1. You frequently suffer from insomnia because you can’t sleep when alone.

2. Despite it being a bad idea, you seem to always drink tea before bed.

3. You enjoy making lists.

4. You enjoy vague allusions to television shows/books/movies.

5. You adore corny and/or nerdy jokes.

Exhibit A) A neutron walks into a bar.”I’d like a beer” he says.
The bartender promptly serves up a beer. “How much will that be?” asks the neutron.
“For you?” replies the bartender, “no charge.”
Exhibit B) Descartes is in a bar at closing, and the bartender asks “Would you like a last beer?”
Descartes replies, “I think not,” and then disappears.

Soundtrack: Bodies, Smashing Pumpkins, Mellon Collie and the Infinite Sadness

http://www.youtube.com/watch?v=_-_Q8znGMRg

Philosophy.

For the afternoon philosophers listening to Radio 4. For Coronation St. lovers. For Johnny Vegas. For Descartes.

Y aquí tenéis las diapositivas que estamos trabajando estos días en el aula, como introducción a Descartes. Muy importantes las dos finales.

>> Descargar diapositivas de introducción a Descartes

Pues eso, lo que dice el título: aquí os dejo el nuevo texto que tenemos que trabajar para la PAU. ¡Saludos!

>> Descargar Discurso del Método.  Partes I-IV

(1)

Son derece derin bir buhranın eşiğini çoktan aşıp psikozun pençesinde kıvranmakta olduğunu kabullenmekte güçlük çeken bir insan olan Zihni günlerden bir gün gelir kapımı çalar. Kapıyı çalanın kim olduğunu bilmemekteyimdir ben henüz ve/fakat çok kısa bir süre sonra ben de ve benimle birlikte elbette ki sen de sevgili okur, öğreneceğizdir kapıyı çalanın kim olduğunu. Bunu takiben öğreneceğimiz bir başka şey de Zihni’nin kapıyı neden çalmış bulunduğudur ki o sebep şudur: Zihni kendisine kıyıcı yollara sapmış olduğunu farketmiş ve farkındalık düzeyindeki bu ani artış Zihni’yi kendisine kıyıcı eylemlerde bulunmakta neden bir sakınca görmediğini sorgulamaya itmiştir. Ancak idrak kabiliyeti pek cüzi bir insan olan Zihni bu soruyu yanıtlayamama aczine yenik düşmüş ve kapımı çalmıştır. Tabii Zihni bu soruyu kendisinden başka kimsenin yanıtlayamayacağını bilmediği için yapmıştır bunu, zira bilseydi neden kendisi yanıtlamak yerine bu soruyu gelip benim kapımı çalsındı ki? Ben bu düşünceleri kaleme alırken ve sen de okurken Zihni kapımı çalmayı sürdürüyor olsun. Üstelik de gittikçe hiddetleniyor ben kapıyı açmadıkça ve dolayısıyla da gittikçe şiddetleniyor olsun kapıya vuruş biçimi Zihni’nin. Nitekim o kadar yükselmiş olsundur ki Zihni’nin kapıya vuruşu neticesinde ortaya çıkan ses, ben artık bu gidişe dur demek maksadıyla gelenin kim olduğunu bilmememe rağmen açmaktan başka seçeneğim olmadığına kanaat getirmiş ve işte söz konusu kapıyı açmak durumunda bulmuş olayım kendimi. Sen de takdir edersin ki kapıyı açışımla Zihni’yi karşımda buluşum bir olur sevgili okur. Bu o kadar bariz ki söylemeye bile gerek yok aslında ve/fakat gene de işte söylemekte kurgu açısından zarar yok, fayda var. Zihni bana bakıyor ve ben de Zihni’ye bakıyorum melûn melûn, yani karşılıklı bönlük ihtiva eden bir bakışma söz konusudur. Sessizlik ve anlamsızlığın hakim olduğu yaklaşık beş saniyelik bu bakışma süreci benim “hoşgeldin Zihni, buyur geç içeri,” dememle son bulur. Normal bir insanın yapmış olabileceği gibi “hoşbulduk” demek yerine sessizliğini korumayı seçen Zihni’nin yüzünde şaşkınlık ve kederi aynı anda dışa yansıtan bir ifadenin varlığı su götürmez bir gerçek şeklinde zuhur etmektedir. Yüzündeki bu kaygı verici ifadeye rağmen kendinden emin adımlarla içeri girer ve tek kelime etmeden benim üstünde uzun saatler hareketsiz bir biçimde ve boş gözlerle karşımdaki boş duvara bakmak için kullandığım, bunu alışkanlık haline getirdiğim eski ve üzerindeki yeşilli, morlu, kırmızılı, asimetrik, anlamsız ve soyut şekillerin desen vazifesi görmekte olduğu boş koltuğa oturur. Zihni’nin bu tavırlarının kaygı verici olmakla beraber bu aşamada kayıtsı kalınması gereken hareketler olduğunu düşünen ben ise sanki her şey normalmiş, tüm bu olanlarda hiç bir gariplik yokmuş gibi buzdolabına yönelerek Zihni’ye ikram edebileceğim bir şey olup olmadığına bakmaya meylederim. Buzdolabında bir teneke bira, bir diyet kola, az miktarda portokal suyu, yarım şişe normal su, üç yumurta ve bir de domatesle yan yana duran eskimiş hıyarlardan başka bir şey olmadığını görürüm. Gördüğüm bu manzara karşısında utanç duymuş olmama rağmen bunu Zihni’ye çaktırmayarak ani ve seri bir hareketle buzdolabının kapısını kapayıp Zihni’ye dönerek kafeinsiz neskahve isteyip istemediğini sorarım. Nestle ürünlerinin tüketimine bu firmanın hayvanları denek olarak kullanmayı alışkanlık haline getirmiş olması münasebetiyle etik olarak karşı durmayı uygun bulduğunu belirten Zihni, “neskahve içindeki kafein olmadan ne anlam ifade eder ki? Yani kişi neden neskahve içsin ki içinde kafein yoksa? Neskahvenin üretiliş amacı kafeini toplumca kabul edilebilir bir şekle sokup pazarlamak değil mi? Kapitalizm işte tıpkı bu kafeinsiz örneğinde olduğu gibi yaşamın özünü, hayatın anlamını hüüp diye çekerek, anlamı yok ederek anlamsızlığın yarattığı boşluğu yapay maddelerle, hayatın ve neskahvenin anlamını yapay anlam ve yapay kafein türü maddelerle doldurarak insanları yanılsamalarla dolu sahte bir mutluluk ve sağlık anlayışına hapseder. Sahteliğin pazarlanmasından başka nedir ki bu? Sahte neskahve içmektense hiçbir şey içmemeyi, daha doğrusu kafeinsiz neskahve içmektense hiçliğin kendisini içmeyi daha doğru buluyorum ben,” diyerek başını gözlerinin tavana bakmasını sağlayacak şekilde yukarı diker. Bu olaydan bir saniye sonra ise Zihni derin bir “off!” çeker. Durumunun gerçekten de kaygı verici olduğundan artık emin olarak kendisine şunu söylerim: “Neden kendine kıyıcı yollara sapmakta bir sakınca görmediğini ben değil, bilâkis sen kendine sormalı ve bu sorunun yanıtını da gene sen kendin bulmalısın sevgili Zihni? İstersen portokal suyu veya diet kola da verebilirim sana.” Zihni bir süre yüzüme kin ve nefretle baktıktan sonra bana şunu söyler: “Söylediklerim aynen diet kola için de geçerlidir. Portokal suyuna gelince, onu isteyip istememem organik olup olmadığına bağlı.” Portokal suyu organik değil konsantredir, ki sanırım Zihni bunu bildiği için kayıtsızlığını korur. Kafasını kurcalayan şeyin ne olduğunu nereden bildiğimi anlamlandıramadığını dışa yansıtan ve şaşkınlığının dozunun tehlikeli boyutlara vardığını gösteren bir ifadeyle yüzüme bakan Zihni, “eğer seni doğru anlıyorsam az önce ettiğin o sözlerle sadece neden benim kendimle barışık olmadığımı değil, aynı zamanda neden intihara meyilli bir tip portresi çizdiğimi de soruyorsun bana” der. Belli ki Zihni daha şimdiden kendisini köşeye sıkıştırdığımı ve üstelik de bunu kendisini rencide etmek maksadıyla kasıtlı olarak yaptığımı düşünüyordu. Zihni sanıyordu ki kendisinin sorunu çok, benimse hiç sorunum yoktu kendimle. Ancak Zihni’nin bana atfetmekte tereddüt etmediği olumsuz özelliklerin aslında beni kendi içsel çelişkilerinin yansıdığı bir ayna olarak görmesinden ileri geldiğini söylemek için çok erkendi henüz. Zihni gerçeklerle yüzleşmeye hazır değil, bilâkis bu içinde yaşadığımız bu hassas zamanların saygın hassaslarından olarak bence ölüm dürtüsüne karşı direndiğini sanırken ona yenik düşen bir kişiydi, zira ne bir şey yiyor ne de bir şey içiyordu. Zihni’nin bu durumu bana ilham veriyor aslında. Özellikle de ölüm ve yazı arasındaki ilişki mevzusuna farklı bir açıdan bakmamı sağlıyor bu vaka. Yemek yemek ve kitap okumak arasındaki benzerlikleri görmemi sağlıyor. Yazı yazmakla sıçmak arasındaki benzerlikleri de tabii. Okumak ve yemek birer içe alma yöntemiyse, yazmak ve sıçmak da birer dışa atma yöntemi olarak beliriyor şuurumda. Yazarak ölüme direniyor kişi, tıpkı sıçarak zararlı maddeleri dışa atmak suretiyle direndiği gibi ölüme. Yemek yiyerek de ölüme direniyor, tıpkı okuyarak direndiği gibi zamana. Okurken insan zihinsel ve duygusal olarak da olsa farklı bir zaman ve uzama geçiyor adeta. Yazaraksa olmayan dünyalar yaratıyor, o dünyaları çeşit çeşit karakterlerle dolduruyor. Zihni’nin iç dünyası o kadar sığ ki tek bir ağaç bile yeşermiyor orda; tek bir böcek bile yok Zihni’nin iç dünyasında. Issız ve kurak bir çölden bile daha boş bir iç dünya… Ne yemek yiyor Zihni, ne kitap okuyor, ne de yazı yazıyor. Kendisini çevreleyen dünyayı kendine karşı bir tehdit olarak algılıyor ama bu dış dünyaya karşı ne farklı bir iç dünya yaratıyor ne de dış dünyayı dönüştürmek için bir çaba sarf ediyor. Sadece öyle tepkisel bir varoluşu, kökten redci bir tavrı benimsemiş bir halde ölüyor Zihni. Acıktığı zaman yemek yemektense uyumayı tercih ediyor Zihni. Gerekçesi de vücuduna kapitalizmin ürünü olan yabancı maddeleri vücuduna almayı doğru bulmaması. Ne var ki zihni buna rağmen kendisini yaşam dürtüsünün hâkimiyeti altındaki bir kişi olarak duyumsuyor. Peki ama bu nasıl oluyor da gerçekleşiyor? Onu Zihni kendi bu hale getiriyor. Kafasında öyle bir kurgu tasarlamış ki yaptığı bütün yanlışları doğruymuş gibi, tüm sapkınlıkları günün normu olmalıymış gibi gösterebiliyor kendine. Melankoli, melodram, bastırılmışlık Zihni’nin üstesinden geldiğini sandığı ve/fakat işte aslında altında ezilmekte olduğu ruhsal durumlardı. Bir kaza geçirmişti Zihni geçmişte. Bir trafik kazası. Başından ağır bir darbe almış ve yaklaşık beş ay komada kalmıştı. Doktorlar öleceğine kesin gözüyle bakıyorlardı ama Zihni bir gün aniden gözlerini açtı. Açmaz olaydı keşke. Önceleri herşey normalmiş gibi gözüküyordu. Ama sonra işin içinde bir bit yeniği olduğu ortaya çıktı. Zihni o güne dek hiç görülmemiş semptomlar sergiliyordu. Tıbbın açıklamakta zorlandığı hadiseler cereyan ediyordu Zihni’nin dünyasında. Mesela Zihni aniden kendisini farklı bir insanın kişiliğine bürünmüş olarak buluyordu. Bir gün bir başkasının geçmişiyle uyanıyordu, bir diğer gün ise bir başkasının. Doktorlar bu kişiliklere heteronomik, yani Zihni’nin dışkimlikleri adını vermişti. Zihni sürekli bu modda kalmıyordu ama. Haftada sadece bir veya iki kez gerçekleşiyordu bu hadise önceleri. Sonra zaman içinde gittikçe seyrekleşmeye başladı ve uzun bir süredir de hiç olmuyor. Zihni tamamen normal şimdi ama tabii sadece eski haliyle mukayese edilince. Zira sen de görüyorsun ki sevgili okur pek çok anormallik, pek çok sapkın düşünce barındırıyor Zihni bünyesinde. Paranoid-şizoid pozisyonla depresif pozisyon arasında bir yerde sıkışıp kaldı Zihni. Ben de işte tam bu noktada devreye giriyorum zaten. Psikanalizden ve felsefeden az çok anladığım için Zihni’ye yardımcı olmaya çalışıyorum hayatta kalabilmesi için. Mesela yazı yazmanın kendisine çok iyi geleceğini, doğaüstü tecrübelerini kaleme alarak ortaya insanların ilgiyle okuyacağı bir roman çıkarabileceğini söylüyorum Zihni’ye. Yazmanın ve okumanın terapötik yanları olduğundan bahsediyorum sürekli. Zihni de ilgiyle dinliyor beni. Yaklaşık bir ay önce her gün düzenli olarak yazmaya başladı Zihni. Ama fazla ilerleme kaydedemiyor. Sabrı yok zira.

