Hete herfst? Het leek meer op lente, op de Coolsingel vandaag, daar tussen ettelijke duizenden andere mensen die actie voerden tegen verhoging van de AOW-leeftijd. Het was een goede actie, qua opkomst en qua sfeer. Naar alle waarschijnlijkheid komt er een vervolg, en dat is nodig ook.

De opkomst: het is bij zoits altijd lastig om een schatting te maken, een enkeling heeft nooit echt een goed overicht. Wat ik vanaf het podium hoorde – vijftien- tot twintigduizend – leek me overdreven positief, en zo’n mededeling staat op gespannen voet met de geloofwaardigheid die je als organisatoren van protest toch graag wilt hebben. Ik hou het op acht- a tienduizend mensen. En er waren vandaag nog drie actiebijeenkomsten tegen de hogere AOW-leeftiijd. Omroep Brabant meldt dat er vandaag in Eindhoven 5000 mensen bijeen waren. Nu.nl In Deventer waren 2000 tot 2500 mensen (volgens de politie dan, dus ligt het echte aantal waarschijnlijk hoger),  in Assen een paar duizend, zo blijkt uit berichtgeving van Nu.nl. Dat is een behoorlijke opkomst. Zelfs als we de laagste schattingen aanhouden, en de enkele duizenden in Assen vertalen naar een voorzichtige 2000, dan kom je landelijk toch tot  17.000 deelnemers.

Dat is heel netjes. De traagheid waarmee de vakbondstop tot dit soort manifestaties heeft opgeroepen – de hele campagne sleept al maanden aan – , droeg namelijk het ernstige risico in zich dat mensen het gevoel kregen dat de zaak al bekeken was, dat de hogere AOW-leeftijd er toch al bijna door is, en dat actievoeren weinig zin meer heft. De opkomst laat zien dat het zover nog niet is, dat er wel degelijk een forse bereidheid is om door te vechten.

De stemming onder mensen wees ook die kant op. Weliswaar vanaf het podium een soms bijna feestelijke vrolijkheid, maar ook oproepen dor “actie, actie” door presentatrice Carrie. Dat riepen ook deelnamers aan de manifestatie herhaaldelijk hardgrondig. De redelijk stevige taal van bijvoorbeeld FNV-voorzitter Jongeris, maar ook van radicale vakbondsbestuurder Niek Stam, kregen fors hoorbare bijval. k hoorde op het podium ook iemand van de vakbond De Unie, meen ik – en van het CNV. Die laatste liet nog eens duidelijk blijken dat we vooral flexibel moeten zijn, en ook niet perse aan de 65 jaar vast moesten houden. Wat doet zo’n iemand dan op zo’n manifestatie? Dat vroeg ik me af. Maar kennelijk is dit de prijs om ervoor te zorgen dat tenminste ook CNV-léden, zij aan zij met hun FNV-collega’s, aan de actie meedoen. Of die CNV-leden allemaal zo blij zijn met de dubieuze opstelling van hun leiding? Ik hoop maar van niet. In ieder geval hebben ook zij het veel strijdbaarder verhaal van Jongerius en vooral Niek Stam kunnen horen – en zich kunne voorzien van het radicalere actiemateriaal van aanwezige linkse organisaties, en zich kunnen laten inspireren door de hele sfeer.

Opvallend an de toespraken vond ik enkele punten die Jongerius naar voren brwacht. Zij vroeg aan aanwezigen wie er destijds in 2004, ook bij waren, eerst op de Coolsingen en darana op het Museumplein. Daarmee riep ze de grootschalige vakbondsprotesten uit dat jaar tegen afbraak van vervroegde pensioneringsmogelijkheden in herinnering. Ze wees erop dat toen PvdA-leider Wouter Bos ook op het Museumplein was. Nu heeft diezelfde Bos, verantwoordeliojk voor het voornemen om de AOW-leeftijd op te trekken, zijn “rode jasje” uitgedaan, aldus Jongerius. De vraag of dfat jasje destijds nog geloofwaardig was, is terzake. Maar de felheid waarmee  Jongerius nu tegen de PvdA  stelling neemt is opvallend, en nuttig.

Zeker zo opvallend was de toespraak van Niek Stam. Hij maakte duidelijk dat we ons frontaal tegen kabinet en ondernemers dienen te keren. Hij deed ook een oproep: over vijfenzestig dagen, dat wil zeggen op maandag 25 januari, allemaal naaer Den Haag. Dát wordt kennelijk een vvolgende stap in het veret. Het is een doordeweekse dag. Des te belangrijker om te komen, desnoods tegen de wil van baas of schooldirectie in.

Van het podium nu naar de actievoerders op de begane grond. Het was een gemengd gezelschap. Migranten - in redelijke aantallen – en witte mensen naast elkaar. Vakbonden en werkplekken zijn kennelijk nog steeds plekken waarin mensen ongeacht kleur en achtegrond voor geamenlijke rechten op komen. Het is zaak dat dit zo blijft – en dat we dus geen herhaling zien van de gevaarlijke  bereidheid die Jongerius onlangs vertoonde tot een gesprek met Wilders. Met zoiets schoffeert een vakbondstop een flink deel van haar achterban direct, en de rest indirect.  Dat schaadt de solidariteit, en daarmee de strijd.

Erg veel FNV-vlaggen waren er, maar ook aardig wat CNV- en Unie-materiaal in handen van, of als kledij van, aanwezigen. Veel SP-zichtbaarheid ook, deze partij neemt de strijd  serieus. Verder was marxistisch en aanverwant links nadrukkelijk aanwezig. Offensief verkocht haar krant, Rode Morgen was er met spandoek en tijdschriften, DIDF, een Turkse arbeidersorganisatie, was er met spandoek en vlaggen. Ik zag zelfs een vlag met een heuse hamer en sikkel, met MKPD erop, als ik me niet vergis één van de talloze Turkse communistische partijen en partijtjes. En ik zag natuurlijk de Internationale Socialisten, stevig aanwezig met spandoek, kranten borden. De NCPN zag ik niet (maar ik was niet overal tegelijk), en de linkse groepering Doorbraak helaas evenmin.

Opvallend, maar bij dit soort professioneel opgezette, tamelijk top-down georganiseerde manifestaties ook weer niet vreend, vond ik het bijna ontbreken van zelfgemaakt actiemateriaal. Het waren bijna allemaal professionele, in massaproductie vervaardigde vlaggen en borden die het kleurrijke beeld bepaalden. Maar juist het zelfgemaakte spul geeft dit soort acctioes extra levendigheid, en laat ook de betrokkenheid van deelnemers zien. Meer dan twee handgemaakte teksten op borden heb ik echter niet gezien.

Te verwachten maar toch jammer was het onbreken van zichtbaarheid van anarchistische, autonome en aanverwante politiek. Wat dit betreft was de actie op de Coolsingen bijna een spiegelbeeld van de kraakdemonstratie van enkele weken terug, toen marxistisch en aanverwant links het vrijwel helemaal liet afweten.

Het ontbreken van anarchistische zichtbaarheid was  te verwachten, omdat vakbonden, met huh gematigde imago en hun verstrengeling met de gevestigde orde, op een stevige dosis afwijing uit die kringen kunnen rekenen. Toch jammer, omdat een verhaal uit die kringen over de noodzaak van organisatie door arbeiders zélf, in dit gezelschap van toch redelijk strijdbare vakbondsmensen en aanverwanten, niet had misstaan. Juist omdat dit soort organisatie van onderop zo zwak is, komt een vakbondstop keer op keer weg met haar trage inet van het actiemiddel, en met haar strategie om acties gematigd en top-down op te zetten om de greep niet te verliezen, de weg naar onderhandelinge open te houden, desnoods ten koste van de strijdbaarheid.

Juist anarchisten zouden in staat geacht moeten worden om dit soort punten te maken, tegengas te geven aan vakbondstop, inkapseling en slappe compromisvbereidheid Daarmee zouden zij een bijdrage leveren, én aan de arbeidersstrijd, én aan de uitstraling van anarchistische ideeën. Bovendien… ik vind dat rood-met-zwart zo mooi Volgende keer beter?

Over volgende keer gesproken: die maandag 25 januari biedt een prachtig handvat om de strijd verder op te bouwen. Het is zaak dat die datum verder wereldkundig wordt gemaakt – en dat mensen en groeperingen van uiteenlopende achtegrond en opvatting zioch voorbereiden om die dag wederom in actie te komen, in groten getale en stévig ook. Draagvlak voor verdere acties is er. De Volkskrant bericht dat driekwart van ondervraagden denkt nadeel te ondervinden van een hogere AOW-leeftijd, en “dat zij ook willen dat de vakbonden hun best doen om de verhoging van de AOW-leeftijd tegen de houden.” Het gevecht gaat verder.

Foto’s! Gemaakt door Peter Storm, net als het artikel, en net als het plaatje bovenaan. Gebruik ervan is prima, bronvermelding en link naar dit stuk horen er dan wel bij.

Vanochtend was Deventer een van de plaatsen waar de acties van de FNV, CNV en SP tegen de verhoging van de AOW-leeftijd plaatsvonden . Een moment van intergenerationele solidariteit, dat ik met dit plaatje van mijn zoon even heb vastgelegd.

Un comentario que recibí en los últimos días me recordó que tenía un poco abandonados a los lectores de este blog apasionados por el programa Lie to me. En este post hablaré un poco del el capitulo trasmitido ayer por la noche, este tiene dos historias: en la primera, Cal Lightman y Torres deben averiguar si un convicto en verdad ha cambiado su filosofía de vida y se ha transformado en una persona que quiere ayudar a jóvenes latinos con problemas de pandillas. En la segunda historia, la psicóloga Foster y Loker buscan la verdad en la misteriosa muerte de un bombero. Existen varios detalles del este capítulo que vale la pena destacar.

Muchas de las personas que me dejan mensajes y  correos muestran un gran interés por la comunicación no verbal (CNV). Es cierto que en la serie la CNV es lo que más llama la atención, con las micro-expresiones y emblemas de personajes que se relacionan con las hechas por figuras públicas en la vida real. Es importante saber y recordar que en los diferentes métodos de entrevista que utilizan los científicos sociales para detectar mentiras se utiliza la comunicación verbal, la psicología de la persona y la CNV en conjunto.   

Al principio vimos a Lightman pidiendo que sacaran al preso inmediatamente de un cuarto lleno de convictos, un segundo más tarde una arma blanca perfora su piel (la del preso) muy cerca del cuello. Lo que el personaje principal hizo fue observar detenidamente y leer el contexto emocional que había en ese cuarto, algo que muchos seguramente ya han hecho. Cuando están en una comida y sienten tenso el ambiente o llegan con dos personas y por “instinto” saben que ellos estaban discutiendo.

