Ibland är det en sann fröjd att vara förälder. Eller ganska ofta faktiskt, om jag ska vara ärlig. Jag skulle nästan vilja påstå att det nästa är det allt för jämnan. Det är bara det att ibland kan det vara lite knöligt. Och visst, ibland känner man för att böja sig framåt i en rät vinkel och springa för allt vad man förmår rakt in i en betongvägg med huvudet före. Och tyvärr så är det oftast de gångerna som man talar om. Fråga mig inte varför? Men idag har det hur som helst varit en sån dag då det är helt magnifikt att vara hemmapappa! Det har liksom varit en sån där dag då barnen bara flyger ur sängen och sätter igång och leka för sig själva på en gång. Äter bra, pratar oavbrutet och är fullkomligt förnöjsamma hela tiden. Och ibland kan jag inte sluta förundras över vissa saker.

Ett exempel på det kommer här. Men först måste jag berätta att  en av mina söner senaste tiden har utvecklat ett sinnessjukt intresse för böcker. Jag skulle till och med kunna drista mig till att säga att han snudd på är en fullfjättrad bokmal.  Det enda som saknas är de centimetertjocka glasögonen. Men hur som helst.

Idag hade vi en liten hopp och dansstund i vardagsrummet med musik pumpande ur högtalarna på full fräs. Men rätt vad det var så började han mitt i dansen att peka på en madrass som låg på golvet och skrika ordet “bok ” för full hals. Jag tillrättarvisar honom som den sanna pedagogiska far jag är och säger -nej, ”madrass” heter det. Men han fortsätter, om och om igen. Och jag fortsätter att rätta honom, gång efter annan. Till slut får han nog och ställer sig och hoppar upp och ner som en studsboll mitt på madrassen och skanderar ut; bok bok bok! Men jag fortsätter i min bana och svarar  -nej min käre son, ”hoppa” heter det. Till slut får han nog och kastar sig ner på madrassen samtidigt som han fortsätter med sitt mässande om boken.

Plötsligt börjar jag tveka. Kan det vara så att det ligger något i det han säger? Lätt generad tar jag mig ner på madrassen, tittar mig över axeln för att försäkra mig om att ingen ser mig samtidigt som  jag försiktigt lyfter på madrassen för att se vad som finns därunder. Och mycket riktigt. Där ligger boken vi läste tidigt i morse. Han måste ha stoppat dit den efter att vi läst klart utan att jag såg det. Men hur kunde han komma ihåg det? Det var ju fyra fem timmar tidigare.

Och tro det eller ej. Men emellanåt så ser vår lägenhet ut som ett bombnedslag. Fråga mig inte varför. Låt oss bara säga det inte beror på att vi är lata, utan mer på att vi prioriterar annat. Hur som haver så var det en sådan dag idag vilket i sig borde ha försvårat faktumet att minnas var man gömmer saker och ting.

Men inte för min lilla kille inte. Själv brukar saker jag stoppar in under madrasser glömmas bort ganska omgående. Dessvärre…

Taggar: toppendag, bokmal, bok, madrass, bombnedslag

Är min katt undersysselsatt när han blivit toa-katt? Om det är så att Lill-katten (numera 5 kg) råkar vara utanför toaletten när någon spolar (Gud förbjude!) så jamar han högt och kräver att bli insläppt bums. Han bara MÅSTE se när det där blanka rörliga försvinner ner i det där hålet. Och har man då hunnit spola så kräver Findus att det ska spolas igen. Ekonomisk som jag är, så väljer jag då snål-varianten som man använder för det lilla. Då blir katten så nöjd så nöjd, och han kan fullt tillfredsställd gå och lägga sig på osten utanför toalettdörren igen.

Här ser ni Russel som bevakar osten. Givetvis ingen riktig ost, annars vore det ju drömläge för mina matvrak!

Idag gjorde jag arbetspass på “Lilla” biblioteket och jobbade bland annat med att gallra böcker som inte blivit utlånade på tid och evighet. Kan ni tänka att jag också hittade något jag inte läst ännu. Fyra böcker fick jag med mig hem, (mina böcker och jag får snart dela bostad tycker maken, och risken är väl att det blir nere i garaget där resten av mina dyrgripar förvaras!)

 Gallrade böcker finns på biblioteket till försäljning för 5:- kr styck. Kom och fynda!

Ha en skön kväll/natt!

Opp i flammer av Suzanne Collins er oppfølgjaren til Dødslekene som eg las i februar, og den er like god.

“Spoiler alert” for alle som ikkje har lest Dødslekene.

To personar overlevde dei 74. Dødslekene – Katniss og Peeta. Noko slikt har aldri skjedd før og det er derfor eit opprør mot Capitol og ei oppmuntring til alle opprørslystne folk i alle 12 distrikta i Panem.

Vel heime i Distrikt 12 fryktar Katniss kva presidenten og hans folk kan finne på å gjere for å hemne seg på henne. Ho fryktar for livet til både familie og venner, og frykta blir ikkje mindre når ho forstår at ho er blitt eit opprørssymbol for heile landet.

Ho treff og på to flyktningar i skogen. Dei er på leiting etter Distrikt 13 som blei øydelagt for mange år sidan. Ryktet seier at Distrikt 13 har bygd seg opp igjen og no er ei eiga makt utanfor Panem sin kontroll.I mellomtida strammar Capitol grepet om Distrikt 12 og dei andre distrikta i Panem. Katniss får klar beskjed frå presidenten om å dempe opprørstronga som ulmar i landet og å overbevise han om at ho kun er ei forelska ungjente utan ein opprørsk tanke i hovudet. Dersom ikkje….

Når utvelginga av deltakarar til dei 75. Dødslekene blir annonsert forstår Katniss at ho hadde god grunn til å frykte konsekvensane av at ho klarte å få både seg og Peeta levande ut frå dei forrige Dødslekene.

Det er alltid litt nifst med oppfølgarar, men Suzanne Collins har greid jobben til fulle.  Opp i flammer er like velskriven og spennande som Dødslekene.  Eg kan nesten ikkje vente på den neste boka i serien.

På Askøy vgs. har vi både den engelske og den norske utgåva av begge bøkene.

Dette meiner andre om Catching Fire
Karin’s Book Nook
Persnickety Snark
Time
Linus’s Blanket

Suzanne Collins si heimeside

Jeg har bestandig satt min ære i å beherske nynorsk, vel, innenfor grensene av hva det er rimelig å forvente av en bokmåler, men det hender at det slår litt krøll på seg, som da “Elektrikaren på Tysnes” fikk meg til å kontemplere frasens kjønnsfascistiske kvaliteter (utlagt; må det være en kar, lizzm?). Jeg hentet meg fort inn igjen, bevares (jeg mener… jeg er jo ikke så dum!), men kimen til misforståelser var sådd.

Det samme med Václav Havel, som på TV hin dagen ble tekstet på nynorsk da han fortalte om en episode fra skoledagene, og “Eg var i skulegarden…” lyste mot meg fra TV-skjermen. WTF? Václav Havel med fortid i en paramilitær garde, spurte jeg meg selv. Igjen, i brøkdelen av ett sekund gikk den egentlige betydningen opp for meg, men det kryr av slike. Å lese nynorsk i bokmålsmodus, er en utfordring, kan jeg forsikre.

