Een herfst zonder Boekenbeurs (BB) kan ik me niet voorstellen. De Boekenbeurs zonder blogs al evenmin, sinds ze twee jaar geleden resoluut multimediaal ging. 

[Terzijde: tot nu zijn enkel Roderik Six en Tine Mortier al wakker genoeg om over de vooropening van de BB te bloggen. Je had van een feestje met 5 000 man kunnen verwachten dat het iets werd in de trant van Roderiks verslag:

Dan toch liever dit feestje waarop iedereen zonder onderscheiding met een vedett in de hand rondzwalpt en elkaar halfzat aanklampt.

Op de stand van Creatief Schrijven is het kissability troef. Hun liefdeselixir lost de tongen en we proppen ons vol gummylippen. (Meer op Boekenbeurs.be)]

Een nieuw boek zonder blog is ook een rariteit geworden. Ik zie steeds meer boekblogs, mét uitnodigende word fan van het boek op Facebook. Andersom kan natuurlijk ook: blog met de b van boek of blook, een blogboek of bloek. 

Tja, boek-en-beurzen zetten gewoon boeken in de markt. Marketing, alles is marketing, nietwaar. Ah, over geld gesproken: wat hoor ik? Aankomende schrijver …: geen geldzorg, cultuurminister Joke Schauvliege komt je met een trajectbeurs redden! Neen, de Boekenbeurs werd op haar eerste dag niet overrompeld, stelde Geert Joris vanmorgen nuchter vast. Dit jaar worden 170 000 bezoekers verwacht. Geen paniek, aldus Joris, de Beurs trekt gewoonlijk langzaam aan. … Op dit eigenste moment rolt al beter boekenbeursnieuws aan: vandaag 11 000 bezoekers met David Grossman als grote publiekstrekker.

Op het web viert de BB hoogtij, joh. Boekenbeurskanalen zoals dat van De Standaard zien we ijverig wedijveren met Boekenburen van Knack dat in zee gaat met CJP dat jongeren meer ‘goesting’ wil doen krijgen in cultuur en ook in literatuur (al jarenlang één van de missies van onderhavige blog, jah, zonder pretenties). Ik heb een lichte voorkeur voor de MSNChannel van Standaard Uitgeverij/Manteau o.w.v. zijn hogere flash-gehalte. Werd er ooit zoveel promotie gevoerd voor boeken? En dan spreek ik niet eens van de aangroei van literatuur- en auteursblogs, boek-, uitgevers-, recensenten-, literairetijdschriften- en literaireprijzensites. Ja, er is ook de nieuwe e-boeksite van boekenbeursorganisator Boek.be: deze laatste ook live te ontdekken op de Boekenbeurs, echt waar.

Print vs. digital? Het digitale boek in opmars? Pieter Aspe (800 km verkochte thrillers!) ziet ’het’ nog niet zitten, gewend als hij is aan papieren boeken. Tom Lanoye is er blij mee: na lectuur op je e-lezer wil je toch gegarandeerd de papieren versie van zo’n digitaal exemplaar in je boekenkast!? Neen, toch: the future of coexistence is al langer bezig, niet? Maar boekenmarketing zonder digital, dat kan ik me niet echt meer voorstellen. U/jij wel? 

Uit de boekenberg van de dag heb ik zomaar drie boeken gekozen die bij mijn posttitel passen: vers verkrijgbaar op de BB, jawel.

Boekenbeurs met de b’s van boek en blog

Dit jaar blogt op Boekenbeurs.be ook de Debuutprijs die naar jaarlijkse traditie op de plechtige opening van de BB werd uitgereikt: Simone Lenaerts! Haar dikke roman Zeewater is zout, zeggen ze is prachtig, zegt Rik Torfs. Een boek dat iedereen zou moeten lezen. Ja, laat het u eens door één van de Grootste Intellectuelen uit Vlaanderen gezegd zijn. Op Klara.be staat er een fragment uit Simone Lenaerts’ winnende debuut en op haar site het juryrapport van de Debuutprijs. Ondertussen is ook haar nieuwste uit: Spinnenverdriet. 

(Tussen twee ronde haken: ja, hoor, Rik Torfs heeft zelf ook een nieuw boek uit! Zou het anders hebben gekund? Wie schrijft er vandaag de dag GEEN?! Vraag het maar aan Goedele of Piet (je kunt hem op de BB elke dag winnen!) of Rocco of Jeroen of zo. Of kok of kerkjurist of zanger of seksuoloog of of : allen aaibaar aanwezig op de Boekenbeurs.)  

