Permeke als grootste ankerbibliotheek, heeft bijgevolg een te grote hap in de werkingsmiddelen van het bibliotheekwezen in Antwerpen gemaakt. De collectie werd eerder afgebouwd en heeft dus budgettair geen negatieve gevolgen gehad. Praktisch gevolg is wel dat Permeke nu enkel een collectie aanbiedt voor de intellectuele bovengrens, de ‘bachelors’ of ‘2e kandidatuur’-lezers. Universitair geschoolden worden dus verwezen naar de universiteitsbibliotheken.
Werkingsmiddelen die er (allang) niet meer zijn voor andere bib’s. Het bibliotheekje aan de Sint-Andriesplaats liet men wetens en willens verkrotten. De filialen aan het Stuivenbergplein en de Lange Beeldekensstraat zijn nu reeds gesloten.
Ook buiten onze stadskern, in de Ekerse wijk Sint-Mariaburg bijvoorbeeld, vinden we een bedreigde bibliotheek met comfortabele leeszaal en internetaanbod. Comfortabel ook omdat deze moderne bib voor vele buurtbewoners toegang biedt tot cultuur in hun onmiddellijke omgeving. Voor SLP gaat deze vlieger niet op omdat wij vanuit onze maatschappijvisie opteren voor een beter lokaal bestuur.
7. Oplossingen
De aankoop van boeken, het catalogusbeheer van de stukken, zelfs het gebouwbeleid en het personeelsbeleid mogen best centraal blijven. Maar men kan best zoeken naar betere lokale managers die de bevoegdheid krijgen om een goede samenwerking uit te werken: met scholen, met parochies, met omliggende gemeenten, wijkwerkingen, leesverenigingen, cultuur- en literatuurkringen, enz… Door deze functie te decentraliseren kan men beter lokaal inspelen op de noden van een wijk en terug een motor worden voor culturele activiteiten. De districten horen hierbij meer medezeggenschap te krijgen wat betreft beheer, programmatie en dienstverlening.
Laten we Permeke als voorbeeld nemen: in het nieuwe Permekegebouw kan men naast een bibliotheek ook een wijkkantoor en een kantoor van Antwerpen Averechts terugvinden. Deze vereniging organiseert alternatieve stadswandelingen. Daarnaast biedt het gebouw ook vergaderruimte voor wijkgebonden verenigingen aan. Wijkverenigingen en culturele verenigingen hebben op zich niks met een bibliotheek te maken, zal u zeggen. Toch hebben deze verenigingen én een toeleidingsfunctie richting bibliotheek én moeten zij de mogelijkheid hebben om de bibliotheeklokalen te gebruiken voor hun socio-culturele activiteiten. Denken we hierbij maar aan het multifunctionele gebruik van gebouwen en lokalen.
We missen hierin enigszins de beloofde samenwerkingsprotocollen met o.a. literaire verenigingen. Ook daar ligt een kans: cultuur in zijn meest ruime interpretatie kan de literatuur als één van de cultuurvormen een zetje geven en vice versa. Zowel in Permeke als in de lokale bib’s.
Culturele activiteiten kunnen zeker nieuwe lezers naar de bib halen: bijvoorbeeld door een kamerorkest -of waarom niet: een popgroep- te laten optreden of door een tentoonstelling in te richten. Dat laatste heeft men trouwens geprobeerd met de vluchtelingenexpo ‘Verkeerde tijd, verkeerde plaats’ wat helaas jammerlijk faalde omdat dit niet gepast ‘zou’ zijn. For the record: schepen Heylen was toen vóór maar legde zich neer bij de meerderheid van het college.
Verder pleit SLP ervoor dat elke bib, liefst met een ruim en kwalitatief computer- en internetaanbod, meehelpt om de digitale kloof te dichten. Deze week beslisten de diverse overheden in ons land deze strijd aan te gaan met een nationaal actieplan. Het plan heeft ambitieuze doelstellingen. Het wil de digitale kloof de komende vijf jaar met ongeveer een derde reduceren. Ook het aantal openbare computerruimten moet omhoog, zegt dit plan. Het is de bedoeling de komende twee jaar 300 dergelijke ruimten op te richten. Voor kansarmen wordt het project Easy-e-Space versterkt. Dat project wil voorzien in digitale zones in OCMW’s, sociale restaurants, buurthuizen, enzovoort. Na de oprichting van tien dergelijke zones dit jaar worden er volgend jaar 20 geopend. SLP pleit ervoor om hierin de bibliotheken als digitale zones zeker niet te vergeten. Ook hier weer de analyse van Jan Van Vaerenbergh volgend: “In de eerste plaats moet de bibliotheek de toeverlaat worden van uitgerekend diegene die haar nu de rug toekeert: de individualist die surft, chat of gamet, het mobieltje en de iPod binnen oorbereik. Op het einde van alweer een dag solitair cybernauten’, heeft zo’n eenzaat geheid behoefte aan een goed gesprek, met een andere méns van vlees en bloed. En dat kan best in de bibliotheek, want daar spreken ze dezelfde taal.”
SLP pleit ook voor het optimaliseren van de samenwerking met bestaande literaire manifestaties, o.a. met Boek.be. De mogelijkheden zijn eindeloos. We maken een opsomming van mogelijke samenwerking wat betreft bestaande en mogelijke initiatieven:
- De gedichtendag van Behoud de begeerte: jonge dichters krijgen een kans om hun werk in het spotlicht te bengen.
- ‘Vers voor de pers’ kan de journalisten betrekken, workshops organiseren, …
- De Jeugdboekenweek kent een ‘Boekentrommel’-project: dit kan zeker in de lokale bib’s doorgaan in samenwerking met de plaatselijke basisschool en met behulp van de Canon Cultuurcel van het onderwijs.
- De ‘Literaire lente’: dit auteursprogramma annex wedstrijd kan bvb. met steun van een lokale radiozender veel volk naar de plaatselijke bibliotheek halen
- De ‘Doeboekenactie’: samenwerking met tijdschriften is hier bvb. een valabele optie. Ook hobbyactiviteiten moeten mogelijk zijn in de bib’s
- De ‘Zomer van het spannende boek’: leesavonden kunnen best in de bib georganiseerd worden
- De Boekenbeurs (!): de positieve invloed van de boekenbeurs kan ook lokaal zijn vervolg krijgen. Lokaal talent kan bvb. bekroond worden en de uitreiking van de debuutprijs zal lokaal veel belangstelling krijgen
- Waarom geen promotionele eindejaarsacties? Koude, donkere winteravonden zijn ideale tijdstippen om een boek te lezen.
Kortom: Wij zijn er van overtuigd dat er nog veel toekomstmuziek zit in het bibliotheekwezen. Er zijn nog ongekende mogelijkheden indien deze lokale bib’s mee evolueren met de tijd. Een toekomstige bibliothecaris zal daarom best ook een lokale manager worden.

