… i mały podkład muzyczny

to do wieczora, a póżniej już tylko…

Już nie ma jesienią takich deszczy jak kiedyś,
Gdy poranki były zroszone od rześkiej mżawki,
Gdy krople wisiały na liściach przebarwnych
Z drzew spadających jeden za drugim.
I całe trawniki usłane mokrym dywanem
Czerwonego, żółtego, złota i brązu…

Kiedy znów wrócą czarne parasole,
Oblegane napaścią ze stalowej chmury?
I kałuże nabiorą tych najlepszych kształtów?
Kiedy znów przyjemnie będzie przebudzenie
Od dźwięków tortur deszczowych parapetu?

Wszystko tak barwne, choć wieszczące koniec,
Skaczący w kaloszach z kałuży w kałużę.
I zbierał liście, zbierał kasztany,
Szukał żołędzi i włoskich orzechów,
Piękny tak bardzo moment ostatni.

Kropla za kroplą sączył deszcz z nieba
i tworzył dzieła w chwilę samotną
spływając w strugach po szybach i dachach…
Ile bym dał by wróciły te deszcze,
bo dzisiaj to tylko ciapa i ciapa.

Jarosław Kaczyński postawił przed swoją partią nowe cele: odzyskanie elektoratu inteligenckiego. Nie całego, rzecz jasna, ale tego dostrzegającego kryzys polonizmu, czyli poczucia przynależności narodowej. Wielka idea, lecz obawiam się, że nie rokująca zbyt dobrze – poglądy prezesa PiS stawiają go w roli epigona nurtu narodowego, który miał swoje zasługi w wywalczeniu niepodległości dla II Rzeczpospolitej w 1918 r.

Nie zamierzałem zajmować się konferencją pt. “Polska inteligencja a życie publiczne po wyborach 2007″, którą PiS zorganizował w Warszawie 1 marca jako przyczynek do odzyskiwania inteligencji, już choćby z litości – z uwagi na spektakularną klapę imprezy. Jednak na kilka słów zasługują wybrzmiewające w mediach echa spotkania.

5 marca w Tok FM rozmówcą Pawła Wrońskiego był Ryszard Legutko, były minister edukacji w mniejszościowym rządzie Jarosława Kaczyńskiego – belwederski profesor, filozof i ceniony wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego. Legutko od lat uchodzi za jednego ze sztandarowych intelektualistów PiS i cywilizowaną twarz ugrupowania, sprawował funkcję wicemarszałka Senatu VI kadencji dając się poznać jako relatywnie umiarkowany polityk, od 3 miesięcy tworzy zaplecze Prezydenta pełniąc funkcję sekretarza stanu w KPRP. Słuchając argumentacji tegoż profesora Legutki w rozmowie z Wrońskim, złapałem się za głowę. I nie chodzi mi o absolutnie mylne tezy, wynikające z obrony słuszności tzw. polityki historycznej – za samą konstrukcję takiego uzasadnienia, jakie Legutko-polityk przedstawił w radiu, Legutko-wykładowca odesłałby swojego studenta do poprawki, nie mam co do tego wątpliwości. Oto zapis rozmowy za Tok FM:

Paweł Wroński: Panie profesorze, badania w gazecie wyborczej, z których wynika, że 87% młodego społeczeństwa, licealnego, gimnazjalnego, nie ma pojęcia co to takiego był marzec 1968. Czy to jest klęska polityki historycznej, czy może brak zainteresowania historią wśród młodych ludzi?

Ryszard Legutko: Nie jestem tym zdziwiony, to jest jedna z wielu szokujących danych, jakie się pojawiają na temat ignorancji historycznej młodego polskiego społeczeństwa. Ale to są po pierwsze zabawy z programem szkolnym, po drugie za tym stała też pewna ideologia, która głosiła, że historia, a zwłaszcza historia polski jest niepotrzebna

Paweł Wroński: Ale kto głosił taką ideologię?