Kanskje bare bytte til nynorskmodus? Så lett er det vel ikke…

Her i dag, for eksempel, satte jeg kaffen i vrangstrupen da jeg leste min ellers så prektige svigerinnes Fjasbok-status, der min ellers så dydige viv også blandet seg inn:

Jeg skylder muligens å gjøre oppmerksom på at vår eldste nevø (og dermed svigerinnes sønn) betegnet støvsugere som “sugerkuger” da han trådte sine aller første barnesko. Det virker forhåpentligvis oppklarende, men jeg innser at tildragelsen må ha fortont seg mildt underlig for utenforstående.

Skjønt det gjorde godt med en god latter, for i dag er jeg litt blu, nemlig.

Når det er sagt: En riktig god helg til alle og enhver!

“Nei, pappa! Det heter «fegl»,” hevdet vår håpefulle hårdnakket, med tydelig og hørbar g, i respons på at jeg hadde hevdet ett eller annet feil. “Det heter «fegl» på nynorsk,” insisterte hun.

Meldingen kom noen dager etter at hun hadde stirret uforstående på sin far, da jeg fortalte henne at det nok ikke er så lenge til klassen hennes gir seg i kast med regning. Hun så på meg som om jeg snakket i villelse – om slike ting reinsdyr bedriver (noen av dem er som kjent henfalt til villreining) eller noe i sammenhengen tilsvarende irrelevant. Et øyeblikk var jeg virkelig rådvill, til det demret at hun nok er blitt fortalt at det heter “rekning”.

Å jøje, tenkte jeg, er det der vi er nå?

Jeg trøster meg med at hun, enn så lenge, uttaler “regn” som “rein”, men “vogn” har hatt en umiskjennelig og audibel g siden hun var liten, etter sin mor, vil jeg tro. Jeg har aldri tenkt på det før disse problemstillingene materialiserte seg, men just “vogn” – og ganske visst et utall andre konstruksjoner – er en bokmålsk pussighet. For der “regn” passerer som “rein”, blir “vogn” noe i retning av “vongn”. I lys av den erkjennelsen kan man nesten forstå dem som like godt skipper n-en i midten, til fordel for den distinkte og umiskjennelige g.

Men det vil jeg bare ha sagt: Jeg liker det ikke. Ikke hva eget kjøtt og blod betreffer.

P.S. Avkommet slapp forresten buksevann for å ha skrevet “øre” fremfor “øyre” i norskboken forleden uke. Det er med andre ord… eh… von i hangande snøre?

Steffen tar sin del av ansvaret av Christian Støre Valeur handlar om Steffen som har bestemt seg for å ta sin del av ansvaret for miljøet, han skal bli nullutsleppar av CO_2.

Måten han skal gjere det på er å reise på familiehytta mitt på vinteren for å leve eit liv utan elektrisitet. Maten er all hermetikken som står uopna på hytta. Steffen har imidlertid gjort ein litt dårleg jobb med planlegginga og oppdagar fort at å vere på fjellet i Norge vinterstid med småsko og hytta sin elektrisk boksopnar ikkje er det lettaste i verda.

Ganske fort oppdagar lesaren at det kanskje ikkje er den brennande miljøinteressa som er hovuddrivkrafta bak Steffen sine handlingar. Vi får stadig tilbakeblikk frå hausten der han og sambuaren kommuniserer stadig dårlegare, ei studieveninne med aktivt medlemskap i Natur og Ungdom gjer eit stort inntrykk, bestekameraten forstår han ikkje, sjefen hans forstår iallfall det iallfall ikkje når Steffen blir tatt i å ete restaurantgjestane sine restar og han mistrivst på jusstudiet. Steffen er 23 år, har vakse opp i velstand, går familie og venner på nervane og er rett og slett ikkje særleg nøgd med seg sjølv og forbrukarsamfunnet.

Etter nokre dagars forhutla liv på ei kald hytte blir elektrisiteten brått slått på. Steffen, som ikkje eingong har nytta toalettet inne i frykt for å bruke vatn som burde gått til tørkeramma i Afrika, har ikkje tiltak nok til å skru den av.  Det er Steffen sin far som har slått den på med fjernkontroll frå Oslo slik dei vanlegvis plar gjere for å kunne komme til ei varm hytte når dei reiser oppover. Etterkvart er alle aktørane i det lille dramaet samla på hytta og det blir det fleire pinlige situasjonar og samtalar av.

Dette er ei dagbokroman med mange innslag av samtalar, chatting på Internett og sms’ar. I samtalane har kvar deltakar fått sin tabulatorplass på sida slik at den blir eit godt visuelt bilde av slik ein samtale gjerne høyrest ut, litt forvirrande i byrjinga men eg likar det. Sms’ar og chatting er halde i den uformelle tonen slik kommunikasjon gjerne har.

Steffen tar sin del av ansvaret er ei småmorsom og lettlest bok. Spesielt likar eg samtalane, chattinga og sms’ane.  Boka minner meg på mange måtar om Naiv. Super av Erlend Loe, men klarar likevel å få sitt eige særpreg. Generelt syns at boka blei litt for lang,  men elles så er den bra. Eg er  spent på kva Christian Støre Valeur vil komme med neste gong. Denne boka er iallfall absolutt lesverdig.

Dette syns andre om boka:
Sammen skal vi leve – Bergens Tidende
Debutroman om forvikling og forureining – NRK
Tilbake til naturen – Dagbladet
Med lattermildt alvor om forbruk og forelskelse – Aftenbladet
Bærekraftig debut – Universitas
Seig samtidsroman – Altaposten

anten det no vert gjort for å fremja kvinner i akademia eller berre for å representera den typiske studentmassa på språkfag;

så er det no ei gong slik at “innlærer” er eit hankjønnsord! det er forresten “student”, “rettleiar” og  “forskar” også. for framtida, berre, gje meg samsvar! om trenden held fram skal eg personleg ta ansvar for å få ny-etablert hokjønnsendinga “-inne” i moderne norsk. eventuelt den litt meir moderne forma “-in”, frekt og fint importert frå tysk. denne endingsimporten vil skje gjennom utstrekt, planlagt og organisert kodeveksling. kva det er skal eg eventuelt forklara ei anna gong, det er veldig interessant og kjekt.

den skrikande ulempa med mitt ny-gamle system er at det føreset felleskjønn (lik bøying for substantiv i hankjønn og hokjønn) for å fungera optimalt. dette var ein strek i rekninga, for felleskjønn er eit mindre snasent språkgrep. men sidan det uansett berre er bokmålet som vert råka – ein kan ikkje nytta felleskjønn i nynorsk – , får det vera greitt. det er også godt mogeleg at det kjekke ein kan gjera når ein kombinerer felleskjønn med nyinnført hokjønnsending kan gjeva felleskjønnbruken høgre status (inni mitt hovud). kjekke nye alternativ for orddanning kan òg vera motiverande for å ta den idle kategorien i bruk; nyttar ein felleskjønn kan ein nemleg laga likestillingsformer etter tysk mønster: “die Student/Innen” = “student/innene”. åhå!

