For Old Snaggle Tooth, Charles Bukowski

I know a woman
who keeps buying puzzles
chinese
puzzles
blocks
wires
pieces that finally fit
into some order.
she works it out
mathematically
she solves all her
puzzles
lives down by the sea
puts sugar out for the ants
and believes
ultimately
in a better world.
her hair is white
she seldom combs it
her teeth are snaggled
and she wears loose shapeless
coveralls over a body most
women would wish they had.
for many years she irritated me
with what I consider her
eccentricities -
like soaking eggshells in water
(to feed the plants so that
they’d get calcium).
but finally when I think of her
life
and compare it to other lives
more dazzling, original
and beautiful
I realize that she has hurt fewer
people than anybody I know
(and by hurt I simply mean hurt).
she has had some terrible times,
times when maybe I should have
helped her more
for she is the mother of my only
child
and we were once great lovers
but she has come through
like I said
she has hurt fewer people than
anybody I know,
and if you look at it like that,
well,
she has created a better world.
she has won.

Frances, this poem is for
you.

—

And Yet the Books, Czeslaw Milosz

And yet the books will be there on the shelves, separate beings,
That appeared once, still wet
As shining chestnuts under a tree in autumn,
And, touched, coddled, began to live
In spite of fires on the horizon, castles blown up,
Tribes on the march, planets in motion.
“We are,” they said, even as their pages
Were being torn out, or a buzzing flame
Licked away their letters. So much more durable
Than we are, whose frail warmth
Cools down with memory, disperses, perishes.
I imagine the earth when I am no more:
Nothing happens, no loss, it’s still a strange pageant,
Women’s dresses, dewy lilacs, a song in the valley.
Yet the books will be there on the shelves, well born,
Derived from people, but also from radiance, heights

.

El paisaje no necesitaba nada excepto glorificación.
Excepto mensajeros reales que trajeran sus dones:
Un nombre con un atributo y un verbo inflexivo.
Si solamente preciosos robles copiosamente brillaran
Cuando nuestros bravos estudiantes, en un camino sobre el valle,
Pasean y cantan “La Oda a la Alegría “.
Si al menos un solitario pastor grabara cartas en una corteza.

El paisaje no necesitaba nada excepto glorificación.
Pero no existían mensajeros. Matorrales, oscuras gargantas,
Bosque colgando del bosque, pájaro de largo gemido.
Y quién aquí podría iniciar una frase?
El paisaje era, quien conoce, probablemente hermoso.
Allá abajo, todo estaba derrumbándose: las salas del castillo,
Las callejuelas detrás de la catedral, los bordellos, las tiendas.
Y ni un alma. Por tanto, de dónde podrían venir mensajeros?
Después de olvidados desastres, yo estaba heredado a la tierra,
Abajo, a la playa del mar y, arriba, a la tierra, al sol.

.
Czeslaw Milosz
El paisaje
.

“He ganado mi libertad, pero permítaseme no olvidar que cada día corro el riesgo de perderla una vez más”

Czeslaw Milosz en 1981

.

La muerte de un hombre es como la caída de una poderosa nación
Que tuvo valientes ejércitos, capitanes y profetas,
Y ricos puertos y barcos en todos los mares,
Pero ahora no socorrerá ninguna sitiada ciudad,
No entrará en ninguna alianza,
Porque sus ciudades están vacías, su población dispersa,
Su tierra que una vez proveyó de cosechas está saturada de cardos,
Su misión olvidada, su lengua perdida,
El dialecto de un pueblo puesto sobre inaccesibles montañas.

.

Czeslaw Milosz

La caída

In her CD teaching series Wild at Heart: Radical Teachings of the Christian Mystics, former-Carmelite-turned-desert hermit Tessa Bielecki offers a wealth of suggestions of books one can read to deepen a sense of who Christ is. This veritable library for Christian formation includes poetry, art books, lives of saints and mystics, and children’s stories. In other words, it’s not just a dry selection of commentaries on the Gospels, thank heaven. Indeed, it is such a wonderful list that I took the time to write down all her recommendations, and so I’m archiving it here (this is somewhat of a selfish exercise, for many of these books I myself am unfamiliar with, and so this list is in large measure a wish list for yours truly). Let me begin by recommending Wild at Heart itself: it’s a six-CD set that in many ways beautifully complements my forthcoming Big Book of Christian Mysticism: it celebrates Christian mysticism not as some interesting footnote to church history, but as a living, breathing, dynamic spirituality into which each of us are being called, here and now, in our own unique way of course. If you enjoy reading my blog, I think it’s safe to say you’ll enjoy Tessa’s CDs.