 “Uzun zamandır sürdürüyoruz bu görüşmeleri ve ben pek de öyle önemli sayılabilecek bir gelişme kaydettiğimizi düşünmekten aciz hissediyorum kendimi,” diyerek son zamanlarda sarf ettiği en mantıklı cümleyi dile getirdi Zihni. Bu sefer şaşkınlığa düşme sırası bendeydi belli ki ve nitekim sevgili okur işte düşmüştüm de zaten şaşkınlığa. Zihni ise devam etti konuşmaya: “İçinde bulunduğumuz, daha doğrusu kendimizi içinde bulduğumuz ve ikimizi de birbirimizin mezar kazıcısı konumuna yerleştiren bu durumdan başka insanlara da bahsettim ve işte senin benden daha kötü durumda olduğunu, aslında yardıma ihtiyacı olanın sen olduğunu söyledi bana o başka insanlar. Zihni bana bunları söylerken ben Zihni’yi can kulağıyla dinliyormuş izlenimi veriyor ama aslında ölümün kapitalizmle ilişkilerine kafa yoruyordum. Bunun sebebi ise Zihni’nin neskahve içmeyi reddetmesi, diet kola ve konsantre portakal suyuna ise tepki vermemesiydi. Belki de ben aslında kendimin değil de Zihni’nin doğru yolda olduğundan şüphelendiğim için kendime onu dinlemiyor izlenimi ve ona ise onu dinliyormuşum izlenimi veriyordum. Zihni miydi kapitalizmin ölüm dürtüsünü sömürmek suretiyle yarattığı o şeytani insanlardan olan, yoksa ben miydim? Ben gerçekten de neskahveyi kafeinsiz içerek yaşam dürtüsünün hâkimiyeti altındaki bir kişi haline mi geliyordum, yoksa özünden arındırılan neskahveyi kitlelere sağlıklı bir şeymiş gibi pazarlayan kapitalizm bu sefer de yaşam dürtüsünü mü sömürmüş oluyordu? Ben kendimi Zihni’den daha muhalif sanmakla hata etmiş mi oluyordum? Şu veya bu şekilde galiba ikimiz de haklıydık aslında. Kapitalizm sömürebildiği her şeyi sömürerek ayakta duran bir sistemdi. Çeşitli ürünler yaşam dürtüsünü sömürürken, başka ürünler de ölüm dürtüsünü sömürüyordu. Ölüm dürtüsünü sömüren ürünler yaşam dürtüsünü bastırarak daha sonra bu dürtünün ölüm dürtüsüne dönüşerek daha şiddetli bir biçimde zuhur edişini sağlarken, diğer ürünler de yaşam dürtüsünü sömürürken ölüm dürtüsünü bastırıyor ve insanı bu iki dürtünün kıyasıya çatıştığı bir arenaya dönüştürerek bilinci ortadan kaldırmak suretiyle insanların şuurdan yoksun bir biçimde bilinçsizce seçimler yapmasını sağlıyordu. Ben sağlıksız beslenmeyi bir yaşam biçimi haline getirirken çaresizliğime tepki olarak, Zihni de hiç beslenmemeyi alışkanlık haline getirmişti dermansızlığına yenik düşerek. Yaşam dediğimiz şeyin ölümle yer değiştirmesini sağlayan kapitalist sistemin insanları ölüme yaklaştırırken yaşamlarını uzattığına inandırdığı ne kadar da doğruydu aslında. Zihni’yle ilk karşılaşmamıza denk gelen o günden sonra aslında ben de pek çok şeyi daha net görmeye başlamıştım. Demek ki aslında Zihni de bana yardımcı oluyordu bir şekilde. Zihni’nin kafeinsiz neskahve içmeyi reddetmesiyle işte ancak şimdi anlıyorum kendisinin aslında benim bakışıma, benim de onun bakışına sahip olduğumuzu. Rollerimiz ta en baştan beridir tersine çevrilmiş durumdaymış meğerse ve ben bunun farkında değilmişim işte. Ben Zihni’nin bana terapi için geldiğini düşünüyordum, oysa aslında Zihni beni terapi etmek için gelip çalıyormuş kapımı ta en baştan beridir. Böylelikle hasta-terapist rollerinin aslında ezelden beridir tersine çevrilmiş olduğunu ve ölüm dürtüsüyle yaşam dürtüsünün bir olduğunu, kapitalizmin işte bu birliği bölmek suretiyle insanları sömürdüğünü anlıyorum bugün. Doğuştan gelmiyor aslında bu dürtüler, kendimizi içinde bulduğumuz sistem tarafından yaratılıp sömürülüyor. Neredeyse bir ürün haline geliyor insan böylece. Sömürülmek için üretilmiş bir nesne. Özne olmak için ya herşeyi reddetmesi gerek Zihni gibi, ya da kendini öldürmesi. Bilinçli olarak yapabileceğimiz tek seçimin kendimiz öldürmek olduğu bir sistemden daha kötüsü olabilir mi? İnsanların asla gelmeyecek bir günü beklemekle geçirdiği yıllar söz konusu burada. Ne Zihni sağlıklıydı aslında, ne de ben. İkimiz de kendimize kıyıcı yollara sapmaktan kurtulamıyorduk. Kafeinsiz neskahvenin normal neskahveden daha sağlıklı olduğu düşüncem son derece saçma bir düşünceydi mesela benim. Nasıl daha sağlıklı olsundu ki kafeinsiz neskahve normal neskahveden. Kafeinsiz neskahvenin içinde kafein yerine kafein tadı verecek tamamen kimyasal başka bir madde vardı. Diet kola için de geçerliydi aynı şey; yapay şeker ve yapay kafein vardı diet kolada. Belli ki en iyisi hiç neskahve içmemek, Zihni’nin dediği gibi, neskahve içmek yerine bir şey içmemek veya hiçliğin kendisini içmekti. Neskahve gibi bir şey içmektense herhangi bir şey içmemek daha doğruydu insan sağlığı açısından. Zihni hiçliği olumlamakla aslında yaşamın içindeki ölümü olumsuzlamış oluyordu, bense hiçliğin yerini alan bir şeyi olumlamakla ölümün içindeki yaşamı olumsuzlamış oluyordum. Varolan bir şeyin aslında olmayan her şeyin yerini alarak gerçeğin üstünü örten bir yanılsama olduğunu inkâr ederek ben ölüme hizmet ederken, Zihni varolan her şeyi inkâr ederek varlığın koşulu olan yokluğu olumlamış oluyor ve böylelikle de yaşamı olduğu gibi kabul edip tasdikliyordu. Yani ölüm yaşamın gerçeği, hastalıklar sağlığın iç organlarıdır diyordu zihni, bense sağlığın hastalıkların yokluğu anlamına geldiğini düşünerek yaşamı olduğu gibi görmekten aciz kalıyordum. Kimin ölüme kimin yaşama hizmet ettiğiyse bir muamma olarak kalıyordu ikimiz için de. Böylelikle benim Zihni’ye koyduğum tüm teşhisler anlamını yitirip yersizleşirken, Zihni’nin bana koymadığı tüm teşhisler anlam kazanıyordu. Zihni’nin bir artı bir’in en az üç ettiği düşüncesinin beyninin doğru çalışmadığının göstergesi olduğu yönündeki saplantım ise beni tamamen çökertiyor ve Zihni’nin her terapi seansında şunu söylemesi anlam kazanıyordu: “Senin yüzünden kendimden nefret eder hale geldim. Sürekli olarak benim içimdeki kötülüğü sana yansıtarak seni şeytan ilan ettiğimden bahsediyorsun ama nereden biliyorsun, meraktan ölüyorum, aslında benim yaptığımı söylediğin şeyi yapanın sen olmadığını? Nereden biliyorsun içteki kötülüğü dışa yansıtma ve ötekini şeytan kendini melek ilan etme eylemini gerçekleştirmeye meyilli olanın sen olmadığını? Hatırlıyor musun bir gün geçmişi şuurundan silme ve yeni bir hayata başlama arzularından söz ediyordun bana? Ben de demiştim ki aynı gün sana, topla acılarını git o kız çocuğuyla oğlan çocuğunun top oynayageldiği arka bahçeye göm hepsini. Yazılarını, anılarını, fotoğraflarını da göm oraya. Geçmişinden geçmişine dair nesneleri gömmekle kurtulup yeni bir özne olarak yeniden doğabileceğini sanıyorsan git yap bu sana dediğimi. Ama bil ki ne geçmiş bırakır peşini, ne de geçmişsiz bir geleceğin olabilir şimdi yaparsan bu sana dediğimi…” Elbette ki içinden çıkılması imkânsız gibi görünen, ölümle yaşamın yer değiştirdiği, ölmek isteyenlerle yaşamak isteyenlerin rolleri değiştiği, varlığı sürdürmeye çalıştığını iddia edenlerin yokoluşa doğru sürüklendiği, yokoluşu arzular görünenlerinse aslında varlığa doğru ilerlediği, ölülerle yaşayanların birbirlerinin kişiliğine büründüğü bu kaygı verici muammalar sarmalının sorumlusu ne sadece ben olabilirdim, ne de sadece Zihni. Ölümle yaşamın iç içe geçtiği böyle berbat bir durumun ortaya çıkması için en az iki kişi ve bu kişileri kuşatan nihilistik bir ilişkiler ağı gerekirdi, ki nitekim işte iki bölünmüş kişi olarak biz, ben ve Zihni, ederdik toplam dört kişi. Hem bizi çevreleyen koşullar, hem kişi sayısı, hem de kişilerin kendileriyle ve kendileriyle ötekiler arasında kurduğu ilişki biçimlerinin niteliği yeterdi de artardı bile böyle berbat bir durumun, bu kaygı verici muammalar sarmalının ortaya çıkması ve insanlığın tabutunda iyinin ve kötünün, ölümün ve yaşamın iç içe geçtiği düşler görmeyi arzular hale gelmesi için.

(2)