En la mayoría de los capítulos escuchamos sobre los manipuladores, es  completamente cierto que estos significan nerviosismo, ansiedad e impaciencia: Tocar la nariz, pellizcarse alguna parte del rostro o poner mucha presión con un dedo sobre este son ejemplos muy comunes de manipuladores.

Tal y como se enseña en el programa diseñado por Paul Ekman sobre micro-expresiones, el capitulo de ayer nos pone en claro las diferencias entre una micro expresión de ira y la de repugnancia.  Se suelen confundir mucho pero tanto, en el rostro, como en su significado emocional, son completamente diferentes. La ira es una emoción fuertemente negativa pero que es momentánea, es un enojo que con el debido tiempo puede ceder  y no significa odio. La repugnancia tiene que ver con el asco, en su micro expresión toda la tensión se refleja en la nariz, como queriendo reprimir un olor muy desagradable, ¿A quién le tendrías tu asco? Por eso esta emoción va de la mano del odio. A continuación pongo dos imágenes donde se ve la micro expresión correspondiente. En la ira la tensión se ve en los labios horizontalmente apretados y en la ira en las arrijas en la nariz.

También ayer se hizo énfasis en dos emblemas: vergüenza y preocupación. Ambos ciertos, el de preocupación es el emblema que el Ex Presidente Clinton hizo justo antes de empezar su declaración sobre el caso Lewinsky. “Cuando las manos se juntan como emblema de ruego y los dedos índices se apoyan sobre los labios, tocando la punta de la nariz, se está evaluando un problema que se considera difícil y genera preocupación”.  

Una de las formas más fáciles de detectar una mentira es cuando el cuerpo contradice lo que decimos con palabras; decimos que sí, pero hacemos un ligero movimiento de cuello que dice que no.  Esto es mucho más común de lo que uno piensa, pero los humanos nos hemos acostumbrado a basarnos en las palabras, apenas y nos fijamos en la CNV y por ende no somos capaces de ver señales tan reveladoras.

Como les decía al principio de este post la piscología de la mentira tiene un trasfondo científico enorme, desde la evolución, pasando por la psicología de cada individuo, la CNV y la comunicación verbal. Lie to me es una extraordinaria serie, desde mi particular punto de vista, por dos razones principales: está muy bien documentada y la consultoría de Paul Ekman hace la diferencia.

En el final Lightman le dice a Torres que el haber sido golpeada por su padre, la hizo quien es, una persona capaz de leer las emociones humanas con tan solo ver el rostro, nos adaptamos para sobrevivir, es evolución.  “Las personas que viven en un ambiente hostil tienen mucho más probabilidades de ser violentos”. Aprenden a ser así para defenderse, no es un coincidencia que los grandes boxeadores de este país hayan vivido en colonias identificadas como violentas.

Durante el episodio de ayer se manejo la pregunta  ¿Las personas pueden cambiar? La respuesta también es muy acertada en la serie: Por lo general no, el ser humano si es la especie que mejor se adapta, pero no le gusta el cambio, le gusta el confort, se adapta cuando es necesario. Un cambio representa un enorme esfuerzo y desengañarnos, por lo general somos bastante “flojitos” y solemos pensar que nadie es más listo que nosotros, entonces por qué cambiar.

José Manuel Guevara S.

Fuentes:

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Nierenberg, Gerard. How to read a person like a book. Simon & Schuster INC.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

Locke John. Ensayo sobre el Entendimiento Humano. Tomo I Y II GERNIKA 2000.

Het laatste woord is nog niet gesproken over de AOW. Binnen de oppositie is nog geen eensgezindheid. VVD, GroenLinks en D66 hebben hun eigen varianten voor een leeftijdsverhoging; SP en PVV zijn uiteraard faliekant nog immer tegen de verhoging van de AOW-leeftijd.

VVD, D66 en GroenLinks vinden de manier waarop het kabinet de pensioenleeftijd wil verhogen te ingewikkeld. VVD-leider Mark Rutte sprak van „een gedrocht”, dat hij in een volgend kabinet wil aanpassen. Het AOW-plan levert volgens de VVD en D66 ook te laat bezuinigingen op. Bovendien is het volgens Rutte oneerlijk en onuitvoerbaar bij het ontzien van zware beroepen, waardoor het dramatisch uitpakt voor werkgevers.

Gedrocht

De coalitiepartijen vroegen het kabinet daarom wel om extra maatregelen om meer ouderen aan het werk te krijgen en te houden, als straks de AOW-leeftijd omhoog gaat.

En nog steeds opmerkelijk is het feit dat de kabinetsplannen in strijd zijn met de verkiezingsbelofte van de PvdA  hetgeen Wouter ‘Draaikont Bos’ van de PvdA ook toegeeft. Dit zal zodadelijk de partij veel kiezers gaan kosten.

‘Nederlanders kritisch over AOW-beleid’

Telegraaf 21.11.09 Driekwart van de Nederlanders denkt benadeeld te worden door de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. Ook voelt 75 procent van de bevolking niets voor overheidsingrijpen in de pensioenen, blijkt uit een onderzoek.

FNV-leden: PvdA verliest bestaansrecht Quallekop’s Blog

En ondertussen blijven de vakbonden zich verzetten tegen de AOW-plannen. De  AOW-demonstratie trekt wel zo’n 250 mensen en later zelfs zo’n 15.000 tot 20.000 mensen.  Want de ‘Verhoging AOW-leeftijd druppel op gloeiende plaat’

FNV-leden: PvdA verliest bestaansrecht

Volkskrant 10.11.09  Bestuurders van FNV Bondgenoten hebben Tweede Kamerleden van de PvdA opgeroepen het verzet tegen een hogere AOW-leeftijd ‘met eigen ogen te zien’ door naar de vakbondsacties op 21 november te komen.                                                                                                                                                                                                                                                              

FNV-top maant PvdA om AOW

Telegraaf 10.11.09 Bestuurders van FNV Bondgenoten hebben PvdA-Kamerleden opgeroepen het verzet tegen een hogere AOW-leeftijd „met eigen ogen te zien”.

Achtergrond:

‘Woelige’ PvdA buigt zich over AOW

Zie ook:

FNV in aanval op PvdA

Trouw 21.11.09 Hij heeft volgens haar als minister van Financiën „zijn rode jas uitgetrokken”. Ze herinnerde eraan dat Bos nog een medestander was van de vakbeweging, toen die in 2004 op het Museumplein in Amsterdam, massaal demonstreerde tegen de plannen rond vroegpensioen.

FNV in aanval op PvdA

AD 21.11.09  ROTTERDAM – Duizenden mensen hebben zich zaterdagmorgen verzameld op de Coolsingel in Rotterdam, waar de vakbeweging demonstreert tegen het AOW-plan van het kabinet. Op een podium voor het stadhuis deed FNV-voorzitter Agnes Jongerius in haar …

• Lees ook: ‘Nederlanders kritisch over AOW-beleid’ 
• Lees ook: Acties tegen AOW-plan kabinet 
• Lees ook: FNV-leden bezetten kantoren PvdA en CDA 

Duizenden op de been tegen plan kabinet

Trouw 21.11.09  Duizenden mensen hebben zich zaterdagmorgen verzameld op de Coolsingel in Rotterdam, waar de vakbeweging demonstreert tegen het AOW-plan van het kabinet.

Duizenden op de been tegen AOW-plan kabinet

NRC 21.11.09 15.000 tot 20.000 mensen demonstreren in Rotterdam tegen plan verhoging AOW-leeftijd.

Opkomst demonstraties tegen AOW-plannen valt tegen

Elsevier 21.11.09  De opkomst van de groots aangekondigde demonstraties tegen de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar lijkt…

• Dossier AOW
• Massale acties!

Duizenden op de been tegen AOW

Volkskrant 21.11.09  Duizenden mensen hebben zich zaterdag verzameld op de Coolsingel in Rotterdam om te demonstreren tegen het AOW-plan van het kabinet.

Duizenden op de been tegen plan kabinet

Parool 21.11.09 ROTTERDAM – Duizenden mensen hebben zich zaterdagmorgen verzameld op de Coolsingel in Rotterdam, waar de vakbeweging demonstreert tegen het AOW-plan van het kabinet. De organisatoren schatten het aantal op 15 tot 20.000.

Acties tegen AOW-plan kabinet

Telegraaf 21.11.09 De FNV voert zaterdag op vier plaatsen actie tegen het plan van het kabinet om de AOW-leeftijd en de pensioenleeftijd te verhogen naar 67 jaar.

Vakbonden voeren actie tegen AOW-plannen

RTVWEST 16.11.09 DEN HAAG – De vakbonden CNV en FNV voeren maandagochtend actie tegen de AOW-plannen van het kabinet.

Het CNV deelt onder meer op Den Haag Centraal zakjes met bloemzaadjes uit. En dit alles onder het motto: ‘Kiest u voor de geraniums of voor een kleurrijke toekomst?’ Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer schaarde zich vorige week achter het plan om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar. 

FNV bezetten Haags CDA-kantoor

Publieksvriendelijke actie CNV

En Wouter heeft nog stille hoop:

Bos hoopt op steun FNV, ondanks boze Jongerius

Elsevier 21.11.09 Vicepremier en PvdA-leider Wouter Bos hoopt ondanks de harde woorden van FNV-voorzitter Agnes Jongerius toch op steun van…

Bos hoopt op vakbondssteun bij AOW

Volkskrant 21.11.09   Vicepremier Wouter Bos hoopt ondanks de harde woorden van FNV-voorzitter Agnes Jongerius toch op steun van de vakbeweging voor het verhogen van de AOW-leeftijd.

Bos hoopt toch op vakbondssteun bij AOW-plan

Trouw 21.11.09  Vicepremier en PvdA-leider Wouter Bos hoopt ondanks de harde woorden van FNV-voorzitter Agnes Jongerius toch op steun van de vakbeweging bij de uitwerking van het plan om de AOW-leeftijd te verhogen. „Ik hoop de vakbond weer snel aan onze zijde te vinden als we straks werkgevers ertoe moeten brengen arbeidsomstandigheden te verbeteren en in oudere werknemers te investeren zodat niemand vroegtijdig opbrandt”, aldus Bos zaterdag. 

Het kabinet heeft er een zware dobber aan:

Donner: flexibelere werktijden om tot 67 te werken

NRC 16.11.09 NIEUWS – Arbeidstijden moeten flexibeler worden zodat arbeid en zorgtaken beter gecombineerd kunnen worden.

Bij dit artikel

Achtergrond – Doorwerken tot 67? Vijf argumenten voor en tegen

Achtergrond – Zes vragen over de verhoging van de AOW-leeftijd

Kant: strijd over AOW-leeftijd begint nu pas

Telegraaf 14.11.09  Het kabinet moet niet denken dat het de strijd over verhoging van de AOW-leeftijd al heeft gewonnen, de strijd begint pas”, aldus SP-fractievoorzitter Agnes Kant.  