Once you get your hands on Wild at Heart you’ll find disc four to be filled with all sorts of interesting recommendations for further reading. Here is that list, for your browsing pleasure. The first eight titles include poetry, not all of which is necessarily Christian or even religious, but which can initiate us into the mystery and wonder that lies at the heart of an encounter with Christ. Then comes two books that feature images of Christ from around the world, that can help to liberate us from the idolatry of only envisioning Christ in our own image. Bielecki then turns her attention to Christian mystics and to Christian saints, noting that one way to deepen our intimacy with Christ is by learning more about the greatest lovers of Christ throughout history. Finally, she caps off her list by commending C. S. Lewis’s Narnia books, noting that his image of Christ as the wild lion, Aslan, can be particularly useful for those of us who lead overly domesticated lives.

With the poets, Bielecki only mentions the author by name, and so I’ve taken the liberty of selecting a work or two for each author that seems to best represent that particular poet’s work. Of course, if you are drawn to a particular poet, you may well wish to take your exploration further.

So here’s the list:

• Mary Oliver, New and Selected Poems: Volume One and Volume Two
• Denise Levertov, The Stream and the Sapphire
• Gerard Manley Hopkins, The Major Works
• Czesław Miłosz, Selected Poems
• Peggy Rosenthal, Divine Inspiration: The Life of Jesus in World Poetry
• Peggy Rosenthal, The Poet’s Jesus
• Peggy Rosenthal, Praying Through Poetry: Hope for Violent Times
• Peggy Rosenthal, Imagine a World: Poetry for Peacemakers
• Frederick Buechner, The Faces of Jesus
• Ron O’Grady, Christ for All People: Celebrating a World of Christian Art
• Harvey Egan, An Anthology of Christian Mysticism
• James Harpur, Love Burning in the Soul: The Story of Christian Mystics from Saint Paul to Thomas Merton
• Phyllis McGinley, Saint-Watching
• Robert Ellsburg, All Saints: Daily Reflections on Saints, Prophets and Witnesses for Our Time
• C. S. Lewis, The Chronicles of Narnia — incidentally, Bielecki strongly recommends that the Narnia books be read in the  order in which Lewis wrote them (beginning with The Lion, the Witch, the Wardrobe) rather than in chronological order according to the story (i.e., beginning with The Magician’s Nephew). Newer versions of the Narnia box set arrange the books in story-chronological order; but older, out of print boxed sets — like the one I’ve linked to here — arrange the books in the order written.

So there you go. Happy reading, and happy deepening of your intimacy with Christ.

Więcej filmów (a nakręciło się sporo) można pooglądać w kanale Instytutu Książki

.

Estuvimos paseando a través de los campos
en un vagón al amanecer.
Una herida rosa roja en la oscuridad.

Y de pronto una liebre atravesó la carretera.
Uno de nosotros la señaló con la mano.
Eso fue hace tiempos. Hoy ninguno de ellos está vivo,
Ni la liebre, ni el hombre que hizo el ademán.

Oh, amor mío, dónde están ellos, a dónde han ido?
El destello de una mano, la línea de un movimiento,
el susurro de los guijarros.
Pregunto no con tristeza, sino con asombro.

.
Czeslaw Milosz
Encuentro
.

translated by anthony milosz

On the day the world ends
A bee circles a clover,
A fisherman mends a glimmering net.
Happy porpoises jump in the sea,
By the rainspout young sparrows are playing
And the snake is gold-skinned as it should always be.

On the day the world ends
Women walk through the fields under their umbrellas,
A drunkard grows sleepy at the edge of a lawn,
Vegetable peddlers shout in the street
And a yellow-sailed boat comes nearer the island,
The voice of a violin lasts in the air
And leads into a starry night.

And those who expected lightning and thunder
Are disappointed.
And those who expected signs and archangels’ trumps
Do not believe it is happening now.
As long as the sun and the moon are above,
As long as the bumblebee visits a rose,
As long as rosy infants are born
No one believes it is happening now.

Only a white-haired old man, who would be a prophet
Yet is not a prophet, for he’s much too busy,
Repeats while he binds his tomatoes:
There will be no other end of the world,
There will be no other end of the world.

Warsaw, 1944

I can hardly believe it thanks to the way my year started, but I almost think I have a shot at this 52 Books in 52 Weeks goal.  I’ve gotten behind on reviews here, since a lot of books I’ve been reviewing for Tales From the Hollow Tree anyhow, and my life has gotten sadly chaotic lately—not that that’s much of an excuse, life has a tendency to do that every time we turn around, doesn’t it?

I’ve worked myself up to having read 4o books this year, though, just a dozen books shy of my ultimate goal—with that exact number of weeks left, as a matter of fact, so you see, I really do have a chance here, especially since I’m well on my way through a few books at this very moment.  I’ll let you wander over to the Hollow Tree if you want to read about YA Fantasy books, but these are a few of the other things I’ve been finishing off lately:

Anne of Windy Poplars by L.M. Montgomery

Still really enjoying browsing slowly through the Anne books.  This was about the point where my attention would wander when I was younger—Gilbert wasn’t in it at all, and in my first, single-track-mind reading of this series, that was all I wanted to pay attention to.  It amazes me how many kinds and types of people L.M. Montgomery was able to write, though.  The latter part of this book, especially, feels like little more than a sampling of every-day humanity, though, and I think that’s why Montgomery’s books are as lasting as they are, because people don’t really change all that much, and Anne’s view of the sweet to the absurd is such a clear, kind way.  It’s like what I heard the actor who played Kirk (the town oddity) on Gilmore Girls say once about the creator, Amy Sherman-Palladino, that she loved each one of the characters, even the odd ones, and that’s what made the characters so great.  I think the same is true for Montgomery.  She and Anne both love the range of humanity they’re presented with, and it shows.