Gerçekten de önemli bir gündü Zihni için. Nasıl olmasındı ki? Zihni kendisini içinde bulduğu durumdan kurtulmanın yolunu bulmuş, hatta bu yönde harekete bile geçmişti. Şöyle ki: Zihni artık yazar olamayacağının, yazar olmak için gereken toplumdan kopukluğu kaldıramayacak denli zayıf bir yalnız kalma potansiyeli taşıdığının farkına varmıştır. Zihni bu sebepten ötürü kırlarda gezintiye çıkmanın pencereleri kapalı, perdeleri sonuna kadar çekik bir odada bütün gün neskahve ve sigara, bütün gece ise alkol ve sigara tüketmenin bünyesine zarar vereceği düşüncesini bir yaşam biçimi haline getirmiş bir kişi olduğunu idrak kabiliyetinin cüziliğine rağmen idrak etmeyi başarmıştır. Elbette ki yazı yazmak için sigara veya içki içmek şart değildi ama her nedense pek çok yazar bunu yapagelmişti. Tabii ki bu “sağlıklı bir yaşamı benimsemiş, sigara içmeyen alkol kullanımına ise şiddetle karşı olan yazar hiç yoktur” anlamına gelmemeli, ki zaten gelmiyor da. Bilâkis oldukça fazlaydı az önce tanımladığım prototipe uyan, yani ne içki ne de sigara içen yazar sayısı. Ve/fakat işte Zihni gene de a-sosyalliğe, alkole ve sigaraya karşı oluşunu yazar olamamasının gerekçesi olarak göstermeye meyilliydi. Belli ki Zihni romantik filmlerde sunulan tipik yazar prototipine özenmiş, bu prototipi bir elbiseyi üstüne geçirir gibi yaşamına geçirmeyi denemiş, bünyesi kaldırmayınca da hem elbiseyi, hem de yazar olmak düşüncesini bir kenara atarak kendini kırlara, dağlara, ovalara, bayırlara vurmuştur romantik bir edayla. Görülen odur ki Zihni’nin iç dünyası onun dış dünyayı yadsımasına yetecek kadar büyük ve derin değildir. Dolayısıyla da Zihni yazar olup eserlerine bunalımının damgasını vurmak düşüncesini bir tarafa bırakıp toplumsallaşma uğruna saçmalamayı seçecektir, ki nitekim işte zaten seçmiştir de sevgili okur. Bense günlerce hiç kimseyle görüşmeden, konuşmadan, bir odada kapalı, leş bir vaziyette ve yememe içmeme dikkat etmeksizin her gün yılmadan büyük eserimin tamamlanması yönünde ama kasmadan sayfalar dolusu cümle kaleme almaktaydım Zihni yazar olmak düşüncesinden vazgeçmeye meylettiği sıralarda. Sanırım Zihni’nin bilmediği ve benim bildiğimi sandığım bir şey vardı. Ve gene işte sanırım o şey şuydu sevgili okur: Zihni yazarlığın olunacak bir şey olmadığını, kendiliğinden olan bir şey olduğunu, yani işte yazar kişinin yazmaktan başka seçeneği olmadığını, yazmazsa öleceğini veya ölümden dönerek delireceğini bilmeyen bir tipti. Zihni’nin bilmediği bir başka şey de ölüm dürtüsü diye tabir edilen, sosyal yaşamdan kopmuşluğun aslında yaratıcılık sürecindeki aşamalardan sadece biri olduğuydu. Yani evet yazar kişi önce kendisini toplumdan soyutlayarak iç dünyasına yönelerek o dünyada yolculuklar yapabilecek cesareti kendisinde bulmalıydı. Ama sonra o iç dünyadan çıkarak tecrübe ettiklerini toplumla paylaşacak gücü de bulmalıydı kendinde. Pek çok kişi iç dünyasının derinliklerinde boğulur ölür veya ölümden dönerek psikozun eşiğinde bir yaşama mahkûm olurdu. Mühim olan içsel deneyimlerini anlaşılır bir dille kitleye ulaştırabilecek kadar hakim olabilmesiydi kişinin duygu ve düşüncelerine. Kişi duygu ve düşüncelerine hakim olabilmeliydi ki bu duygu ve düşünceleri aktarabilecek kelimeleri bulabilsindi. Ama nerde? Zihni her şeyi çok hafife alan bir tip olduğu için evde iki gün kapalı kaldıktan sonra neredeyse cinnet geçirmeye başlıyordu. Histerisinin yaratıcılığa dönüşmesine izin vermiyordu Zihni kısacası. Tabii elbette ki tüm bunlardan sadece Zihni’nin kendisi sorumlu tutulamazdı. İçinde yaşadığı toplumun son derece küçük ve içe kapalı olmasının rolü de vardı Zihni’nin yazarlık serüveninin hüsranla sonuçlanmasında. Zira saat başı ya telefon çalıyor, ya da birisi çat kapı evine dalıyordu Zihni’nin. Dedikodu, toplumsal mevzular, günlük siyaset gırla… Böylelikle de kurduğu fanteziler daha ana rahmindeyken ölüp gidiyordu. Ölmeyenler ise erken doğuma maruz kalıp yayınlanmaya değmez, neşredilmeye münasip olmayan bir halde kaleme alınmış buluyorlardı kendilerini. Kurgunun içine sızan günlük siyasi tartışmalarda köpüklenen yersiz hatta saçma mevzular da cabasıydı. Bu yüzden zamana direnebilecek nitelikte eserler çıkmıyordu Zihni’nin kaleminden. Sadece Zihni’nin değil tabii, kimsenin kaleminden çıkmıyordu zaman aşımına uğraması imkânsız eserler. Pek çok yazarın içinde yaşadıkları toplumun kurbanı olduğu artık herkes tarafından bilinen bir gerçek. Ne var ki bizim hikâyemizdeki vaka biraz farklı bildik senaryolardan. Şöyle ki: Mesela Zihni gibi yazar olmaya hevesli ancak yazar olmak için ödenmesi gereken bedeli ödemekten şiddetle kaçınan bir yazar kitlesi söz konusu bizim dramımızda. Yani mesela bir Van Gogh gibi ressam olmak yolunda bırakın kendi kulağını kesmeyi kendini toplumdan birazcık olsun soyutlamaktan kaçınanların sayısı had safhada. Toplumsallaşmak uğruna saçmalamak yerine oturup ciddi ciddi düşünmek, sağlam bir kurgu tasarlamak ve ıstırap dolu bir sürecin sonunda ortaya doğrudan varoluşun, yokoluşun, ölümün ve yaşamın derinine nüfuz eden bir kitap çıkarmak neredeyse ayıp kaçıyor ve toplumsal sorunlara duyarsızlık, hatta davaya ihanet olarak nitelendiriliyor Zihni’nin yaşadığı toplumda. Hayal gücünün insanı götürebileceği korkunç yerlere yaklaşmayı seçmek yerine, bu yerlerin var olmadığını tek gerçekliğin toplumsal ve siyasi gerçeklik olduğunu söyleme eğilimi kitlenin geneline yayılmış durumda. O kadar ki son derece yetenekli yazarlar bile körelmiş, nerdeyse kör çar olmuş gitmiş hallerde debelenip duruyorlar. Edebiyatçı olduğunu iddia edenler bile gazetelerin ve televizyonun onlara sunduğu gerçeklikten farklı gerçeklikler olduğunu kabul etmeyi şiddetle reddeder bir vaziyette Zihni’nin içinde yaşadığı toplumda. Neredeyse bir hapishaneden farksız olan bir toplum modeli toplumu oluşturan bireyler tarafından o denli içselleştirilmiş ki insanlar yazılan kurmaca bir kitabın hayal ürünü olduğunu idrak etmekten bile aciz hale gelmişler. Kitabın birinci tekil şahısta yazılmış olması yazarın kendi hayatını anlattığı anlamına gelir olmuş adeta. Hep ve sadece adeta kelimesinin etrafında dönen bir hayat yaşanmakta bu adada adeta.

 ***

 Herneyse ama. Bunalıma girmenin bile imkânsız hale geldiği bir dönemdeyim. Tabii ki girilemeyen bu bunalımın daha sonra çok daha feci bir şekilde zuhur edeceğinin de bilincindeyim. Ve işte bu sebepten ötürü de tarif edilemez bir endişe içerisindeyim. Mutlu olmak için o kadar çok sebebim var ki şu sıralar, acaba ben de Zihni’nin seçtiği yolu seçip yazmaktan vazgeçerek kendimi dağlara ovalara mı vursam diye düşünmekten kendimi alamıyorum. Geçecektir ama elbet bu kötü günler. Gene bunalıma girip kimseyi görmek, kimseyle konuşmak istemediğim günler gelecek ve ben bir vecd halinde büyük projemin tek tanığı olarak eserime bunalımımın damgasını vuracağımdır. İki kişiden ibaret ahkâm kesimleriyle bezenmiş bu psiko-absürd hikâyenin okuyucularıma sıkıcı gelebileceği düşüncesi de tedirgin etmiyor değil beni. Korku filmlerine verdim kendimi belki ölülerle muhabbet eden psikotik karakterlerden ilham alırım diye. Ama nafile? Ben daha gerçekçi olmasını arzuluyorum yazdıklarımın. Kimin ölü kimin diri olduğunun belli olmadığı bir toplumda, hayatın bir korku filminden farksızlaştığı bir adada ne önemi var ki zaten gerçek ölülerle muhabbetin. Ben yaşayan ölülerle bile ilişki kurmaktan aciz bir tipim neticede.

***

 Zihni uzun zamandan beridir gelmiyor ziyaretime. Bu işin içinde bir değil binbir bit yeniği var diye düşünmekten kendimi alamıyorum haliyle. Çok içki içmemeliyim belki de. İçki içince sonu kafiyeli cümleler yazıyorum hep ve buda beni son derece rahatsız ediyor. Sanki yazıyı çekici kılmak için hep aynı harflerle bitirmek gerekir düşüncesine mahkûm etmiş hissediyorum kendimi öyle yapınca. Kafamda dönen düşüncelerin ve ruhumda cereyan eden hislerin dile dönüştürülme sürecinde kolayı seçip şiirsel-düzyazı denen saçmalığa direnmek durumunda buluyorum kendimi öyle durumlarda, zira ben direnişe karşı çıkmaya son derece hevesli bir kişi olarak görüyorum kendimi. Varolan bir şeye direnmektense o şeyi tamamen yıkıp yerine yenisini inşa etmeyi marifet belleyen bir tipim açıkçası. Nereye varacağı bilinmeyen yollara girip, sonunda ölüm veya çıldırış olsa bile doğru bildiğim hakikatlere sadakati bir yaşam biçim haline getirmeye çalışıyorum yazdıklarımla. Eski performansıma kavuşmak için eskiden yazdığım yazılara baktım bugün ve tiksindim kendimden, nefret ettim hatta. Sonra “bu zaten şimdiki ben değilim, geçmişte yazdım bunları, bu eski ben” diyerek teselli ettim kendimi. Eskiden daha iyi yazdığım düşüncesinin sadece bir yanılsamadan ama faydalı bir yanılsamadan ibaret olduğunu anladım böylece. Eskiden yazdıklarım daha bilinçsizce kaleme alınmış bir duygu ve düşünce karmaşasının yazı formunda zuhur edişinden başka bir şey değildi gibime geliyor şimdi. Evet doğru, belki eskiden daha korkusuzca, daha içe dönük ve daha bencilce yazıyordum ama eskiden yazdıklarımın şimdi yazdıklarımdan daha iyi olduğu anlamına gelmiyor bu; bilâkis daha topluma dönük, daha paylaşılabilir şeyler yazdığımı düşünüyorum şimdi. Farklı bir zamanda ve farklı bir uzamda, farklı koşullar altında ve farklı bir ruh haliyle yazılmış şeylerdi onlar. Zamanlarına ve uzamlarına göre iyiydiler belki ama pek kendini bilmezce ve pek budalaca buluyorum şimdi onların pek çoğunu. İlerleme nedir ki zaten insanın geçmişine yabancılaşıp onu iyi yönde dönüştürmek yolunda eyleme girişmesinin neticesinden başka?

***

 Dermansızlık varlığımın hâkimiyetini ele geçirdi. Bizim, yani yaşayanların dünyasından olup da ölüme yaklaşanların, onların, yani ölülerin dünyasından olup da yaşama yaklaşanlarla iletişim kurabileceği düşüncesinin hâkimiyeti altına girdi eylemlerim. Ruh çağırdım bugün, ne gelen oldu ne giden. İnsan sevdiklerinin yanında olmak istermiş hep; doğrudur. İnsan sevdiklerinin ve kendisini sevenlerin yanında olmak ister hep. Ama ya sevdiklerimiz hep ölmüşse? Ya sevdiklerimiz arasında ölmeyenler varsa onlar da yaşayan birer ölüye dönüşmüşse? Ne kalır geriye ölümü arzulamaktan veya yaşamayı bir ölü formunda sürdürmekten başka? Kimse okumasa ne yazar acıları önüne katıp kırbaçlayan bu yazmak? Kimse bilmese neye yarar bilgi? Hiçbir tahakküm biçiminin altında ezilmeye muktedir olmayanların kitabına yazın sorduğum bu soruları. Vasiyetim bu olsun benim de, ille de lazımsa herkese bir vasiyet ölmeden önce.