Aanhangers van Discovery Chanel kennen ze natuurlijk. De Ludolfs. De docusoap over vier broers en hun autosloperij (4 Brüder auf ‘m Schrottplatz) in het dorpje Dernbach, ergens tussen Bonn en Koblenz. Het begon in 2002 toen de Südwestrundfunk een reportage wilde maken n.a.v. het 700-jarig bestaan van Dernbach. De burgemeester gaf een tip om eens bij de familie Ludolf langs te gaan. In 2006 kwam het tot een heuse tv-serie, geproduceerd door de private zender DMAX, onderdeel van het Discovery Communications concern.
De Ludolfs hebben de afgelopen drie jaar een zekere cultstatus bereikt, niet alleen in Duitsland en niet alleen bij autoliefhebbers. Ik maakte deze zomer kennis met de serie, intussen al de derde reeks. En ook al ben ik fervent fietser, ik kan de auto-obsessie en de wat kinderlijke humor van de Ludolfs zeer waarderen.

De hoofdpersonen:
Peter: de omvangrijke, zich op sloffen voortbewegende beheerder van de sloperij. Zijn geliefde pose is de relaxstand, duttend aan tafel. Zijn ‘computergeheugen’ heeft veel rust nodig. Toch ziet hij daarnaast kans om dagelijks een voedzame maaltijd te bereiden. En hij is altijd in voor een uitstapje of bijzondere activiteit. Als hij op dreef is kan hij lachen als een gillende sirene.
(Horst-)Günter: altijd in overall gestoken, neemt de klantenservice voor zijn rekening. Hij beantwoordt telefoontjes in onnavolgbare slow motion, opent en sluit de poort en blijft onder alle omstandigheden buitengewoon stoïcijns. Rookt en zwijgt veel.
Uwe: de oudste van de broers. Woont buiten de sloperij, bij zijn eigen gezin. Hij komt soms een beetje stroef over. Niettemin staat hij bekend als een Casanova. Wat daar ook van waar is, hij is in elk geval een mooi tegenwicht tegenover woelwater Manfred.
Manfred of kortweg Manni: is de jongste van het stel. Altijd in de weer, altijd aan de babbel. Gaat prat op zijn kennis van auto’s (en nog een heleboel andere zaken). Vormt met Uwe het slopersteam. Zelf noemen zij zich ook wel het duo ‘Kraft und Hand’, vanwege de onderlinge taakverdeling.
Speciale attractie bij de Nederlandse versie is de voice-over van Bennie Jolink.

Elke aflevering biedt een kijkje in de wondere wereld van de Ludofs. Meestal is er een redelijk vast stramien. Uwe en Manni morrelen wat aan auto’s en hebben altijd veel te discussiëren. Günter staat af en toe een klant te woord die belt over onderdelen. Peter onderneemt daarop een kleine zoektocht tussen de bergen auto-onderdelen in de loods. En dan is het weer tijd om een hapje te eten. Meestal is er ook een speciaal thema. Bijvoorbeeld een excursie naar Hamburg, een safari in de omgeving van Dernbach, testritjes op een nabijgelegen oud vliegveld.

Minstens éénmaal per aflevering gaat de telefoon. Dan ontspint zich een variant van de volgende, inmiddels bijna klassieke dialoog:
Günter: ‘Ludolf?’ […]
Günter: ‘Ein Moment mal bitte, ja?’ Naar Peter: ‘Fiësta 3, Federbein vorne rechts?’
Peter: ‘Fiësta 3, Federbein vorne rechts… Baujahr?’
Günter: ‘Baujahr?’ […]
Günter: ‘Ein Moment’. Naar Peter: ‘94′
Peter, direct: ‘Ja, haben wir. Muss noch raushohlen. Kostet 15 bis 20 Euro.’ Günter: ‘Kostet 15 bis 20 Euro. Er hohlt ’s raus. OK, Tschüs!’
Peter sloft naar de loods. Vindt de bedoelde veerpoot. Triomfantelijk: ‘Einfach, Computerhirn. Es steht ja Fiësta drauf.’
Na deze weer geslaagde zoekactie volgt een spontane lofzang op zijn ‘Bergen’ en de geur van warme motorolie.

Wat is nu de relevantie van de Ludolfs voor een verhaal over ordeningen? je zou het niet zeggen maar deze autosloperij levert een fraaie metafoor voor het informatiebedrijf.

Het erf is volgestouwd met auto’s. Sommige worden gekoesterd als museumstukken. Andere worden liefdevol ontmanteld voor de onderdelen. Denk in plaats van auto’s nu eens aan informatiedragers of informatiecontainers (boeken, tijdschriften, cd’s, dvd’s, etc.). Vervang onderdelen door content (hoofdstukken, paragrafen, liedjes, foto’s, filmfragmenten). Nu nog een denkbeeldige digitaliseringsactie. En de loods van Ludolfs met al die bergen onderdelen staat model voor een zelf geproduceerde digitale bibliotheek, een databank of repository. Met bergen mp3 muziek zoals bij Itunes, bergen foto’s zoals bij Flickr, of bergen andere content.