A Book of Luminous Things edited by Czeslaw Milosz 

I’ve been trying my best to get back into reading poetry this year. In fact, the only New Year’s Resolution that I can actually remember, was to read a poem a day.  I failed pretty miserably in this, considering  Milosz’ book is the same one I cracked open on January 1st and it took me until mid-September to finish reading through it.  I’m glad I finally did, though.  This book was given to me in high school as a Christmas present from a good friend of mine, and every once in a while I’d open it up and read a poem or two, but I’d never have the forethought to actually read the thing through, which is a shame, because it is organized beautifully.  This was, quite honestly, the first collection of poems I’ve read straight through that wasn’t from a single author, but Milosz has it divided into segments, or “chapters” with introductions, that make it a truly enjoyable read.  I admit, too, that part of my love for it has to do with the fact that so many of the poets included are California poets, and there’s a certain flavor to Californian poetry that simply doesn’t  come from anywhere else, just like there’s a flavor to Russian novels or Italian opera.  It just is.  And that little taste of California is something that I always have, and always will love.

The Time Traveler’s Wife by Audrey Niffenegger

I had to give in to this one, once I saw the commercials for the movie start to show. The idea was to read it in time to see the film, and while I did that, I haven’t seen the movie yet.  That’s okay with me, though, I’m sure I will in time.  This book… hm.  I can understand completely why so many people recommended it so highly to me, because it’s a beautiful read.  I enjoyed just about every moment of it, because it swallows you up and keeps you in Clare and Henry’s world pretty fully, and Niffenegger’s handle of language and even more so of the timelines involved in the story—an impressive feat in and of itself.  I have to confess myself a little disappointed by the ending, though—I can’t tell you exactly what disappointed me, as it’s a big-time spoiler, but let’s just say I would have hoped more for Clare.  Really a gorgeous book, though, all in all, and definitely worth the read.

Austenland by Shannon Hale

This was one of those books that I was dying to read when I first heard about it… but then I kept passing it up at the bookstore for other things.  Or maybe I’m the only one who ever does that.  I admit, being broke and book-loving does not always mix supremely well together, so sometimes I run into conundrums like this.  The minute I saw this at the library, though, I snapped it up as quickly as I could.  I was due for some Austen-spin-offy fiction, having just read through the gamut of the master herself, and this fit the job nicely.  It was a bit odd that the focus was so much on Colin Firth as Darcy, rather on Darcy as Darcy, (like the outtake from Bridget Jones’ Diary where Bridget interviews Colin Firth as Colin Firth—if you haven’t watched it, I highly recommend) but maybe I only feel that way because I think Mr. Firth is much more like Darcy in the book in… well, almost every P&P-ish adaptation movie I’ve seen him in, than he is in the actual BBC production.  But that’s just my own personal thing. I can’t get too excited about Dracy jumping into a lake—I thought that scene was actually pretty silly.

Really, though, this was a fun book, all about a girl who treats every relationship (even the passing, childhood ones) as if they’re going to end up at the alter, and the Darcy-esque fellow she snags by the end is a perfect combination of stuffy and sweet.

Now I’m going to duck and hide as all the BBC Pride and Prejudice fans throw old vegetation at me.  Ah well, I stand by my words.  Colin Firth continues to get better and better, that’s all I’m saying.

Die New York Times veröffentlicht einen AP-Artikel, der so beginnt:

Herta Müller, eine wenig bekannte, in Rumänien geborene Autorin, die wegen der kritischen Darstellung des Lebens hinter dem Eisernen Vorhang verfolgt wurde, gewinnt den Literaturnobelpreis 2009 – eine Auszeichnung, die auf den 20. Jahrestag des Zusammenbruchs des Kommunismus verweisen soll.