***

Zihni her zamanki gibi yeni bir kişilikle çıktı karşıma. İyi de etti aslında, zira ben neredeyse yalnızlıktan ölecek bir hale gelmiştim. Bir süreden beridir kendi kendime konuşuyor, adeta içimde yarattığım karakterlerin dış dünyada gerçekten de var olduğuna kâni kılıyordum kendimi. O kadar ki bazen yemeği iki, hatta üç-dört kişilik yaptığım bile oluyordu. Yemek yapmayı severdim, hala daha da severim. Hatta yazı yazmak dışında en sevdiğim şeylerdendir yemek yapmak. Patatesleri soymak, balıkları ayıklayıp iç organlarından arındırmak, domatesleri güzelce kesip tepsiye yerleştirmek, tüm bunların üzerine gerekli baharatları serpiştirdikten sonra da tepsiyi fırına koymak bana büyük haz verir. Ne güzeldir her şey, ne anlamlıdır hayat… İnsan o kadar uzun süre yalnız kalınca bu tür etkinlikler daha bir önem kazanıyor tabii… Herneyse ama, dediğim gibi Zihni uzun bir süreden sonra ziyaretime gelmiş, bunu yapmakla pek de iyi etmiştir. Zira o gün az önce tarif ettiğim içeriğiyle tepsiyi fırına salmış, gerçekte olmayan ama hayal dünyamda tüm ağırlıklarını ortaya koyan dostlarımı da göz önünde bulundurarak üç-dört kişiye yetecek kadar yemek yapmışımdır zavallı ben. Kendimi acındırmaya çalışmıyorum elbette ki burada, bilâkis ne denli mutlu olduğumu anlatmaya çalışıyorum içinde bulunduğum durumdan sana sevgili okur. Zihni’nin gelişi pek çok şeyi altüst etmiş olsa da gene de iyi olmuştu aslında. Şöyle ki: Ben kendimi bu sefer gerçekten de çok yalnız hissediyordum. Kimsenin beni sevmediğini düşünüyor, toplumu dışlayanın bizzat ben olduğumu bildiğim halde toplumun beni dışladığı hissiyle mücadele ediyordum. Pek mücadele ediyordum da denemez doğrusu, zira aslında ben kendim davet ediyordum bu dışlanmışlığı. İşin ilginç yanı Zihni de hep işte ben kendimi dışlanmış hissettiğim bu zamanlarda, yani yabancılaşmamın artık patolojik boyutlara ulaştığı zamanlarda ortaya çıkıveriyordu her ne hikmetse. Vardı elbet bir hikmet ve hatta bir bit yeniği bu işte ve/fakat bunu şimdilik ne ben biliyordum yazar olarak ne de sen sevgili okur. Bizim bilmediğimiz ve belki de Zihni’nin bildiği ama hiçbirimizin şimdilik emin olamadığı o şey neydi acaba? Söylemek istiyorum ama söylersem işin heyecanı kaçar diye zor da olsa kendimi tutuyorum. Bildiğimden değil o şeyin ne olduğunu. Bilmiyorum elbette ki. Ama sevgili okur, yazar benim ya, istersem işin içindeki o bit yeniğini uydurup biliyormuş gibi yapma hürriyetim, daha doğrusu seçeneğim var. Ama o yöne gitmeyi biraz erteleyip bu bilgiden yoksun bir şekilde seninle devam etmek arzusunu taşıyorum bu şimdilik bir muammalar sarmalından ibaret hikâyeye. Ölmemek için uzatıyorum işte. Zira biliyorum ki hikâye biterse ne Zihni kalacak, ne ben, ne de sen sevgili okur ilişkin olarak bu hikâyeye. Zihni şunu söyler balıklar, domatesler ve patatesler üzerlerindeki baharatlarla birlikte fırındayken daha: “Kendimi çok kötü hissediyorum. Zannedersem yazarlıktan vazgeçip toplumsallaşma uğruna saçmalamayı seçmekle çok büyük bir hata yapmak suretiyle tamir edilemez bir örselenmişliğe sebep oldum ruhi ve fiziki bünyemde.” “Hayır Zihni. Olaya bu şekilde bakmamalısın” senin de tahmin edebileceğin gibi benim sözlerimdir sevgili okur. “Ama hissiyatımın sanrısallığından şüphe etmekten aciz hissediyorum ben Zihni olarak kendimi.” “Endişelenme Zihni, göreceksin ki az sonra edeceğimiz sohbet derdine deva olacak, seni kendi mahvına sebep olmaktan alıkoyacak bir sohbet olacaktır.” “Anlamıyorsun beni. Ben hem kendim olarak, hem de Zihni olarak varolmak istiyorum bu hayatta. Ama görüyorum ki Zihni ve benim gerçek kişiliğim arasında uçurum var. Zihni toplumsal bir varlıkken ben kendim olarak son derece hayal ürünü bir varlık olarak varolabiliyorum. Zihni her söylediğimi çarpıtarak altına kendi imzasını atıyor ve ben bir hiç olarak kalmaya mahkûm bir biçimde sürdürmek durumunda kalıyorum varlığımı.” Belli ki Zihni biçare bir hale düşmüştür. Elbette ki ona yardımcı olmak benim boynumun borcudur. Peki, ama o buna hazır mıdır? Bunu hep birlikte göreceğiz sevgili okur.

***

Bugün hiç beklenmedik bir şey oldu. Zihni ilk kez yalnız gelmedi evime. Yanında sevgilisini de getirdi. Üstelik de şaşılacak derecede güzel bir kızdı bu. Ve güzel kızlarda sıklıkla rastlanan kendini beğenmişlik de yoktu bu kızda. Fiziksel güzelliği karakterini çirkinleştirmeyi başaramamıştı belli ki. Hep birlikte yemek yaptık, hep birlikte yedik yemekleri. Yemekten sonra kız bize bir sürprizi olduğunu söyleyerek antrede asılı olan montuna yöneldi ve cebinden küçük bir kutu çıkardı. Ben ve zihni merak içersinde seyredalmıştık kendisini. Kız elindeki kutuda ne olduğunu tahmin etmemizi istedi. Ben “mümkün mü hiç dünyadaki onca şey arasından kutuda ne olduğunu tahmin etmek” diyerek bu oyunun saçmalığını dile getirdim. Kız üstelemedi ve kutuda bir Japon bilim adamı tarafından geliştirilmiş bir ruh çağırma cihazı olduğunu söyledi. Kızın tarifine göre cihaz insan kulağının duyamayacağı denli yüksek frekanslı bir ses çıkarıyormuş, o kadar ki bu dalgalara ses demek bile mümkün değilmiş, beş duyu organıyla algılanamayacak sinyaller demek daha doğru olurmuş. Kutudan çıkardığı ne idüğü belirsiz cihazı masanın üzerine koyan kız “hazır mısınız?” diye sordu. Zihni şaşkınlık içersinde bir bana, bir kıza, bir de cihaza baktı. Yüzünde “bu da nereden çıktı şimdi?” manasını taşıyan bir ifade vardı. Sonra konuşmaya başladı kız: “Merak etmeyin, çağıracağımız ruhlar zararsız. Bu alet sadece iyi ruhları, dünyayı ve yaşamı seven ruhları getiriyor biz yaşayanların dünyasına. Kötü ruhlar, yaşayanları sevmeyen ruhlar zaten gelemez dünyamıza. Sadece burada sevdikleri olanlar gelebilir buraya.” Kızın bu sözleri bana bir gece önceki düşüncelerimi anımsattı. Ben de böyle düşünmüyor muydum? Ölülerin yaşayanların dünyasında sevdikleri varsa dünyamıza yanaşabileceklerini yani. Çok heyecanlanmıştım. Zihni ise endişeliydi. Ben “hemen başlayalım” dedim. Kıza aleti hafifçe okşadıktan sonra üzerindeki yeşil düğmeye bastı ve “sessiz olun” dedi. Yaklaşık dört dakikalık sessiz bir bekleyişten sonra hafif bir tıkırtı duyduk üçümüz de. Ama bu tıkırtının kaynağını bulamıyorduk bir türlü. Tıkırtı adeta kafalarımızın içinden, aynı anda hem çok uzak hem de çok yakın bir yerlerden geliyordu. Sonra birden kesildi tıkırtı. Ama herşey bitmemişti henüz. Kız elleriyle “sakin olun ve yerinizden kıpırdamayın” işareti yaptı, sonra gözlerini kapayarak anlaşılmaz bir dille konuşmaya başladı. Adeta bu dünyaya ait değildi kızın konuştuğu dil. Söyledikleri garip seslerden ibaretti ama bu sesler sanki bir şey anlatmaya çalışıyordu. Muhatapsa ölülerdi. Zihni zangır zangır titremeye başladı sonra. Ben önce Zihni’nin korkudan titrediğini sandım ama hemen akabinde anladım ki aslında Zihni şuurunu yitirmiş, varlığını ölü bir deli istila etmişti. Konuşmaya başladı Zihni: “Ben Zeno. 1972 senesinde deli olduğum gerekçesiyle tımarhaneye kapatıldım. Beni deli sanmalarının sebebi ölülerle iletişim kurabildiğimi iddia etmem ve bununla da kalmayıp bunu felsefi olarak açıklayabileceğimi iddia etmemdi. Ölülerle yaşayanları birleştiren şeyin sevgi ve sadakat olduğunu söylemiş, yıllar önce ölen ve stoacılık adlı felsefi akımın kurucusu olan Zeno’nun ruhunun bana görünmekle kalmayıp içime girdiğini ve bu yüzden de artık adımı değiştirmem gerektiğini bir saplantı haline getirmiştim. Yıllarca süren tedaviye var gücümle direndim, düşüncelerimin yersiz olduğunu asla kabul etmedim. Ben hakikati bulduğuma inanıyor ve varlığımın tek sebebinin bu hakikate sadakat olduğunu biliyordum. Ama bana tedavi adı altında o kadar çok işkence ettiler, üzerimde o kadar çok deney yaptılar ki biçare bir hale gelmiştim yaşamımın sonlarına doğru. Bana verdikleri ilaçlar hep deney aşamasındaydı, zira o zamanlar psiko-somatik ilaç endüstrisi daha emekleme dönemindeydi. En sonunda beni bile inandıracaklardı neredeyse deli olduğuma. Çaresizdim ve intihara sıcak bakmaya başlamıştım. Her geçen gün ölüme biraz daha yaklaştığımı hissediyordum. İşte o zaman Zeno’dan daha başka ölülerle de iletişim kurmayı başardım. Bana sadece ölüme yaklaşanların ölülerle iletişim kurabileceğini söylediler, kısa süre sonra öleceğimi de eklemeden edemediler o daha başka ölüler. Beni tımarhaneden kaçmaya ikna ederek ölmeden önce yerine getirmem gereken bir misyonum olduğunu belirttiler. Yıllardır ölülerle yaşayanların dünyasını birleştirecek bir cihaz üzerinde çalışan Takamuro Kootaro adlı Japon bir bilim adamını bulup ona tecrübelerimi anlatarak projesine felsefi ve psikolojik bir boyut katmak, böylece projesini farklı bir gözle görüp neyin eksik olduğunu kavrayarak başarıya ulaşmasını sağlamaktı görevim. Nitekim tımarhaneden kaçmayı başararak bir gemiye atladım ve Japonya’nın yolunu tuttum. Ölüler bana Takamuro Kootaro’nun adresini söylemişti, dolayısıyla hiç zor olmadı bu çılgını bulmam. Benden korktu önceleri ama sonra neden orada olduğumu anlayınca rahat bir nefes aldı. Anlattıklarımı heyecanla dinledi ve pek etkilendi söylediklerimden. Ülkeme geri dönemeyeceğimi zira tımarhaneden kaçtığımı söyledim ona. İstediğim kadar yanında kalabileceğimi zaten pek fazla ömrüm kalmadığını söyledi bana. Doğruydu, çok az ömrüm kalmıştı. Bunu ikimiz de biliyorduk lâkin sadece ölme vakti gelenler iletişim kurabilirdi ölülerle. Nitekim çok geçmeden öldüm, bu size konuşmakta olan ruhumdur. Sizi uyarmaya geldim. Acele etmelisiniz, fazla vaktiniz kalmadı. Benimle iletişim kurmayı başarmış olduğunuza göre siz de öleceksiniz pek yakında.” Bunları söyledikten hemen sonra sesi kesildi Zeno’nun. Ben, Zihni ve sevgilisi melûn melûn birbirimizin suratına bakıyorduk. İlk paniğe kapılan tabii senin de tahmin edebileceğin gibi Zihni oldu sevgili okur. Sevgilisi ve ben onu yatıştırmaya çalıştık. Sevgili, külüstür de olsa bir arabası olduğunu, o arabaya atlayıp arkadaşının bir göl yanındaki kulübesine gidebileceğimizi, geceyi orada geçirdikten sonra ertesi sabah salim kafayla durumu tekrar gözden geçirebileceğimizi söyledi. Ben pek sevinmiştim bu işe. Ne de olsa aylardır bu evden çıkmamış, kendimi romanıma hapsetmiştim. Üstelik de romanım hiç ilerlemiyordu. Kısılıp kalmıştım yani. Kendi çevremde dönüp duruyor, biçare bir halde kendi kuyruğunu ısırmaya çalışan sersem bir köpeğe dönüşüyordum gün geçtikçe. Şimdi bu doğaüstü hadiselerle epey malzeme çıkmıştı bana. Romanıma yeni bir boyut katacaktı tüm bu olanlar. Tabii eğer ölümü yenmeyi başarıp Zeno’nun kehanetine inat hayatta kalabilirseydim.