Op video zien de hopen auto-onderdelen er behoorlijk rommelig uit. Ze passen helemaal in Weinbergers beschrijving van een ‘chaotische’ ordening (miscellaneous, third order of order). Maar als je goed kijkt zie je dat er toch wel enig systeem in zit. Onderdelen zijn grofweg gesorteerd, o.a. op type en bouwjaar (categorieën). Soms staat ergens nog een merknaam op, Fiësta of anderszins (labels, metadata). Dit ‘stapelsysteem’ of ‘ordening op hopen’ -het Haufenprinzip- is de trots van Peter Ludolf. Van schappen of stellingen (opbergsystemen, first order of order) moet hij niets hebben. Alhoewel, soms moet hij toch een beetje toegeven. Ik zag een aflevering waarin hij Uwe en Manni opdracht geeft om een paar nieuwe stellingen te bouwen. Daarmee kon wat ruimte gewonnen worden.

Peters grootste troef is echter zijn detailkennis van al die onderdelen op stapels. ‘Mein Kopf ist wie ein Computer’ is een van zijn favoriete uitspraken. En de rol van ‘wandelende catalogus’ (second order of order) is hem op het enorme lijf geschreven. Een typering die bibliothecarissen van vóór het OPAC-tijdperk nog moeten kennen.

Met enige fantasie is het dus mogelijk om de gang van zaken op deze bijzondere sloperij te vertalen naar de informatiesector. Inclusief een aantal ordeningsaspecten die David Weinberg in zijn boek aan de orde stelt. Ik verwacht dat er nog wel meer te ontdekken valt.

Meer over de Ludolfs:

Ludolfs wiki (Duits) 
Ludolfs wiki (Ned) 

DMax website over de Ludolfs, met foto’s, video’s etc. 
Website Ludolfs shop 

Uitleg van het Haufenprinzip (Duits) 

Video

Nederlandse trailer, korte introductie 

Video, aflevering met een demonstratie van het Haufenprinzip en de dialoog over de Fiësta, hierboven 

Video, aflevering waarin de Ludolfs op safari gaan

.

Der Termin für den HOBSY-Workshop steht:

Donnerstag 17. Dezember 2009
9:00 bis 13:00 Uhr
GWLB – Werner Kraft Vortragssaal

Bisher sind folgende Themen geplant:

• Social Networking – Wer, wie, wozu?
• Twitternde Bibliotheken
• Bibliotheken in Facebook / YouTube-Videos
• Bibliothekstoolbars in Bibliotheksschulungen
• Das Bibcamp 2010 in Hannover
• Delicious als Linkliste in der Homepage
• Wie setze ich einen Feed auf
• Profildienst mit Yahoo-Pipes

Weitere Vorschläge sind immer willkommen.  Genaues Programm folgt.
Kontakt und Anmeldung:  Manfred Nowak

Da wir uns nicht nur als uncoole BibliothekarInnen sehen, sondern auch als innovative, müssen wir natürlich auf diese coole Fachtagung fahren. “Semantic Web in Bibliotheken”, oder kurz SWIB09, lautet das Thema. Zwei Tage lang wird in Köln, organisiert vom Hochschulbibliothekszentrum des Landes Nordrhein-Westfalen (hbz) und die Deutsche Zentralbibliothek für Wirtschaftswissenschaften – Leibniz-Informationszentrum Wirtschaft 
(ZBW), diskutieren Experten mit Interessierten über die Möglichkeiten und Herausvorderungen die das Semantic Web für die Bibliotheken bedeuten.

• “Was ist eigentlich das Semantic Web und was ist Linked Data?”
• “Warum sollten/müssen sich Bibliotheken damit überhaupt befassen?”
• “Wie können sich Bibliotheken im Semantic Web engagieren?”

Theorie und Praxis werden gleichermaßen betrachtet. Viele gute Bekannte werden ihr Wissen und ihre Erfahrung weitergeben, Jakob Voß von der Verbundzentrale aus Göttingen wird uns den Nachfolger bibliographischer Datenformate, die Bibliographic Ontology vorstellen,  Patrick Danowski aus der Bibliothek des CERN in Genf führt uns auf die Strasse zu Linked Data und Stefan Gradmann von der Humboldt Universität zu Berlin beantwortet uns die Frage “Warum sollten sich kulturelle Einrichtungen mit dem Semantic Web beschäftigen?”  Aber auch internationale Experten aus Schweden, Österreich und den USA sind mitdabei.

Leider verpass ich am Dienstag das BBK mit dem überaus interessanten Thema “Persönliche Publikationslisten als hochschulweiter Dienst – Theorie und Praxis” von Najko Jahn aus der UB Bielefeld.

Lasst Euch nicht rausschmeißen aus dem besetzten Hörsaal.

De afgelopen tijd bezocht ik met collega’s Erik en Raymond een aantal bibliotheken. Tijdens die bezoekjes hadden wij onze blik vooral gericht op de fysieke inrichting. Dat lag ook wel voor de hand. Een beeld krijgen van de digitale dienstverlening is minder gemakkelijk. Daar kom ik op een ander moment nog wel op terug. Ter afwisseling nu eerst een theoretisch uitstapje, aan de hand van David Weinbergers boek Everything is miscellaneous.

Wayfinding

In zijn proloog -Information in Space- legt Weinberger de nadruk op het begrip wayfinding. Mensen hebben bepaalde gewoontes en voorkeuren om zich in een fysieke ruimte te oriënteren en zich van plaats naar plaats te begeven, te navigeren. Dat komt vooral naar voren als zij nog niet bekend zijn met de omgeving. Om aan die oriëntatiebehoefte te voldoen moeten ruimtes worden georganiseerd en geordend. En die ordening, die organisatie is in wezen een informatievraagstuk. Of het nou gaat om winkels of bibliotheken, om bedrijven, scholen of nog heel andere zaken.

‘From management structures to encyclopedias […] to the way we decide what’s worth believing, we have organized our ideas with principles designed for use in a world limited by the laws of physics.’  (p.6-7)

In het daaropvolgende hoofdstuk 1 -The New Order of Order- stelt Weinberger nog een paar andere kwesties aan de orde.

