Een versie van dit verhaal verscheen eerder in de Wegener-kranten

Het Belgische gehucht De Haan groeide in de Belle Epoque uit tot een mooie badplaats waar hoogbouw tot en met de dag van vandaag geweerd is. Tijdens twee evenementen, de Oude Klepper Parade en Trammelant, wordt de tijdteruggedraaid naar die mooie tijd rond het begin van de 20e eeuw.

door Boris Peters

In De Haan toont de Belgische kust zich van zijn mooiste kant. Wie het plaatsje binnenrijdt ziet meteen het verschil met de andere kustplaatsjes. In de Haan is het niet hoogbouw en glimmend glas dat de aandacht trekt maar witte villa’s uit de Belle Epoque en statige lanen. Met een beetje fantasie waan je je hier in de tijd rond het einde van de 19e, begin 20e eeuw.

Het was de stoomtramlijn van Oostende naar Blankenberge die het nietige vissersplaatsje in 1886 op de kaart zette. Al in juli 1888 opent Hotel du Coq-sur-Mer al eerste hotel van de nieuwe badplaats de deuren. Het in de stijl van een Engels Cottage gebouwd, met Franse invloeden en een vakwerkstructuur en doet tegenwoordig dienst als gemeentehuis. Ook nog in1886 verwerven twee ondernemers hier een concessie van de Belgische staat voor een groot gebied gelegen tussen de tramlijn en de kustlijn. De heren krijgen de grond voor 90 jaar in erfpacht en mogen de badplaats gaan ontwikkelen. Ze verkopen stukken grond aan particulieren, die er villa’s op bouwen.
Een wandeling door wat nog steeds bekend staat als ‘de Concessie’, is een wandeling langs prachtige villa’s die veelal uit de periode rond 1900-1930 dateren. Ze zijn gebouwd in een stijl waarin Engelse en Normandische bouwstijlen zijn verenigd met Art-Deco elementen. In combinatie met de groene omgeving, waarin het oorspronkelijke patroon van de duinen bewaard is gebleven, is het alsof je niet aan de Belgische kust maar in een veel zuidelijkere kustplaats wandelt.
Het basisontwerp voor de inrichting van De Haan werd gemaakt door de Duitse stedenbouwkundige Joseph Stübben. Hij maakte in opdracht van Koning Leopold II een plan voor De Haan met duidelijke regels waar iedereen zich aan moesten houden. Zoals ook nu nog goed te zien is, ontwierp hij een badplaats rondom een centrale ‘groene long’, hier ‘La Potinière’ genoemd, met tennisbanen en minigolf. Verder zijn er twee centrale assen en daaromheen een netwerk van kronkelende laantjes en glooiingen die het duinlandschap volgen. Strenge bouwvoorschriften, waaronder een verbod om in de hoogte te bouwen en regels voor eenheid in stijl, complementeren het plan uit 1912.
Vanaf 1981 krijgt een gedeelte van ‘de Concessie’ de status van beschermd dorpsgezicht. In maart 1995 wordt dat uitgebreid tot de hele concessie. Zelfs op de dijk is er hierdoor geen gebouw hoger dan vier a vijf verdiepingen; een waar unicum aan de Belgische kust.

Tramstationnetje

Hét beginpunt voor een bezoek aan Den Haan is het tramstationnetje. Niet alleen omdat hier de toeristische dienst is ondergebracht maar vooral vanwege de historische en architectonische waarde van het prachtige gebouwtje uit 1902. Zoals gezegd, betekende de komst van de tram het startschot voor de ontwikkeling van De Haan als badplaats. Het gebouwtje is het enige stationetje langs de hele kusttramlijn in de typische architectuurstijl met zowel Art-Nouveau invloeden -in de decoraties- als Engelse en Normandische invloeden in de bouwstijl. Het ligt bovendien aan de rand van het concessiegebied dat van de trambaan tot aan de kustlijn loopt.
De Belle Epoque-periode komt niet alleen terug in de kenmerkende witte villa’s maar ook in twee
jaarlijks terugkerende evenementen. Het eerste, Trammelant, wordt dit jaar op zaterdag 2 augustus georganiseerd in het gebied van ‘de Concessie’. Vanaf tien uur ’s ochtends oogt De Haan alsof de tijd is teruggezet tot de periode rond 1900, compleet met figuranten in kostuum. Er is er live jazzmuziek en wordt er in een honderdtal stalletjes brocante en etenswaren aan de man gebracht. In het gemeentehuis is er om 16.45, 17.45 en 18.45 uur een modeshow van historische kleren uit de periode 1885-1930 en tussen 1500 en 1900 uur kunnen bezoekers onder meer een Belle Epoque route volgen. Het muziekprogramma loopt door tot middernacht.
Zondag 24 augustus is er de Oude Klepper Parade, een dag waarop bezitters van oude motorfietsen uit Nederland, Duitsland, Frankrijk, België en Engeland zich met hun tweewielers van voor 1920 vanaf 9.30 uur voor het stadhuis verzamelen. Rond elf tuur klinkt dan het startschot voor rally door de polders van De Haan. Rond 16.00 uur worden de eerste deelnemers terug in De Haan verwacht waarna de rijwielen en hun, veelal in mooie kostuums gehesen, deelnemers opnieuw zijn te bewonderen.

Info:
Dienst voor Toerisme
Leopoldslaan 24
BE 8420 De Haan
Tel 0032 59 24 21 34
www.dehaan.be en www.dekust.org

In Vosseslag (gemeente De Haan ) vinden op zaterdag 9 augustus ook nog de Garnalenfeesten plaats. Er zijn demonstraties garnaalkruien en de vangst wordt gekookt op het strand wordt uitgedeeld. Het geheel wordt omlijst met een antiek- en brocantemarkt en afgesloten met vuurwerk op het strand.

DOWNLOAD:

De Haan

Deze schitterende Britse documentaire van Journeyman Pictures uit 2005 is verplichte kost voor iedereen die in Suriname geïnteresseerd is. Ze snijdt een heel gevoelig onderwerp aan: de nietsontziende roof van de natuurlijke hulpbronnen van Suriname, met winstbejag als enige motief. Traditionele marrongemeenschappen raken ontwricht en worden verdreven van hun gronden, de Amazone wordt elke dag kleiner, goudzoekers vervuilen de rivieren met kwik…

Boosdoeners zijn vaak buitenlandse bedrijven, zodat zelfs de Surinaamse staat er niet beter van wordt. Integendeel, de multinationals lopen met de grote winst weg.

Is Suriname op weg om een tweede Brazilië te worden?
Bekijk de documentaire hier.