Die Entscheidung wird die Kontroverse um die Tendenz der Akademie beleben, den Preis an europäische Autoren zu vergeben.*

Nunja – wer etwas “wenig bekannt” nennt, verortet sich selbst. Ich will mich ja nicht mit Amerika vergleichen: mir ist der Name ein Begriff, seit ich in den 70er Jahren zum erstenmal einen Satz von ihr in einer rumäniendeutschen Zeitschrift las. Eine irre, elektrisierende Prosa! Von deutschen Zeitungen jedenfalls erwarte ich zuversichtlich, wenn ein in Deutschland wenig gedruckter Autor ausgezeichnet wird, was schon vorgekommen ist, daß sie nicht nörgeln, sondern erschrocken sagen: O, das müssen wir schnell nachholen! In den Staaten ist man nicht so zimperlich:

Der allgemeine Konsens in den letzten Jahren [allgemein-amerikanisch, soll das heißen!] sei, daß der Nobelpreis ein “Witz” sei, wie Roger Straus, Ko-Gründer von Farrar, Straus and Giroux einmal sagte, oder, wie es Charles McGrath, früherer Herausgeber der New York Times Book Review, diplomatischer ausdrückte, ein “großes Mysterium”. / L&Poe 2006    Okt #37.    Nobelwetten und Damenfußball

Weiter hieß es in dem damaligen Bericht über amerikanische Reaktionen:

Der ideale Kandidat für den Nobelpreis wäre eine Lesbe aus Asien, so zitiert der Meinungs-Leader (bzw. seine Autorin),  und deutet gar an, Czeslaw Milosz 1980 und William Butler Yeats 1923 hätten den Preis primär aus politischen Gründen bekommen.

* Also Europäer wie Nagib Mahfus, 1988 (Ägypten), Octavio Paz, 1990 (Mexiko), Nadine Gordimer, 1991 (Südafrika), Derek Walcott, 1992 (Karibik), Toni Morrison, 1993 (Afro-USA), Kenzaburo Oe, 1994 (Japan), Gao Xingjian, 2000 (China – nach offiziell chinesischer Ansicht aber Franzose), V. S. Naipaul, 2001 (Karibik), J. M. Coetzee, 2003 (Südafrika),  Orhan Pamuk, 2006 (Türkei), Doris Lessing, 2007 (Britin, geboren in Iran). Irgendwie stimmts schon – nicht nur bei Pamuk.

In dem Roman “Tal der Issa” des polnischen Nobelpreisträgers Czesław Miłosz lese ich:

Die Besonderheit des Issatals liegt in der Zahl seiner Teufel. Sie ist dort größer als sonstwo. (…) Es ist wahrscheinlich, daß die Teufel, da sie die abergläubische Bewunderung des Volkes für die Deutschen kennen – Menschen des Handels, der Erfindung und der Wissenschaft –, sich mehr Ansehen zu geben versuchen, indem sie sich wie Immanuel Kant von Königsberg kleiden. Nicht umsonst ist an der Issa der andere Name für unheimliche Macht Niemczyk* – der bedeuten soll, daß der Teufel auf der Seite des Fortschritts ist.

Czesław Miłosz: Tal der Issa. Leipzig u. Weimar 1988, S. 8

*) Diminutiv von “Deutscher”

On the Nature of Daylight (The Blue Notebooks, Max Richter)

Uma descoberta muito recente que me tem acompanhado nos momentos de escrita. Max Richter é um compositor alemão que vive no Reino Unido. O currículo é longo. Mais recentemente compôs a banda sonora que acompanha o documentário animado A Valsa com Bashir, do cineasta israelita Ari Folman.

Em The Blue Notebooks, ouvimos Tilda Swinton a ler pequenos excertos de textos de Kafka e Czeslaw Milosz, acompanhada pelo ruído soturno de uma máquina de escrever. Um disco indispensável para qualquer dia da semana, mas que ao domingo sabe ainda melhor.

9 August 2009

I’ve been accused at various times in my life, by well-meaning loved ones, of lacking ambition.  My bank account, my networking skills, my life goals (or lack thereof) might corroborate these accusations.  But after years of living (anxiously) with my head always in the future, never in the present, something clicked at some point (ok, actually, something crashed), and  I realized, in the words of the poet Czeslaw Milosz: Only this is worthy of praise: the day.

It’s not that I don’t have goals; it’s just that these days, my goals are small, modest.  Grow enough cucumbers for pickles throughout the winter; run three miles in under 30 minutes; post on your blog at least three times a week; make it to February without missing a house payment; read Kierkegaard.  It’s not much, but it’s a good life — hard-earned, I dare say, and built with care.

And, of course, central to this life is the writing.  The writing goals are perhaps the most ambitious, even as they are relatively modest as well.  As I prepare for the release of Long for This World in March, I ask myself, “What is success?”  What do I hope for, what will I work toward?  In my mind, I suppose there is a kind of abstract threshold  I hope to cross; one that enables me to continue achieving my small goals.  Making my house payments, for instance.  Having time to grow vegetables.

But these are “business” goals.  Artistically, my ambition seems to grow every day.  Simply put: write a good novel.  Write a very good novel.  Write a very very good novel.  The word count on Sebastian & Frederick is now just over 65,000.  I’ve had a good few days to step back and look at structure and characterization, and a wave of panic struck yesterday: God, this thing is ambitious.  I looked through my notebook, the one I’ve been keeping for two years as I’ve worked on this draft, and part of me thinks: Who am I kidding?  Can I pull this off?  Will I?  How will I resolve all these issues, how will I weave the threads?  Who are these characters? 