Browsen

Browsen – rondsnuffelen, grasduinen etc- is minstens zo belangrijk als zoeken en vinden. Winkels, maar ook bibliotheken, moeten rekening houden met verschillende soorten klanten. Sommige klanten komen binnen met een doelgerichte vraag. Ze weten vrij precies wat ze zoeken, hebben daar ook al informatie over. Maar er zijn ook klanten die pas ter plekke in iets geïnteresseerd raken. Zij hebben geen duidelijke vraag – misschien slechts een vaag idee -, maar reageren spontaan op wat zij om zich heen ontdekken. Winkels maken er veel werk van om juist die laatste categorie bezoekers tot kopen te verleiden. Om de aandacht te trekken wordt een heel scala van presentatietechnieken ingezet: tijdelijke aanbiedingen, kassakoopjes, productdemonstraties, etc.

Ook (openbare) bibliotheken die het retailconcept omarmen nemen dergelijke presentatietechnieken over. De gelijkenis met een boekwinkel is een bewust nagestreefd effect. Ik sprak hierover met een bevriende boekhandelaar. Volgens hem heeft bijvoorbeeld frontale presentatie slechts beperkte betekenis . Boekhandels hebben hun beschikbare winkelruimte nodig voor voorraadplaatsing. Het meest efficiënt is nog steeds een opstelling in afdelingen of rubrieken. Presentatie, marketing zeggen niet alles. Belangrijker is warenkennis (wat wordt er gepubliceerd op specifieke vakgebieden) en kennis van klanteninteresses.

Ondanks allerlei manier om tegemoet te komen aan snuffelaars, lijkt de manier waarop boekhandels en bibliotheken hun voorraden hebben uitgestald vooral in het voordeel te zijn van bezoekers die vrij goed weten wat ze zoeken. Het blijft moeilijk om beide principes –browsen en zoeken- te verenigen.

‘If only there were a way to arrange stuff in stores so that every interest could be captured. When we know what we want we would find it immediately. When we want to browse, the store would rearrange itself based on our needs and interests, even when we aren’t quite sure what those are’. (p. 9)

In de digitale wereld is dat probleem er niet meer. Weinberger noemt als voorbeeld Itunes, de muziekwinkel van Apple. Het is eigenlijk één grote berg muziekstukjes, die zijn losgemaakt uit hun oorspronkelijke context (album, cd). Klanten hebben de vrijheid om die losse nummers zelf te sorteren, hun eigen playlists samen te stellen, de keuzes van anderen te beoordelen en van commentaar te voorzien. De les die we moeten leren is: 

 ’To get as good at browsing as we are at finding –and to take full advantage of the digital opportunity- we have to get rid of the idea that there’s a best way of organizing the world.’ (p. 10)

Going through things and putting them away

Een volgend principe gaat over de manier waarop wij ons dagelijks leven ordenen. Weinberger komt met voorbeelden dicht bij huis: het opbergen van servies, keukengereedschap of andere spullen. Neem de tas met supermarktboodschappen. Binnen een paar minuten staan al die inkopen op hun plek. Zonder er bij stil te staan hanteren we elke dag diverse ordeningsprincipes. Als het om fysieke dingen gaat zijn we daar heel geroutineerd in.
‘Knowing where things are and where things go is essential to feeling at home.’

Maar dan een ander voorbeeld: digitale foto’s. Die hebben we in enorme aantallen, in onze mobieltjes, camera’s, pc’s of op internetsites als Flickr en Google’ s Picasa Web Albums). Er is geen vaste plek voor. Het zijn er zóveel dat we er niet of nauwelijks toe komen om ze te vergelijken, te selecteren of te sorteren. De meeste van die foto’s hebben bovendien alleen maar een volgnummer als DSC00165.jpg of een datum. Als we in die berg ooit nog kiekjes willen terugvinden moeten we er zinvolle namen of beschrijvingen voor bedenken. Het lijkt een tegenstrijdige constatering: waar teveel informatie een probleem wordt, is de oplossing nóg meer informatie toevoegen.

Het bijzondere is dat dingen in de digitale wereld op elke denkbare manier kunnen worden benoemd. Er zijn geen beperkingen. Een fotoafdruk op papier kunnen we maar op één plek in één album plakken. Digitale foto’s kunnen we in ontelbare albums stoppen. En we kunnen die foto’s alle gewenste etiketten, namen of beschrijvingen meegeven.

‘The digital World thereby allows us to transcend the most fundamental rule of ordering in the real world: instead of everything having its place, it’s better if things can get assigned multiple places simultaneously. ‘ (p. 14)

In plaats van foto’s had Weinberger het ook kunnen hebben over het afhandelen en bewaren van e-mails. Van mijn collega’s hoor ik regelmatig dat zij worstelen met dichtgeslibde mailboxen of met een waslijst van archiefmappen. Zelf ben ik er ook nog niet uit wat de beste aanpak is. Maar waarschijnlijk is er niet zoiets als een ‘beste’ strategie. En hangt het allemaal heel erg af van persoonlijke voorkeuren. Op dit verschil tussen ‘filers’ (opbergers) en ‘pilers’ (stapelaars) kom ik in een volgend stukje nog terug. 

Drie niveaus van ordening

De organisatie van fotoarchieven, zoals Bettman,  Corbis en Flickr brengt Weinberger tot het onderscheid in drie typen of niveaus van ordening.
Op het eerste niveau (first order) gaat het om het verzamelen, opbergen en ordenen van foto’s, films en negatieven als fysieke objecten. Op het tweede niveau (second order) worden fotobeschrijvingen geordend in inventarislijsten of in catalogi. Weinberger noemt als voorbeeld de kaart(!)catalogus van het Bettman archief.
Deze indeling herkennen we als het traditionele onderscheid tussen primaire en secundaire bronnen, zoals onderzoekers en informatiespecialisten dat hanteren. Op beide niveaus gaat het om fysieke ordeningen (Bettmanarchief). Daar zitten verschillende problemen aan vast. Het beheer is kostbaar, de gebruiksmogelijkheden en de informatiewaarde zijn beperkt.