det skjer for lite nerding på bloggen for tida, og dette er jeg særs lei for. det skal nevnes at jeg egentlig mest av alt vil legge ut gode femti prosent av grammatikkoppgava mi her – gjerne i den mindre seriøse versjonen jeg skreiv først (det er grunnet slike som meg at oppgaveteksta ber om “saklig grunngjeving”). dette kan jeg jo ikke dele på nettet i tilfelle noen finner på å kopiere. det er sjukt bra, må vite. kanskje jeg må kompensere med ei tidligere oppgave. det sinnsjuke materialet om odt og ooxml som jeg produserte i huin102 for eksempel. om jeg da ikke har publisert det tidligere da… det er for gale at slik ei gild oppgave ikke får breie om seg litt. i kveld, kan hende.

elles leser jeg olav duun, “menneske og maktene”, og den er bra, men ikke slik at den inspirerer til stortstilt nerding av den grunn. anna enn at jeg kan nevne at jeg automatisk leser den på trøndersk inne i hodet. jeg prøvde høyt òg, en kveld, det var ganske vellykka egentlig. greia er at olav duun blander nynorsk og namdalsdialekt, det er kjempefint, en heilt annen nynorsk enn jeg er vant til. boka mi er dessverre litt redigert, da, “normalisert, mykje etter mønster av Olav Duuns seinare bøker, men òg varsamt opp mot dagens norm i nynorsk”. det er sikkert et mye mer sjarmerende språk i eldre og mer originale utgaver. jeg trur at det egentlig er den ikke-normaliserte versjonen som er pensum, men finansene strakk ikke til, og jeg måtte finne meg i det biblioteket hadde å by på.

og her; rognebær ute av fokus! så var ikke besøket i nettnerdinga heilt forgjeves likevel!

”Nei, no e da heilt gale, eg må få nåkke grønt vatn”. Gjesten vår vansmekter på soverommet på grunn av et ublidt møte med et eller annet lokalt magevirus. Vaskebøtta står ved siden av senga, men det lukter ikke grønnsåpe.

”Mammo, de e da eg seie, du røyka for mykje hasj i ungdommen, for kva i all verda er grønt vatn? Eg trur nett du hallusinere!” Datteren Curly legger ikke alltid godviljen til for å forstå mammo. Curly er 17.

”Nei, nei, detta har ingenting med det tidligare livet te gammalraddisen å gjera, eg vil berre ha slikt boblevatn som er på dei grøne flaskane. Du veit, spansk Farris!”

Da gammalraddisen var kvitt magasjauet tok jeg henne med på en mosaikkbesmykket bar i Poblenou for å spørre henne, la oss gi henne dekknavnet Bodil, om det hun opplevde på søttitallet. Over et par øl og et generøst konjakkglass Fernet Branca får jeg høre om Norges første skolestreik, dannelsen av mållagsgruppe på Bergen Katedralskole, nei til nedskjæring av rammetimetallet og innpiskning til ml-fraksjonsmøte i Norges gymnasiastsamband. Men hvordan ble bondejenta fra ei lita bygd ved Hardangerfjorden raddis?

”Me hadde alltid heimføingar te lerarar, men så fekk me nokon nye i sjette klassen. Ei fra Austlandet som arrangerte skuletur te Bergen, og ein som lerte oss orientering i to former.”

Orientering dreide seg ikke bare om fysisk fostring med kart og kompass på søttitallet, det var også avisen til Sosialistisk Folkeparti. Før det skulle skrives stil, tok læreren frem Orientering til diskusjon. Slik kom det radikale tanker til folkeskolen i bygda hvor emmisærenes Jesus tidligere hadde vært det mest eksplosive tankegodset. En raddisgnist hadde truffet et ungt hjerte.

”På realskulen i Øystese traff eg fleire med pannebånd og busserull. Unge, tenkande hovud frå Hardanger. ”

Under parolen ”Lærebøker på nynorsk til same pris og tid” gikk elever og lærere sammen ut av klasserommene og bildene av landets første skolestreik var i alle aviser. Men det skulle ikke bli siste gangen hun protesterte, demonstrerte, organiserte og arrangerte i demokratiets, kvinnenes og målsakens navn.

RaddisBodil danna lokallag av Noregs Målungdom på Bergen Katedralskole, og hun jobba i medvind. Det var bred støtte bland lærerene og kjente Nynorskforfattere kom mer enn gjerne på litteraturkveldene som Bodil organsierte.

”Du kjempa for nynorsk, demokratisering og abort. Hva kjempa du imot?”

”EEC og dyrtid, Vietnamkrigen og Bjartmar Gjerde. Me såg på han som rota til alt ondt. Han var undervisningsminister på den tida og pressa igjennom femdagers skuleveke. Eit gigantisk sparetiltak me var heilt imot. Me ville lera mest mulig og såg på skulegang til klokko to på laurdagane som heilt naturleg. Men Gjerden skar ned rammetimetalet på tross av at me protesterte heftig mot fordumming. Dessutan var han ein slags Quisling med omsyn te målet. “Bjartmar Gjerde”, ein høyrar jo klårt at han er frå ei bygd, og han prata heilt merkeleg.

Bodil var aktiv i de fleste politiske spørmål, men hun var aldri medlem av  noe poitisk parti. Hun synes det var for mange fraksjoner på venstresiden og for mye akkedering om flisespikkerier. Strategi og innhold ble diskutert så utførlig at Bodil følte målet forsvant litt i metoden.

”Me ville jo eigentleg det same, men det var så mykje om og men. Mykje kraft som kunne vert nytta framover forsvant i sidesteg. ”

Selv om Bodil ikke var medlem av noen av partiene som norsk innenriksetteretningstjeneste hadde i fokus, tror hun at hun har hatt overvåkningsmappe. En tynn en.

”Du veit mållaget var fullt av ml-arar. På mållagsleirane der ml-arane hadde ansvar måtte toaletta skurast mange gånger for dagen og alle måtte stå på rekke og dyppa hendene i nåke slags formalin før me skulle eta, slik at det ikkje skulle bryta ut epidemiar. Eg overdriv litt, men det var annleis når SF-gjengen hadde ansvaret. Då var det mindre autoritært.”

Bodil mimrer, forteller og forklarer og jeg lytter interessert, imponert og overrasket. Tida går fort og plutselig oppdager vi at alle de andre gjestene har gått. Men glasset med Fernet Branca er ikke helt tømt enda, og bartenderen viser ingen tegn til å ville jage oss. Han spør om vi snakker finsk. Vi bekjenner skandinavisk herkomst og spesifiserer landet og språket, Noruega og Noruego. Bodil og jeg gjør ikke vesen av ovenfor den hyggelige spanjolen at vi to bruker forskjellig mål. Bodil snakker harding og skriver nynorsk, Mrs Mærris snakker østlandsk og skriver bokmål. Etter en hyggelig passiar med bartenderen og kokken om Finland er Fernet Branca nedsvelget og askebegeret har fått to porsoner brukt posesnus. Vi betaler og takker pent for oss.