***

 Yolculuğumuz olaysız geçti. Dağların yamacındaki bu küçük kulübe göle bakıyordu, göl de ona tabii. Sanırım artık Zihni’nin sevgilisinin adını senden gizlemekte bir mana kalmadı sevgili okur. Kızın adı Sel. Sel, arkadaşının uzun süredir bu kulübeye uğramadığını dolayısıyla da kulübenin durumunun vahim olabileceğini söyledi bize arabadayken. Kendisinde her zaman yedek anahtar olurmuş ama, ki nitekim işte vardı da zaten. Allahtan kulübede odun vardı da soğuktan ölmekten kurtulduk. Ama tabii bu başka bir sebepten ölebilme ihtimalimizi ortadan kaldırmıyordu. Ne de olsa bir ölüyle iletişime geçmiştik. Ve ancak ölüme yaklaşanlar iletişime geçebilirlerdi ölülerle. Ben hâlâ daha tüm bunların bir rüya olup olmadığından emin değildim. Ama aynı zamanda da bu durumun bir rüyadan ibaret olmamasını gönülden arzuluyordum. Ölecekseydim de ölseydim, zaten ölür gibi yaşıyordum hayatımı. Beni hayatta tutan tek şey yazı yazıyor olmaktı. Yarattığım hayali yaşamlarla teselli buluyor, gerçek hayatın gerçeklerinden kaçarak kendi iç dünyama hapsolmuş bir yaşam sürdürüyordum yıllardır. Hiç değilse böyle ilginç bir şekilde ölerek boşuna yaşamamış olacaktım. Tek dileğim en azından romanımı bitirecek kadar vaktim olmasıydı ölmeden önce. Bilmiyordum, bilemiyordum. Eğer kesinlikle ölecekseydik benim evimden kaçıp bu kulübeye sığınmak neye yarardı. Buraya gelmek fikrine karşı çıkmamamın tek sebebi monoton hayatıma renk gelecek olmasıydı. Göl kenarında, dağların yamacında uyanmak ruhuma iyi gelecekti. Sabah yürüyüşe çıkacak, kuşlara arılara bakacaktım. Belki yerden mantar toplar, kahvaltıda mantarlı yumurta yerdim. “Bir insanı tatmin eden şeylerin küçüklüğüne bakarak o insanın kaybının büyüklüğünü anlayabilirsiniz” demişti Hegel. Ne kadar da doğruydu söylediği. Ne akıllı adamdı şu Hegel. Descartes’ın kendi içine kapalı bilincini bölerek herşeyin bir ötekisi, bir zıddı olduğunu, herşeyin kendi içinde bölünmüş olduğunu ve hiçbir şeyin zıddı olmaksızın var olamayacağını göstermişti Hegel. Şimdi sanki daha bir anlam kazanıyor Hegel’in söyledikleri. Ölüm kapıyı çalıyor zira şimdi ve ben düşünmeden edemiyorum “sonunda ölüm olmasa yaşamanın ne anlamı olurdu ki?” diye. Bazıları “tam tersi” diyerek karşı çıkabilir bu söylediğime. “Bilâkis sırf sonunda ölüm olduğu için anlamsızdır hayat” diyebilir mesela bazıları. Onların söylediği de doğrudur elbet. Ama hayatta kalmaya yardımcı olmaz, hayatın anlamından ziyade anlamasızlığını vurgulayan bir düşüncedir ve bu yüzden de doğru olsa bile yaşamdan ziyade ölüme hizmet eder. Tercih kişinindir tabii ama. Ben düşünce özgürlüğünden olduğu kadar, ölme özgürlüğünden de yana olan bir kişiyim neticede. İşte aklımda bu düşüncelerle uykuya dalarım o gece.

***

 Ertesi sabah Sel’in sesiyle uyanırım. Kalkmam gerektiğini, konuşacaklarımız olduğunu söylemektedir bana Sel. Kalkarım. Zihni mutfakta neskahve yapmaktadır. Çok şaşırırım. “Zihni, sen neskahveye karşı değil miydin dostum?” diye sorarım. “Karşıydım evet ama işler değişti. Zaten öleceğiz bari neskahve içip güzelleşelim diye düşündüm. Zaten her zaman neskahve içmek istemişimdir, fırsat bu fırsat içebildiğim kadar neskahve içeceğim şimdi,” söyler Zihni. “Bana da yap o zaman. Varsa içine dağ balı da koy.” “Olmaz olur mu? Sağolsun hikâyemizin yazarı herşeyi düşünmüş. Ölmeden önce yaşamın tadına az da olsa bakabilmemiz için olmayan bir şey yok bu kulübede. Dilediğimiz herşey dilediğimiz anda var oluyor bu uzamda,” şeklinde oldukça ilginç bir yanıt verir bana Zihni. Bu arada şömineye koyacak odunumuz kalmadığından yakınmaktadır sel. “Odun dile sevgili Sel,” derim ona. Sel’e hiç komik gelmemiştir bu espri ve bana tepki olarak mı yoksa öyle gerektiği için mi bilinmez, hemen yanındaki tahta sandalyeyi kaptığı gibi yere vurur. Belli ki maksadı sandalyeyi kırmak, parçalarını yakacak olarak kullanmaktır. Yeterince güçlü olmadığı için başarısız olur tabii bu girişiminde. “Dur sana yardımcı olayım,” deyip sandalyeyi kaptığım gibi var gücümle yere vururum. Sandalye üç parçaya ayrılır. Ateşimiz yakılmış vaziyette, dağ ballı neskahvelerimiz masanın üzerindedir. Sel söze girer: “Akşam içinde bulunduğumuz durumdan nasıl çıkabileceğimiz üzerine düşündüm biraz. Eğer öleceksek bundan nasıl kaçabiliriz. Yani belki de öleceğimizi öğrendiğimiz andan itibaren gerçekleştirdiğimiz tüm eylemler bizi ölümden uzaklaştırmaya değil, bilakis ölüme yaklaştırmaya hizmet ediyordu. Ölüm dürtüsü diye bir şey var biliyorsunuz. Kişi sırf ölümden korktuğu için ölümden kaçmaya çalışır ama aslında her hareketi korktuğu şeye yaklaştırmaktadır onu. Başımıza gelmesinden korktuğumuz pek çok şeyi bizzat kendimiz başımıza getiririz. Yani korku korkulan şeyi gerçekleştirir.” “Çok haklısın Sel,” der Zihni. “Haklı olabilirsin Sel. Ama ne yapabiliriz ki başka? Hiçbir şey yapmadan oturup ölümü mü bekleyelim?” diye sorarım. “Bana uyar. Biliyorsunuz ben ezelden beridir bir şey yapmaktansa bir şey yapmamayı, daha doğrusu hiçliğin kendisini yapmayı bir yaşam biçimi haline getirdim,” diyerek olaya farklı bir boyut katar Zihni. “Bence elimizdeki cihazın kıymetini bilip Zeno’dan başka ölülerle de irtibat kurmayı deneyelim. Aslında bu aletin tam olarak nasıl kullanılacağını bilmiyorum. Bu alet esrarengiz bir şekilde hayatıma girdi. Alışverişteydim iki hafta önce. Çorap, don falan gibi şeyler alıyordum. Eve geldiğimde bu alet de çıktı alışveriş çantasının içinden. Biri benden habersiz yaşamıma sokmuştu bu lanet cihazı. İlk denememde de tıpkı ikincisinde olduğu gibi Zeno’nun ruhu gelip aynı şeyleri söyledi. Ölüyordum gülmekten neredeyse,” söyler Sel. “Bu işin içinde bir bit yeniği var arkadaşlar. Bence ciddiye almamalıyız bu cihazı. Göle at kurtul Sel. Sen de kurtul biz de. Geçmişi unutup geleceğe güvenle bakalım. Zaten daha şimdiden bir sürü malzeme çıktı romanıma. Bundan sonra bir şey olmasa da olur. Bir kaç gün bu gölbaşında kalıp sakinleşiriz, sonra da şehre geri dönüp sefil hayatlarımıza devam ederiz,” derim ben. “Bence halkı bu konuda bilinçlendirelim,” der Zihni. “Saçma sapan konuşma Zihni!” diye söze karışır Sel ve ekler: “Aleti harekete geçiriyorum. Elbet bir yerlere varacağız şimdilik bir muammalar sarmalı içerisinde olsak da…” Ölülerle iletişim cihazı açılmış, Zeno’nun ruhu gelmiştir. Ama bu sefer söyledikleri o kadar ilginçtir ki sevgili okur, adeta gülmekle ağlamak arasında bir yerlerde kalmışızdır üçümüz de. Şunları söyler Zeno: “Ha, ha, ha, hayt! Mağazamızdan alışveriş ettiğiniz için çok teşekkürler. Umarız şakadan anlayan bir tipsinizdir ve sinir olmamış, bilâkis bu küçük sürprizimizi beğenmişsinizdir. Bu cihazı ciddiye alıp üçüncü kez kullanmakla bizden üç don, üç çift de çorap kazandınız. Tek yapmanız gereken cihazla birlikte mağazamıza gelip donlarınızı ve çoraplarınızı temin etmektir. Hi, hi, hi, hiyt!”

 (3)

 Bu sersem yazar seni hayal kırıklığına uğrattığı için çok üzgünüm sevgili okur. Ama elimden bir şey gelmezdi, ben sadece biçare düşmüş bir karakterdim bu hikâyede; yazarın ne yazacağı üzerinde etkili olmaya muktedir değildim. Hem sonra belki de yazarın da kendince haklı bir yanı vardı. Daha fazla dayanamazdı belki de karakterlerinin bilinmezlik karşısındaki aczine. Bu yüzden de tüm hikâyeyi kapitalizmin bir oyununa, bir eşşek şakasına dönüştürdü. Ama merak etme sen, zira her olmayan işte bir hayır vardır derler. Kapanan her kapı bir başka kapının açılacağının Müjdecisidir diye de eklerler. Göreceksin ki çok daha heyecan verici şeyler olacak hikâyemiz ilerledikçe. Kim bilir belki de işin içine aşk meşk girer, aşk, aldatma ve intikam ekseninde pek popüler bir romana dönüşür hikaye. Mesela Sel Zihni’yi aldatır, Zihni depresyona girer, gene gelir kapımı çalar. Zihni bu sefer gerçekten de derin bir buhranın eşiğini çoktan aşıp psikozun pençesinde kıvranmaktadır. Anlattığına göre Zihni son birkaç gecedir Sel’i yeni sevgilisiyle sevişirken baltayla doğramak suretiyle öldürdüğünü görmektedir rüyasında. Korkmuş vaziyettedir Zihni. Kendi rüyalarının gerçeğe dönüşmesinden ve hayatının geri kalanını ya bir tımarhanede, ya da bir hapishanede geçireceğinden korkmaktadır. Durumun bu sefer şakaya gelir yanı olmadığını anlayan ben derhal buzdolabına yönelip Zihni’ye ikram edebileceğim bir şey olup olmadığını kontrol etmeye girişirim. Buzdolabında bu sefer bırakın yumurtayı, domatesi, hıyarı su bile yoktur. Belli ki ikimizin de durumu bırakın düzelmeyi eskisinden de kötüdür. Acınacak bir hale gelmiş, biçare bir hale düşmüşüzdür ikimiz de. “Peki hiç umut yok mu sevgili Zihni?” “Yok dostum. Nefret ediyorum ondan. Ama onu sevdiğim için nefret ediyorum ondan, tiksiniyorum. Zaten beni delirme noktasına getiren de bu çatışan hislerin ruhumda yarattığı tahribat. Öleceğim kıskançlık ve üzüntüden.” “Üzülme sevgili Zihni, geçecektir, bitecektir bu ıstırap dolu günler. Genç Werther’in Acıları’nı oku bak göreceksin teselli bulacaksın. Ne diyor orada Goethe?” “Bazen anlayamıyorum, ben onu böyle çok, böyle içten sevdiğim, ondan başka hiçbir şeyi görmediğim ve bilmediğim halde nasıl oluyor da, başkalarını seviyor, sevebiliyor!” Zihni yemekten içmekten kesilmiş, soluk alamaz olmuş, uyumak nedir unutmuştu. Yapmaması gereken işlerle meşgul oluyor, özyıkım yolunda emin adımlarla ilerliyordu. “O sürtüğe ne yapacağımı biliyorum ama ben. İntikamımı titizlikle hayata geçirecek, başına gelenlerden benim sorumlu olduğumu bile anlamamasını sağlayacağım.” “O zaman intikamın ne anlamı olur ki Zihni?” “Olacak!” Zihni’nin sözleri beni endişelendiriyordu. Sel özünde o kadar da kötü bir insane değildi aslında. Sadece hormonları bir başkası tarafından daha çok arttırılmıştı. Zihni’nin kenini bu şekilde bitap bir hale düşürmesi sen de takdir edersin ki son derece kaygı vericiydi sevgili okur. “Ona dünyanın kaç bucak olduğunu göstereceğim. Yeni sevgilisine de Sel’in gerçek yüzünü göstermek suretiyle ondan soğumasını sağlayarak aralarını açacağım. Sel tekrar benim olacak, olmalı!” Zihni aşkın nasıl olup da nefrete dönüştüğüne çok güzel bir emsal teşkil ediyordu bu haliyle. Seli’hem seviyor hem de ondan ölesiye nefret ediyordu. Ve hem sevgisine hem de nefretine bir çıldırmışlık hali hükmediyordu. Bir delirme durumu sözkonusuydu burada. Bunun önüne geçmeli, zihni’nin bir çılgınlık yapmasını engellemeliydim. “Hiç anlamadı beni. Her şeyi benden bekliyordu. Ne zaman benim moralim bozuk olsa onun da morali bozuluyordu. Ama bu benim moralim bozuk olduğu için değildi. Sel çok edilgen bir insandı. Karşısındaki negative enerji saçarsa o da negatifleşiyordu. Bir tek gün bile hatırlamıyorum ki ben negative olduğum halde beni pozitife dönüştürsün. Aksine işleri daha da berbatlaştırıyordu. Hemen kavgaya tutuşuyor, beni mutsuz olduğum için suçlamaya ve kendisini de mutsuz ettiğimden yakınmaya başlıyordu. Teselli etmek, mutluluk vermek, etkin bir biçimde kontrolu eline almak Sel’e çok uzak şeylerdi. Onun kadar pasif ve reaktif bir insan tanımadım hayatımda.” Zihni çok çelişkili konuşuyordu. Belli ki kafası ve duyguları çok karışıktı. Ona Xanax verip uyumasını sağlamaktan başka seçeneğim olmadığına kanaat getirmek üzereydim ki kapı çalndı. Gelen Sel’di. İşin içinde bir bit yeniği olduğunu Sel’in kapıyı çalışından anlamalıydım aslında, ama anlamadım, anlayamadım. Peki ama nasıl çalışmıştı Sel kapıyı? Sel kapıyı tereddütle çalmıştı sevgili okur, Sel’in kapıyı çalışına isteksizlik hakimdi. Bunu sebebini şimdilik bilmiyorduk Zihni ve ben. Bilmdiğimiz bir başka şey de Sel’in kapıyı neden çalmış olduğuydu ki bunu çok geçmeden hep birlikte öğrenecektik. Sel yüzüme bakarak: “Senin burada olacağını tahmin ediyordum.” Ben: “Zihni’ye konuşurken neden benim yüzüme bakıyorsun?” Sel: “Zihni mi, Zihni de kim?” Ben: “Sen aşağılık bir yaratıksın sevgilim.” Sel: “Senin bu dünyadan olduğundan şüphelenmeye başlıyorum.” Ben: “Gitme dur ne olur.”