Boek met de b van blog 

Imke Dielen! De wereld (en ik per gelukkig toeval ook) zal het al een tijdje geweten hebben: het boek Imke Dielen van de uiterst succesrijke WP-blog Imke Dielen, geschreven en geblogd door Helena Van Eykeren (°1983), is sinds september uit. Een boek van een blogger (blogster), zeg maar gerust een rasechte girl geek met een enorm online netwerk, een jonge vrouw met twee handen met een chronisch-schrijf-syndroom, daar zag uitgever Ludion wel brood in. Een kunsteditie. Tot groot geluk en vermaak van Imke Dielen herself, natuurlijk. Alles over Imke Dielen, de girl geek, de blogger, de auteur, het boek: door en bij Imke Dielen, uit eerste hand dus. Blog en bloek met de b van beautiful!

Blog met de b van boek 

Zin in open, explorerend leren? Dat is de naam van de blog-bij-het-nieuwe-boek, de boekblog,van Dirk Gombeir, Luk Bosman en Chico Detrez. Die naam verschilt van de wervende titel van het boek van deze drie opleiders, coaches: Smart Kids in Wonderland, Een eigentijdse kijk op leren. Educatieve uitgever Plantyn wil met Smart Kids scoren op de Boekenbeurs. De presentatie van het boek dat zich op secundair en hoger onderwijs richt, is al lang volzet. De tijd dringt, nietwaar. En de schrijvers wachten ongeduldig op lezers en hun reacties: op de Boekenbeurs én hun blog. De tijd dringt … Dat dachten mijn klassen (secundair 3e graad, bovenbouw) en ik ook, in januari 2007: nu of nooit! Die thalys naar de toekomst, die wilden we niet missen, droomden we beetje luidop. Daarom gooiden we ons voor het vak Nederlands met zijn allen op het web. We openden blogs en een wiki … ‘open en explorerend’ wilden we leren. Aha. Samen online. Gewoon doèn. Een experiment. Hoe het begon en groeide, het work-in-progress week na week, dat is gewoon de beginstory van deze Sausage Machine: jong talent met de wereld verbonden in één klik. Zo’n beetje als in die nieuwe titel: smart kids in Wonderland ... , stel ik me  in alle bescheidenheid voor.

AHA! OF OVER DE GROTE VERDWIJNTRUC VAN EEN GROOT SCHRIJVER

 Cultuur biedt soelaas in crisistijden 

Deze veel gebruikte foto en zijn naam staan er, 2 021 fans op 10 maart 2009 rond 21.00 uur (een aangroei van een 10-tal sinds 6 maart) en een 40-tal muurberichten MAAR de man zelf om wie het hier allemaal te doen is, is niet te vinden. Verschwunden? Dimitri Verhulst is uit Facebookistan ‘vertrokken met de noorderzon’. Gevlucht? Zo blijkt. Of beter: hij is er in feite nooit geweest. Me/we getting exclusive information? Me/we interacting with Dimitri Verhulst?? Kom nou.

Ach ja, ik weet het uit tweede hand. Beetje litblog, beetje krant in het Nederlandse taalgebied had het nieuws al medio februari 2009, vlak voor de lancering van Zogezegd in Gent, het boekenfestival waarvan Verhulst curator is. Ik las het nieuws over Verhulsts ‘kritische’ curatoriële confidenties op Facebook voor het eerst bij De Papieren Man, een autoriteit in de literaire wereld in Vlaanderen én Nederland. De meeste nieuwssites hebben het item trouwens van De Papieren Man overgenomen, zo geven ze zelf hun bron aan. Tot zover wat bronnenhistory. Over naar de ‘grote verdwijntruc’ van de grote schrijver die notabene ook op de longlist van de Gouden Uil 2009 ZOEK is! (Terzijde: of de Man met de Snor daar voor iets tussen zit, betwijfel ik ten zeerste! In hoogsteigen persoon bekleedde hij Dimitri Verhulst immers heel recent – gelukkig! – nog met de medaille Beste Boek.)

Van Xavier Roelens las ik een verhelderende aanvulling op het artikel van Papieren Man Dirk Leyman. Eigenlijk vermoedde ik al een haar in de boter toen Dimitri Verhulst al snel ‘bijstuurde’ in een mail aan Knack. Was die FB-pagina niet gewoon een ‘fansite’, zoals er zoveel zijn van BV’s, VIP’s, tv-programma’s, events en meer? Fansite: concurrentie dus voor TSM?!