But how else could it be?  For those of you would-be fiction writers out there, you know that the impossibility of the work is part of what keeps us going.  The sculptor Henry Moore said this — that the definition of contentment is having a goal that is impossible to achieve.  Writing a novel — a good one — is such a goal, I think.  

So here I thumb my nose, good-heartedly, at my (also good-hearted) accusors: how’s that for ambition.

Krajowcy, o których tak chętnie rozpisywał się Miłosz, i o których można przeczytać w esejach Tomasza Venclovy wydawali mi się zawsze sympatycznym i wyjątkowo ciekawym środowiskiem, choć nielicznym, grupą marzycieli, Don Kichotów oderwanych nieco od rzeczywistości. Nie mieli poparcia ani w masach, ani w eilicie, bo te w przedwojennym Wilnie miałyby być w większości raczej nastawione nacjonalistycznie, a i same mniejszości podchodziły do nich nieufnie. Litwini, których w Wilnie było wówczas niewielu, pewnie nie więcej niż 2 – 3 %, a przede wszystkim Litwini z Litwy tzw. Kowieńskiej stawiali na państwo niezależne, samodzielne, a nie jakieś mgliste koncepcje federacyjne czy odrodzeniowe odnośnie Wielkiego Księstwa Litewskiego. Piłsudskiemu marzyła się federacja Litwy, Białorusi i Ukrainy z Polską, wszystkie te kraje miałyby w niej być równorzędnymi podmiotami, ale jego marzenia spełzły na niczym. Nie warto wspominać o sprzeciwie endeków, bo ten był oczywistym, ale ilu tak naprawdę zwolenników podobnej idei znalazłoby się w samym obozie tzw. piłsudczyków? Jak wpływ na poparcie społeczne wobec Piłsudskiego miałaoby konsekwentne forsowanie jego marzeń? Nie warto o tym dywagować, bo i tak pokój ryski z 1921 r. przekrełśił możliwość tworzenia takiej federacji. Krajowcy w tej nowej rzeczywistości rozważali jakąś autonomię dla dawnych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego, część z nich poczuła się bardziej Litwinami niż Polakami, inni dostrzegali lokalny koloryt, a lokalną tożsamość postrzegali jako dużo bardziej wartościową od tej z ziem dawnej Korony.

Czy dziś krajowcy znaleźliby kontynuatorów swoich idei? Czy ma sens mówienie współcześnie o krajowcach? Kim mieliby być?

Gdyby tacy się znaleźli to z pewnością musieliby uszanować prawo Litwinów do posiadania własnego państwa z pełnoprawną stolicą w Wilnie, nie powinni roić żadnych marzeń o federacji, co innego o sojuszu, jakby go nie nazywać czy strategicznym czy jakimkolwiek innym. Podobnie rzecz się ma z Białorusinami czy Ukraińcami.

Współcześni krajowcy dostrzegaliby wartość i piękno kultury, krajobrazu oraz tego, co dobre i nowe, a co wyrosło na gruzach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Nie wyobrażam sobie by mogli nie uczyć się języków swoich sąsiadów, którzy niejednokrotnie świetnie znają ich rodzinny język. Poza tym czy można zachwycać się historią i kulturą Litwy czy Białorusi i nie próbować nawet poznać melodii tych pięknych języków?

A może dziś nie warto już zabawiać się w takie sentymentalne stowarzyszenia, środowiska, grupy? Jesteśmy odrebnymi narodami, tworzymy odrębne państwa, realizujące twardo swoje cele i interesy? A przeszłość, jakieś historyczne czy kulturowe więzy to tylko mgliste mrzonki, które na chwilę obecną nie stanowią żadnej wartości? Podążamy swoimi drogami i na własną rękę? A jeśli się sobą interesujemy to tylko powierzchownie, w celach ekonomicznych lub turystycznych. W zależności od kursu waluty przyjeżdżamy do siebie wzajemnie na zakupy, zatrzymujemy w uzdrowiskach, kurortach, zachwycamy architekturą, ale już niekoniecznie tym, co się u nas dzieje współcześnie, albo tym co się między nami działo w historii? Nie znamy naszych kultur, naszych obecnych problemów, bo te nas zwyczajnie nie interesują.

Kim więc by byli dziś krajowcy? Jak by zmieniły się ich idee? Czy w ogóle warto kontynuować ich myśl?

Miłosz bardzo obrazowo scharakteryzował uczucie towarzyszące mi od zawsze. Uczucie, którego nie mogę się wyzbyć i… chyba nigdy już mi się to nie uda.