***

Ama Sel gitmiştir. Dünyadaki hiçbir kuvvet onu geri döndürmeye yetmeyecektir. Ben kaderimle, kederimle ve Zihni’yle başbaşa kalmış, tüm bu olanların tabutumda gördüğüm bir düşten ibaret olması için varlığından şüphelenmekten kendimi alamadığım bir Tanrı’ya dua etmekteyimdir.

A student writes, noting that the Thanksgiving holiday officially commences on Wednesday at 5 pm… so naturally he wonders if we’ll be meeting for our regular noon class. (!)

Not a good omen, class attendance-wise. People apparently just can’t wait to start giving thanks for all they’ve been given.

But as their content provider it’s my job to show up and give them some more, so I will. Topics to be covered:

1. Gratitude (naturally!)

2. Michel de Montaigne (1533-1592), humanist, essayist, earthy philosopher of everything corporeally human… just because he was bumped from the syllabus earlier this semester and I’m grateful for the opportunity to re-instate him just as we arrive at his fifteen seconds of fame in our text. He was “heir to the Skeptics of old,”  the anti-Descartes who knew better than to lodge too much confidence in our ability to know anything for certain. “Que sçais-je?” (“What do I know?”)

And he owned the coolest library/study ever (much moreso than Descartes’ methodologically hypothetical “meditation” zone).

His greatest virtue may have been tolerance. His most refreshing attitude, though, may have been his candor about bodily matters. “For it is indeed reasonable, as they say, that the body should not follow its appetites to the disadvantage of the mind; but why is it not also reasonable that the mind should not pursue its appetites to the disadvantage of the body?” So he philosophized a lot about his own body parts, one member in particular. (NOTE to Plato and other transcendentalists: philosophers who rise too far above our natural state make themselves ridiculous, remote, and irrelevant in their transcendent detachment. Montaigne’s parts were all immanent, and attached, and so are yours and mine. )

“There is a plague on Man, the opinion that he knows something.” Like Socrates, and like science, not presuming to know is what drove Montaigne to study and learn and stay humble. Not a bad example for us all.

And now, scholars study and publish on Montaigne (while non-scholars quote him without attribution). He’d be amused.

Alain de Botton comes by his interest in Montaigne naturally: his late father Gilbert (1935-2000) collected Montaigne-iana. His impressive collection is now an exhibit at Cambridge University Library.

Wiki

Bu sayfa yalın bir şekilde yaygın kullanılan veya zaman içinde önemli bir konuma getirilmiş Latince deyişlerin (“veni, vidi, vici..”) listesidir. Bu deyişlerden bir kısmı Yunanca deyişlerin Latince çevirileridir, bunun en büyük nedeni Yunanca‘nın Antik Roma’da retorik ve edebiyat gelişmeden çok önceleri retorik ve edebiyat açısından gelişmiş olmasıdır.

A

A bene placito
Memnun edilmiş birinden

A bove ante, ab asino retro, a stulto undique caveto
Öküzün önünde, eşeğin arkasında, aptalın her tarafında hazırlıklı ol

Ab ovo usque ad mala
Yumurtadan elmalara (Baştan sona anlamında: Romalıların geleneksel yemek sırasından esinlenerek, Horatius, Satir 1.3)

Absentem lædit, qui cum ebrio litigat
Sarhoşla kavga eden, yerinde olmayan birini döver (Publius Syrus, Sentences)

Ab uno disce omnes
Bir şeyden herşeyi öğren (Bir tek örnekle ya da gözlemle çıkarımlarda bulunulabileceği anlatılır, Virgilius,

Aeneid)

Abusus non tollit usum
Suistimal düzgün kullanmayı iptal ettirmez. (yani bir şey suistimal edilince onun düzgün kullanımını

etkilememelidir)

Ab imo pectore
Kalbin derinliklerinden (dürüstlükle)

Ab inconvenienti
Uygun olmayan bir şeyden

Ab initio
Başlangıçtan

Ab Jove principium
Jüpiter’le başlayalım

Abyssus abyssum invoc
Uçurum uçurumu çağırır. (Bir hata diğerlerinin doğmasına sebep olur)

A cane non magno saepe tenetur aper
Yabandomuzu hep kendinden küçük köpeklere yem olur

Accipe Hoc
Bunu al.

Acta est fabula
Oyun bitti (Caesar Divi Filius Augustus‘un son sözleri)

Acta non verba
Hareket, söz değil. (ABD Ticari Deniz Akademisi mottosu)

Actibus immensis urbs fulget massiliensis
Marsilya şehri, müthiş eylemlerle ışıltı saçıyor.

Ad astra
Yılıdızlara doğru

a Deucalione
Dökalyon’dan beri (çok uzun zamandan beri anlamında)

A divinis
Kutsal şeylerin dışında

Ad augusta per angusta
Doruklara doğru dar yollardan (Başarı kolay kazanılmaz) (Hernani, Victor Hugo – sahne IV)

Adequatio intellectus et rei
Aklın ve gerçeğin uyumu (Gerçekin bir tanımı.)

Ad libitum
Kendi isteğine bağlı olarak (ad lib. olarak kısaltılır)

Ad gloriam
Zafer için

Ad hoc
Belli bir amaca yönelik

Ad hominem
Bir argümana cevap verirken argümanı eleştirmekten ziyade argümanı yapan kişiye saldırmak.

Ad impossibilia nemo tenetur
Hiç kimse yapamayacağı şeyler için söz vermemelidir.

Ad majorem Dei gloriam
Tanrı’nın ihtişamlı görkemi için (Haçlıların, Cizvitlerin ve Şikago Üniversitesinin mottosu)

Ad kalendas graecas
Grek Kalendas’ta. (Kalendaslar Romalı’dır, bu yüzden bu deyim var olmayan bir tarihi belirtir: çıkmaz ayın son

çarşambası)

Ad litteram
Harfi harfine

Ad multos annos !
Nice yıllara!

Ad nauseam
Miğde bulandırana kadar (kabak tadı vermek)

Ad oculos
Kendi gözlerinle (Bariz, herkesin gözü önünde anlamında)

Ad patres
Eskilerin yanına (Ad patres’e göndermek: öldürmek)

Ad perpetuam memoriam
Sonsuz anısına (Genelde-nın sonsuz anısına olarak kullanılır ve adı anılan kişinin ölümünden uzun yıllar sonra

dahi hatırlanması dileğidir)

Adsum
Buradayım (Absumun zıddı)

Adversus solem ne loquitor
Güneş aleyhinde konuşma (Açık ve belli şeyleri tartışma)

Ad vitam æternam
Sonsuz bir hayat için

Addendum, çoğul addenda
Eklenecek şey(ler)

Ad victoriam
Zafere (Daha çok zafer için olarak tercüme edilir, Romalılar savaşta böyle bağırırlardı.)

Ægroto dum anima est, spes est
Hasta nefes aldıkça, umut vardır. (Erasmus, Adages, 2.4.12)

A.E.I.O.U. (« Austria Est Imperare Orbi Universo. »)
(5 sesli harf) Avusturya tüm dünyayı yönetmeli (Habsbourg mottosu ; Almancası: « Alle Erde Ist Oesterreich

Untertan. »)

Ære perennius (exegi monumentum aere perennius)
Tunçtan daha sağlam bir yapı diktim. (Horatius, Odes, III, 30)

Age quod agis !
Ne yapıyorsan onu yap!

Agnus Dei
Tanrı’nın kuzusu (İsa için kullanılır)

Alea iacta est
Zarlar atıldı. (Jül Sezar)

Alibi
Başka yerde (Hukuk terimi: Zanlının suçun işlendiği tarihte başka bir yerde olduğunu göstermesiyle yaptığı savunma)

Alis grave nil
Hiçbir şey kanatları olandan daha hafif değildir. (Pontifical Katolik Üniversitesi dövizi)

Alis volat propris
Kendi kanatlarıyla uçar (Oregon’un dövizi. Alis volat propriis olarak da söylenir.)

Alma mater
Süt annesi

Alter ego
Bir başka kendi

A mari usque ad mare
Bir denizden diğer denize (Kanada’nın resmi mottosu)

Amantes amentes
Aşık olmak deliliktir.

Amicus certus in re incerta cernitur
Arkadaşlar kötü günde belli olur.

Amor est vitae essentia
Aşk hayatın özüdür. (Robert B. Mackay)

Amor omnia vincit
Aşk her güçlüğü yener.

Amor patriæ nostra lex
Vatan sevgisi kuralımızdır/yasamızdır

A posteriori
Deneysel verilerden yola çıkarak

A priori
Deneyden önce

Aquila non capit muscas
Kartallar sinek avlamazlar. (Erasmus, Adages, 3.2.65)

Argumentum ad hominem
Tartışmanın kalitesi, tartıştığın kişinin kalitesine bağlıdır

Argumentum baculinum
Sopa argümanı (tehdit ya da güçle ikna etmek) (bkz. Molière, Scapin’in Dolapları)

Ars est celare artem
Gerçek sanat sanatı gizli tutabilmektir

Ars gratia artis
Sanat için sanat (MGM film şirketinin mottosu)

Ars longa, vita brevis
Sanat uzun, yaşam kısa

Ars similis casus
Sanat tesadüfe benziyor (Ovide)

Asinus asinorum in sæcula sæculorum
Yüzyılların gördüğü eşeklerin en eşeği.

Asinus asinum fricat
Eşek eşeğe sürtüyor (birbirlerine aşırı iltifat edenlere söylenir)

Asinus equum spectat
Eşek ata bakıyor.

Audaces fortuna juvat
Talih cesaret edene güler.

Audemus jura nostra defendere
Hakkımızı aramaya cesaret ediyoruz. (Alabama şehir mottosu, 1923)

Audere est facere
Cesaret etmek, yapmaktır. (Tottenham Hotspur Futbol Klübü)

Audi, vide, tace, si vis vivere
Dinle, gör, sus, eğer yaşamak istiyorsan

Audiatur et altera pars
Diğer tarafı da dinleyelim (Mahkeme gibi yerlerde söylenir)

Auri sacra fames
Altına duyulan tiksinç açlık (Virgilius, Énéide, III, 57)

Aut Cæsar, aut nihil
İmparator ya da hiç! (Cesar Borgia mottosu)

Aut disce aut discede
Ya öğren, ya terket.

Ave Cæsar, morituri te salutant
Selamlar Sezar, ölecekler seni selamlıyor! (Dövüşten önce gladyatörlerin selamı, bkz. Suétone, Claude, 21)

Avaro omnia desunt, inopi pauca, sapienti nihil
Cimrinin herşeyi, fakirin bazı şeyleri eksiktir, bilgin’in ise hiçbirşeyi eksik değildir.