Kant: strijd om AOW-leeftijd begint pas

Volkskrant 14.11.09  Het kabinet moet niet denken dat het afgelopen donderdag de strijd over verhoging van de AOW-leeftijd heeft gewonnen, omdat toen een meerderheid in de Tweede Kamer zich achter deze ingreep schaarde. ‘Ik dacht niet dat dit een gelopen race was. De strijd begint pas’, waarschuwde ze.  

AOW-plan overleeft debat Parool 13.11.09 

Kamer steunt plan hogere AOW-leeftijd Telegraaf 12.11.09  Een dag lang debat heeft donderdag de verdeeldheid in de Tweede Kamer over de verhoging van de AOW-leeftijd niet verkleind. De oppositie had aangedrongen op een debat met premier Jan Peter Balkenende erbij, maar kon geen vuist maken tegen het kabinetsplan.

Coalitie botst met VVD over AOW-verhoging 

Telegraaf 12.11.09   Oppositiepartij VVD is donderdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar flink in aanvaring gekomen met coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie.

Coalitie wil plan voor meer werkende ouderen 

Telegraaf 12.11.09 CDA, PvdA en ChristenUnie willen dat het kabinet met een plan komt om meer ouderen aan het werk te krijgen en te houden, terwijl de AOW-leeftijd omhoog gaat. Dat hebben de regeringspartijen donderdag in de Tweede Kamer duidelijk gemaakt tijdens het debat over verhoging van de pensioenleeftijd.

Coalitie: Geef ouderen kans op werk

CDA, PvdA en ChristenUnie willen dat het kabinet met een plan komt om meer ouderen aan het werk te krijgen en te houden, terwijl de AOW-leeftijd omhoog gaat. Volkskrant 12.11.09

Kabinet en oppositie lijnrecht tegenover elkaar

45-plussers zijn de dupe van de economische crisis

Coalitie wil plan om ouderen aan het werk te houden 

Trouw 12.11.09 CDA, PvdA en ChristenUnie willen dat het kabinet met een plan komt om meer ouderen aan het werk te krijgen en te houden, terwijl de AOW-leeftijd omhoog gaat.

Premier: Draagvlak hogere AOW-leeftijd neemt toe 

AD 12.11.09 DEN HAAG – Premier Jan Peter Balkenende ziet het draagvlak voor een verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar toenemen. Naast de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie is ook een deel van de oppositie voorstander van een verhoging, zo …

Lees ook: Coalitie wil plan voor meer werkende ouderen 

Lees ook: AOW-demonstratie trekt 250 mensen 

Premier: verhoging AOW-leeftijd niet einde verhaal 

NRC 12.11.09  NIEUWS – Er zijn nog wel zeven maatregelen nodig om de overheidsfinanciën op orde te brengen en de vergrijzing op te vangen. Dat zei Balkenende vanmiddag in het AOW-debat.

Bij dit artikel

Nieuws – Oppositie: AOW-plan is gedrocht

Achtergrond – Doorwerken tot 67? Vijf argumenten voor en tegen

Achtergrond – Standpunten AOW: omhoog, flexibel of 65 jaar

Coalitie botst met VVD over AOW-verhoging

Trouw 12.11.09 Oppositiepartij VVD is tijdens het debat in de Tweede Kamer over verhoging van de AOW-leeftijd flink in aanvaring gekomen met coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie.

‘AOW-plan moet positie oudere verbeteren’

 Trouw 12.11.09 Fractievoorzitter Mariëtte Hamer van de PvdA pleitte donderdag tijdens het AOW-debat voor extra maatregelen die de positie van ouderen op de arbeidsmarkt moeten verbeteren.

• Premier: meer voorstanders hogere AOW

Premier ziet steun voor AOW-plan groeien

Elsevier 12.11.09  De oppositie bevecht in de Tweede Kamer het kabinetsplan de AOW-leeftijd te verhogen van 65 jaar naar 67 jaar, maar volgens …

• AOW-verhoging goedgekeurd

Rutte: Kabinetsplan AOW-verhoging is een gedrocht

Elsevier 12.11.09  De VVD is tijdens het debat over verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar flink in aanvaring gekomen met de regeringspartijen. VVD-leider Mark Rutte noemde …

Balkenende: steun hogere AOW-leeftijd neemt toe  Trouw 12.11.09 

PvdA: kans op werk voor ouderen moet groter
Telegraaf 12.11.09  Het kabinet moet volgens de PvdA bij het verhogen van de…

Suspense in Kamer om hogere AOW
Telegraaf 12.11.09  De geplande verhoging van de…

Balkenende verdedigt zich in AOW-debat  Volkskrant 12.11.09

Premier ziet meer steun hogere AOW-leeftijd Telegraaf  12.11.09

Parool 12.11.09  DEN HAAG – Premier Jan Peter Balkenende ziet het draagvlak voor een verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar toenemen. Naast de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie is ook een deel van de oppositie voorstander van een verhoging, zo …

• Lees ook: PvdA: kans op werk voor ouderen moet groter (12-11-09)
• Lees ook: Fluitconcert bij het definitieve AOW-debat (12-11-09)
• Lees ook: Coalitie botst met VVD over AOW-verhoging (12-11-09)
• Lees ook: AOW-demonstratie trekt 250 mensen (12-11-09)

 Zie ooK:

Laat mannen minder werken

Trouw 12.11.09  Om de verzorgingsstaat te handhaven moeten vrouwen niet meer gaan werken, maar mannen juist minder.

Achtergrond:

PvdA verliest bestaansrecht, aldus FNV

2e kamer boos op afwezigheid Balkenende bij AOW-debat

Ook de achterban van de CDA stemt in met AOW-67

De PvdA: de AOW-slag gewonnen maar nog de verkiezingsoorlog te doorstaan

2e kamer verkiezingen 2011 – PvdA graaft eigen graf met de AOW-67

De PvdA de AOW en de Wouter Bos-Tax

PvdA op tournee AOW-67 om de verkiezingsnederlaag te voorkomen

2e kamer verkiezingen 2009 ? – Oorlog barst los bij de PvdA-achterban vanwege AOW-67

Van het Plofhuwelijk tussen het FNV en de PVV

We dealen met de duivel en zijn oude moer

De PVV en het Duivelspact met de FNV

Staat het kabinet op ploffen ???

Gemeenteraadsverkiezingen 2009 Venlo – PvdA struikelt tijdens een bezoek in Venlo over de AOW

SP Den Haag in debat over AOW

Peilingen 2e kamer 10.09.09 – SP scoort met AOW

PVV schuift op naar links en is ook tegen verhoging AOW-leeftijd

En este blog ya hemos hablado de que la mentira, más que buena o mala, es humana (aunque no es exclusiva de nuestra especie),  hemos hablado de los diferentes tipos de mentira, ocultación y justificación, también hemos hablado de las razones que existen para mentir y una de esas razones es conseguir trabajo.

Es una realidad que la mayoría de las personas mienten con respecto a su currìculum profesional, su trayectoria profesional, algunos exageran sus meritos otros los inventan. ¿Cuál es la razón? Principalmente impresionar a los reclutadores y estar más cerca de conseguir la vacante.

Lo que muchos no consideran al mentir es que están enfrentando a un experto en recursos humanos, muchos de ellos psicólogos que saben “perfectamente cuál es la relación que deben mantener con los candidatos a un puesto y encajar las preguntas dirigidas a aclarar los aspectos oscuros o los puntos comprometidos de un currículo” (Martínez 183), por lo que mentir en realidad los aleja más de obtener el empleo.  También es una realidad que muchas veces los reclutadores no cuentan con la preparación suficiente para descubrir un engaño o existen personas con una gran capacidad para mentir, por lo que nunca son descubiertos.

Una entrevista de trabajo es una situación por la que hemos pasado la gran mayoría y que es decisiva en el proceso de selección para la obtención de una vacante.  “Se trata de una interacción compleja en la que ambas partes intentan obtener la mejor percepción y valoración posible de la otra, procurando adaptar recíprocamente sus comportamientos” (Martínez 183).

Normalmente un reclutador y un candidato se ven por primera vez el día de la entrevista, es decir, que la única información previa sobre la persona que está enfrente la posee el entrevistador y es su currículo, ante esta situación el CV se vuelve una herramienta fundamental para ambas partes, pero también un modo muy sencillo para mentir en busca del objetivo.

Para un reclutador el currículo y la personalidad o forma se ser de un candidato son las únicas fuentes “fiables”. Lamentablemente para muchas personas el saber que una buena entrevista los pone a un paso de conseguir el trabajo les genera un gran conflicto y entonces, aparecen los nervios, mismos que ocasionan, involuntariamente, una comunicación verbal y no verbal con falta de naturalidad. Dicho lo anterior, para tener una buena entrevista de trabajo hay que estar lo más tranquilo y relajado que se pueda. Estoy consciente que esto no es sencillo para muchas personas a las que les recomiendo:

Practicar previa y repetidamente la entrevista, puede ser frente a un espejo, una videocámara o con ayuda de un amigo. Ensaya diferentes preguntas que te pueden llegar a realizar, pon atención en tu comunicación no verbal, no toques tu cara, intenta que tus manos estén siempre al frente y utiliza ilustradores (contar con los dedos o indicar precisión uniendo el dedo índice o pulgar). Tus posturas deben ser siempre abiertas, no cruces los brazos en ningún momento. Practica hasta que tu comunicación verbal tenga un ritmo aceptable, este no debe ser ni muy lento, ni muy rápido. El éxito de una entrevista está en su preparación.

En una entrevista de trabajo el objetivo debe ser presentarse de la manera más atractiva posible, hay personas que lo pueden hacer con una gran facilidad, si tú no eres de esas personas, practica.

Regresando al currículo “Se dice que la mayoría de los…que se presentan para solicitar un empleo están falseados” (Martínez 183). Existen diferentes grados y tipos de mentiras, pero mentir en un currículo no siempre es conveniente. Se debe pensar detenidamente sobre las consecuencias del engaño.

Cuando realizamos una mentira de falsificación hay que pensar en varios detalles para darle coherencia a la historia, lo que representa un enorme esfuerzo mental, de tal forma que si mentimos en nuestro currículo y se nos pregunta en la entrevista sobre ese tema corremos el riesgo de que nuestra actitud o las inconsistencias en nuestra historia nos traicionen. Una de las formas más sencillas, pero a su vez más eficaces, para saber si alguien nos habla con la verdad, es la cantidad de detalles que ofrece su relato, una persona que miente sufre mucho para pensar en detalles que nunca sucedieron.  Por lo anterior es importante no mentir o mentir lo menos posible en un CV “Si una persona miente, estará intranquila y poco natural pensando que le pueden descubrir” (Martínez 185).

