WINTER

Het laatste blad valt.

Kale staken steken uit.

De winter steekt op.

Herman Van Rompuy

(Portrettekening Anne Van Herreweghen) 

Begin december toonde ik een wintergedicht van Bart FM Droog. Het nieuws van de dag voert me naar nog een wintergedicht, een haiku van de nieuwe ’redder des vaderlands’, formateur Herman Van Rompuy. Sinds gisteren zijn we even oud … Maar even bedachtzaam? Men rekent op het ’rustige’, ‘chaosvreemde’ verstand van deze man die naast een economische ook een filosofische opleiding kreeg. Er komt nu gauw een nieuwe, duurzame (?) regering, voorspelt men.                                             

Herman Van Rompuy wordt de nieuwe premier, voorspelt men. Zal hij nog tijd over hebben om haiku’s te dichten, een gedicht van de week te kiezen, gouden woorden te publiceren, boeken aan te prijzen, m.a.w. zijn blog bij te houden? Ik durf te voorspellen van wel: er is voor hem volgens hem ook een leven naast de politiek, zeggen de media. En Herman Van Rompuy is lang niet de enige politicus met een creatieve pen en ‘literaire’ ambities. (En dan laat ik in deze post hun redenaarstalent nog buiten beschouwing.) Gisteren nog hoorde ik minister-president Kris Peeters in een radioverhaal niet zonder fierheid vertellen over het boek waaraan hij met veel zorg werkt.

Mijn vraag van de dag aan de formateur-dichter

Die haiku van de 21e eeuw, ik bedoel de 160, de sms-gedichtvorm van Sofie Cerutti op www.precies160.nl, zou dat niets voor u zijn, mijnheer de formateur? De hedendaagse variatie op een ‘oude’ vorm. Ik durf te voorspellen dat de 160 u precies past. Trouwens, uw collega-politicus  Frank Vandenbroucke kan zo’n sms-gedicht ook appreciëren. Hij was zo’n twee jaar geleden ‘Gouden Jurylid’ in onze 160-gedichtwedstrijd op deze blog. Maar of hij u over de schreef kan halen?

Bij dezen wens ik de dichtende formateur alle goeds!  Met een zucht van verlichting het nieuwe jaar in … ? Met een schone lei naar een nieuwe doorstart? En met een nieuwe dichtvorm naar zijn literaire toekomst?

Zou hij vandaag toch niet liever de schaatsen hebben aangebonden, nu het ook op de Kalmthoutse Heide vrieswintert?

• Wieowie is de schilder die op 7 juli 1887 in Vitebsk geboren werd … Deze zomervakantie heeft hij een mooie tentoonstelling in Nice (23 juni – 13 oktober 2008): wie is toch die schilder aan het venster?
• Karin Bogaarts-Ros schreef het sms-gedicht, de 160 van de dag. Ik waardeerde hem met vijf sterren op de 160-poëziesite van Sofie Cerutti!

• Van sterren gesproken: ook voor Willy Vermaelens zeer druk gedownloade  schoolkalender 2008-2009 klikte ik op de vijfde ster op de lerarensite KlasCement! 10/10! Of 100/100!
•    In deze Zomer van het Spannende Boek viel ook al een internationaal beroemd ’slachtoffer’. Vandaag werd het overlijden bekend van misdaadauteur en avonturier Janwillem van de Wetering. Wat een leven! Alle zeeën heeft hij bevaren en alle werelddelen bewoond. Varen, vliegen, schrijven, rituelen beoefenen … Ook als non-fictie-auteur was hij bekend, o.a. met een autobiografische zentrilogie. In 2004 was Van de Wetering te gast bij de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS): To Infinity and Beyond is hier nog te bekijken. In de Engelstalige Wikipedia is zijn lemma al bijgewerkt met zijn sterfdatum, maar in het artikel staat nog te lezen ” … he currently lives in Maine”. Op het moment dat ik dit schrijf en nog even terugklik, merk ik dat de aanpassing al is gebeurd naar ” … he lived (…) most recently in Maine” … Zo bijdetijds kan alleen Wikipedia zijn, een informatiebron waarvan ik een vurige gebruiker ben, en dus een heftige tegenstander van ‘raspessimist’ Andrew Keen, de man van de ‘apencultuur’. Een mooi in memoriam-portret van Janwillem van de Wetering verscheen al op Flickr, in een photostream van de VIP birth- and deathdays.
• Toevallig op zoek naar het Woord van de Dag?  … Hier wordt het op je netvlies gebrand of in je oor gefluisterd …