Heel anders ligt dat bij digitale archieven (Corbis en Flickr). Een ordening van fysieke objecten – atomen- maakt plaats voor een ordening van digitale informatie –bits-. Die informatie omvat zowel de content (de digitale foto’s zelf), als ook alle labels en beschrijvingen (metadata) die aan die content zijn toegevoegd. Weinberger noemt dit het derde niveau van ordening (third order of order). Daarmee bedoelt hij dan wel iets heel anders dan een tertiaire bron in de bibliografische context. (*)

(*) Het onderscheid in primair, secundaire bronnen kan overigens ook nog andere betekenissen hebben, zoals ik ontdekte bij deze OCLC richtlijnen voor de beschrijving van bewegend beeld. 

‘Content is digitized into bits, and the information about that content consists of bits as well. This is the third order of order and it’s hitting us […] like a ton of bricks. The third order removes the limitations we’ve assumed were inevitable in how we organize information.’ (p. 19)

Vooral het voorbeeld van Flickr laat zien hoe die ordening op het derde niveau werkt. Het archief is een gigantische berg digitaal foto- en videomateriaal (volgens Wikipedia op dit moment ca. 4 miljard afbeeldingen). Er zijn geen catalogusexperts die metadata beheren en toevoegen. De ordening berust vrijwel geheel op labels (tags) die gebruikers zelf toekennen. Weinbergers stelling is dat in deze digitale ordening veel informatieprocessen nu voor ieder vrij toegankelijk worden. En dat met name de rol van informatiespecialisten op het tweede niveau steeds vaker wordt doorbroken.

‘Second-order organization, it turns out, is often as much about authority as about making things easier to find.[…] But now we –the customer, the employee, anyone – can route around the second order. ‘ (p. 22)

Nog meer fotoarchieven

De Volkskrant (20 aug. 2009) berichtte deze zomer, naar aanleiding van een artikel in de New York Times, dat de National Geographic Society voor de eerste keer materiaal uit zijn fotoarchief toegankelijk zou maken voor het grote publiek. Van 17 september tot 17 oktober mocht de Steven Kasher Callery in New York een verkoopexpositie organiseren, onder de titel: The World in black and white: Vintage Prints from the National Geographic Archive. Nu de Society is begonnen met het digitaliseren van zijn archieven zullen meer tentoonstellingen volgen.

Artikel Volkskrant

Artikel New York Times

Vorig jaar was er het nieuws dat het Nationaal Archief vanaf 21 oktober 2008 als eerste Nederlandse erfgoedinstelling een deel van zijn fotocollectie wereldwijd beschikbaar maakte via Flickr The Commons. (bron: Nationaal Archief)

…………………

De cataloguskaart op deze pagina is gemaakt met de Catalog Card Generator. Een leuke tool om ouderwetse cataloguskaarten te produceren, op basis van zelf aangeleverde gegevens. Bedacht door John Blyberg, Head of Technology and Digital Initiatives at Darien Library, Connecticut.

.

Obemannat bibliotek testas (Filmpje!, embedden lukt weer eens niet, dus even clicken)

Via Twitter werd ik geattendeerd op dit filmpje: van een onbemenst filiaal van de bibliotheek van Lund (Zweden). Ik spreek geen Zweeds maar het filmpje spreekt tamelijk voor zich: je kunt de deur openen met behulp van vingerafdruk identificatie en via selfservice boeken lenen. De bibliotheek ziet er verder vrij volledig uit, het is geen mini-filiaaltje of steunpunt maar een traditionele bibliotheek waar ze wat extra techniek tegenaan gegooid hebben in verband met o.a. beveiliging.

De bibliotheek zonder personeel is iets waar al langer op verschillende plekken over wordt nagedacht. Onlangs werd in Ewijk de eerste onbemande bibliotheek van Nederland geopend en Jan David Hanrath ontwierp jaren geleden al een onbemenste bibliotheek als geheel nieuw concept.

Bij het bekijken van dit filmpje heb ik wel een aantal vragen. Je ziet wel een dame achter een balie zitten, wat doet die daar? Alleen vragen beantwoorden? Hoe vaak is er iemand aanwezig? Is zij het enige personeelslid? Wat is de reden van die onbemandheid? Er is blijkbaar geld genoeg voor een groot gebouw en een aanzienlijke collectie, dus het is niet per sé geldgebrek. Is de bibliotheek 24 uur per dag geopend? Is er een maximum aantal mensen dat naar binnen kan? Hoe zit het met de sociale  veiligheid?

Jammer dat ik geen Zweeds spreek want ik ben wel heel benieuwd naar het hoe en waarom. Is dit bedoeld om de openingstijden uit te breiden? Ik vind het een hele interessante ontwikkeling, ben er alleen nog niet uit of ik het positief vind of niet. Hiermee focussen ze wel heel erg op de uitleenfunctie. Maar misschien hebben de Zweedse bibliotheken geen ontmoetingsfunctie want doen ze dat ergens anders? En die adviesfunctie, hoe doen ze dat dan? Meer vragen dan antwoorden ben ik bang. Kende ik nou maar iemand die Zweeds spreekt..

Am 2. Dezember feiert die Bibliothek des ICI Kulturlabor Berlin ihr zweijähriges Bestehen. Sie sind herzlich eingeladen!

Mehr zum ICI- Bibliotheksfest

“Bewegen, verändern, erneuern: Change-Prozesse gestalten”. Unter diesem Titel vereinen sich ein Impulsvortrag zu den Grundideen und Trends im Change Management sowie vier parallele Workshops. So werde ich am Do., 19.11.2009 in Nürnberg der Einladung zur Fachtagung (PDF, 505 KB) des Zentrums für betriebliches Weiterbildungsmanagement, zbw folgen, um für Sie tagesaktuell zu bleiben.

Denn in diesem Jahr hat das WEGA-Team ein neues Seminar erfolgreich eingeführt: Auf zu neuen Zielen: Ideen, Impulse, Innovationsmanagement. Innovationsmanagement ist in aller Regel auch mit dem einen oder anderen Wechsel und mit Veränderungen verbunden. Mir ist durchaus bewusst, dass eine Fachtagung aus dem Wirtschaftsbereich nicht gleichzusetzen ist mit dem Changemanagement in Non-Profit-Institutionen. Und doch rechne ich fest damit, in Nürnberg aufschlussreiche Erkenntnisse und Einsichten zu erhalten, die ich in unser nächstes Innovationsseminar (Mo., 18.01.2010 in Bamberg) einbauen werde.