Finalmente ofrezco al lector aspectos de la comunicación no verbal a cuidar en una entrevista:

• No tardar mucho en responder a las preguntas que se hacen en base a nuestro currículo.
• No frotarse o tocarse la cara en ningún momento.
• Dar la mano de forma natural.

Ojala que este post les sea de provecho, para cualquier duda o comentario quedo a su disposición.

José Manuel Guevara S

Fuentes:

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Nierenberg, Gerard. How to read a person like a book. Simon & Schuster INC.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

“Son movimientos muy rápidos que aparecen en la conversación, abarcan todo el rostro y están intercalados entre expresiones faciales normales y habituales. Son totalmente inesperadas y aparecen en un contexto de poco expresividad o control facial mientras se habla”.

Los individuos no podemos evitar la aparición de estas microexpresiones y por lo general, el ojo humano necesita de entrenamiento para observarlas. Estos rápidos gestos  duran menos de una vigésima de segundo, cuando duran más tiempo se deben tomar como emblemas (contenido simbólico que buscan demostrar un estado emocional muy fuerte)  o emociones actuadas (falsas).

Las emociones universales que se ven reflejadas en las microexpresiones son: Felicidad, ira, miedo, sorpresa, tristeza y repugnancia (Disgust).  

Según Ekman existe una séptima microexpresión esta no es una emoción y es unilateral, es decir, que aparece en un solo lado de la cara a diferencia de todas las demás. Contempt por su nombre en ingles, tiene que ver con la represión de emociones, con arrogancia o un sentimiento de superioridad moral (depende del contexto).

Fuentes:

Interactive training by DR. Paul Ekman. METT FACE TRAINING.

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Nierenberg, Gerard. How to read a person like a book. Simon & Schuster INC.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

Los seres humanos somos los únicos capaces de comunicarnos con palabras, sin duda esto representa enormes ventajas, pero también ha ocasionado que no todos le prestemos la misma atención a la Comunicación No Verbal (CNV). Lo anterior es muy natural, cuando una especie desarrollo más una habilidad pierde capacidad en otra. Los humanos dependemos en demasía de nuestro sentido de la vista porque los primeros humanos la usaban para ver a las presas desde las alturas, porque aprendimos a reprimir nuestro sentido del olfato y porque el ojo humano es privilegiado entre muchas otras especies.

El estudio de la CNV es relativamente joven, las investigaciones más serias y reconocidas iniciaron a principios del siglo pasado y los científicos más reconocidos en el tema siguen haciendo descubrimientos en la actualidad. Programas como Lie to me o The Mentalist han iniciado un boom sobre la CNV.  Pero este tipo de comunicación no es nuevo y siempre han existido individuos con gran capacidad para interpretar los gestos, en especial los artistas (Escultores, pintores y escritores). La CNV para ellos siempre ha sido importante, veamos el siguiente ejemplo en donde el Quijote le pedía a su fiel escudero, poner especial atención a los gestos de su amada Dulcinea, pues estos podrían tener un importante significado:

 “Anda, hijo —replicó don Quijote—, y no te turbes cuando te vieres ante la luz del sol de hermosura que vas a buscar. ¡Dichoso tú sobre todos los escuderos del mundo! Ten memoria, y no se te pase della cómo te recibe: si muda las colores el tiempo que la estuvieres dando mi embajada; si se desasosiega y turba oyendo mi nombre; si no cabe en la almohada , si acaso la hallas sentada en el estrado rico de su autoridad; y si está en pie, mírala si se pone ahora sobre el uno, ahora sobre el otro pie; si te repite la respuesta que te diere dos o tres veces; si la muda de blanda en áspera, de aceda en amorosa; si levanta la mano al cabello para componerle, aunque no esté desordenado… Finalmente, hijo, mira todas sus acciones y movimientos, porque si tú me los relatares como ellos fueron, sacaré yo lo que ella tiene escondido en lo secreto de su corazón acerca de lo que al fecho de mis amores toca: que has de saber, Sancho, si no lo sabes, que entre los amantes las acciones y movimientos exteriores que muestran cuando de sus amores se trata son certísimos correos que traen las nuevas de lo que allá en lo interior del alma pasa. Ve, amigo, y guíete otra mejor ventura que la mía, y vuélvate otro mejor suceso del que yo quedo temiendo y esperando en esta amarga soledad en que me dejas”.

José Manuel Guevara Sancho.

Bibliografía:

Cervantes Saavedra, Miguel de, 1547-1616. Don Quijote de la Mancha : edición abreviada / Miguel de Cervantes ; introducción de Arturo Uslar-Pietri. México, D.F. : Editorial Porrúa, 2008.

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

El siguiente emblema se dio en la conferencia de prensa de Diego Armando Maradona minutos después de perder ante la selección nacional de Paraguay:

En el contexto de la entrevista, Paraguay había derrotado a la selección argentina por un gol a cero. Con este resultado los paraguayos calificaron al mundial y complicaban la situación para el equipo de Maradona. En la conferencia de prensa el DT argentino reconoció que los guaraníes fueron superiores en el primer tiempo y que en el segundo supieron defenderse muy bien echándose para atrás:

- “Paraguay jugo muy bien”, dijo el Diego, “muy bien Cabañas, muy bien Nelson Valdez” y en ese momento aparece el emblema. (Segundo 57 http://www.youtube.com/watch?v=nB6y8epOX1g).

Este emblema que se ve en la imagen es un acto inconsciente con un significado específico. Lo que podemos concluir es; que Maradona en verdad es un apasionado por su trabajo como DT de Argentina y el ser derrotados con gol de Valdez le provoco mucho coraje.  Pero más importante aún, podemos concluir que “El Diego” no actúa en esa personalidad retadora y hasta grosera que ha demostrado toda su vida, el es así, esa es su forma de ser natural.   

José Manuel Guevara S.

Fuentes:

Goleman Daniel. La inteligencia Emocional. Javier Vergara Editor 1995.

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

“Un día, durante los primeros años de la segunda invasión norteaméricana a Irak, un grupo de soldados salió hacia una mezquita para ir a hablar con el religioso principal de la ciudad. El objetivo era pedir su ayuda para organizar la distribución de suministros de asistencia. Pero se juntó una multitud, temerosa de que los soldados hubieran ido a arrestar a su líder espiritual o a destruir la mezquita, que era un altar sagrado.

            Cientos de musulmanes devotos rodearon a los soldados, agitando los brazos en el aire y gritando, mientras avanzaban hacia el pelotón fuertemente armado. El oficial al mando, el teniente coronel Christopher Hughes, pensó rápidamente.

            Tomó un altavoz y les dijo a sus soldados “rodilla a tierra”, significando que se arrodillaran sobre una pierna.

            Enseguida les ordenó que apuntaran los rifles hacia el suelo.

            Luego la orden fue: “Sonrían”.

            Ante eso, el humor de la multitud cambió. Algunos siguieron gritando, pero la gran mayoría devolvió la sonrisa. Algunos palmearon a los soldados en la espalda, y Hughes les ordenó que se retiraran caminando despacio, retrocediendo y sin dejar de sonreír.

            La ingeniosa acción fue el resultado de un despliegue vertiginoso de cálculos sociales tomados en fracciones de segundos… tuvo que aportar por la disciplina de sus hombres y a la fuerza de confianza que tenían. Y tuvo que apostar a que podría identificar el gesto exacto con el cual traspasar la barrera de la lengua y de la cultura, todo lo cual culminó en esas decisiones instantáneas” (Goleman Daniel).

¿Qué tan capaz eres tu de hacer estos cálculos sociales?

Test para medir la empatía (Esta en ingles):   http://glennrowe.net/BaronCohen/EmpathyQuotient/EmpathyQuotient.aspx

La empatía es la capacidad para interpretar los sentimientos, propios y extraños. Es lo que hizo el Coronel Christopher Hughes en ejemplo, al reconocer en la sonrisa un gesto que trasciende lenguas y culturas. Los gestos son universales, como lo dice el Dr. Paul Ekman, uno de los más grandes expertos en la interpretación de los sentimientos y las emociones humanas.

Mientras más en contacto esta una persona con sus sentimientos mayor es la capacidad para interpretar los sentimientos de los demás. Existen personas que son incapaces de hacer esta interpretación, “alexitímicos” que pueden platicar con una persona deprimida sin notarlo. Por lo general a estas personas les cuesta mucho entablar relaciones de amistad o amor, ya que suelen sentirse desconcertados cuando otra persona les expresa un sentimiento.

Según Daniel Goleman, autor de La inteligencia emocional y La inteligencia Social (Libros recomendados por Ekman), la habilidad para saber lo que otro siente es fundamental en varias situaciones de la vida “desde la ventas y la administración hasta el idilio y la paternidad, pasando por la compasión y la actividad política. La ausencia de empatía también es reveladora. Existe en psicópatas, criminales, raptores y abusadores de niños” (Goleman Daniel 124).

 ¿Cuál fue tu score?

Nota: El test sirve para darnos una idea, no es definitivo.

José Manuel Guevara S.

Fuentes:

Goleman Daniel. La inteligencia emocional. Javier Vergara Editor 1995.

Goleman Daniel. La inteligencia social. Planeta 2006.

A continuación analizare una entrevista del Gobernador del Estado de México basándome en la psicología de la mentira y la comunicación no verbal.

Segundo 22, Enrique Peña Nieto (EPN) empieza su declaración con una típica actitud del mentiroso, el dice;

 -”Mira yo insisto hay que ver este fenómeno desde una óptica distinta”. Lo que EPN intenta con esta frase es un distanciamiento: “se valora la situación a distancia, sin implicaciones personales”. También es importante ver la comunicación no verbal (CNV) del gobernador. Pone ambas manos justo en frente de su entrevistador con las palmas abiertas, este gesto puede ser interpretado como una señal de distanciamiento, un regulador de palabra, que puede significarse” pare” o “alto”.  

 En el segundo 28 EPN asegura;

 -”México es un país seguro”. Todos sabemos que esto no es cierto pero gracias a la psicología de la mentira podemos saber que Peña Nieto tampoco lo cree.

 Segundo 31, EPN, dice;

 -”yo te diría que es un país mucho más seguro que muchos otros países de América Latina”.  Una de las típicas actitudes de los mentirosos es la minimización: esto es devaluar “la gravedad de lo sucedido, con expresiones del tipo <<solo lo hice una vez>> o <<lo he hecho otras veces y nadie dijo nada, ni me paso nada>>”. Al minimizar la violencia de México comparándola con otros países de Latinoamérica lo que se busca  es quitarle importancia al tema. El asegura que México es un país seguro pero sabe perfectamente que esto no es así, esta mintiendo.