Czesław Miłosz

Gdziekolwiek

Gdziekolwiek jestem, na jakimkolwiek miejscu
na ziemi, ukrywam przed ludźmi przekonanie,
że  n i e  j e s t e m  s t ą d.
Jakbym był posłany, żeby wchłonąć jak najwięcej
barw, smaków, dźwięków, zapachów, doświadczyć
wszystkiego, co jest
udziałem człowieka, przemienić co doznane
w czarodziejski rejestr i zanieść tam, skąd
przyszedłem.

[w:] Czesław Miłosz, TO, Wydawnictwo Znak, 2001

 In a recent post, I outlined how the July/August 2009 issue of Poetry, though officially the Flarf/Conceptual Poetry issue, also is, like so many other issues of Poetry, the turn issue.  That is, though unacknowledged, Poetry actually features a large number of poems that themselves feature turns.

This situation is not at all unique to Poetry.  Turns are virtually ubiquitous in poetry, but we (poets, critics, teachers, readers) have barely attended to them.  It’s for this reason that one of the tasks of this blog is to point out some of the discussions of turns that do occur–especially those discussions, like the recent issue of Poetry, in which the turn is present but not named.  We need to see how much we in fact do focus on the turn so that we can become conscious of our attention, and so that we can be encouraged to think more deeply about the role of the turn in poetry.

One of the poems in the recent issue of Poetry that employs a distinct turn is “Perishable, It Said,” by Jane Hirshfield.  While I don’t think it is accurate to say that some poets are poets of the turn more than others, there do seem to be some poets (A. R. Ammons, Billy Collins, Rae Armantrout, and Jorie Graham, to name a few) who are really taken by the turn, and employ it often in significant ways in their poetry and, at times, criticism.  Hirshfield, also, is this kind of poet…and critic: turns often are significant features of the poems Hirshfield discusses in her criticism, though they typically are not remarked upon in her commentary on those poems.

This certainly is the case with Hirshfield’s essay “Poetry and Uncertainty” (from The American Poetry Review 34.6 (2005): 63-72).  In this essay, Hirshfield considers the ways in which poetry incorporates and communicates uncertainty.  Though Hirshfield never mentions the turn as one of the key tools for such undertakings, it is clear that the turn is central in these efforts.  Of the eleven poems Hirshfield cites in full, nine contain clear and significant turns.  These poems are:

“It is true…,” by Izumi Shikibu (click on the link, and looking under “Gate 1. Permeability”);

“Poetry Reading,” by Anna Swir;

“When I Heard the Learned Astronomer,” by Walt Whitman;

“Encounter,” by Czeslaw Milosz;

“They spoke to me of people, and of humanity…,” by Fernando Pessoa (see p. 85);

“A Great Tranquility: Questions and Answers,” by Yehuda Amichai;

Ode I. 11 (“Leucon, no one’s allowed to know his fate…”), by Horace (located under “Gate 4. Horace’s Zen”);

“This may be the last day of my life…,” by Fernando Pessoa (on p. 92); and

“The Fly,” by Miroslav Holub

Though Hirshfield does not discuss the turn, the turn is implicit in her discussion of these poems when she notes their connection to jokes, stating, “[A] good poem, like a good joke, doesn’t allay anxiety with answers–it startles its readers out of the general trance, awakening an enlarged reality by means of a close-paid attention to its own ground.”  Jokes, of course, have clear turns in them: from set-up to punch line.  And Hirshfield acknowledges that poems often have this kind of movement, leaping from ground to larger reality, from trance to wakefulness–maneuvers that are featured in the Ironic Structure and the Dream-to-Waking Structure discussed on this blog.  (Hirshfield in fact notes that irony is at work in a number of the poems she cites, stating, “This is why lyric poems are so rife…with irony–good poems undercut their own yearning to say one thing well, because to say one thing is simply not to say enough.”)

Clearly, the turn is present, if largely unacknowledged, in Hirshfield’s essay–but why is this important to recognize?  The answer is simple: descriptive accuracy.

Hirshfield’s essay not only tries to show the relations between poetry and uncertainty but also wants to offer some insights into how good, moving poems are made out of such relations.  For example, Hirshfield states, “The making of good poetry entails control; it also requires surrender and a light hand.”  However, upon seeing how centrally the turn is featured in the poems she presents and how the turn is implicit in so many of her remarks on those poems, it seems that Hirshfield also could say: the making of good poetry entails a knowledge of turns, and skill in employing them in your poems.

Of late I have been reading: D. H. Lawrence’s Studies in Classic American Literature (a mad but brillant book), George Steiner’s little book on Martin Heidegger, Ludwig Tieck’s Franz Sternbalds Wanderungen, To Begin Where I am: Selected Essays by Czeslaw Milosz, And What Coleridge Thought by Owen Barfield, Witold Gombrowicz’s Polish Memories, and the St. Petersburg Dialogues of Joseph de Maistre.