Melden Sie sich bereits jetzt bereits an [PDF-Formular], denn das Jahr ist schneller vorbei, als uns lieb ist!

Weitere Themen und Termine in Bamberg

pixelio.de | © Klaus-Uwe Gerhardt

Prachtige bibliotheek!

Net terug uit Ede, van het NVB-congres. Het was een interessante dag: heel veel mensen kunnen kijken, nieuwe toepassingen gezien en vooral een aantal interessante lezingen bezocht. Ik ga er geen gestructureerd verslag maken, dat wordt vast nog wel door anderen gedaan (Dymphie heeft al live verslag gedaan zag ik) maar ik wil graag een aantal observaties met jullie delen.

- Bas Haring liet als keynotespeaker zien dat een spreker geen powerpoint presentatie nodig heeft, een boeiend en humoristisch verhaal is genoeg. De zaal werd volgens mij collectief verliefd op hem..

- Jaap Peters raffelde een verhaal af over beweging en stilstand en de goudklompjes. Vraag me af of mensen die niet uit de openbare bibliotheekwereld komen er veel van begrepen hebben. Het merendeel van de zaal kwam niet uit een ob.

- Wilfried Hoffman kan nog steeds meeslepend vertellen en Bibliotheek.nl wordt geweldig.

- De interessantste lezing (want nieuw voor mij) was van Lykle de Vries. Waarom was de zaal daar zo leeg? Hij begon met vragen wie de 23 dingen nog niet had afgemaakt (was volgens mij het grootste deel van de aanwezigen) om hen vervolgens toe te voegen dat ze nu naar huis moesten om dat alsnog te doen want dat ze hier hun tijd zaten te verdoen. “Wat voegt waarde toe aan de relatie tussen bibliotheek en gebruikers?” Zijn antwoord was: U. Wij dus. De medewerkers van de bibliotheek. Altijd lekker om te horen maar hij had er een mooi verhaal bij. Even afwachten tot zijn slides op slideshare staan, dan kun je het zelf teruglezen.

-Lilia Efimova liet zien dat bloggen een persoonlijk nut heeft (bloggen is eigenlijk praten tegen jezelf) maar dat je niet te hoge verwachtingen moet hebben van interactie met je lezers (reading is a choice).

- Informatieprofessionals hebben niet altijd oog voor hun omgeving. Ze staan bij voorkeur stil in een deuropening of anderszins in de weg en zwiepen met hun rugzakken en enorme conferentietassen van alles om. En waarom moet er zoveel geflitst worden bij het maken van die honderden foto’s van de sprekers vanuit alle standen?

- De openingsact was een verhalenvertelster die een russisch sprookje vertelde. Omdat we in onzekere tijden leven en we wel wat ondersteuning konden gebruiken. Maar aan de reacties op twitter te zien was het paarlen voor de zwijnen.

- Kwam er achter dat ik geen 0 kan sms-en. En omdat ik twitter via sms kwamen die paar tweets die ik heb gedaan niet in de twitterfontein omdat de hashtag nvb09 was. Heel suf, toch maar een hippere telefoon kopen dan.

- De Reehorst is een doolhof van zalen, gangen en foyers, een soort ondergronds grottenstelsel. Pas aan het einde van de dag ging ik de logica er van zien, was dus voortdurend de weg kwijt.

- Er is veel gefilmd en er zijn erg veel foto’s gemaakt maar ik vind de kwaliteit van de Flickr foto’s erg tegen vallen. Deze is van WoW!ter, mag wel hoop ik?

Die ersten Schulbibliothekstage Bayerns und Schleswig-Holsteins noch erinnerlich, findet folgendes Zitat der Bundesbildungsministerin Annette Schavan anlässlich der Aktion “Deutschland liest. Treffpunkt Bibliotheken” hier sicher ein geneigtes Lesepublikum:

“Als kommunale Aufgabe, als Teil des kommunalen Kulturauftrags, ist da viel passiert”, sagte Schavan. “Jetzt geht es darum, in der Tat die Bildungsdebatte nicht nur theoretisch zu führen, sondern dafür zu  sorgen, dass zum Beispiel keine Schule mehr ohne eigene Bibliothek ist. Eine Bibliothek gehört mitten in die Schule. Wenn die Bibliothek sich nicht in der Schule befinde, dann müsse der Weg zur nächsten Bibliothek kurz sein.”

[via deutschlandradio kultur]

pixelio.de | © momosu

Wer CDs und DVDs sammelt, sucht nach Mitteln, diese übersichtlich und sicher zu archivieren. CLICKBOX bietet zum Thema CD-Aufbewahrung viele Möglichkeiten an – hier nur einige Beispiele:
• Wer wichtige Daten auf DVD-R oder CD-Rohlingen speichert (z.B. Digitalfotos), kann diese CD-Rs z.B. in CD-Einheftern archivieren, die in handelsübliche Ringordner passen. CD-Einleger gibt es passend für DIN A4-Ordner und alle gängigen Abheftmechaniken. Solche CD-Einhefter sollten aus PP-Folie (Polypropylen) und nicht aus PVC bestehen. Während PVC für “gepresste” CDs und DVDs geeignet ist, hat es bei Rohlingen den Nachteil, dass der darin enthaltene Weichmacher mit saugfähigen Oberflächen reagiert, z.B. mit CD-Labels oder printable Inkjet-Oberflächen. Daher sollte eine selbst-bedruckte CD-R besser in eine Tasche aus PP kommen. Ein Verkleben von CD und Folie wird so auch bei Langzeit-Archivierung vermieden.
• Ein extravaganter Weg zur CD-Aufbewahrung ist das Clip-Tray. Es ist viel dünner und leichter als herkömmliche CD-Boxen oder Slimcases. Trotzdem bietet es viel mehr Schutz als Folientaschen oder Papiertaschen. Das Clip-Tray lässt sich durch die 80 mm-Abheftlochung im Ordner archivieren; es eignet sich aber auch hervorragend als Versandschutz, wenn Sie Ihre CD einem Mailing beifügen wollen. Auch kann ein Standard-Booklet einfach in die Cover-Tasche eingeschoben werden.
• Ähnlich innovativ ist die CD-Hülle VARIOPac (auch als “KickOut”, “FlipOut”, “Flip-N-Grip”, “Quickflip” oder “Ejector” bekannt). Sie zeichnet sich besonders durch ihr einfaches Handling aus. Durch den praktischen Auswerfer genügt ein Knopfdruck, und schon halten Sie Ihre CD in der Hand. Die schwebende Lagerung und die schonende Entnahme gewährleisten den optimalen Schutz der gespeicherten Daten. Insbesondere bei DVDs wird die Bondingschicht keiner Biegespannung ausgesetzt. VarioPac wird aus reinem PP hergestellt und ist zu 100% recyclingfähig. Aufgrund der Materialwahl ist die Box leicht, höchst transparent und sehr bruchsicher. Für die CD-Aufbewahrung in Ringordnern kann optional ein seitlicher Clip zum Abheften eingesteckt werden.
• Gleiches lässt sich zur CShell sagen: eine optisch ausgefallene Box aus PP, transparent, bruchsicher und im Ordner archivierbar. Außer zur CD-Aufbewahrung kann die CShell als Transportverpackung verwendet werden oder als Giveaway Verpackung, z.B. auf Messen.
Zu all den anderen Ideen zur CD Archivierung – wie die Papiertasche, die Stecktasche, die Slimcase usw. – laden wir Sie ein, in unserem Shop zu stöbern.