”Hasj røyka eg forresten ikkje, men eg var ven med heile flippegjengen.” sier Bodil i det vi går ut i den milde oktobernatta. Så det.

ikke før har jeg fått ei heil uke til å studere aldeles i fred fra forelesninger og oppfølging, så går jeg hen og oppdager et nytt kreativt talent jeg ikke visste jeg hadde; jeg kan sy små fine sløyfer som om jeg aldri hadde gjort annet:

den nederst til venstre er siste rest av bror min sin heftige tidlig-nittitals-shorts. jeg hadde en som var nesten like heftig, men den har vi ingen stoff-minner etter. den lever nok videre i full vigør i ymse fotoalbum. umulig å overse.

dagens produksjon. nå er heldigvis forholdene slik at det er grenser for hvor mange sløyfer jeg trenger, og det tar heller ikke lang tid å sy dem. jeg vil derfor ikke sose vekk allverdens tid på dette, og det er bra. i dag har jeg i tillegg til sløyfeproduksjon fått tid til både museumsbesøk (50-tallsutstilling på Mølstertunet) og halve “naiv. super.”, som jeg bestemte meg for å lese likevel. så slipper jeg å legge opp mi eiga pensumliste.

jeg tar et oppgjør med min loe-skepsis og konkluderer med at det er ei heilt ok bok. innimellom ganske morsom.

Sorry everybody, but this post is in Norwegian since most of you probably wouldnt understand it if I tried to translate it. The text is about the two different kinds of writing we have in Norway, and that one of those is kind of being discriminated against and itæs very difficult for a person to keep that written language when others won’t even try to understand what ytou have written. So you who’s this privileged to know Norwegian, enjoy!

Eg blir så klar og sliten av alle bokmålsbrukarane som heile tida klager og masar. Ingenting er eller vil nokon sinne bli bra nok for dei. Ser dei eit einaste lite nynorsk ord (eller bokstav for den saksskuld) går dei nesten av skaftet og dei syt og klager på at «nei dette forstår dei ikkje, dei vil aldri kunne forstå det, ikkje eingong om dei prøvde». Tull sei eg! Dei vil berre ikkje fordi nynorsk ikkje er norsk nok for dei, eller rettare sagt så er det det dei sei sjølve. Ein ting må dei vite, bokmål er faktisk ein versjon av dansk slik dansk som mange av dei med høg rang i Noreg prata før i tida (altså dansk), medan nynorsk faktisk er slik som nordmenn flest på vestlandet og nokre andre delar av Noreg pratar. Ja, eg må faktisk sei eg blir lei av dei. Dei har rett og slett ikkje vett nok til å gjere eit ærleg forsøk.

Her om dagen fekk rundt halve klassen nynorskbøker i samfunnsfag og rundt halvparten av dei (utanom eg som faktisk hadde beden om ei nynorskbok) vart så fortvila og rett og slett rådville. Men eg kan jo forstå dei litt då, dei har faktisk krav på bøker i deira målform, men det å bli så fortvila er noko eg ikkje forstår meg på (om eg skulle ha oppført meg likeins så hadde skulen gått konkurs). Over halvparten av mine eigne skulebøker er på bokmål og det er ikkje all verda eg kan gjere med det sidan det er eg som eig dei og ikkje skulen. Poenget var då at når eg kjøpte dei bøkene så hadde dei ikkje inne på nynorsk hos bokhandelen og eg kunne då ikkje vente lengre.

Eg syns det er tøvete av bokmålsbrukarane å klage og å syte kvar gong læraren skriv nynorsk på tavla eller vi får ei prøve der det er blitt teken i bruk nynorsk. Slik som eg har sett det så har vi endå ikkje fått ei einaste prøve som har vorte skriven på nynorsk enda, og eg må til og med sei ifrå at på eksamen/tentamen må eg få det skriven på nynorsk, medan det er ei sjølvfølgje at bokmålsbrukarane får det på bokmål. Er dette det vi kan kalle for målformdiskriminering? Det vil eg absolutt kunne påstå. Det er hard jobbing og mas som gjer at eg klarer å halde på målforma mi. Eg veit det er andre som berre rett og slett har slutte å bruke nynorsk då det blei for mykje jobbing og masing på både lærarar og bokforlag. Eg har også i den siste tida blitt sendt fram og tilbake fordi eg skulle få skulen til å bestille ei lærebok på nynorsk for meg (då eg har krav på det), Eg vart sendt mellom desse personane i rundt ein månad før eg så vart sendt til ein tredjeperson som då kunne fortel meg at den boka eg skulle ha faktisk ikkje var blitt bestilt. Eg vart då ståande å sjå på at han faktisk bestilte boka slik som lova, og det vart då gjort.

Så kjære bokmålsbrukarar og andre personar (inkludert makthavande personar) som kan ha nokon relevans. Kan dykk vere så snille å ta litt hensyn, og faktisk kanskje lære dykk nynorsk og gjere eit ærleg forsøk på å både skrive og lese det? (Vel har dykk allereie kome sopass langt i teksta har dykk gjort ein god jobb med å lese det!) Og til dykk nynorskbrukarar. Stå på krava dykkar. Dykk er kun ein liten prosent og må ikkje gi opp slik som andre før dykk har gjort. Det er berre å jobbe dykk fram. Både med lesing, skriving og masing på at no MÅ det brukast meir nynorsk i læringa på skulane.

Ein ting må alle i offentleg sektor hugse på. Om nokon skriv til deg må du faktisk kunne svare på same målform som det personen skreiv til å byrje med. Hugs det, bruk det, respekter det!

I 2009 er det 200 år sidan to store menn i verdshistoria blei født. Abraham Lincoln blei USA sin 16.president og er nok mest berømt for å vere presidenten som fekk avskaffa slaveriet. Charles Darwin var den britiske naturforskaren som for 150 år sidan, i 1859, offentleggjorde evolusjonslæra sitt hovudverk “Artenes opprinnelse”.

I samband med dette doble jubileet for Darwin er det ikkje rart at den siste tida har komt ut fleire bøker om evolusjonsteorien og Charles Darwin.

Ei av desse bøkene er “Darwins teori : evolusjon gjennom 400 år” av Erik Tunstad. Boka tar for seg utviklingslæra frå dei første folka begynte å tenke litt i dei same banene som Charles Darwin fram til vår tid, frå ein først begynte å gruppere dyr i familiar og klassar og til vi no kan lese historien om livet rett frå genene. Denne historien rommar heltar, tålmod, gjennombrot, tragedier, sjalusi, svik og bedrageri.

Ein treng slettest ikkje vere biolog for å ha glede av denne boka, men eg fann at eg trong ganske lang tid på å lese den. Det er så mange forskjellige personar og grupperingar som skal ha sitt, så fordi om eg syns historiane var interessante så må eg innrømme at det ikkje er alt frå boka eg kjem til å hugse. Likevel, det går jo an å gå tilbake og lese delar om igjen.