Ave Europa nostra vera Patria
Selam Avrupa! Gerçek anavatanımız! (Pan-Avrupa görüşü mottosu)

Ave Maria
Selam Meryem (Roma Katolik Duası, İsa‘nın annesi Meryem‘e.)

B [değiştir]

Barba non facit philosophum
Sakal felsefe yapmaz (Plutarkhos’tan alıntı)

Barbarus hic ego sum quia non intellegor ulli
Beni burda barbar sayıyorlar, çünkü beni anlamıyorlar.

Beati pauperes spiritu
Ruhu kutsanmış olanlar fakirlerdir (Matta İncili)

Bellum omnium contra omnes
Herkesin herkesle savaşı (Thomas Hobbes, devletin doğasını açıklamak için kullanılan kelime grubu)

Bene diagnoscitur, bene curatur
İyi teşhis etmek, iyi tedavi etmektir.

Beneficium accipere libertatem est vendere
Yapılan iyiliği kabul etmek özgürlüğünü satmaktır.

Bis dat, qui cito dat
Hızlı vermek, iki defa vermektir. (Desiderius Erasmus, Adages, 1.8.91)

Bis repetita placent
Tekrar eden baştan çıkartır.

Bis repetita non placent
İki kez tekrar eden artık baştan çıkarmaz. (Horatius, Şiir Sanatı, 365. dize)

Bona diagnosis, bona curatio
İyi teşhis, iyi ilaç.

Bona fide
İyi niyetle

Bona valetudo melior est quam maximæ divitiæ
Sağlıklı olmak en iyi zenginliklere bile yeğdir.

Bonitas non est pessimis esse meliorem
İyi olmak en kötüden daha iyi olmak anlamına gelmez.
Bonum commune communitatis
Toplumun ortak çıkarı

Bonum vinum lætificat cor hominum
İyi şarap, insanı neşelendirir (tam tercümesi kalbini neşelendirir)

Brevitatis causa
Kısaca söyle

C [değiştir]

Cacoethes scribendi
Kötü yazma alışkanlığı (kötü kelimesi, alışkanlıkı niteler, yazmaktan vazgeçememek demektir)

Camera obscura
Karanlık oda (fotoğrafçılık/yeni Latince)

Canis Canem Edit
Köpek, köpek yer. (Kimsenin güvende olmadığı durumlar için kullanılır)

Canis sine dentibus vehementius latrat
Dişsiz köpek daha kuvvetli havlar (havlayan köpek ısırmaz)

Carpe diem
Anı yaşa, günü yakala

Carpe diem, quam minimum credula postero
Günü yakala, yarına olabildiğince az güven.(Horatius, Carmina, 1.11.8)

Carthago delenda est
Kartaca’yı yıkmak gerek.

Castigat ridendo mores
Adetleri gülerek düzeltiyor (Comédie-Française mottosu, Jean de Santeuil’den alıntı)

Casus belli
Savaş nedeni (savaşı tetikleyecek durum)

Causa mortis
Ölüm nedeni

Cave canem
Dikkat, köpek var. (Pompei’de bir evin girişinde mozayik üzerinde bulunan yazı)

Caveat emptor
Alıcı uyanık olsun!

Cave ne cadas
Düşüşe hazırlıklı ol (gelenek olarak bir zafer sırasında imparatorun arkasında duran kölenin söylediği sözler)

Cessante ratione legis cessat ipsa lex
Yasanın mantığı bittiyse, yasa bitti demektir. (Yasanın uygulama mantığı bittiyse ya da çağdaş koşullara artık cevap vermiyorsa yasa yararsız hale gelir.)

Cetera quis nescit?
Gerisini kim bilmez?

Cibi condimentum est fames
Açlık her yemeğin baharatıdır. (Marcus Tullius Cicero, De Finibus, 2.90)

Circa
Yaklaşık, dolaylarında (İngilizcede de tarih anlamında aynen kullanılıyor)

Citius, Altius, Fortius
Daha hızlı, daha yukarı, daha güçlü (olimpik motto)

Coelum non animum mutant qui trans mare currunt
Denizi aşan insanlar ruhlarını değil, (üzerlerindeki) gökyüzünü değiştirirler.

Cogitationis poenam nemo meret
Kimse düşüncesinden dolayı cezayı haketmez.

Cogito ergo sum
Düşünüyorum, o halde varım (Descartes, Felsefenin Prensipleri, 1.7.10)

Collige virgo rosas
Topla, genç kız, çiçekleri. (bkz. Carpe diem)

Concordia civium murus urbium
Vatandaşlar arasında uyum, işte bir şehrin surları budur.

Condemnant quod non intellegunt
Anlamadıklarını mahkum ederler.

Conditio sine qua non
Gerekli şart

Confer
-e danışın, -e başvurun (cf. diye kısaltılır)

Contraria contraiis curantur
Zıtlar zıtlara iyi gelir.

Consuetudinis vis magna est
Adetlerin önemi büyüktür.

Consuetudo altera natura est
Adetler (alışkanlıklar) ikinci bir doğadır. (Marcus Tullius Cicero, Tusculanes, 2.17.40)

Contraria contrariis curantur
Karşıtlıklar karşıtlıklara iyi gelir (çivi çiviyi söker)

Corpus delicti
Mağdurun cesedi (bir cinayet işlendiğinde)

Credo quia absurdum
İnanıyorum, çünkü saçma. (Tertullian’ın yanlış anlaşılmış sözü. Orijinali: et mortuus est Dei Filius prorsus

credibile quia ineptum est Tanrı’nın oğlu öldü, kısacası, inanılabilir çünkü uygunsuz. Yani Tanrı’nın oğlunun

ölmesi o kadar saçmadır ki bu mantığa sığmaz, ancak inanca dayanabilir.)

Cui bono ?
Ne çıkarla? (Cinayet kime yarar?, Marcus Tullius Cicero, Pro Milone, 12.32)

Cuius regio, eius religio
Öyle prens, öyle din. (halkının dinine karar verebilen prensler için)

Cuiusvis hominis est errare
Yanılmak tüm insanlara özgüdür. (Marcus Tullius Cicero, Philippiques, 12.2.5) (cf. Errare humanum est)

Cura ut valeas!
Kendine özen göster!

Curriculum vitæ
Yaşam yolu (CV)

D [değiştir]

Dabit deus his quoque finem
Bu da geçer. (Vergillius)

Damnant quod non intelligunt
Anlamadıkları şeyleri kınarlar.

De facto
Fiilî olarak

De gustibus et coloribus, non disputandum
Zevkler ve renkler tartışılmaz.

De jure
Hukuken.

De minimis non curat prætor
Preator’lar küçük şeylerle ilgilenmezler.

De mortuis nihil nisi bene
Ölüler hakkında yalnızca iyi şeyler konuşulmalıdır.

De omni re scibili et quibusdam aliis
Bütün bilinebilir ve bazı diğer şeyler hakkında (15. yy. İtalyan okulu)

De profundis clamavi
Uçurumun dibinden haykırdım!

Decet imperatorem stantem mori
İmparator ayakta ölmelidir. (Vespasien)

Delicta juventutis meæ
Gençlik hatalarım.

Deliriant isti Romani
Bu Romalılar deliler! (Asterix ve Obelix çizgi romanlarında kullanılır)

Deo juvante
Tanrı’nın yardımıyla. (Monako sloganı)

Desipere est juris gentium
Ölçüsüzlük insanların hakkıdır.

Deus ex machina
Makinadan çıkan Tanrı. (Tiyatroda sahneye tepeden inen ve bir anda tüm problemleri çözen Tanrı figürü için kullanılır)

Dictum meum pactum
Sözüm sözdür.

Diem perdidi
Günümü kaybettim. (Roma İmparatoru Titus)

Dies irae
Kıyamet günü.

Disce quasi semper victurus vive quasi cras moriturus
Hep yaşayacakmış gibi öğren,yarın ölecekmiş gibi yaşa.

Divide et impera
Böl ve yönet (başka bir biçimi: Divide ut imperes; yönetmek için böl)

Dixi
Dedim. (Söyleyeceklerim bu kadardı anlamında sözün sonunda söylenen popüler söz)

Docendo discitur
Öğreten öğrenir.

Docendo disco,scribendo cogito
Öğreterek öğreniyorum, yazarak düşünüyorum.

Doctus cum libro
Kitabıyla bilgin. (Kendileri bir şey bilmeyip, hazır bilgiyi sunmaya çalışanlar için kullanılır)

Dominus vobiscum
Senyör sizinle olsun.

Dona nobis pacem
Bize barış/huzur ver!

Draco dormiens nunquam titillandus
Uyuyan bir ejderhayı asla gıdıklama. (Harry Potter serisindeki Hogwarts Okulu’nun sloganı)

Ducunt volentem fata,nolentem trahunt
Kader, onu kabul edene yol verir, reddedeni ezer geçer. (Kader hakkında tipik stoacı söylem)

Dulce et decorum est pro patria mori
Vatan için ölmek tatlı ve güzeldir. (Horatius)

Dum spiro,spero
Nefes aldığım sürece umut ediyorum.

Dum vivimus servimus
Yaşadığımız sürece hizmet ederiz. (Presbiteryen Kolej sloganı)

Duo testis bene benedata!
İki adet testisi var, uygundur! (Papa seçiminden önce en yaşlı Kardinal’in, Papa adayının kadın olmadığını kesinleştirmek için delikli sandalyede testislerini muayene ettikten sonra sarfettiği söz. Bu adet 9.yy’dan beri uygulanıyor ^[1])

Duos habet et bene pendentes!
İki tane var ve düzgün sarkıyorlar.(Bayan Papa Jeanne’dan beri yeni Papa seçilirken yapıldığı söylenen cinsiyet kontrolünde Papa’nın bayan olmadığını doğrulayan söz.)

Dura lex, sed lex
Kurallar katıdır, ama kuraldır.

E [değiştir]

E fructu arbor cognoscitur
Ağaçlar meyvelerinden tanınır.

Ego primum tollo,nominor quoniam leo
En büyük parçayı ben alıyorum,çünkü benim adım arslan(Phaedrus)

E pluribus unum
Birlik çeşitlilikten gelir ya da birlik güçtür(ABD arması üzerinde)

Ecce homo
İşte insan(Ponce Pilate,İsa’yı kalabalığa takdim ederken)

Editio princeps
Birinci baskı

Errare humanum est
Hata insana mahsustur.

Errare humanum est,perseverare diabolicum
Hata insana mahsustur,ancak hata yapmakta diretmek şeytancadır.(Lucius Annaeus Seneca)

Esse quam videri
Öyle görünmek değil, öyle olmak. (Sallust)
Est quaedam flere voluptas
Ağlamak da bir zevktir.(Ovidius)

Et alii
Ve diğerleri(et al. veya e.a. diye kısaltılır.)

Et cætera
Ve diğer şeyler(etc.diye kısaltılır.)

Ex abstracto
Soyuttan yola çıkarak

Ex falso sequitur quodlibet
Yanlıştan yola çıkıp her istediğimiz sonuca varırız.(Yanlış önermeden yola çıkarak herhengi bir önermeye varılabileceğini söyleyen mantık kuralı)

Ex nihilo
Hiçbir şeyden yola çıkarak

Ex nihilo nihil fit
Hiçlikten hiçlik çıkar. (Lucretius)

Ex oriente lux
EIşık doğudan yükselir (Işık’tan kültür kastedilmiştir)

Experto crede
Ehil olana güven

Ayrıca bakınız [değiştir]

• Latince deyişler
• Latince kısaltmalar listesi

Kaynakça [değiştir]

F [değiştir]

Faber est suae quisque fortunae
Herkes kendi kaderini yazar. (Appius Cladius Caecus)

Fabricando fit faber
Pratik mükemmelleştirir.

Facilius est multa facere quam diu
Birçok şey yapmak hayat boyu sadece bir şey yapmaktan daha kolaydır.

Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum
Hep çalışın ki şeytan geldiğinde sizi meşgul görsün. (Aziz Jerome)

Fac simile
Benzer bir şey yap. (Faks sözcüğü burdan türemiştir)

Felix culpa
Mutlu hata

Felix qui potuit rerum cognoscere causas
“Şey”lerin derinliklerine inebilenlere (nedenleri anlayabilene) ne mutlu! (Virgilius)

Fere libenter homines id quod volunt credunt
Kural olarak, insan olmasını umduğu şeye inanır.

Festina lente !
Yavaşça acele et!

Fiat lux !
Işık olsun! (Dünyanın yaratılması sırasındaki ilahi emir)

Fide, sed cui vide
Güven, ancak önlemini de al. <İtimat kontrole mani değildir.>

Finis coronat opus
Sonuç, araçları meşru kılar. (Başarı için her yol mubahtır gibi)

Flagrante delicto
Suçüstü

Florebo quocumque ferar
Taşındığım her yerde çiçek açacağım.