For All Your Grocery and Hardware Needs: Maison Laurent! (1905)  Originally uploaded by postaletrice

De Nieuwsbrief Nieuw Bibliotheekwerk is een uitgave van acht PSO’s en het Netwerk van Directeuren. In de wandelgangen staat hij bekend als de Nieuwsbrief van Wim want Wim Keizer schrijft die Nieuwsbrief zo’n beetje in zijn eentje vol.

De Nieuwsbrieven zijn meestal erg interessant: Wim doet verslag van bijeenkomsten variërend van de ledenvergaderingen van de VOB tot de Projectgroep Bibliotheekinnovatie. Allemaal bijeenkomsten waar ik zelf nooit naar toe ga maar dank zij zijn verslagen blijf ik toch enigszins op de hoogte van wat er beleidsmatig gebeurd in het land. En als er niets gebeurd gaat Wim op zoek naar het nieuws, zoals het een goede journalist betaamd. Wim heeft duidelijke opvattingen over wat een bibliotheek zou moeten zijn en hij is kritisch, dat maakt zijn Nieuwsbrieven zeer leesbaar.

In het laatste nummer van de Nieuwsbrief (oktober 2009) doet Wim in zijn afsluitende opiniestuk een hartstochtelijke oproep om het maatschappelijke doel van de openbare bibliotheken weer meer op de voorgrond te zetten. Ik heb mij daar ook al vaker druk over gemaakt, dus ik herhaal Wims oproep graag.

Beste collega’s, we zijn geen winkel, we hebben niet als hoogste doel het aantal uitleningen op te krikken of zo veel mogelijk bezoekers het bibliotheekcafé binnen te lokken. We hebben maatschappelijke doelen, waar we subsidie voor vragen. Daar moet de gebruiker helemaal niet centraal in staan, maar het te bereiken maatschappelijke doel. Daar zijn inderdaad ook gebruikers bij betrokken, maar dat is iets anders dan “de gebruiker centraal”. Zoals in het onderwijs niet het kind maar de lesstof centraal moet staan, moet in het openbare bibliotheekwerk niet de gebruiker maar het aan het maatschappelijke doel gekoppelde product of de aan het maatschappelijke doel gekoppelde dienst centraal staan. Levenslang leren was en is een belangrijk doel, niet levenslang amuseren. Marketing moet ten dienste staan van het doel, niet omgekeerd, heb ik ooit geleerd in een cursus “marketing voor non-profit-organisaties”. Wie goed geïnformeerd wil zijn, zal daar zelf heel veel moeite voor moeten doen en levenslang onbevangen moeten blijven vragen: wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe? En niet te gauw tevreden moeten zijn met de antwoorden. Het eist veel aandacht, rust en concentratie. Dat kan er niet vroeg genoeg worden ingehamerd. Met name over abstracte zaken blijft lezen essentieel.

Bart Drenth van Berenschot pleitte er onlangs voor als doel van mediawijsheid vast te stellen dat de Nederlandse kinderen en de Nederlandse volwassenen de best geïnformeerde mensen ter wereld worden. Ik vind dat een heel mooi doel en nodig iedereen uit er fundamenteel over na te denken hoe we dat doel het beste kunnen bereiken en welke rol de openbare bibliotheek er naast andere instellingen wel of niet in zou kunnen spelen.

Bijdragen zijn, zoals altijd, van harte welkom.

Ik ben het niet helemaal eens met Wim en ik vind Barts voorstel nogal ambitieus, maar waarom ook niet. Laten we eens ambitieus zijn en ons weer druk maken over de inhoud. Laat de bibliotheek zich omvormen tot een centrum waar mensen naar toe gaan om zich te ontwikkelen, laten we onze band met het onderwijs verstevigen, laten we actief op zoek gaan naar waar we mensen écht mee kunnen helpen en versterken. Dan zijn we pas echt maatschappelijk relevant. Daar ga ik wel voor…

Morgen wird im IBI beim wöchentlichen BBK eine Umfrage von Kenning Arlitsch, University of Utah,
vorgestellt, in der Bibliothekare, welche in Zukunft einmal Führungsaufgaben in wissenschaftlichen Bibliotheken wahrnehmen werden, zur Unternehmenskultur befragt wurden. Dabei wurde eine Diskrepanz zwischen der jetzigen und der zukünftig bevorzugten Unternehmenskultur festgestellt.

