IMF ile yaşanan belirsizlik ortamında hükümet mali disiplini gelecek yıllarda da bozacak adımlar atıyor. Yılın başından itibaren fındık zararını karşılamak için kâğıt verilen Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) şimdi de 2009 yılı hububat alımları için ek kaynak yaratılıyor.

Kredi Garanti Fonu’nun (KGF) Meclis’teki görüşmeleri sırasında verilen bir önergeyle TMO’ya 2 milyar 577 milyon TL’lik ikrazen özel tertip doğrudan iç borçlanma senedi (DİBS) ihraç edilmesine ilişkin yetki alındı. Hazine’nin uzun zamandır yapmadığı bu yöntem; “ikrazen” borçlanma maliyetinin, bütçe dışında bırakılması anlamına geliyor. Yani kaynak kullanılıyor ama bütçeyle ilişkilendirilmiyor. Hükümetin bu yöntemi kullanmasında bütçe açığının giderek artması yatıyor. Yetkililer, borçlanma yetkisinin 5 kata çıkarılmasının ise bütçe açığında 59 milyar TL’ye kadar çıkabilme yetkisi verdiğini kaydettiler.

Rekolte fazla olacağı için ikrazen borçlanacak

Yağışların bol olduğu bu yıl özellikle hububatta rekolte fazlası olması bekleniyor. Yaklaşık 5 milyon ton daha fazla olması beklenen rekolte fazlası için Hazine TMO adına “ikrazen” özel tertip devlet iç borçlanma senedi ihraç edecek. Bütçe kanuna göre ikrazen çıkarılabilecek DİBS, toplam bütçe giderlerinin yüzde 1′ine denk gelebiliyor. Bu rakam da 2 milyar 577 milyon TL ediyor. Hükümet, “ikrazen” borçlanma yaptığı için ihracı bütçeyle ilişkilendirmiyor. Çünkü Hazine önce kâğıdı çıkarıp TMO’yu borçlandırıyor ve bunun karşılığında TMO’ya borç para veriyor; TMO ise ileride para kazandıkça borcunu Hazine’ye ödüyor. Ancak TMO’nun ileride kendisi için ihraç edilen DİBS’lerden kaynaklanan borcun ne kadarını ödeyeceği ise belirsiz. Alınan yetkinin toplam büyüklüğü 2 milyar 577 milyon TL. Ancak bunun tamamının kullanılıp kullanılmayacağı şu anda belli değil.

Bütçe açığı 59 milyar TL’ye kadar çıkabilir

Bu arada TBMM’de bulunan bir başka yasa tasarısıyla Hazine’ye 5 kat borçlanma yetkisi veriliyor. Verilen yetkinin 74 milyar TL’ye denk geldiği belirtildi. Yetkililer, Hazine’ye verilen 5 katlık borçlanma yetkisine paralel olarak bütçe açığının da finansmanını sağladığını anlatırken 74 milyar TL’lik borçlanmanın bütçe açığının 59 milyar TL’ye kadar çıkabilmesine olanak tanıyacağına işaret ettiğini söylediler. Yetkililer, “Bu açık illa ki gerçekleşecek diye algılanmasın. Ama eğer açık 59 milyar TL’ye kadar çıkarsa bunun finansmanına imkân sağlanıyor” dediler.

Hazine KGF’ye ortak olmayacak

ama kaynak sağlayacak

Kredi Garanti Fonu (KGF) tasarısı önceki gün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Buna göre Hazine 1 milyar TL’lik nakit ya da DİBS olarak desteği KGF’ye verecek. Tasarının yasalaşmasının ardından bakanlar kurulu sistemin nasıl işleyeceğini belirleyecek. Bu arada sisteme ilişkin de ipuçları alınıyor. Hazine’nin KGF’ye ortak olmayacağı ancak yönetimde temsil edileceği belirtildi. KGF’nin ana sözleşmesi değişikliği üzerinde KOSGEB ve TOBB’un çalışma yaptığı kaydedilirken Bankalar Birliği’nin de ortak olacak bankalarla görüşme yaptığı dile getirildi. Ayrıca Hazine’nin vereceği 1 milyar TL’lik teminatın kullanılmasına bu yıl ihtiyaç olmayabileceği kaydediliyor. Çünkü KOBİ’ye verilecek kredi batarsa ardından Hazine’nin teminatı devreye girecek. KOBİ’nin krediyi alması kullanması sürecinin ancak bu yılın sonlarına doğru olması bekleniyor. Geri dönmemesinin ise ancak 2010 yılından itibaren gerçekleşebileceği tahmin ediliyor. Bu arada CHP’li komisyon üyeleri kaynağın 2 milyar liraya çıkarılmasını isterken Bakan Ali Babacan rakamın yeterli olduğunu bankaların da ortaklık için KGF’ye sıcak baktıklarını dile getirdi.

FINDIK STOKU İKİ YILDA İKİYE KATLANDI

Fındıkta üç yıl öncesine kadar destekleme alımı yapan Fiskobirlik ile hükümet arasında 2006 yılında anlaşmazlık ortaya çıkmıştı. Alım için elinde yeterli kaynağı bulunmayan ve çiftçiye 2005 yılından kalmış borçlarını da ödeyemeyen Fiskobirlik yönetimi, hükümetten mali destek istemişti. Ancak hükümet, Fiskobirlik’in kötü yönetildiğini gerekçe göstererek yeni bir yönetimin başa gelmesini istedi. O dönemde Fiskobirlik yönetiminin siyasi olarak hükümete muhalif olduğu için desteklenmediği ve değişmesinin istendiği ileri sürüldü. Çiftçilerin düzenlediği fındık mitinginde olaylar çıktı. Tartışmalarda Başbakan Tayyip Erdoğan’a yakın isimlerden Cüneyt Zapsu da piyasalarda fındık fiyatlarını suni olarak aşağı çekilmesini sağlayıcı politikalar izletmekle suçlandı. 2006 Eylül ayında yapılan seçimlerde Fiskobirlik yönetimi değişti ve ardından hükümet 2006 yılı fındığının alımı için TMO’yu görevlendirdi. TMO, bu görevi iki yıldır yerine getirdi. Geçen yıl stoklarında 300 bin ton fındık bulunan TMO’nun depolarında 600 bin ton fındık biriken Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 400 bin ton fındığı alım fiyatlarının altında satışa çıkarmıştı.

IMF ile görüşmeleri bir türlü sonuçlandıramayan Hükümet, mali disiplini önümüzdeki yıllarda da sarsacak adımlar atıyor. TMO’ya, bu yıl yüksek rekolte …

( KB)

Fon portföyünün en az % 51′ini devamlı olarak,

Portföyünün tamamı;