Ryszard Legutko: Przykłady można mnożyć, ale dlaczego ograniczano naukę historii w szkole? Właśnie z tego powodu. Że nasza historia polski jest niepotrzebna, bo jest obciążająca.

Paweł Wroński: Nieprawda. Historia polski jest wspaniała.

Ryszard Legutko: Czy pan chce mnie przekonać do tej tezy?

Paweł Wroński: Chyba jesteśmy obydwaj przekonani, tylko ja nie wiem skąd ten sposób myślenia. Nawet błędy w polskiej historii są najciekawsze, ponieważ prowokują do myślenia.

Ryszard Legutko: Ale dlaczego pan mi to mówi?

Paweł Wroński: Bo mówimy o pewnej fałszywej tezie.

Ryszard Legutko: Nie, ja mówię, że do tej pory funkcjonuje bardzo wpływowa ideologia, która mówi, że nauka historii jest właściwie zbędna, zwłaszcza nauka historii Polski, ponieważ przyprawia nam taki garb przeszłości, natomiast człowiek nowoczesny to jest człowiek ahistoryczny.

Paweł Wroński: Nie, kompletnie się z tym nie zgadzam.

Ryszard Legutko: Z czym się pan nie zgadza, że takie poglądy były głoszone w Polsce?

Paweł Wroński: Jeśli były głoszone, bo ja nie jestem w stanie sprawdzić wszystkich poglądów, to moim zdaniem były marginalne.

Ryszard Legutko: Ale niech pan przejrzy te publikacje młodzieżowe, programy młodzieżowe, rozmowy o historii, wszyscy tak mówią.

Coś obłędnego. W ten sposób chcemy rozmawiać z inteligencją? Jaką? Tą, która przełamie kryzys polonizmu, jak rozumiem? PiS zamierza “(…) dać jakiś znak, jakiś sygnał, pierwsze pchnięcie, które doprowadzi, że bardzo wielu polskich inteligentów zrozumie, że można myśleć inaczej, niż to jest w tej chwili powszechnie przyjęte, narzucane.” Jarosławowi Kaczyńskiemu chodziło o “różne mechanizmy wymuszania, różne ostracyzmy, które powodują, że każdy, kto myśli i mówi inaczej, może się spodziewać różnych negatywnych konsekwencji”.(Gazeta Wyborcza)

Pierwszy na sygnał rzucony w sobotę odpowiedziała Kancelaria Prezydenta. W ramach przełamywania narzuconych stereotypów (sprzeciwianie się którym prowadzi do negatywnych konsekwencji) nie zaprosiła na obchody wydarzeń marcowych ‘68 Adama Michnika. Słusznie, przy podejmowaniu wielkich wyzwań trzeba działać odważnie w zakresie interpretacji historii. Mało, należy dążyć do zastępowania niewygodnych elementów historii, historią heroiczną (vide: przypadek Grossa). Gorąco polecam metody opisane przez George’a Orwella w “Roku 1984″. On pisał ku przestrodze przed rządami totalitarnymi, ale nie szkodzi, pewne metody nigdy nie tracą na aktualności.

Zastanawiam się, czy za pominięciem Michnika w zaproszeniach stał Michał Kamiński, czy Anna Fotyga. Osobiście stawiam na tę ostatnią, bowiem jej działania w roli ministra spraw zagranicznych miały tendencję do przynoszenia skutków odwrotnych od zamierzonych. Tak jest i tym razem – duch nieobecnego Adama Michnika unosił się nad Pałacem Namiestnikowskim w trakcie trwania uroczystości i przyćmił ją całkowicie, a nawet uczynił mało znaczącą jako niezdolną do odcięcia się od bieżących potyczek.

Tak oto PiS przystąpił do budowania nowej formuły polskiej inteligencji i długofalowego projektu namysłu nad Rzeczpospolitą.

Rozmawia dwóch zatroskanych działaczy. Co tu zrobić, żeby odzyskać inteligencję, pyta jeden. Zmienić program, kierownictwo i nazwę, odpowiada na to drugi. Życzymy powodzenia.