Del segundo 37 al 56 es importante observar el ritmo de las declaraciones de Peña Nieto: “El esfuerzo mental que se requiere para contestar preguntas detalladas sobre una historia inventada es intenso… El mayor esfuerzo mental del mentiroso se pone de manifiesto en la lentitud de respuesta ante una pregunta crítica” Durante estos segundos el ritmo del Gobernador del Estado de México baja considerablemente, el entrevistador lo ha obligado a esforzase para dar una respuesta que no tenia preparada.

Es importante poner atención a las pausas entre palabras ¿son más largas de lo normal? Si es así puede ser mentira, ya que el entrevistado esta tomando tiempo para inventar una respuesta, intentándose asegurar que esta, no se contradiga con declaraciones previas, un enorme esfuerzo sin duda. También hay que considerar un aumento en las expresiones como: “<<ah>>, <<hum>> y mulitillas como <<bueno>>” segundo 46 y 53.

1:06> EPN mejora mucho en su declaración:

-México es un país seguro. El Gobernador se ve con mucho más determinación, incluso utiliza un ilustrador de precisión: “expresa la idea de que se conoce un tema”,  en esta ocasión casi le creemos. ¿Por qué mejoro? Porque tuvo tiempo para preparar, practicar y repetir su mentira  

2:03> Cuando EPN asegura que es priista por convicción parase decir la verdad. La respuesta se ve natural, y lleva una de sus manos al pecho, cerca de corazón, como señalándonos que habla con el.

2:15> El entrevistador le pregunta sobre la muerte de su esposa. Lo primero que el contesta es:

-”mira, bueno, pues en su momento se dio la explicación”. Se nota un claro nerviosismo en el gobernador, pero no podemos decir que es por culpa o que esta mintiendo, en esta ocasión no hay indicios suficientes en el contexto para darnos una idea.

“lo errores debidos al nerviosismo deben valorarse con cuidado, ya que pueden aparecer en la persona sincera ante una simple pregunta o insinuación acerca de un hecho. Un descuido o un desliz verbal no es siempre señal de engaño. Cualquier persona honesta que este asustada o que piense que no le creen puede cometer un error, una omisión o un <<lipsus linguae>>”.

No se espera que una personaje como EPN quien convive constantemente con cámaras, multitudes y comunicadores se ponga extremadamente nervioso en una entrevista, pero ante una pregunta tan personal y crítica, debemos darle el beneficio de la duda.

2:30 EPN olvida el nombre de la enfermedad que tenía su esposa. Una vez más debemos tener cuidado con esta actitud, el corregirse a si mismo y el usar ilustradores son indicios de sinceridad: “El inocente puede reconocer y admitir fallos de memoria e incluso levantar dudas acerca de su propio testimonio”.

3:34 En esta ocasión la pregunta del entrevistador ayuda a ENP.

-¿Cuánto dinero tiene usted? Ante una pregunta así se puede recibir una respuesta muy ambigua, la pregunta no nos ayuda a establecer si ENP miente o no. El ritmo en la respuesta del gobernador baja considerablemente pero no se puede ser concluyente en esta ocasión.  

3:57 El entrevistador reformula su pregunta, hace una muy fácil de responder:

-¿si le sumo sus salarios, yo me voy a encontrar con lo que usted tiene en el banco?

-Si, responde EPN. Pero la siguiente pregunta y respuesta son más reveladoras:

- ¿no más?

La respuesta de EPN es un silencio, que si bien no otorga, si es una actitud de engaño y de ocultación: La conducta del mentiroso se califica a veces como <<reticente>>, debido a que tiende a mostrarse ausente o no involucrado en la cuestión y a que da poca información. En general el mentiroso intenta no hablar mucho, mantener respuestas cortas y procura devolver las preguntas y la conversación al interlocutor”. Después del silencio sigue una muletilla que parece hasta una aceptación. Podemos pensar que el Gobernador si tiene más dinero que el que ha ganado con sus salario como funcionario público.

Recuerden: la comunicación humana es muy compleja, los seres humanos somos capaces de estar en contacto con varios sentimientos a la vez, por lo que los mensajes de la CNV pueden ser extremadamente confusos. Por eso la CNV y la psicología de la mentira deben ser vistos como una herramienta que nos acerca a la verdad, pero no como una certeza.

José Manuel Guevara S

Bibliografía:

Goleman Daniel. La inteligencia Emocional. Javier Vergara Editor 1995.

Martínez Selva José María. La psicología de la mentira. Paidos 2005.

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

Todos podemos reconocer cuando una emoción se hace presente, lo que generalmente no sabemos, es lo que sucede a un nivel fisiológico en cada una de ellas. Todas nuestras emociones preparan a nuestro organismo para responder de alguna forma. Es fundamental conocer, reconocer y controlar las emociones: “Las personas qué no pueden poner cierto orden en su vida emocional libran batallas interiores qué sabotean su capacidad de concentrarse en el trabajo y pensar con claridad”:

Ira: La ira llena de hormonas nuestro sistema, principalmente de adrenalina, el ritmo cardiaco se eleva y la sangre fluye rápidamente a las manos, lo que facilita una acción como golpear a alguien o tomar un arma. Cuando grandes cantidades de adrenalina se hacen presentes nos dejamos llevar por los instintos y no por la razón.

Miedo: Esta emoción hace que la sangre viaje a los “músculos esqueléticos grandes”, como lo son las piernas, respuesta que prepara nuestra huida. El rostro pierde su color debido a que la sangre ha dejado de circular por él. Esta emoción nos pone en alerta ante una posible amenaza.  

Amor: Esta emoción es directamente contraria en sus respuestas al miedo o la ira. El amor nos relaja, nos pone en calma y facilita la cooperación entre los individuos.

Felicidad: Cuando nos sentimos felices existe un aumento de la actividad del centro nervioso, esto inhibe nuestros sentimientos negativos  y pone en nuestras manos una gran cantidad de energía para esforzarnos en cualquier tarea.

La sorpresa: El levantar las cejas nos permite un mayor alcance visual y permite que llegue más luz a la retina. Las micro-expresiones de sorpresa y de miedo se confunden fácilmente, ya que en ambas levantamos las cejas, pero las razones son muy diferentes, en el miedo nos ponemos alerta ante una posible amenaza y en la sorpresa nos preparamos para recibir información inesperada. Se puede decir que ambas son emociones de alerta, pero en sus micro-expresiones el miedo muestra una clara tensión en la boca, mientras que en la sorpresa abrimos la boca de forma relajada.

El disgusto: esta emoción esta relacionado con el asco. En su micro-expresión incluso observamos tensión en la nariz, como si quisiéramos reprimir un olor “La expresión facial de disgusto—el labio superior torcido a un costado mientras que la nariz se frunce ligeramente”  . El disgusto es exactamente igual en todo el mundo.  

Tristeza: Esta emoción produce una caída en la energía y el entusiasmo. Se pierde el interés por la diversión y los placeres. Mientras mayor es el nivel de tristeza más lento se vuelve nuestro metabolismo. La tristeza ayuda a asimilar una perdida, puede ser la muerta de una persona, una pérdida de esperanza o una gran decepción.  La tristeza disminuye nuestra energía dándonos una pausa para reflexionar sobre lo que sigue en nuestras vidas.

José Manuel Guevara.

Fuentes:

Daniel Goleman: La inteligencia Emocional, cuando lo inteligente es tonto.

La ventaja de saber controlar las emociones.

De onderhandelingen in de Sociaal Economische Raad (SER) over de AOW-leeftijd zijn stukgelopen, ondernemersclubs hebben het proces een genadeschot gegeven en zijn weggebleven van de laatste bijeenkomst in de SER. De weg komt nu vrij voor het kabinet om haar voornemen om de AOW-leeftijd naar 67 te brengen, door te zetten. Tenzij…

De onderhandelingen vloeiden voort uit een afspraak in maart: het kabinet wilde toen al de AOW-leeftijd van 65 naar 67 brengen, maar de vakbeweging was fel tegen. Dus mochten vakbeweging samen met ondernemersorganisaties als VNO-NCW in de SER een alternatief bedenbken dat evenveel opleverde: 4 miljard per jaar. Dat is dus niet gelukt.

De vakbeweging is, logischerwijs, erg boos. Maar de woede geldt kennelijk vooral de manier waarop ondernemersclubs het spel speelden. Wegblijven uit de laatste gespreksronde, en via de media vertellen dat het overleg vastgelopen is, dat is inderdaad een arrogante, botte manier van doen. Je zou alleen verwachten, althans hopen, dat vakbondsmensen die arrogante botheid van bazenkant allang kenden, en er dus niet zo door zouden zijn overvallen.

Dat ondernemersclubs als VNO-NCW de schuld bij de vakbonden leggen, is ook al niet vreemd. Niet dat VNO-NCW-voorman Bernard Wientjes daar gelijk in heeft. Maar toegeven dat de eigen wens om AOW-leeftijd, maar tegelijk ook de leeftijd voor aanvullende pensioenen, omhoog te gooien, wel op weerstand van vakbonden moest stuiten, is van zo’n man in zo’n positie te veel gevraagd.

Dat in het laatste plan van ondernemerszijde de AOW-leeftijd zelfs in één sprong – en niet in een heel langzaam proces, zoals in het eerdere kabinetsplan – verhoogd zou worden, was eerder olie op het vuur dan een bijdrage aan een serieus compromis. Ik denk zelf dat ondernemers sowieso de AOW-leeftijd omhoog willen hebben, en dat het hele circus in de SER alleen maar bedoeld was om de vakbondstop daarvoor mee te krijgen in één of andere vorm.

Dat de ondernemersclubs het spel vandaag zo keihard speelden is hiervan een teken: niet goedschiks meewerken? Dan maar kwaadschiks, via het kabinet, de verhoging doorgedrukt zien! Maar de opstelling van de vakbonden zelf lokte de botheid van de bazenorganisaties bijna uit. Niet omdat de bonden zich zo onverzettelijk opstelden, maar juist vanwege hun meegaandheid, werd de arrogantie aan ondernemerszijde gevoed. Ze bespeurden aarzeling en zwakten aan vakbondskant, ze roken bloed, en ze sloegen toe.

Zwakte en gedraai aan vakbondszijde wás er, tot in de slotfase. Al maanden terug liet het CNV weten dat een verhoging van de AOW-leeftijd eventueel moest kunnen. Daarmee zagen ondernemers en kabinet een gat in de vakbondseenheid opduiken, dat hun positie versterkte.

Gisteren kwam de FNV met haar eigen plan, en dat zal de ondernemers hebben gesterkt in hun botheid. Het plan wilde het mogelijk maken om met 65 jaar te stoppen met werken en een redelijke AOW-uitkering te krijgen. Maar wie langer werkte, kon daarna een hogere AOW tegemoet zien. Het kwam neer op een hogere leeftijd voor wie dat wilde, aangemoedigd met een  financiële prikkel.