I write to you from the South Island of New Zealand where the recent huge earthquake resulted in 4 kilometers being added to the South Island in the direction of Australia. From here I will also be reporting on India’s launch of its first nuclear submarine. Max Klinger is in the Marianas Trench. Ekaterina Degout is in Moscow trying to figure out what is going on in regard to historical writing about the Second World War, and also to see if Joseph Stalin actually receives the highest vote for greatest Russian of all time, Stalin being of course a Georgian.

Thomas Shadewell has remained on Guam Island and is ably keeping the lid on as well as closely watching developments in regard to North Korea and its nuclear fire-works.

My best regards,
Christian Grabbe
Der Zuschauer

Our sunday poem is by Nobel Laureate Czeslaw Milosz:

The word Faith means when someone sees
A dew drop or a floating leaf, and knows
That they are, because they have to be.
And even if you dreamed, or closed your eyes
And wished, the world would still be what it is,
And the leaf would still be carried down the river.

It means that when someone’s foot is hurt
By a sharp rock, he also knows that rocks
Are there so they can hurt our feet.
Look, see the long shadow cast by the tree;
And flowers and people throw shadows on the earth:
What has no shadow has no strength to live.

source: Bly, R., Hillman, J., & Meade, M. (1992) (eds). The rag and bone shop of the heart: poems for men. HarperCollins, p.275. image: “The wanderer above a sea of fog” by the German painter Caspar David Friedrich (1774-1840).

Nobel Laureate Czeslaw Milosz (1911-2004) edited the anthology The Book of Luminous Things: An Intertnational Anthology of Poetry (Harvest Books, 1998), which remains in print.  As amazon.com notes, Milosz,  in his introduction to the anthology, describes the book as having gathered poems that are “short, clear, readable, and…realistic, that is, loyal toward reality and attempting to describe it as concisely as possible.”