Literatuur, poëzie, kunst en cultuur, internet en onderwijs: het zijn kernwoorden die in de woordenwolk van deze blog blijven oplichten. Tja, het blogbloed kruipt waar het niet gaan kan en oude literatuur- en onderwijsliefde roest niet.

Sofie Cerutti www.precies160.nl 31-01-2008

 

 

     poetika2.0 @ Sofie Cerutti van www.precies160.nl

In eeuwige dankbaarheid blog ik jou voor deze 160 La Salsiccia d’Oro toe! Jij met je 160 stonden immers mee aan de wieg van dit leerblogje dat een jaar geleden voor Gedichtendag 2007 startte met een 160-gedichtwedstijd door 5 so (nu 6 so) Gedicht verzonden! Jij maakte ook deel uit van de Gouden Jury van die wedstrijd, samen met Yella Arnouts, Frank Vandenbroucke (de minister) en Martijn Nicolaas.

De prijswinnaars van Gedicht verzonden waren Johan Deceuninck, Gianni Aerts en Dieter De Bakker!

   Veel succes ook met je debuutbundel 160 tekens (inclusief wit) en je te verschijnen bloemlezing, einde april 2008 i.s.m. Amsterdam Wereldboekenstad!

Veel succes, Sofie, en veel groetjes

   janien

Meer … over Het 160′je en Sofie Cerutti door Hilde Lauwers in De Standaard van 25 januari 2008?

Een nieuw verschijnsel: het sms-gedicht.Wouter Van Vooren

© Wouter Van Vooren

Het 160′je

Tijdens de nieuwjaarsnacht glansde de hemel weer van de heen en weer flitsende sms’jes. Spannend, vooral als er geflirt wordt met woorden. Het handigste instrument voor overspel, volgens kwatongen. Toeval of niet: het vormt ook een belangrijk thema in de eerste bundel 160′jes van Sofie Cerutti.

Zij is de zelfverklaarde grondlegster van het sms-gedicht van ‘160 tekens, inclusief wit’. In het voorjaar van 2005, misschien toen ze vol ongeduld op een terrasje op de verlossende boodschap zat te wachten, bedacht Cerutti wat voor een hemels en tegelijk hels poëtisch concept een echt sms-gedicht zou zijn dat precies 160 tekens moet tellen, inclusief leestekens en spaties.

Ze ging aan de slag en klopte een jaar later aan bij nrc.next, de compacte versie van NRC Handelsblad. Daar beloofden ze haar prompt elke dag ruimte voor een 160′je. Toen gebeurde er een klein wonder: Cerutti kreeg bekende dichters als de krasse Leo Vroman, Nachoem Wijnberg en Anton Korteweg zover om zich in het korset te laten wringen.

Sinds begin 2007 is het hek echt van de dam. Nog steeds worden bekende dichters uitgenodigd om hun woorden in een 160′je te knellen, maar wat opmerkelijker is: op een jaar tijd is het 160′je bij de noorderburen uitgegroeid tot een kleine hype. Per week sturen vaak meer dan tweehonderd mensen, ook Vlamingen, hun poëtisch 160′je naar www.precies160.nl, in de hoop dat hun gedicht de dag daarop in nrc.next prijkt.