Alt i alt likte eg boka godt og vil anbefale den til alle som vil ha ei grei innføring i evolusjonsteorien sin historie, både før og etter Charles Darwin.

Meir om evolusjonslæra og boka:
Darwin til folket – tb.no
Darwin og ånden som går – Stian Bromark
Darwins farlige idé – Klassekampen

jeg leser ut “jenny”, som er så trist mot slutten at preben (skrukketrollkosedyr fra ikea) får være med som oppmuntrende innslag. jamfør bildet nederst, det skal noe til før melankolien slår til med full tyngde med det rare der på fanget.

undset gjør det igjen, forresten. hun likner noe jeg har lest før. i går (for jeg er ikke aldeles galen og leser pensum før åtte om morgenen. ikke i dag, da.) var det et parti fra stormfulle høyder hun minna meg om, og siden jeg liker omfangsrik nerding, her er utdrag fra begge bøkene:

Jenny

(savner sitt døde barn)
Forstår du, jeg vet ikke et sted i verden hvor jeg kan reise hen, som jeg ikke har drømt om å komme med gutten. Det finnes ikke det i verden som jeg av godt eller vakkert, som jeg ikke har tenkt, mens jeg hadde ham, at han skulle lære og han skulle se. Jeg eier ikke den ting som ikke var hans og – det røde pleddet mitt brukte jeg å tulle ham inn i -. Den sorte kjolen du maler meg i, fikk jeg sydd i Warnemünde, da jeg var kommet opp – jeg tok den fasongen for at det skulle være lettvint med å legge ham til -. Det er flekker inni foret av melk -. Jeg kan ikke arbeide, for jeg er besatt av ham. Jeg lengtes etter ham slik at jeg er likesom lammet. [...] Hver måned, hver dag så tenker jeg, nu hadde han vært så og så gammel – undres hvordan han hadde sett ut. – Alle kjerringene som går med en bambino på armen – alle ungene jeg ser på gaten, så tenker jeg, hvordan min hadde sett ut, når han var så stor -.

Stormfulle høyder

(Heathcliff savner Cathy, hans uoppnåelige kjærleik, nå død)
For hva finnes det vel i denne verden som ikke får meg til å tenke på henne, som ikke minner meg om henne? Jeg kan ikke ser ned på gulvet uten at jeg ser ansiktet hennes. Overalt ser jeg bildet av henne – i skyene og trærne – det svever i mørket over meg om natten, og om dagen ser jeg det speiles i tingene rundt meg. I menneskenes hverdagsansikter – ja i mine egne trekk finner jeg en spottende likhet med henne. Hele verden er en grufull opphopning av påminnelser om at hun har levd og at jeg har mistet henne. Der Hareton satt var det som om jeg så eg gjenskinn av min udødelige kjærlighet og mine ville anstrengelser for å forsvare min rett til den, min fornedrelse, min stolthet, min lykke og fortvilelse…

det var ganske likt, veit jeg. spesielt i begynnelsen(e). jeg synes det er stas, jeg, at jeg har lest så mange bøker at jeg finner likheter mellom dem. heilt automatisk av meg sjøl.

veldig mjuk, med silkefôr inni munnen, som kan lukkes med glidelås.

eg skal nytta storparten av dagen til å gjera greie for dei viktigaste punkta der det er valfridom i verbbøyinga, substantivbøyinga og genussystemet i bokmål, og vurdera i kva grad dei ulike variantane kan seiast å vere nynorsknære («radikale») eller dansknære («konservative»). det vert kjekt. i alle fall heilt okei. særleg den siste vurderingsdelen, for ikkje å snakka om oppgåve to der eg skal studera ei tekst, og svara på kor eg tykkjer ho plasserer seg i høve til det eg oppfattar som typisk bokmål. det gler eg meg veldig til, men det er ikkje sikkert eg kjem so langt i dag.

og elles? bokhaugen veks friskt inne i stova. so friskt som økonomien tillet då. men no manglar eg, so vidt eg veit sjølv, berre ei bok. og eg er allereie ferdig med det eg skal lesa i – høgre haug, nedanfrå – : bok nr. 3, 4, 6, 8, 9, og 15, samt den vesle turkise som ligg knept under ibsen i den venstre haugen.

Nynorsk oder Bokmål?

Norwegisch wird von etwa 5 Millionen Norwegern als Muttersprache gesprochen. Allerdings gibt es meherer Varianten bzw. Sprachformen. Die beiden bedeutensten sind Nynorsk (Neunorwegisch) sowie Bokmål (Buchsprache). Neben diesen gibt es noch Riksmål (Reichssprache) und Høgnorsk (Hochnorwegisch). Nynorsk wird von ca. 12% der Bevölkerung gesprochen, die übrigen sprechen je zur Hälfte Bokmål oder wohnen in Gebieten, wo Sprachneutralität herrscht (gleichzustellen mit Bokmål).

(Quelle: www.wikipedia.org)

Es stellt sich nun die Frage, welche der beiden Varianten man jetzt lernen möchte oder sogar sollte. Ich persönlich habe Bokmal gelernt. Für mich war es naheliegend diese Sprachform zu wählen, da ja schließlich die Zahlen für sich sprechen. Wer allerdings von Anfang an einen bestimmten geographischen Bezug zu einer bestimmten Region Norwegens hat (wie z.B. einen Job in einer bestimmten Gegend oder ein Reiseziel, vielleicht auch norwegische Bekannte), der sollte natürlich auch mit der dort gespochenen Form anfangen.

Lerntipps

Es gibt natürlich viele Möglichkeiten eine Spache zu lernen. Zu den wohl effektivsten zählt der professionelle Sprachkurs an einer Sprachschule oder eine Sprachreise. Da Norwegisch nun nicht gerade zu den am schwersten zu erlernenden Sprachen der Welt gehört, kann man sich diese auch selber beibringen. Dazu bietet der Handel auch einige gute Bücher. Man sollte aber darauf achten, dass zum Buch auch genügend Audio-Material bereitgestellt wird, denn auch das Ohr muss üben. Ein Tipp zu Kauf eines solchen Sprachwerkes kann und will ich an dieser Stelle nicht geben. Ich habe anfangs mit “Norwegisch ohne Mühe” (Assimile) gearbeitet und auch gute Erfahrungen gemacht. Schnell wird man merken, dass viele Wörter eine gewisse Ähnlichkeit mit Wörter der Deutschen und Englischen Sprache haben.