Future Leaders’ View on Organizational Culture – Kenning Arlitsch (University of Utah)

Abstract:
Research libraries will continue to be affected by rapid and transformative changes in  information technology and the networked environment for the foreseeable future.  The pace and  direction of these changes will profoundly challenge libraries and their staffs to respond effectively.
This presentation will focus on the results of a survey that was designed to discern the perceptions and  preferences of future library leaders related to organizational cultures in these times of precipitous change. The study finds that future leaders of academic libraries perceive a significant gap between their current and preferred organizational cultures, and that current organizational cultures limit their effectiveness.

Da bin ich mal gespannt, welche Vorstellung die zuküftigen Chefs von einer effektiven Unternehmenskultur haben.

Die wirklich empfehlenswerte und interessante Präsentation mit Ergebnissen der Umfrage findet sich in prezi. Die Studie als Volltext ist in cite-u-like verzeichnet.

NRC Handelsblad van gisteren, 27 oktober, meldde dat de voorstanders van open access – gratis toegang tot wetenschappelijke informatie op het internet- er een belangrijke medestander bij hebben. De nieuwe voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Jos Engelen, is ervan overtuigd dat open access het gaat winnen. ‘Het is niet te stoppen. Aan de ene kant bieden de technische mogelijkheden van internet enorme voordelen. […] Aan de andere kant zien we dat de abonnementskosten van de traditionele tijdschriften voortdurend stijgen. En je kunt er niet iets tegen doen, want je bent van ze afhankelijk, er is geen marktmechanisme in die wereld.’

De kern van het debat is dan ook de vraag welke ándere financiering of welk ander businessmodel voor het publiceren van wetenschappelijke onderzoeken levensvatbaar en acceptabel is. Toevallig verscheen deze zomer in HP / De Tijd een interview met media- en internetgoeroe Chris Anderson. Anderson gelooft rotsvast in de mogelijkheden van een gratis interneteconomie. ‘Gratis is zoiets als de wet van de zwaartekracht. Als wij er niet aan meedoen, komt de concurrent wel met gratis producten. De markt volgt de economische realiteit die eraan ten grondslag ligt.’ Maar hij moet ook toegeven dat het geschikte businessmodel nog niet bestaat. (HP / De Tijd, 14 aug. 2009).

 Bibliotheken dringen al langer aan op grotere digitale toegankelijkheid van wetenschappelijke publicaties. In een uitvoerig artikel in NRC Weekblad (Kennis achter de tolmuur, door Warna Oosterbaan, 1 aug. 2009) gaven bibliotheekdirecteuren, onderzoekers en uitgevers hun visie op de ontwikkelingen rond open access. Op dat moment werd nog geconstateerd dat de NWO de grote afwezige was in dit proces. Daar is sinds kort blijkbaar verandering in gekomen.

Afgelopen week, van 19 tot 23 oktober, is wereldwijd aandacht besteed aan open access, tijdens de eerste Open Accessweek. 
Ook bij hogescholen staat de toegankelijkheid van onderzoeksresultaten op de agenda, o.a. tijdens het door Surf georganiseerde Seminar HBO en Open Access, 26 november.

Hoewel het erop lijkt dat open access nu in een stroomversnelling komt, is nog weinig te zeggen over hoe hogeschoolbibliotheken hierin meegaan. De ervaringen met de HBO-Kennisbank bijvoorbeeld zijn, voor zover ik kan zien, niet onverdeeld positief. Er zitten nogal wat haken en ogen aan. Maar eenmaal uit de kinderschoenen, zou het goed kunnen dat deze repository een zinvol publicatievehikel is, niet alleen voor studenten maar ook voor schrijvende docenten, lectoren en onderzoekers.

Meer:

Surf Foundation: Informatie over Open Access week 2009
met o.a. een link naar het NRC artikel Kennis achter de tolmuur, 1 aug. 2009.

Jan P. Vandenbroucke: Straks bepaalt de auteur welke kennis zinvol is.
NRC Handelsblad, 5 aug. 2009 (reactie op het artikel Kennis achter de tolmuur).

Tag der Bibliotheken ist heut, eine hat Gewonnen den Preis “Bibliothek des Jahres”, die Stadtbücherei Biberach an der Riß, jemand bekommt eine Medaille,  Marion Schulz, Leiterin der Frauen-Literatur-Forschung e. V., Herzlichen Glückwunsch.

Bibliothek des Jahres 2009, Stadtbücherei Biberach

In Brandenburg und Berlin wird am 21. November im neuen Grimm-Zentrum der Humboldt-Universität zu Berlin eine Diskussion zwischen PolitikerInnen und BibliothekarInnen stattfinden. Am Nachmittag ist ein Treffen der new professionals geplant, dort werden wir uns sicher alle treffen.

Tag der Bibliotheken in Berlin und Brandenburg

Das On-Demand-Verfahren (Bücher werden als digitale Vorlagen bereitgehalten und auf Bestellung gedruckt) hat viele Seiten. Dass es den Markt mit Titeln überschwemmt, für die es möglicherweise gar keinen Markt gibt, ist nur eine davon.
Eine andere ist, dass es auch ganz neue Möglichkeiten bietet. So zum Beispiel die, Werke, die längst vergriffen sind, kostengünstig zu erhalten und bei Bedarf zu drucken.
Wie Spielgel Online berichtet, will nun auch Amazon auf diesen Zug aufspringen und in Kooperation mit HP Bücher als gedruckte Versionen anbieten, die ansonsten nur noch als Ebooks oder in wenigen Bibliotheksexemplaren existieren. Damit tritt Amazon in direkte Konkurrenz zu Google, die einen ähnlichen Service angekündigt haben (in einem durchaus streitbaren Umfang).

Hier geht es zum Spiegel-Artikel.

Web 2.0 und Bibliotheken? Klingt ähnlich wie “Web 2.0 und Supermarkt” oder “Web 2.0 und Versicherungsunternehmen”.

Stimmt aber nicht ganz: Ausgefeilte, auf Bibliotheken abgestimmte Tools aus dem Mitmachweb zeigen – Bibliotheken nutzen das Web 2.0 und verändern die Perspektive auf den Umgang mit Informationen. Darf auch Spaß machen. Einfach, leicht, gut und praktikabel! Wie’s geht und für alle verständlich steht auf Bibliothek 2.009.

Auf zu Lektion 1: Weblog erstellen