Vanwaar het succes? Bekende dichters voelen zich waarschijnlijk uitgedaagd door de vormvastheid en de gebalde zegging. In die vorm nemen ze hun bekende thema’s mee. Leo Vroman, 92 intussen, schrijft de laatste tijd onophoudelijk over de dood en doet dat ook op de 160′jes-site: ‘ik ontbeet/ met de dood/ ik bestelde wat/ brood en thee/ hij at/ niet mee/ helaas/ maar vertelde wat/ over mij/ hij zweeg/ ik at/ ik zat/ hij stond’. Anton Kortewegs laconieke toon past uitstekend bij de compactheid van het genre: ‘Ze is nog jong, gaat/ ervoor. Helemaal./ Ze koestert illusies. Dat/ heeft ook wel wat.// Gaat ze vergeefs, kan ze/ nog altijd uit verlangen.// Mislukt dat, rest hoop.’

En al die gelegenheidsdichters? Zij voelen zich wellicht geïntrigeerd door de vereniging van twee ogenschijnlijk tegengestelde werelden: die van de sms – snel, hip – en die van de poëzie – traag, traditioneel. Twee snelheden, twee media, twee soorten taalgebruik worden hier dus met elkaar verzoend. Wonderbaarlijk. Toen de eerste trein reed, dacht men dat de koeien geen melk meer zouden geven. Cultuurpessimisten kijken zorgelijk als het over de jeugd gaat, omdat ze bij het chatten en sms’en slordig met taal zouden omspringen. Maar zie: een blik op de site leert dat jong en ouder verslingerd raken aan het 160′je.

Sofie Cerutti riep een heuse Stichting 160 in het leven. Die maakt lesmateriaal voor het middelbaar onderwijs. Het komt nog goed met deze wereld.

Het blijft natuurlijk wat vreemd dat sms-gedichten op een website en niet op een gsm terechtkomen. Op een smachtend 160′je verlang je een antwoord, terwijl we op de site commentaren op de gedichten lezen. Niet elke dichter is even opgezet met het genre. Nachoem Wijnberg vindt het een vorm van onvrijheid: ‘precies160 is/ ongeschikt voor/ een gedicht omdat/ het niet rijmt met/ taal of denken en/ zelfs als ik 100/ sms per dag/ verstuur/ precies160 nog/ niets in mijn hoofd’

Hoe zit het met de literaire kwaliteit van de 160′jes? Vaak zijn de schrijfsels van de gelegenheidsdichters niet onaardig, maar het valt op dat maar heel weinig auteurs zich aan talige experimenten wagen. Neem een zekere Esther Mäkel, die het voorbije jaar mocht uitwuiven: ‘In de kamer gevuld met/ de geur van oud vet/ van de oliebollen op het rechaud en onder folie,/ meng ik mij in het verplichte nummer en is/ ieders eigen stoel bezet.’ Hoe wonderbaarlijk zijn de 160-jes van Sofie Cerutti, die de eerste sms-poëziebundel in ons taalgebied publiceerde (160 tekens (inclusief wit), Meulenhoff, 64 blz., 15)? Er staat bij haar veel liefde op het spel. Meermaals gaat het over overspel en richt de dichter zich tot een geliefde die haar huwelijk redt: ‘Sms heeft de /wereld ingrijpend/ veranderd: de/ spanning in je lijf/als om 7:23 een/berichtje trilt terwijl je wettige/wederhelft koffie/inschenkt redt/huwelijken.’ Van zo’n 160′je krijg je geen versnelde hartslag. Wanneer passeert er eens een Van Ostaijen langs de gsm-mast?

SOFIE CERUTTI, 160 tekens (inclusief wit), Meulenhoff, 64 blz., 15 .

In de aanloop naar Gedichtendag op 31 januari vindt u in dit nummer een uitgebreid dossier poëzie.

www.gedichtendag.org
Hilde Lauwers, De Standaard Online, 25 januari 2008