Wenn man dann einige Brocken sprechen kann und nicht mehr nur mit den Lehrbüchern arbeiten möchte, dann gehts zu den Zeitungen, Hörspielen, TV-Sendungen, Radio etc. Wer sich in der Lernphase nicht gerade in Norwegen aufhält, der sollte dies als Pflichtprogramm ansehen – minimaler Aufwand, großer Nutzen und Freude zu gleich. Zeitungen, Hörspiele, TV-Sendungen und Radio gibt es ja schließlich “for free” im Internet. Anfangen sollte der Norwegisch-Schüler mit einer Zeitung, die speziell auf Menschen mit geringem Wortschatz zugeschnitten ist (www.klartale.no). Hier kann man sich die Artikel auch vorlesen lassen. Neben dieser gibt es noch die beiden größten Tageszeitungen des Landes, Aftenposten (www.aftenposten.no) und Dagbladet (www.dagbladet.no). Radiosender sind recht viele online. Ich bevorzuge Radio P4 (www.p4.no). Hörspiele (in diesem Fall Märchen) kann man kostenlos unter http://www2.blikkboks.no/lydarkivet/lydarkivet-folkeeventyr.php hören und TV-Sendungen kann man sich beim NRK (www.nrk.no) ansehen. Vielleicht schafft ihr es ja auch einen Norwegisch-Stammtisch einzurichten oder eine Brief- bzw. Mailfreundschaft aufzubauen.

Dann wünsche ich viel Spaß beim lernen. Und nicht vergessen: REGELMÄßIG LESEN, SPRECHEN UND HÖREN !!!

Som mange andre bibliotekarar blir eg litt ekstra interessert når ei bok har ord som bibliotek eller bok i tittelen. Dermed blei De dødes bibliotek av Glenn Cooper eit naturleg val når eg eg skulle ha litt krim til regnvåte kveldar.

I New York mottar fleire menneske eit postkort med ei teikning av ei kiste og ein dødsdato. Samtlige døyr på datoen som står på kortet og FBI er snart på jakt etter ein seriemordar. Problemet er berre at bortsett frå postkorta så er det ingenting som ser ut til å binde morda saman på nokon måte. Avdanka og alkoholiserte Will Piper har tidlegare hatt stor suksess med å løyse seriemordsaker og han blir også involvert i denne saka.

Det som i byrjinga ser ut til å vere nok eit mordmysterium viser seg fort å vere noko heilt anna. Historien viser seg å ha røter heilt tilbake til 7/7- 777 når ein sjuande son av ein sjuande son blir født på Isle of Wight i England. Historien blir nøsta opp i tre forskjellige tidslinjer, ei frå år 777 og framover, ei i 1947 og ei i 2009. Handlinga i 2009 flyttar mellom New York, Las Vegas, Los Angeles og Area 51 i Nevada. Area 51 er kjent frå allslags UFO- historiar og andre konspirasjonsteoriar og der jobbar Will Piper sin gamle studiekamerat Mark Shackleton med verdens største hemmelighet.

Dette var ei spennande bok med ein veldig original historie. Vel verd å tilbringe litt tid med på mørke haustkveldar, dersom du ikkje er alt for lettskremt då. Det er også ei bok for dei som likar Da Vinci Koden. Berre at denne boka er mykje betre enn Dan Brown sine.

Dette meiner andre om boka:
Levanger bibliotek
Euro Crime
The BookBag

Adrians Atlas 1-3 av Arne Svingen er ein serie på 3 bøker om Adrian som ein dag vaknar opp til eit tomt hus. Foreldra og søstra Beate er sporlaust vekke og ingen veit noko om kor dei er. Etterkvart finn Adrian ut at det nok er mykje han ikkje veit om familien sin. Så finn han ein koffert full av pengar under ei seng og legg avgarde mot Berlin der foreldra hans visstnok skal ha blitt sett. Jakta på foreldra og Beate fører han etterkvart gjennom fleire land i Europa og Afrika til vi får ein dramatisk slutt i Sør Afrika.

Dette er spennande bøker. Ting skjer i full fart og dei korte setningane passar godt til stilen elles i boka. Eg veit ikkje om eg heilt trur på at Adrian ville greie seg såpass bra på eiga hand ute i verda, eller at han ville klare å finne ut og gjere alt det han gjer i desse bøkene, men det er uansett ei god spenningsforteljing. Bøkene er greie å kjappe å lese og passar godt for både leseglade og dei som ikkje er fullt så glade i å lese.

Askøy vgs. har bøkene både i trykt form og som lydbok.

Barnebokkritikk.no likte også den første boka i serien.

Jeg har ikke hatt en ordbok i min besittelse siden skoledagene. I en alder av 47 var det med andre ord på høy tid at Riksmålsordlisten ramlet ned i postkassen. Det får være grenser for hvor lenge man kan tillate seg å stole på egen ufeilbarlighet. Men i går kom den, altså, sammen med den prektige lille boken Ord, og noen papirer fra Riksmålsforbundet – vederlagsfritt, for alle som har betalt sin medlemskontingent.

Faksimile av Frisprog 23. mai 1953

Som fast leser av Farmand og avisen Frisprog i ungdommen, og som sporadisk bidragsyter i Morgenbladet, dengang avisen fortsatt ble satt i bly, kan jeg fastslå at riksmålet ingenlunde er å sammenligne med det skriftspråket de fleste av oss forbinder det med. Tvert om er det lov å skrive “språk” på riksmål nu om dagen, noe som passer meg utmerket, ettersom jeg de siste tiårene har plassert meg selv i det moderate bokmålshjørnet.

Men hvem kan vel motstå Sigurd Hoels plettfrie riksmål, i sin opprinnelige form? Jeg vet at jeg ikke kan. Men å formalisere mine språkpreferanser, dét betviler jeg sterkt at jeg ville ha gjort om vi fortsatt bodde i sivilisasjonen. Min ennå ganske ferske innmeldelse må regnes som et mentalhygienisk tiltak; et forsøk på å bevare en smule forstand midt oppi alt dette nynorske. Tenk deg situasjonen, bare:

Her vasser man i landsmål, dag ut og dag inn, men det stopper ikke der. Vår øyensten og høyt elskede datter, hvis talemål til dags dato har vært uplettet og uforfalsket bokmål – med de skjønnhetsflekkene som følger alderen, er gradvis i ferd med å gi seg landsmålet i vold, som resultat av daglig og skolastisk hjernevask. Om ett år eller så vil antagelig siste rest av hennes egen identitet være ettertrykkelig utvisket.

Slikt noe kan man vel ikke, som ansvarlig forelder, stilltiende sitte og se på? Det er early days yet, som de utrrykker det derovre. Foreløbig begrenser norskundervisningen seg til “vekebokstaver”, som hun kaller dem, altså én bokstav i uken, som for anledningen er O. Men hva gjør jeg, når jeg senere hen skal bistå vår håpefulle med skriftlige besvarelser? Gir meg landsmålet i vold, jeg med? Kan bokmålselever på nynorskskoler – og vice-versa, i og for seg – straffes (utlagt: få nedsatt karakter) for å innlevere besvarelser på egen målform? I så fall vil jeg ha bidratt aktivt til straffen, noe som selvsagt er utenkelig. Spørsmålet er med andre ord kritisk. Om noen av mine lesere kjenner svaret, ville jeg sette umåtelig stor pris på et hint i kommentarfeltet.

For øvrig ble jeg, rett nok mot egen viten, valgt til klassens representant i skolens FAU (foreldrearbeidsutvalg).