Feitelijk erkende de FNV daarmee het principe dat het zinnig was om de AOW-leeftijd omhoog te brengen, maar wilde die verhoging alleen vrijwillig bereiken. Die erkenning moet ondernemers, en ook mninisters als Donner, als muziek in de orgen hebben geklonken. De vrijwilligheid echter bleef het struikelblok, en daar liet VNO-NCW het met overgave op stuk lopen. Maar een belangrijke oogst – een vakbond voor wie het vasthouden aan de AOW-leeftijd van 65 jaar geen keihard punt meer was – hadden de ondernemersclubs al binnen.

Nu restte nog slechts om boos uit de onderhandelingen weg te blijven, de bal toe te spelen aan het kabinet, en de verhoging naar 67 jaar doorgedrukt te zien. Slim gespeeld van de ondernemersclubs, slecht en warrig gespeeld van vakbondszijde -  die sowieso al niet haar vertrouwen in dat hele SER-onderhandelingsproces had moeten steken – met de achterban van die vakbeweging als potentieel slachtoffer.

Het lijkt me dat vooral de FNV er nu niet aan ontkomt haar opstelling te verstevigen en serieuze acties door te zetten tegen de kabinets- en ondernemersplannen. Dat zal nog moeilijk worden, want één van de voordelen die de bazen hebben binnengesleept is nu juist die twijfelachtige, onvaste opstelling aan vakbondskant. De geloofwaardigheid van de FNV als keiharde verdediger van onze pensioenleeftijd is er belaald niet op vooruitgegaan. Het vertrouwen van groepen arbeiders dat hun bond hun rechten effectief verdedigt evenmin. De bonden hebben dus bepaald iets goed te maken.

Het is nu zaak dat de voorgenomen acties op 7 oktober brede en felle steun krijgen. Voor die dag roept de FNV arbeiders vanuit allerlei bedrijven om een pauze van 65 minuten te houden en demonstratief samen te komen en ook ludieke acties te bedenken. Feitelijk is dit een oproep tot een algemene staking van ruim één uur. Hopelijk wordt aan de oproep grootschalig gevolg gegeven, juist ook door mensen die de vakbondstop vanwege haar merkwaardige bewegingen in rond Circus SER niet vertrowen, terécht niet vertrouwen.

Juist deelname van kritische arbeiders binnen én buiten de bonden kan de strijd om onze AOW-rechten een dynamiek krijgen die door het dubieuze leiderschap van Agnes Jongerius en haar collega-vakbondsbestuurders niet onder controle te houden is. Zo kan de strijd voor onze AOW-leeftijd alsnog worden gewonden, door ons allemaal samen.

Collaborative tools are being developed to facilitate the interpretation of microarray and sequencing data. These are the result of the shifting paradigm in current clinical practice towards a more personalized approach. This trend of genomics becoming personal is expected to augment dramatically, catalyzed by the next generation of sequencing technologies as well as the standardization of microarrays in clinical genetics tests.

Genomic databases provide access to different levels of data as well as bioinformatics tool suites that facilitate its integration and visualization. Such databases may contain sensitive data from patients, including pictures, medical history, sex, age, etc. In the case of clinical diagnosis for developmental disorders, having pictures and phenotypic information may aid diagnosis of new syndromes. Morphological information can be especially useful to discriminate normal variation from structural changes in the DNA that may cause disease. Usually, this data, on its own, is not a threat to the privacy of patients. However, it has been shown by Homer et al [1] that the considerable push to make experimental data publicly available does not completely conceal identity, since it is straightforward to assess the probability that a person or relative participated in a study.

Many approaches and solutions have been suggested to ensure data protection for patients while enabling information sharing and access of scientific data. Here we summarize a set of measures that are being successfully implemented in current databases with sensitive data. This is the result of experiences and procedures that have been accumulated by MC, involving both developers and users. We do not expect these guidelines will eliminate every risk but hope that will reduce them dramatically.

1. Use password protection for access of data. This exerts control on who access data. Grant different privileges to users and depending on their privileges grant different levels of access to specific pieces of information.

2. Restrict access to sensitive data to qualified users. Allow only accredited centers/institutions for access to sensitive patient data. Accredited users may be those who prove that they work for a reputable institution, such as a hospital or university, have recent publications in the field and belong to a relevant professional society.

3. Use Encryption. The information stored in the database itself may be encrypted. Protocols for transfer of information may also be encrypted (https). Organizations may also run their own certificate authority, particularly if they are responsible for setting up browsers to access their own sites (for example, sites on a company intranet, or major universities). They can easily add copies of their own signing certificate to the trusted certificates distributed with the browser.

4. Use Data Access Agreements. Data access agreements may be useful for specifying allowed uses of the data and the ways in which research findings may be shared with the community. This may ensure that only users who have signed the agreement have access to the data.

5. Handle images in a special manner. Images may be some of the most sensitive pieces of information. Watermarking images with recognizable stamps may prevent attempts of sharing this information among unauthorized users. Access to image data may be only allowed to reputable institutions.

6. Consent. Publish only sensitive data that has been previously consented by the patient or person involved. A consent form should specify the uses of the data in an intelligible way for non experts.

7. Do never carry copies of your database in laptops or any portable devices. Database developers and administrators should never store backups or development databases outside their institution. Portable devices can be easily lost or stolen.

8. Do not make accessible the contact details of whoever entered or owns the data. Doctors or assistants will normally be the people who enter the data in their database. Their affiliations may be crucial information for determining the origin of the data deposited. Only allow accredited users to have access to this information.

9. Keep patient notified with any changes of use of data. Databases are likely to be in a continuous process of improvement, adding new features to them, allowing new uses and even moving locations. It is very important to notify your patients of the whereabouts of their data in a regular basis. It is not legitimate to provide new uses which where not initially anticipated in the consent form.

10. Have access to an Ethics Committee panel of experts. If your project is not big enough to have the resources to hire people for these purposes, at least it is recommended that any uses documents that regulate the use, access and publishing of data is reviewed by a panel of experts. Such a panel would ideally be composed by lawyers and scientists with experience in ethical handling of data.

We have presented here a set of rules that describe a starting point on handling and management of sensitive data. As personalized medicine starts delivering health care to patients, it is expected that databases containing potentially sensitive information will proliferate. A set of guiding principles have been exposed here that may help keep patient data from abuse. It is of paramount importance that database developers and administrators seek expert advice in any step of the development process.

1. Homer N, Szelinger S, Redman M, Duggan D, Tembe W, et al. (2008) Resolving Individuals Contributing Trace Amounts of DNA to Highly Complex Mixtures Using High-Density SNP Genotyping Microarrays. PLoS Genet 4(8): e1000167. doi:10.1371/journal.pgen.1000167

En trabajos anteriores sobre la CNV hablé de la importancia de aprender a leer el contexto, pues la comunicación humana es muy complicada y un solo gesto no nos da argumentos suficientes para saber si una persona esta enojada o no. En este Post quiero hablar de cinco conceptos fundamentales para interpretar la CNV: contexto, secuencialidad, variabilidad, relevancia y sincronicidad.

Contexto: Para interpretar correctamente la CNV debemos tener información sobre el contexto.  Tipo de relación entre las personas, el tiempo de esa relación o el espacio en donde se esta llevando la interacción. Según Sergio Rulicki y Martín Cherny existen dos tipos de contexto: el situacional  y el cultural.

Un ejemplo lo vemos en el salón de clases. El trabajo de los docentes es el evaluar los trabajos de sus alumnos, es decir tener una evaluación critica (Este tipo de gesto no favorece a la empatía), posiblemente cuando estemos haciendo una presentación sobre x tema veamos al profesor llevándose un lápiz al labio, o al dedo índice cerca de la sien. Al ver estos gestos en otra persona que no es un profesor podemos inferir sobre la evaluación crítica y posiblemente con un sentido negativo. Estos gestos en la plática de una pareja nos dicen algo completamente diferente que en salón de clases.

Secuencialidad: El orden de los gestos “no es lo mismo un gesto de duda seguido de uno de aprobación, que lo inverso”.  El primero nos hablaría de una evaluación positiva o una conclusión y en el segundo de un cambio de opinión.

Variabilidad: Cada acto de la CNV tiene diferentes formas de manifestarse. “Para interpretar acertadamente un gesto, debemos ser capaces de reconocer tanto la estructura implícita en los movimientos que lo conforman, como las características específicas”. En Lie to me un ejemplo se da cuando se da un discusión en donde una de las partes de la interacción esta afuera de un coche y su contraparte en el interior. La mujer que esta afuera lleva existiendo completamente la palma de la mano, un claro regulador del uso de la palabra, algo así como:

-alto es mi turno de hablar. Pero la persona dentro del coche nunca se percata de ello pues el brazo esta por debajo del nivel de la puerta y la palma de la mano apunta al suelo.

Relevancia: Se debe buscar un patrón. Supongamos que un persona tuvo un altercado en el transito antes de llegar a su trabajo, el incidente lo tiene en la mente toda la mañana y le provoca mucho coraje. Al llegar al trabajo la persona entra a una junta  y en determinado momento recuerda su accidente, inmediatamente después hace un gesto de molestia como presionar los labios y echar la mandíbula hacia arriba. Si no buscamos un patrón podríamos suponer que el individuo esta molesto con algo que esta sucediendo en la junta de trabajo. “Hay que observar cuidadosamente y buscar un patrón de congruencia dentro de una interacción, para que la CNV se interprete con propiedad”.

Sincronicidad entre a la CNV y la comunicación verbal: Encontramos otro ejemplo muy claro en el mismo capitulo de Lie to me, cuando cuestionan a una profesora por ayudar a sus alumnos a presentar un examen la mujer alza la voz primero y luego golpea la mesa para mostrar su enojo. Tal y como lo dice Cal Lightman, si su enojo hubiera sido verdadero la mano hubiera golpeado la mesa al mismo tiempo que alzaba la voz. Es decir que cuando CNV y Verbal están en sincronía, el gesto significa algo.

José Manuel Guevara S.

Fuentes:

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Nierenberg, Gerard. How to read a person like a book. Simon & Schuster INC.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

1. Freud escribió; “Aquel que tenga ojos para ver y oídos para escuchar podrá convencerse de que ningún mortal puede guardar un secreto. Si sus labios mantienen silencio, parloteará con las puntas de sus dedos, la traición brota de todos sus poros”.

2. Mentir; más que bueno o malo es HUMANO.

3. En una conversación de 10 minutos se llega a mentir al menos tres veces, sobre todo cara a cara.

4. El ser humano  es el único capaz de utilizar lo que conocemos como una “una inteligencia maquiavélica”, es decir; pone en práctica una conducta específica y manipuladora con el fin de obtener un beneficio propio en un contexto social (En estos casos existe un razonamiento cognitivo).

5.  Según David Livigstone la evolución favorece a los mentirosos sobre los honestos”. Dicho lo anterior, es mucho más probable que las personas que nos intentan engañar sean seguras  de sí mismas (al menos en apariencia), con un buen trabajo, atractivos y exitosos.