Zo kwam ik bij de Man op de Muur: Geert Joris, algemeen directeur van boek.be, de organisator van o.a. de Boekenbeurs en de Literaire Lente, waarvoor Dimitri Verhulst met Zogezegd in Gent het startschot geeft. Wie plaatste dus de post-its van Dimitri Verhulst met zijn ‘controversiële’ onthullingen over zijn curatorschap op de Official Facebook Page van … Dimitri Verhulst? Niet de curator himself dus. Die is volgens mij nooit zelf op FB ‘aanwezig’ geweest, enkel ‘zichtbaar’ op foto en in zijn account op naam. Hij blijft in zijn ivoren schrijverstoren. Hij geeft zich enkel in zijn literaire geschriften bloot aan zijn publiek. En op betalende podia. In door impresario’s, stylisten en regisseurs uitgekiende verschijning en acts. Niet dat ik daar boos om wordt. Zo draait de wereld. Wie ben ik? Even grote fan! Ik registreer enkel het fenomeen-Verhulst. Eerlijk toegegeven, Verhulst snijdt me in het bloggershart als ik in Xavier Roelens’ commentaar het volgende lees:

[...] Verhulst heeft beslist na een tweede notitie om zijn Facebookaccount stop te zetten. Hij zag op tegen het egotripperige en voyeuristische van Facebook.

Dixit Xavier Roelens bij De Papieren Man.

Soit. Laat je dat als lezer door jouw grote favoriete schrijver gezegd zijn. Zoek de man in zijn literaire werk. Daar vind je hem. Nergens anders, tenzij … zie hierboven. Zeker niet in de ware 2.0-democratische setting. Hij waagt zich niet in het hol van de leeuwen, zijn lezers. Zo dichtbij laat hij ze zeker niet komen. Hij laat enkel zijn boeken verslinden. Eigen huid en haar? Hij laat zich welgevallig en wellustig verwennen voor en door de M-side van cultuurmanagement en media. Passiefcultuur. Maar het achtste grootste land ter wereld zelf verkennen, ontdekken, bewonen, dat laat hem koud. Dat laat hij links of rechts liggen. En dat staat hem vrij, nietwaar. De schrijver als open boek: die laat zich niet kennen. Die laat zich niet vinden op het web 2.0! Bijlange niet, bijlange niet. Verhulst toch niet. 

Tot slot, terug naar de Man op de Muur. Zo creëer je dus een promostuntje. Gelukt, Geert Joris! Leuk bedacht en gedaan! Ik, van de Fans Dimitri Verhulst, die met TSM de énige échte DV-fansite wil opzetten, ben ook fan van u op Facebook. Zou u anders verwachten van een litblogger(tje) dat koste wat het kost aan leesbevordering en literatuureducatie wil blijven doen – misschien wel tegen beter weten in?! (Even terzijde: ik heb nog een fanfoto van u genomen – een hele tijd geleden, hoor, ik mocht hem van u publiceren, maar dat is me als gelegenheidsblogger-in-tijdnood nog altijd niet gelukt … ik moest die foto nog eens opzoeken. Coming ASAP … )

Geert is niet ver … Je kunt hem vinden in het Huis van het Boek, op boek.be en op Facebook met een professionele profielfoto. Hij is vrienden met Dimitri Verhulst (de FB-pagina), Tom Lanoye (de FB-pagina) en De Boekenbeesten (van zijn eigen Huis). Ik ook nu. Alles is goed genoeg: lang leve de Literatuur!

Afbeelding: uit een screenshot geknipt van de Verhulst-muur op Facebook.

Traditioneel maakt organisator Boek.be samen met zijn programma ook

   zijn winnaar van de Debuutprijs bekend. Rachida Lamrabet krijgt de prijs t.w.v. 6 200 euro voor haar roman Vrouwland. De prijsuitreiking is naar jaarlijkse gewoonte op de opening van de Boekenbeurs op 30 oktober 2008, maar dinsdag kreeg Rachida Lamrabet al een ruiker witte bloemen nadat jurylid Lisbeth Imbo het juryverslag had voorgelezen. Uit dit verslag licht ik volgende passage – wel jammer dat hiermee het verhaal Vrouwland al wordt ontsluierd. Overslaan dus dit citaat, voor wie de ontknoping zelf wil beleven als lezer.

“Vrouwland” is een nauwkeurig geconstrueerde roman met een reeks verhalen over Marokkaanse jongeren die ieder op hun eigen manier op zoek gaan naar een ander leven, de ene groep in Marokko, de andere in het Westen dat voor sommigen onder hen ‘vrouwland’ heet.