Hihi… Tro hva mine medforeldre føler om referat på riksmål?

hverdagen før fire, strukturert av nordisk og fargelagt av meg. jobbtimene organiserte jeg på eiga hand, og har allerede praktisert alle tre en gang hver. fungerte.

overskrifta er fra drömspelet til strindberg, som jeg etter mye utsetting (to måneder)  endeleg kom meg igjennom klokka 17:38 i dag.

Eg hugsar godt at eg så den brasilianske filmen ‘Tropa de Elite’. Den var teksta på nynorsk. Det gjekk fint. Eg skjønar ikkje kvifor ikkje halvparten av alle filmane på kino er teksta på nynorsk. Dei burde absolutt vere det.

Bokmål og nynorsk er formelt likestilte språk i Noreg, men likevel er det vanskelegare å vere nynorskbrukar enn å vere bokmålsbrukar. Raudt arbeider for meir nynorsk i NRK og statsforvaltning. Raudt vil auka støtte til Nynorsk mediesenter.

Raudt meiner at media speler ei særleg viktig rolle i kampen for reell språkleg likestilling, og vil stimulere til meir nynorsk i alle medium.

dróttkvættet, forteller lyrikkens liv, var det viktigste versemålet i skaldepoesien i vikingtida. dette versemålet høvde særs bra til framføring for kongen – eller drotten, som de kalla folk av slik rang den gangen. for nerder av noe lavere rang, vil dróttkvættet alltid først og fremst være et überfantastisk ord. dróttkvætt! på høyde med stedsnavn både på radøy og osterøy (der en mellom anna kan finne steder som heter “peramodlhusmyra”, for de uinnvidde).

fint er det også at ordet “drótt” oppklarer hvorfor norskekongen har en dronning (drott-ning) og ikke en konginne (jfr. til dømes tysk “königin”).  herlig? bare lite grann synd at vi ikke framleis har en drótt da.

Som alltid byrja eg sommaren med ein optimistisk bokhaug, og ein del av den har eg faktisk fått lest. Her kjem ein liten omtale av dei av bøkene som vi har på Askøy vgs.

Skumringstimen og Nattefokk av Johan Theorin

Johan Theorin sine krimbøker Skumringstimen og Nattefokk er dei to første av ein serie på 4 bøker med handling frå Øland.
“Skumringstimen” – På ein tåkete seinsommardag tidleg på 70-talet forsvinn ein  liten gut på Øland. Meir enn 20 år seinare får bestefaren hans Gerlof Davidsson, ei uventa pakke i posten. Pakka inneheldt ein barnesko. Gerlof kontaktar dotter si som motvillig vender tilbake til Øland og saman prøver dei igjen å finne ut kva som skjedde den skjebnesvangre dagen. Boka er spennande og løysinga totalt uventa. Veldig bra. Ein fortent 5′ar. Og sidan eg likte den så godt så var det naturlig å fortsetje med å lese neste bok av Johan Theorin.

“Nattefokk” – Katrine og Joakim Westin frå Stockholm vil vekk frå storbylivet og kjøper fyrvoktargarden Åludden. Det verserer mange spøkelsesforteljingar om Åludden, men Katrine og Joakim har pussa opp gamle hus før og er ikkje det minste overtruiske. Etterkvart byrjar imidlertid ting å skje…. og løysinga på mysteria får vi ikkje før under eit heftig vinteruvær “fokk” på sjølvaste julenatta. Til tross for at denne boka også går føre seg på Øland så er det berre Gerlof Davidsson som er med frå den forrige boka. Dotterdotter til bror hans har nett flytta til Øland og begynt i politiet der, og både ho og Gerlof blir sterkt involvert i det som skjer. Akkurat som i Skumringstimen er det ei overraskande løysing på mysteriet og dette er også ei veldig god bok som fortener ein 5′ar.

Dette skriv andre om Skumringstimen og Nattefokk:
Aftenposten om Skumringstimen – Nydelig
Dagbladet om Nattefokk – Elegant om skrømt
Fleire omtalar kan finnast på ATekst (krev pålogging på skulenettet)

Lucifers evangelium av Tom Egeland

Det er jo Dan Brown som er mest kjent for bøker om skjulte kodar i bibelen og slikt, men Tom Egeland gjer det ærleg talt mykje betre. Boka sin hovudhistorie handlar om arkeologen Bjørn Beltø som i 2009 blir konsultert om funnet av eit 5000 år gammalt manuskript, ein del av Lucifers evangelium. Ikkje lenge etter blir ein venn av han drepen i eit grotesk rituale og Bjørn forstår at dette ikkje er noko vanleg manuskript. Snart er på vill flukt frå dommedagssekta som drap vennen og fleire andre.  Boka sin andre hovudhistorie finn stad i Roma i 1970 der teologiprofessor og demonolog Giovanni Nobile får livet sitt øydelagt av ein annan del av Lucifers evangelium. Boka har alle dei kjente konspirasjonsteorielementa som skjulte kodar og  hemmelige organisasjonar. Boka er seld til nærmare 20 land, og det er vel fortent. Eg høyrde den som lydbok og syns at Erik Hivju gjer ein heilt grei jobb som opplesar. Ein 5′ar til.

Les kva andre skriv om Lucifers evangelium:
VG – Djevelsk bra
Stavanger Aftenblad – Satans sønn & co
Dagbladet – Overveldende
Aftenposten – Utspekulerte mysterier
Fleire omtalar kan finnast på ATekst (krev pålogging på skulenettet)

Gifts, Voices og Powers av Ursula Le Guin

Ursula Le Guin er kanskje best kjent i Norge for fantasyserien om Jordsjø (som vi berre har på engelsk), men ho er og forfattar av mange fleire fantasy og science fiction romanar. Fleire av desse er også omsett til norsk, t.d. Mørkets venstre hånd og Skog vil si samfunn.
No er ho ute med fantasyserien Annals of The Western Shore. Alle bøkene har unge hovudpersonar som vi får følgje gjennom viktige delar av ungdomslivet.

I Gifts er hovudpersonane Orrec og Gry. Dei er naboar og barn av kvar sin såkalte “brantor”, herre over eit domene. Alle brantorfamiliar har evner som dei kallar gåver. Gry sin familie kan lokke til seg dyr og Orrec sin familie kan øydelegge alt dei kan sjå på. Andre brantorfamiliar har andre gåver og det er berre trusselen om bruk av gåvene som sikrar freden i det ville høglandet. Men Gry og Orrec bryt ut av mønsteret. Ho vil ikkje bruke gåva si til å lokke til seg dyr som skal drepast, men vil heller nytte den til å gjere oppdragelsen av ungdyr lettare. Orrec si gåve er vill og han kan ikkje kontrollere den, så han er blitt midlertidig blinda. Dei er også begge påverka av Orrec si mor Mella . Ho blei røva frå låglandet og kan lese og skrive. Ho lærer opp Gry og Orrec, og spesielt Orrec blir svært opptatt av forteljingar. Etter ein høfleg og påtvungen visitt til ein nabobrantor som kan sette sjukdom på folk blir Melle sjuk og blir gradvis dårlegare.