6. El humano miente mejor que cualquier otra especie.

7. Quién pone más atención al lenguaje corporal y al tono de voz, será mejor para detectar las mentiras que aquél que sólo escucha las palabras

8.La mentira “puede ser muy grande y con consecuencias fatales (como que un país tiene armas de destrucción masiva), o pequeña (como que has llegado tarde por culpa del tráfico)”. Mentimos para sobrevivir, para agradar, para enamorar, para evitar una pelea, para ganar seguidores, para ganar una elección,  para conseguir un trabajo, para que no nos despidan,  pero sobre todo mentimos porque podemos beneficiarnos de ello.

9. “No todas las mentiras son malintencionadas y es necesario diferenciarlas para luego decodificar los engaños prodigados con dolo.”Nuestra mala memoria nos puede llevar a mentir, la mayor parte de las veces, de forma no intencional. Esto ocurre porque los recuerdos no son una copia real y fidedigna de lo que ocurrió en el pasado, sino más bien construcciones imperfectas de las experiencias”.

10. Gracias a la evolución: “hemos desarrollado también algo así como un antídoto: la evolución también nos ha hecho unos detectores de mentiras razonablemente buenos”.  Están los que mienten muy bien y los que son considerablemente buenos para detectar una mentira.  “El mentiroso alberga casi siempre miedo, fundado o no, a que la verdad se sepa, lo cual encierra miedo a ser menos que los demás, no conseguir un objetivo profesional, perder una venta o no lograr un pedido, ser menos atractivo, que no nos quieran, aprecien o respeten, a perder o a no ganar algo”. Es de ese miedo donde nace la oportunidad para la detección, un buen mentiroso es capaz de controlar sus emociones.

Fuentes:

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

Aprende a identificar la mentira. http://www.cnnexpansion.com/actualidad/2009/06/16/aprende-a-identificar-la-mentira

Temas relacionados:

Lie to me: Las palabras mienten, pero el rostro puede estar diciendo la verdad Lie to me: Todos sabemos algo de CNV.

¿Por qué mentimos? Lie to me y la Comunicación no verbal. Ejemplo de una interpretación en una entrevista.

Que hay detrás del programa; “Lie to me”. La importancia de la comunicación no verbal.

http://hmg.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/ddp306

Lisenka E.L.M. Vissers1,*, Samarth S. Bhatt2, Irene M. Janssen1, Zhilian Xia2, Seema R. Lalani2, Rolph Pfundt1, Katarzyna Derwinska2,3, Bert B.A. de Vries1, Christian Gilissen1, Alexander Hoischen1, Monika Nesteruk2,3, Barbara Wisniowiecka-Kowalnik2,3, Marta Smyk2,3, Han G. Brunner1, Sau Wai Cheung2, Ad Geurts van Kessel1, Joris A. Veltman1, and Pawel Stankiewicz2,3,

1 Department of Human Genetics, Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences, Radboud University Nijmegen Medical Centre, Nijmegen, The Netherlands, 2 Department of Molecular and Human Genetics, Baylor College of Medicine, Houston, TX, USA and 3 Department of Medical Genetics, Institute of Mother and Child, Warsaw, Poland

Genomic copy number variation (CNV) plays a major role in varioushuman diseases as well as in normal phenotypic variability.For some recurrent disease-causing CNVs that convey genomicdisorders, the causative mechanism is meiotic, non-allelic,homologous recombination between breakpoint regions exhibitingextensive sequence homology (e.g. low-copy repeats). For themajority of recently identified rare pathogenic CNVs, however,the mechanism is unknown. Recently, a model for CNV formationimplicated mitotic replication-based mechanisms, such as (alternative)non-homologous end joining and fork stalling and template switching,in the etiology of human pathogenic CNVs. The extent to whichsuch mitotic mechanisms contribute to rare pathogenic CNVs remainsto be determined. In addition, it is unexplored whether genomicarchitectural features such as repetitive elements or sequencemotifs associated with DNA breakage stimulate the formationof rare pathogenic CNVs. To this end, we have sequenced breakpointjunctions of 30 rare pathogenic microdeletions and eight tandemduplications, representing the largest series of such CNVs examinedto date in this much detail. Our results demonstrate the presenceof (micro)homology ranging from 2 to over 75 bp, in 79% of thebreakpoint junctions. This indicates that microhomology-mediatedrepair mechanisms, including the recently reported fork stallingand template switching and/or microhomology-mediated break-inducedreplication, prevail in rare pathogenic CNVs. In addition, wefound that the vast majority of all breakpoints (81%) were associatedwith at least one of the genomic architectural features evaluated.Moreover, 75% of tandem duplication breakpoints were associatedwith the presence of one of two novel sequence motifs. Thesedata suggest that rare pathogenic microdeletions and tandemduplications do not occur at random genome sequences, but arestimulated and potentially catalyzed by various genomic architecturalfeatures.

Alex Rodríguez,  reconocido por muchos cronistas deportivos como el mejor jugador en la actualidad del Baseball, fue hace pocos meses el foco de atención tras reconocer haber usado drogas para mejorar su desempeño en el diamante.

En el 2007, este jugador ofreció una entrevista a la periodista de la CBS, Katie Couric. Uno de los temas abordados por Couric fue el uso de drogas en este deporte. En febrero de este mismo año y con la curiosidad creada por la popular serie de FOX, el New York Times, le pidió al mismo Paul Ekman que analizara el video del jugador de los Yankis de Nueva York.

El análisis de Ekman es una ejemplo de cómo se utiliza la CNV, el programa de Lie to me esta muy bien documentado pero no todo es tan fácil de como parece, en el programa Rodríguez hubiera sido desenmascarado de inmediato, en la vida real no todo es tan fácil.

Ekman reviso el video de A-Rod en dos ocasiones y dijo haber encontrado evidencia de que el jugador mentía y omitía información en sus declaraciones,  pero también dijo que su análisis no era definitivo, por una simple razón; “no todas las mentiras pueden ser detectadas, algunos mentirosos son muy buenos en los que hacen”.  Lo que  ya había comentando en trabajos anteriores; la evolución no ha favorecido a todos de una u otra razón; algunos somos buenos para detectar las mentiras y otros para contarlas.

Fueron tres gestos los que llamaron la atención de Ekman (Los tres se pueden observar en la imagen), encoger los hombros, el movimiento de una sola comisura de la boca hacia un lado y la presión horizontal de ambos labios.

El más significativo fue el de encoger el hombro izquierdo, durante la entrevista lo hizo en repetidas ocasiones mientras hablaba. Lo curioso es que el movimiento del hombro aparece mientras A Rod habla de la enorme desilusión que siente cuando escucha que compañeros de profesión han utilizado drogas. El hombro vuelve hacer el movimiento cuando se le pregunta si ha vista a algún compañero drogarse, el contesta;

-“nunca he visto a alguno”

El movimiento de la boca hacia un solo lado como aparece en la imagen de en medio, habla de posibles sentimientos de arrogancia o de sentirse moralmente superior. Por lo general cuando alguien dice algo y hace esta expresión, significa que no cree del todo lo que esta diciendo. Pero Ekman dice claramente que puede ser un tic, habría que ver más videos del jugador en donde se encuentre relajado para poder determinar lo anterior.

El ultimo gesto Ekman lo llama “microfear”. La entrevistadora  pregunta a Rodríguez si alguna vez ha sido tentado para utilizar drogas, él contesta con un simple;

-no, pero acompañado de la expresión que se puede ver en la imagen, hace presión horizontal con ambos labios. Este gesto tiene que ver con un esfuerzo por contener los sentimientos. Ekman dice; “el miedo de ser descubierto es el mismo miedo de que no se crea nuestra respuesta”. Es decir; Que el jugador de los Yankis sintió temor, pues no sabia si iba a contar con la confianza de la entrevistadora y de la audiencia ante su respuesta.

La entrevista fue hecha en el 2007, a principios de este año este jugador admitió haber usado drogas.

José Manuel Guevara S.

Temas Relacionados:

¿Por qué mentimos?

Lie to me: Todos sabemos algo de CNV.

Lie to me y la Comunicación no verbal. Ejemplo de una interpretación en una entrevista.

Que hay detrás del programa; “Lie to me”. La importancia de la comunicación no verbal.

Fuentes:

The voice was lying. Intimes.com

http://www.youtube.com/watch?v=n1ABIYViVLo

]]> http://enbuscadeantares.wordpress.com/2009/09/09/lie-to-me-todos-sabemos-algo-de-cnv/ Wed, 09 Sep 2009 15:36:03 +0000 jmguevaras http://enbuscadeantares.wordpress.com/2009/09/09/lie-to-me-todos-sabemos-algo-de-cnv/

El fenómeno que ha desencadenado Lie to me es impresiónate.  Una ciencia aún joven (Aproximadamente en 1920 encontramos los primeros estudios formales de la CNV) se ha vuelto comercial gracias a la serie de la cadena FOX.  Es cierto que muchas de las investigaciones de la CNV retoman los estudios de Darwin sobre la evolución; los humanos no aprovechamos al máximo nuestro  sentido del olfato por los alcances de nuestra  vista, por nuestra capacidad para subir a los arboles y desde ahí buscar alimento (Cuando el humano cazaba claro esta)  y porque siempre se nos ha enseñado a reprimir los malos olores, pero la CNV como tal es una ciencia que se desarrollo principalmente en el siglo pasado.

En los últimos meses he recibido una gran cantidad de visitas en los articulos que hablan de la CNV (muchas más visitas de las que yo esperaba, a mi en lo particular me apasiona más el tema de la mentira humana, pero claro que van de la mano) sin duda esto se debe al éxito que ha tenido el programa de televisión. También he recibido varios comentarios y correos en donde me preguntan sobre los libros que utilizó como fuente, unos preguntan sobre la veracidad de lo que se maneja en el programa, otros afirman que la serie da tip´s que pueden ser utilizados en la vida real y algunos me piden consejos.

Quiero ser claro sobre la CNV; Cualquier persona puede aprender de este tema. Existe una gran cantidad de libros muy bien documentados. Yo les recomiendo que revisen la bibliografía en donde no deben faltar los nombres de Flora Davis, Birdwhistell, Buck, David Efron, Erving Goffman, Jeffrey Cohn, Karen Schmidt y por supuesto, Paul Ekman (El hombre que más ha investigado sobre las emociones humanas reflejadas en el rostro y quien asesora a la producción de Lie to me), entre algunos otros. Estos hombres fueron pioneros en el estudio de la CNV y Flora Davis dedico varios años de su vida a visitar sus centros de investigación, documentando el trabajo de estos científicos.

Les recomiendo que lean dos o tres buenos libros sobre el tema y verán que lo que ven el programa toma una nueva dimensión.