Pierwszego dnia spływu kajakowego Brdą z Rytla do Woziwody potrafiłem się skupić na wszystkim innym, tylko nie na machaniu wiosłem. Tyle rzeczy mnie rozpraszało. Świat istnieje i rozprasza. Wierny jestem obserwacji, która przekłada się na banalny – chwilami – zachwyt, owe ochy i achy. Świat przyrody rozprasza tym bardziej, mnie z pewnością. [Tydzień po powrocie, kartkując „Nieobjętą Ziemię” Miłosza, szukając zupełnie innego fragmentu, przypadkiem natykam się na fragment: „Przyroda mnie szybko nudzi, a nuda i mdłości to prawie to samo. (…)Ależ przedmiotem mojej kontemplacji nie była przyroda”, a moim była i jest. Miłosz do obserwacji i rozpamiętywania przedkłada teatr przestrzeni społecznej nad teatr przyrody, ja nie widzę specjalnej różnicy.] W pewnej chwili, po prawej stronie, kątem oka, dostrzegam błękitny błysk, śmigającą błyskawicę, czyli pędzącego zimorodka. Z wrażenia moczę wiosło z tej strony, przestaję nim machać, kajak szybko skręca, grozi, że ustawi się w poprzek nurtu, a wtedy łatwo się wywrócić, zza pleców słyszę: „Koniecznie włącz w głowie guzik”. Wyciągam wiosło z wody, ale nie macham, śledzę wzrokiem ptaszka. Jest cały czas jakieś 15 metrów przed kajakiem. Gdy już wydaje się, że zobaczę go z bliska, on nagle podrywa się do lotu, leci kolejne 15 metrów do przodu i siada przy brzegu na wystającej z wody gałęzi. Taka zabawa w kotka i myszkę trwa jakiś czas, w końcu odlatuje tak daleko, że już go nie widzę, że już go nie mogę śledzić. Za to od tego nieoczekiwanego spotkania śledzę wzrokiem brzeg po prawej i po lewej, mając nadzieję, że pojawi się inny zimorodek. I faktycznie, jakieś 4-5 km dalej jest. Znów błękitny błysk śmigający tak szybko, że nie jestem w stanie mu się dokładnie przyjrzeć. Ponieważ zimorodek jest małym ptaszkiem wielkości wróbla, ale jeśli wróbel jest szarym kieliszkiem, to o zimorodku tego powiedzieć się nie da. Jest najbardziej kolorowym i pięknym polskim ptakiem. Jego skrzydła i główka są niebieskie, prawie błękitne, chwilami turkusowe, metalicznie opalizujące. Policzki i podgardle ma białe. Natomiast brzuch ma cynamonowy, czy też raczej rdzawoczerwony, niczym zachodzące słońce. Być może po to, aby małe rybki, które łowi, myślały, że to zachodzące słońce przelatuje nad rzeką, a nie myśliwy, który swoim prostym i mocnym dziobem za chwilę wyłuska je z wody. Obserwując tego drugiego zimorodka, znów się wyłączyłem. Znowu trzeba było przywrócić mnie rzeczywistości zdaniem: „Czas najwyższy byś się już włączył”. Już na brzegu. Stojąc z Darkiem na moście, rozmawiamy o zimorodku, o tym jaki to piękny ptak, o tym, że nazwa jest błędna, bo powinien nazywać się ziemiorodek, czy też ziemorodek, jako że jego nora-gniazdo, które zwykle wykopuje w skarpie nad rzeką, może mieć do metra głębokości, że okres lęgowy trwa od kwietnia do lipca, że poza tym okresem żyje samotnie, że nie odlatuje do ciepłych krajów, dlatego żyje nad rzekami o wartkim nurcie, które nie zamarzają zimą. To wszystko mówi Darek, ja opowiadam o „pochodzie ptaków” z obrazu „Ogród rozkoszy ziemskich” Hieronima Boscha, bo zimorodek jest w nim umieszczony na pierwszym planie ptasiej procesji, dumnie wyprostowany, za nim dudek, wilga, szczygieł i inne ptaki. Ze wszystkich staram się przypomnieć sobie chrześcijańską symbolikę tego ptaka. Nie udaje mi się, obiecuję, że sprawdzę po powrocie i napiszę mu w mailu. Następnego dnia wypływając z Woziwody, obmyśliłem sobie, że dziś cały dzień aż do Wymysłowa będę wypatrywał zimorodków. Pilnie obserwowałem brzegi. I udało się. Przyłapałem jednego na tym, gdy nurkował, niczym japoński pilot kamikadze, w rzece, a potem wyskoczył z niej, jak oparzony i usiadł na pniu. W dziobie miał dość dużą, w porównaniu z nim, rybkę, pewnie ciernika, który się szamotał i starał się wyrwać z silnego uścisku długiego dzioba. Pewnie dlatego, ów zimorodek jakby wypluwając rybkę z dzioba, szybkim gestem uderzył nią o pień. Usłyszałem, albo wydawało mi się, że usłyszałem, płaski dźwięk, potem rybka leżała już spokojnie (martwa? ogłuszona?), ptak sprawnie pochwycił ją w dziób i uleciał ponad skarpę, pewnie do gniazda. Następnego zimorodka przyuważyła A. Siedział na gałęzi, która wystawała nad rzekę. Oboje, jak na komendę, przestaliśmy wiosłować, poruszać się, oddychać. Pozwoliliśmy, aby nurt nas niósł. Udało nam się do niego zbliżyć na jakieś półtora metra. Z racji tego, że siedziałem z przodu, byłem bliżej. Ptak przez pewien czas przyglądał nam się lewym okiem, jakby się zastanawiając, czy jesteśmy dla niego zagrożeniem, czy też może jesteśmy granatowym pniem, który płynie z nurtem. Wybrał pierwsze rozpoznanie. I bardzo, bardzo szybko odleciał. Po tym odwróciłem się do A. i podniecony zacząłem opowiadać o tym jak wyglądał, jakby ona sama go nie widziała. „Może zacznij już w końcu pedałować swoim wiosłem”, usłyszałem, było to dla mnie przysłowiowe wiadro zimnej wody, ale rzeczywiście musiałem zacząć manewrować, bo nurt nas znosił w stronę prawego brzegu, gdzie już czekały jakieś kłody i pniaki, skore pomóc nam w wywrotce. [W tym miejscu mała dygresja dla Darka. Wiesz, gdy wróciłem do domu, to przez kilka dni nie dawało mi spokoju pytanie: Co w symbolice chrześcijańskiej znaczy zimorodek? Musiałem się dowiedzieć. I okazuje się, że jest wielkie pomieszanie z poplątaniem. Ojcowie Kościoła zaanektowali i przerobili na swoje potrzeby grecki mit dotyczący tego ptaka. W starożytnej Grecji wierzono, że księżniczka Alkione, jedna z Plejad i córka króla wiatrów Eola, została zmieniona w zimorodka, aby mogła szukać nad brzegami swego męża i kochanka. Dodatkowo w czasie zimy Morze Egejskie na 40 dni się uspokaja, podobno po to, by wylęg zimorodków mógł przebiegać niczym niezakłócony. I pewnie stąd interpretacja polegająca na tym, że jeśli Bóg opiekuje się małym ptaszkiem, to tym bardziej roztacza opiekę nad ludźmi, którzy znajdują się w niebezpieczeństwie, że nie zostawia ich samych sobie, ale ma na nich baczne oko, oko opatrzności – myślę, że to rozpoznanie nawiązuje do przypowieści opisanej w Ewangelii Matusza 6: 25-34. Czy o to chodziło Boschowi, gdy malował swojego dumnego zimorodka na obrazie „Ogród rozkoszy ziemskich”? Nie wiem. W tym miejscu chciałbym przypomnieć tobie wiersz Miłosz pod tym samym tytułem co obraz, pisze w nim: „Wierzchem na ptakach, czując pod udami miękkie pióra./Na szczygłach, wilgach, zimorodkach,/To znów przynaglając do biegu lwy, jednorożce, leopardy(…)/Okrążamy wszechobecne życiodajne wody(…)”.]