I Voices er hovudpersonen Memer. Ho har vakse opp i byen Ansul. Byen var tidlegare ein opplyst by med demokrati likestilling mellom kjønna, fleire bibliotek og eit universitet, men for litt over 17 år sidan blei den okkupert av Ald-folket. Okkupantane plyndra, brente og voldtok sin veg gjennom byen, og Memer er resultatet av at mor hennar blei voldtatt av ein soldat. Ald-folket trur at det skrivne ord inneheldt demonar som vil øydelegge verda, så dei verken kan eller vil lese og øydelegg alle bøker dei kjem over. Memer har vakse opp heime hjå sin eldre slektning som tidlegare var ein slags handelsminister (Waylord) for byen. Som liten lærer mor hennar henne korleis ho skulle komme seg inn i det hemmelige biblioteket i huset og seinare oppdagar ho at også waylorden kan komme seg inn dit.

Til denne byen kjem Orrec og Gry frå første boka i serien. Orrec er no ein kjend forteljar og også Ald-folket er ivrige etter å høyre på han, dei har ikkje noko frykt for det talte ord. Samtidig murrar opprørstendensane i byen, og Memer oppdagar at biblioteket er mykje meir enn berre ei samling bøker og at ho sjølv har spesielle evner.

I Powers er det slaven Gavir som fører ordet. Han er slave hjå ein adelsfamilie i byen Etra og har visjonar om framtidige hendingar. Gavir har gode eigarar som passar på at også slavebarna får utdanning. Bokflinke Gavir er utpeikt til å bli den neste skulemeisteren i storhushaldninga, men han er uansett ein slave og merkar fort at reglane er forskjellige for slavebarn og eigarbarn uansett om dei sit i same klasserom. Det er også store forskjellar på kjønna, dette er eit samfunn der mennene styrer. Det er stadig uro mellom byane i dette området og Etra er lenge omringa av fiendtlege styrkar, noko som gjer at Gavin blir sendt ut i byen og får andre impulsar enn dei heimen sin konservative skulemeister har gitt han. Når freden endeleg kjem er det indre ufred i adelsfamilien som fører til ulukke. Etter at tragedien har skjedd får Gavir eit samanbrot og vandrar ut av byen i ørske. Han er heldig og blir ikkje stoppa, men treff etter ei tid på andre rømte slavar som prøver å lære seg å leve som frie. Etterkvart treff han også på Gry og Orrec frå dei tidlegare bøkene i serien, og det blir eit oppgjer med ein gammal fiende frå Etra. Ursula Le Guin har vunne mange prisar for bøkene sine, og Powers vant Nebulaprisen for beste roman i 2008.
Eg syns alle bøkene er veldig gode. Alle bøkene handlar meir om store indre reiser enn om store ytre reiser, men alle bøkene har også nok ytre handling til at dette hjelper til å halde driven oppe i bøkene. Dersom eg er veldig streng så får Gifts og Voices ein 4′ar og Powers ein 5′ar.

Og dette syns andre:
Fantasybookreview om Gifts
TheBookShow om Voices (Klikk på “Show transcript” for å lese heile teksten)
StrangeHorizons om Voices
StrangeHorizons om Powers

når vanskegraden i faget er på “skal tro hvor mange ledd det er i denne setningen og hva er objekt?”-nivå, må vi med exfac språk og kommunikasjon, og tysk grammatikk til 200-nivå, finne noe annet å bryne oss på. så jeg droppa oppfølgingstimen med (trolig) konstruerte eksempelsetninger til fordel for seriøst krevende setningsanalyse av autentisk tekst. min egen tekst. jeg skrev ut et tidligere innlegg fra bloggen, og prøvde å finne de setningsledda som var presentert i undervisninga. (subjekt, objekt, indirekte objekt, adverbial, setningsadverbial, spiv og opiv, så vidt jeg husker) problemer møtte jeg allerede i første analyserte setning. er “dagens nyhende” både indirekte og direkte objekt? går det an? trenden fortsatte gjennom hele teksten, og skyldes sannsynligvis forfatterens oppheng i alternativ syntaks og ekstremt omfattende objekt.

jeg gav etter hvert opp med å analysere setningene som utgjør de lange objektene (vi har jo ikke kommet så langt i undervisningen ennå). jeg tror store deler av analysen er helt ute. men jeg fikk da i alle fall innsyn i min egen setningskonstruksjon, som tidvis virker håplaust kompleks. underveis i arbeidet fant jeg også noen pinlige grammatiske feil, og et par skikkelig dårlige setninger.  så læringsutbyttet var nok ikke så verst.

senere skal vi sikkert tegne trekonstruksjoner til setningene. jeg ser fram til å gjøre dette med den firelinjerlange-delvis-kursiv-greia på det første arket.

med jevne mellomrom kommer diskusjonen opp i heimen (men oftest på – og fremprovosert av – sms); kan en egentlig skrive “likar” på nynorsk? hver bidige gang må ordlista fram, og den melder følgende:

både “likar” og “liker” er heilt okei, men en har å kjøre korrekt bøying til alternativet man velger, da.

28.08.09:

ida bur seg til eksamen og freistar å skriva kvart andre innlegg på bokmål framover hausten. dette er eitt av dei.

MENINGSMÅLING: I dag trenger jeg din hjelp, kjære leser, og din mening om et spørsmål som nager meg – i den uformelle meningsmålingen under. Men la meg ikke foregripe.

Vår lille store datter, den høyeste på bildet her (noe som ikke sier stort, i en klasse bestående av seks), debuterte som førsteklassing i går. Et stolt øyeblikk, både for mor og far – og for debutanten selv, kan jeg forsikre.

Men, som de sier i Spania, No hay miel sin hiel (eller, kanskje noe litt for direkte oversatt: Det fins ingen honning uten galle). For litt malurt følger med begeret. Både undervisningen og undervisningsmateriellet er på nynorsk. Vår datter er imidlertid en bokmålspike. Selv er jeg antagelig noe mer av en riksmålsmann, skjønt ikke på langt nær så ortodoks som i ungdommen, mens mor i huset er målkvinne på sin hals. Sånn sett utgjør vår datter, med sitt normerte bokmål, noe av et språklig familiekompromiss.

Selv skulle jeg nok ønske at hun fikk beholde just den siden av identiteten. Jeg har en forestilling om at ytterst få bygdefolk som flytter til byen lar seg avspise med bokmålsundervisning. Derfor blir også spørsmålet jeg håper du kan hjelpe med: Bør byfolk som flytter på bygda avfinne seg med mindre enn bygdefolk som flytter til byen?

Burde vi kreve bokmålsundervisning for vår lille bokmålspike? Kan det tenkes at ordningen forpurrer undervisningskvaliteten på noe vis? I så fall må det samme sikkert kunne hevdes om nynorskbarn i byene.

Selv om jeg ikke har mange lesere innom her, håper jeg du gjør deg umaken å besvare følgende:

Tusen takk for ditt råd. Jeg lover å ta det til nøye overveielse. Begrunn gjerne i kommentarfeltet, for jeg lar meg lett overtale av overveldende argumenter.