Digo que cualquier persona puede aprender de la CNV porque la verdad es que todos ya sabemos algo de este tema: “ Las expresiones coloquiales y literarias que relacionan las emociones con partes del cuerpo y acciones corporales son parte de una larga tradición en la que el cuerpo es utilizado como metáfora descriptiva o evocativa de las emociones y actitudes” Las frases; cuello estirado, darle la vuelta a alguien, cara larga, bajar la cabeza, encogerse de hombros, con los brazos abiertos, encarar, sacar pecho entre muchas otras, son expresiones que todos hemos utilizado y que reflejan un conocimiento de la CNV.

El secreto de la CNV; aprender a observar e interpretar el contexto, la comunicación humana es muy compleja, los seres humanos somos capaces de estar en contacto con varios sentimientos a la vez, por lo que los mensajes de la CNV pueden ser extremadamente confusos, hay que aprender a observar todo el panorama “The whole picture”.

Por supuesto no todo esta tan fácil, la micro-expresiones, son desde mi particular punto de vista lo más complicado de la CNV. Ahí si no basta con los consejos o tip´s que dan en Lie to me, el programa nos enseña de manera muy original e interesante como se ve cada sentimiento en un micro-expresión  (Las emociones básicas según Ekman son; alegría, miedo, tristeza, enojo, asco, desprecio y sorpresa).Pero no confundamos un gesto con una micro-expresión, para observar la diferencia es necesario un entrenamiento diseñado por el mismo Ekman. Claro que este  es el tema que más interesa a la mayoría, pues el aprender significaría ser capaz de ver reflejadas el 90% de las mentiras de un humano.

José Manuel Guevara S.

Bibliografía:

Davis, Flora; La comunicación no verbal. Ed Alianza.

Rulicki Sergio; CNV Comunicación No Verbal. Ed Granica.

David Livingstone; ¿Por qué mentimos? New England Univerity.

Nierenberg, Gerard. How to read a person like a book. Simon & Schuster INC.

Trapassi Leonarda; Los recursos de la mentira. Ed Anthropos. España 2008

De strijd rond de verhoging van de pensioenleeftijd tot 67 jaar is nog niet daadwerkelijk in volle hevigheid losgebarsten. Maar messen worden geslepen, stellingen betrokken – en soms ook weer verlaten. De sociale spanning stijgt.

Het kabinet wil overgaan tot verhoging van de pensieonleeftijd van 65 tot 67 jaar. Argumenten voor dit asociale plan rammelen aan alle kanten, en juist in een tijd van hoge werkloosheid, juist ook onder jongeren, is het helemáál raar om ouderen nog langer door te laten werken. Bram Wanrooij weerlegt op de website van de Internationale Socialisten keurig “Donners fabels over de AOW-leeftijd”. Dat ga ik hier dus verder niet doen.

He kabinet wil doorzetten maar heeft tegelijk ook ruimte geboden aan de Sociaal Economische raad (SER) om met een alternatief plan te komen. Daarmee bereikte het kabinet al dat de FNV niet metéén al felle acties tegen het kabinetsplan op touw zette. In ruil daarvoor bood het kabinet enkel uitstel; de mogelijkheid om door te drukken, desnoods tegen een onwillige vakbeweging in, hield het kabinet nadrukkelijk open.

 In de SER zitten ondernemersclubs, vakbeweging en  ‘onafhankelijke’ (door de regering benoemde…) Kroonleden. De vakfederatie FNV, fel tegenstander van de verhoging, hoopt daar een gezamenlijk advies te bereiken, waarmee de regering dan tot afzien van de plannen kan worden bewogen. Erg kansrijk lijkt dit niet.

Ondernemersgroepen hebben wel oren naar een hogere pensioenleeftijd, Kroonleden ook. En zelfs de andere grote vakcentrale, het CNV, accepteert een hogere pensioenleeftijd onder bepaalde voorwaarden. Dat CNV oefent nu druk uit op de FNV om ook die kant op te gaan. De FNV staat in het hoogste overlegorgaan in polderland vrijwel alleen met haar vooralsnog onverzettelijke opstelling.

Intussen is er in regende kringen enige verdeeldheid ontstaan over hoe men daar met een eventueel SER-advies moet omgaan. Mariette Hamer van de PvdA beschouwt zo’n advies, als het tenminste door de hele SER gedragen wordt, als bindend. Komt de SER met een alternatief, dan moet het kabinet dat dus volgen, en dan hoeft de pensioenleeftijd niet omhoog. Zo hoopt ze kennelijk de SER te motiveren extra haar best te doen. De PvdA ziet blijkbaar de bui van weghollende kiezers al hangen als ze in de regering wél verantwoordelijkheid neemt voor een verhoging tot 67 jaar.

Maar ze heeft vor deze opstelling zelfs binnen haar eigen partij geen onverdeelde steun. Minister Bos bijvoorbeeld zegt: “we gaan niet bij voorbaat een advies dat we niet kennen accepteren.” Wat hem betreft is zelfs een eensgezind SER-advies dus niet bindend. Tegenover zo’n verdeelde PvdA krijgt regeringspartij CDA het te makkelijk, ben ik bang. En CDA-premier Balkenende is tamelijk duidelijk. In de woorden van de NRC: “een geamenlijk advies van werkgevers en de vakbeweging over een alternatief voor het verhogen van de AOW-leeftijd van 56 tot 67 jaar is volgens premier Jan-Peter Balkenende niet bindend.” Balkenende zegt over die mogelijkheid: “Het heeft het karakter van een zwaarwegend advies. Niet meer en niet minder.”

Dat ziet er allemaal niet erg gunstig uit. De FNV werkt aan een advies dat, indien het er komt, door het kabinet doodleuk naast zich neergelegd kan worden. Gezien de felheid waarmee dat kabinet inzet op de verhoging van de AOW-leeftijd, is de kans dat elk alternatief van tafel geveegd wordt nogal groot. En de verdeeldheid binnen de SER maakt de kans op een eensgezind advies al tamelijk klein.

De FNV geeft het nog niet op, maar haalt wel vreemde toeren uit. Ze kiest feitelijk voor een als strijdbaarheid vermomd defaitisme. Als de verhoging toch doorgaat, moeten de ondernemers dokken, aldus de FNV-leiding. “Dan pakt de overheid mensen twee jaar AOW af – 25.000 euro – en die rekening zullen we bij de werkgevers door de bus gooien”, aldus Wilna Wind, vice-voorzitter van de FNV. “De onderhandelingen aan de CAO-tafel worden dan een stuk harder”, zo gaf de NRC de FNV-houding weer.

Ondernemersorganisaties reageerden natuurlijk zeer boos. “Schandalig”, noemden MKB Nederland en VNO NCW de FNV-houding.  Natuurlijk willen ondernemers niet op kosten gejaagd worden via hun CAO’s. Maar het plan om mensen langer te laten doorwerken is een uting van ondernemersbelangen: ondernemers willen minder kosten aan sociale zekerheid, ondernemers willen het maximum – ook aan arbeidsjaren – uit ‘hun’ personeel persen. Die ondernemers moeten niet raar opkijken dat een vakbond zich daar tegen teweer stelt, en een hogere pensioenleeftijd voor ondernemers onaantrekkelijk wil maken door ze op kosten te jargen met een duurdere CAO. Bovendien: het idee dat arbeiders die twee jaar langer moeten werken dus twee jaar AOW mislopen, klópt gewoon.

Toch is er iets wezenlijks mis aan het vechten voor compensatie van een hogere AOW-leeftijd via de CAO-strijd terwijl de verhoging van de AOW-leeftijd er nog helemaal niet ís. In de eerste plaats kun  je ook die CAO-strijd als vakbond niet per definitie winnen. In sectoren waar vakbonden sterk zijn lukt het misschien om die compensatie, in de vorm van een loonstijging, af te dwingen. In andere sectoren liggen de kansen veel ongunstiger. Dat betekent dat aan het eind van de rit een deel van de arbeiders compensatie via loonstijging hebben bereikt, een ander deel echter niet. Dit vergroot de onderlinge ongelijkheid in de arbeiderklasse, en dat is iets wat een vakbond niet moet laten gebeuren.

Erger is dat, zelfs als compensatie wél lukt, het principiële punt is weggegeven. Arbeiders krijgen iets meer loon. Maar ze leveren ook twee jaar in waarin ze van hun AOW zouden kunnen genieten. Leef-tijd (tijd om te léven) wordt weggeruild tegen geld. De nederlaag wordt gecompenseerd, maar tegelijk ook geléden en geslíkt.

Maar het is véél te vroeg om ervan uit te gaan dat de nederlaag al geleden ís! Het hele idee dat de rekening van een hogere AOW-leeftijd doorgeschoven moet worden, gaat er aan voorbij dat die hogere leeftijd nog helemaal niet vaststaat. De opstelling van de FNV dient te zoeken naar mogelijkheden om die verhoging te blokkeren, eensgezind SER-advies in die richting ja of nee. Dreigementen uiten voor het geval dat níét lukt klinkt erg strijdbaar – maar er zit méér dan een zweem van defaitisme in.

En als het stoppen van de hogere AOW-leeftijd niet zou lukken – is het dan wel realistisch om te denken dat compensatie via CAO-strijd wel lukt? Voor beiden is namelijk iets soortgelijks nodig: de bereidheid van arbeiders om in georganiseerd verband te vechten voor hun, pardon voor ónze, rechten (1). Dáár, en niet in overlegorganen als de SER, ligt de kracht waarop een vakbond dient te bouwen als ze de verhoging van de pensioenleeftijd wil tegenhouden.

(1) Een goede stap voor wie zich wil keren tegen een kabinetsbeleid dat ons een hogere pensioenleeftijd en andere bezuinigingen willen opleggen en zich daarbij beroept op een crisis die we niet hebben gemaakt is: deelnemen aan de omsingeling van de Nederlandsche Bank, op 26 september.

The C.N.V. Senior Service Network, CNVSSN, was established in 1992 by a group of senior service providers from the Central Naugatuck Valley of Connecticut who wanted to promote interagency cooperation, coordination, and communication among service providers and the community who participate in planning and delivery of social, legal, and health related services to the elderly of the Central Naugatuck Valley area.

The association doe this by:

a. linking providers together to improve resource sharing and mutual planning.

b. providing education to Network members on skills needed to integrate services and improve delivery of services.

c.advocating on behalf of the needs of elderly in the CNV area.

d. discovering overlapping services, identifying needs that are not being met, and exploring possibilities for further coordination.

e. Sponsoring community-wide events to reach out to seniors and their caregivers.

f. Establishing a resource base for professionals and their organizations who are new to the CNV region.

Membership in the association are provider organizations and agencies that serve the elderly.

The CNV meets the 2nd Wednesday of every month (except July & August) at 11:30AM.