In een bewust kale en onliteraire taal tekent Rachida Lamrabet portretten van deze kleine groep mensen die met elkaar in contact komen als één van hen omkomt bij een poging om via Spanje naar België te vluchten. Zonder belerend te worden en zonder in de gebruikelijke clichés te vervallen, laat de schrijfster ieder van hen zijn of haar verhaal vertellen. Voor geen van hen is er nog een keuze tussen ofwel Marokko of anders het Vrouwland: allemaal proberen ze een plek te vinden ergens tussen die twee werelden in. Van de zelfzekere jonge vrouw die zo zeker is dat ze helemaal Belgisch is geworden tot de Marokkaan die alleen maar Marokkaan wil zijn. De dood van de jongeman heeft ieder van hen op een andere manier geraakt.

Uit het juryverslag van de Debuutprijs 2008

   Een bekroond schrijversdebuut! Een vrouwelijke literaireprijswinnaar, die koesteren we als de zon in de regen van mannelijke prijswinnaars … FELICITATIES voor Rachida Lamrabet! Ik zeg het naar sausagemachinegewoonte met virtuele rode rozen. Nochtans, als ik de lijst van debuutprijswinnaars van de laatste jaren even overloop, moet ik toegeven dat de vrouwen niet ondervertegenwoordigd zijn … En ik mag er niet aan denken dat de meme over de twee criteria waaraan je vandaag de dag moet voldoen om een literaire prijs te winnen weer de wereld zal rondgaan: criterium 1 allochtoon zijn, criterium 2 vrouw zijn. Néé. Rachida Lamrabet zegt dat ze gewoon zichzelf wil blijven, gewoon haar ding wil doen, net als andere schrijvers. Ze wil zich geen allochtoon of Vlaming noemen. Ze houdt niet van hokjesdenken, van etikettering. Ik evenmin. Ik ben alleen niet vies van enig vleugje feminisme.

Foto’s Rachida Lamrabet uit de reportage van Keltoum over Nuff’Said (Berchem, januari 2008)

Als eerste kennismaking met de schrijfster en een mooie intro op haar boek raad ik dit audiobestand aan: het interview van Leen Nicolas met Rachida Lamrabet overVrouwland. Het juryverslag van de Debuutprijs 2008 komt letterlijk tot leven in de stem van de auteur die haar visie op literatuur en maatschappij, haar doelen en dromen, werkwijze en personages op een zeer verhelderende manier toelicht. Leen Nicolas is daarbij een goede katalysator.

Haar romantitel Vrouwland verwijst volgens Rachida Lamrabet naar Europa. Het is één van de namen die jongeren in Marokko voor deze voor hen ‘paradijselijke’ plek bedacht hebben.

Wordt vervolgd met quotes uit het interview.

Suske en Wiske, Kuifje, Nero, de Smurfen en Kiekeboe: stuk voor stuk namen die deel uit maken van het Belgische strippatrimonium. Dat ons land meer te bieden heeft dan deze usual suspects van de stripwereld, moet de actie De Andere Strip duidelijk maken. Initiatiefnemers Humo en Boek.be selecteerden 24 titels die een staalkaart vormen van de Belgische en internationale striproman. Naast enkele grote namen zoals Robert Crumb, Art Spiegelman en Marjane Satrapi prijkt ook die van Jeroen Janssen. Humo omschreef zijn strip De kruisweg van Mpyisi als ‘een even gruwelijke als geestige reis door het Afrikaanse heart of darkness naar de inktzwarte krochten van de ziel’.

Toegegeven, voor moderne Afrikaanse dierenepen zal u doorgaans niet op een nachtelijk uur in de rij staan aanschuiven, maar Janssens aanstekelijke no-nonsensestijl, het smeuïge taalgebruik van scenarist Pieter van Oudheusden en de rotvaart waarmee ze hun verhaal vertellen, zorgen dat deze strip meer dan het ontdekken waard is.

Hoihoihoi Noëlla met Dolores! Felicitaties! De Leeuw is binnen, nu nog de Gouden Uil! (Stemmen op de Gouden Uil om veel boeken te winnen kan nog altijd … ) Met de maartse buien en de (literaire) lente die er aan komen, begint het warempel alom literaire prijzen te regenen … in binnen- en buitenland.

Noëlla Elpers, met Peter Holvoet-Hanssen in Het Kapersnest, is sinds jaar en dag één van de favoriete schrijvers van deze blog. Vandaar dat TSM haar met veel plezier een digitale pluim op haar hoed steekt!      Ze kreeg een gouden speld en 2 500 euro van Geert Joris van boek.be … 

Noëlla Elpers en Tom Schamp, winnaars van de Boekenleeuw en Boekenpauw 2008. Foto www.boek.be, de organisator van de jaarlijkse boekenprijzen voor kinder- en jeugdliteratuur en hun illustratoren. Meer … met meer foto’s van de literaireprijsuitreiking …