Fluctuat nec mergitur
Yalpalar, ama asla batmaz (Paris şehrinin mottosu)

Fortes fortuna juvat ou Audaces fortuna adiuvat
Şans ancak cesurlara yardım eder.

Fortis et liber
Güçlü ve özgür

Fraus latet in generalibus
Genellemeden hata doğar.

G [değiştir]

Gladius legis custos
Kılıç yasanın koruyucusudur. (Paris Adalet Sarayı’nın girişinde kazılı döviz, silahlı kuvvetlerin hukuk için çalışması gerektiğini anlatır)

Grammatici certant
Bilginler kendi aralarında bu konuda anlaşamamışlardır.

Gutta cavat lapidem non vi, sed sæpe cadendo
Suyun taşı delmesi gücünden değil sürekliliğindendir.

H [değiştir]

Habeas corpus
Vücudun senindir (Hukuk yasası)

Habemus papam
Bir papamız var

Habent sua fata libelli
Kitaplar kendi kaderlerine sahiptir

Hannibal ante portas ya da Hannibal ad portas
Hannibal kapıda (Tartışmaya zaman yok, savaşmalı anlamında)

Hic et nunc
Burada ve şimdi

Hic et ubique terrarum
Burada ve dünyanın her yerinde (Sorbonne dövizi)

Hic Rhodus, hic salta
İşte Rodos, atla!

Hoc signo vinces
Bu işaret sayesinde galip geleceksin (Milvius Köprüsü Savaşı öncesi I. Constantinus‘a iletildiğine inanılan ilahi görünüm)

Hodie mihi, cras tibi
Bugün benim, yarın senin için

Homines quod volunt credunt
İnsanlar inanmak istediklerine inanırlar.

Homo homini lupus
İnsan insanın kurdudur.

Homo sum, humani nil a me alienum puto
İnsanım, ve insani olan hiçbirşey bana yabancı değildir.

Hora fugit, stat jus
Zaman geçer, hukuk kalır.

Horribile dictu
Söylemesi korkunç

Humanius est deridere vitam quam deplorare
Hayata gülmek hayat için ağlamaktan daha insani bir davranıştır.

I [değiştir]

Ibidem
Aynı yerde

Id est
Yani

Idem
Aynı şey

Id est genus hominum
İşte insan cinsi böyledir (Terentius)

Ignorantia iuris nocet
Hukuk bilmemek zarar verir.

Ignorantia juris neminem excusat
Hukuk bilmemek özür olamaz.

Ignorantia legis non excusat
Kuralları bilmemek özür olamaz.

Ignoti nulla cupido
Bilmediğimizi arzulamayız (Ovidius‘un dizesi)

In dubio pro reo
Şüphe zanlıya yarar.

In medio tutissimus ibis
Orta yol en güvenlisidir (Ovidius)

In extenso
Tam içerikle

In fine
Sonunda

In girum imus nocte et consumimur igni
Gecenin içinde dönüyoruz, ateş bizi yutuyor (Lat. sağdan ve soldan okunuşu aynı)

In medias res
Şeylerin ortasından (Edebiyat, film gibi alanlarda anlatıma olayın ortasından başlama tekniği)

In medio stat virtus
Erdem ortada durur, uçlarda değildir. (Yedi Bilge Tapınağı’nın kapısında yazılı aşırıya kaçmamayı öğütleyen söz)

In partibus
Aslı: “in partibus infidelium” (sadık olmayanların şehrinde)

In silico
20. yy.’da ortaya çıkan terim, bilgisayarla yapılan anlamında. (Zıt: in vivo, in vitro)

In situ
Aynı yer üzerinde

Inventas vitam iuvat excoluisse per artes
Bırakın sanat ve bilimle hayatı güzelleştirelim/geliştirelim. (Vergil, Nobel Madalyası)

In vino veritas
Gerçek şaraptadır.

In vitro
Deney yapılan ortamda, laboratuvarda.

In vivo
Canlı içinde, yaşamın içinde

Incredibile dictu
Söylemesi inanılmaz

Inter alia
Diğer şeylerin yanısıra / diğer şeylere ilaveten

Inter arma silent leges
Savaş zamanında yasalar sessiz kalır.

Inter fæces et urinam nascimur
Dışkı ve sidiğin arasından doğarız (Aziz Augustine)

Intra muros
Sur içi

Intuitu personae
İnsana bağlı (sözleşme)

Ipso facto
Kendiliğinden olan

Ipsa scientia potestas est
Bilgi tek başına güçtür (Sir Francis Bacon)

Ira furor brevis est
Kızgınlık kısa deliliktir.

Irritare crabrones
Eşekarılarını rahatsız etmek

Is fecit, cui prodest
Bunu yapan, bundan çıkarı olandır. (Suçluyu bulmak için bundan kimin çıkarı olduğuna bakın)

I tego arcana dei
Git, ben tanrının öğretisine sahibim. (Et in arcadia ego ‘nun anagramı)

Iunctis viribus
Birleşmiş güçler tarafından (Birlikten güç doğar)

Iurare in verba magistri
Efendinin sözüne bakarak yargılamak

Iustitia omnibus
Herkes için adalet (District of Columbia’nın mottosu).

Iuventus stultorum magister
Gençler delilerin öğretmenidir.

J [değiştir]

Jvesticae Cavsa Verum Qverit Medicina
Adalete ulaşmakta en büyük yol, “Tıp”tır.

L [değiştir]

Labor omnia vincit improbus
Güçlü bir çalışma/emek herşeyin üstesinden gelinir. (Virgilius)

Laborare est orare
Çalışmak ibadettir.

Lacrimis struit insidias cum femina plorat
Kadın ağlarken, gözyaşlarıyla tuzak hazırlar. (Caton)

Lapsus calami
Kalemin sürçmesi

Lapsus linguæ
Dilin sürçmesi (genelde sadece “lapsüs” olarak kullanılır)

Liberate me ex inferis
Beni cehennemden kurtarın!

M [değiştir]

Macte animo ! Generose puer, sic itur ad astra
Cesaret soylu evlat! Ancak bu şekilde yıldızlara doğru yükselinir.

Magnum opus
Bir Şaheser

Major e longinquo reverentia
Uzaktan, beğeni daha çok olur. (Davulun sesi uzaktan hoş gelir)

Mala gallina, malum ovum
Kötü yumurta kötü tavuktan çıkar (Anasına bak kızını al)

Mala malus mala mala dat
Kötü ağaç kötü elma verir.

Mali principii malus finis
Kötü başlayan kötü biter

Manu militari
Silahlı kuvvetlerin yardımıyla (cf. Manus milites)

Manus dei
Tanrı’nın eli

Manus manum lavat
El eli yıkar.

Manus milites
Askeri el tarafından

Margaritas ante porcos
Domuzların önündeki inciler (Sanat eserlerinin cahiller tarafından yorumlanması için kullanılır)

Mater artium necessitas
İcatlar ihtiyaçlardan doğar. (Apuleius)

Mea culpa
Benim hatam!

Medice,curate ipsum
Doktor,sen önce kendini iyileştir.

Medicus curat, natura sanat
Doktor tedavi eder, doğa iyileştirir.

Memento mori
Ölümlü olduğunu unutma

Memento audere semper
Her zaman cesaret etmeyi/denemeyi unutma.

Memento quia pulvis es
Toz olduğunu unutma

Mendacem memorem esse oportere
Yalancının hafızası güçlü olmalıdır. (Quintilian)

Mens sana in corpore sano
Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. (Juvénal)

Militat omnis amans
Her aşık bir savaşçıdır (Ovidius)

Minimum minimorum
En küçüklerin en küçüğü

Missi dominici
Senyörün delegesi/elçisi

Modus operandi
Hareket etme tarzı (cinayet romanlarında suçluların ortak davranışları için kullanılır)

Modus vivendi
Yaşam tarzı

Mors Certa, vita Incerta
Ölüm kesindir,hayat değil.

Multi sunt vocati, pauci vero electi
Çoğu çağırılan, azı seçilen

Multim in parvo
Azlık içinde çokluk (Az şeyle çok şey yapmak)

Mutatis mutandis
Değişmesi gerekeni değiştirerek

N [değiştir]

Nam et ipsa scientia potestas est
Bilgi güçtür.
Natura abhorret a vacuo
Doğa boşluktan korkar

Ne(non) bis in idem
Bir nedenden iki kere hüküm giyilmez (eski ceza hukukundan)

Ne Jupiter quidem omnibus placet
Tanrı bile herkesi memnun edemez.

Ne nuntium necare
Haberciyi öldürme. (Elçiye zeval olmaz)

Nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres
Gerçek bir çevirmen sözcük sözcük çevirmez (Horatius)

Nec Hercules contra plures
Herkül bile düşman ordusuna karşı duramaz.

Nec Jactantia Nec Metu
Ne övün ne de yerin.

Nec plus ultra
Daha da iyisi yok.

Nec pluribus impar
Herkese benzemez/herkesten üstün (Louis XIV mottosu)

Ne humanis crede
İnsana inanma.

Nemo auditur propriam turpitudinem allegans
Kimse kendi kanunsuzluğundan faydalanamaz. < Haksızlıktan hak çıkarılamaz.>(Hukuk terimi)

Nemo censetur ignorare legem
Kanunu bilmemek mazeret olamaz.

Nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere
Hiç kimse bir yıl daha yaşayamayacağını düşünecek kadar yaşlanmaz (Marcus Tullius Cicero)

Nemo est liber qui corpori servit
Bedenine hizmet eden kişi özgür olamaz (Sénèque le Jeune)

Nemo sine vitio est
Hiç kimse hatasız değildir.(Seneca)

Neque ignorare medicum oportet quæ sit ægri natura
Doktor, hastalığın doğasını es geçmemelidir.

Nescire autem antequam natus sis quid acciderit, id est semper esse puerum
Doğduğundan önce olanları bilmemek, hala çocuk kalmaktır. (Marcus Tullius Cicero)

Nihil est ab omni parte beatum
Her güzelin bir kusuru vardır (Her gülün bir dikeni vardır)

Nihil lacrima citius arescit
Hiçbir şey gözyaşından daha hızlı kurumaz.

Nihil novi sub sole
Güneşin altında (yeryüzünde) yeni bir şey yok.

Nihil obstat
Sakıncası yok

Nil desperandum
Asla vazgeçme.

Nomen est omen
İsim bir işarettir.

Non fui, fui, non sum, non curo
Yoktum, varım, olmayacağım, umrumda değil. (Mezartaşlarında bulunan epiküryen felsefeden etkilenmiş yazılar, kısaltma: NFFNSNC)

Non licet omnibus adire Corinthum
Korint’e gitmek herkese serbest değildir. (Antik Yunan zamanı Korint çok pahalı bir şehirdi ve herkes orda yaşayamazdı.)

Non nobis, Domine, non nobis, sed Nomini Tuo da gloriam
Bizi değil tanrım, bizi değil; kendi ismini şereflendir…

Non omnia possumus omnes
Herkes herşeyi yapamaz.

Non scholæ, sed vitæ discimus
Okul için değil, hayat için öğreniyoruz.

Non semper ea sunt quae videntur
“Şey”ler çoğu zaman göründükleri gibi olmazlar.

Non ut edam vivo, sed ut vivam edo
Yemek için yaşamıyorum, yalnız yaşamak için yiyorum.

Non vestimentum virum ornat, sed vir vestimentum
Elbise insanı güzelleştirmez, insan elbiseyi güzelleştirir.

Non vini vi no, sed vi no aquæ
Şarap sayesinde değil, su sayesinde yüzüyorum (sözcük oyunu)

Nosce te ipsum
Kendini tanı

Nota bene (N.B.)
Önemli not

Nulla dies sine linea
Birşeyler yazmadan geçen gün gün değildir. (Émile Zola mottosu)

Nulla est medicina sine lingua latin
Latince bilmeden hekimlik olmaz. (Hekimlik için Latince gereklidir anlamında, aynı zamanda: Açıklaması olmadan ilaç faydasızdır)

Nulla poena sine lege
Kanun olmadan ceza olmaz. (Açıkça kanunlarda belirtilmiş olmadıkça kimseye ceza verilemeyeceğiyle ilgili hukuk kuralı)

Nulla regula sine exceptione
İstisnasız kural olmaz

Nulla res tam necessaria est quam medicina
Hekimlikten daha gerekli bir şey yoktur.

Nulla tenaci invia est via
Hiçbir yol aşılmaz değildir.

Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit.
Hiçbir deha yoktur ki içine biraz delilik karışmamış olsun. (Sénèque le Jeune)

Nunc aut numquam
Ya şimdi ya hiçbir zaman

Nunc est bibendum
Şimdi, içelim! (Horatius)

Numero deus impare gaudet
Tanrılar tek sayıları sever. (Virgile, Les Bucoliques, VIII, 75)

O [değiştir]

Obscuris vera involvens
Gizlilik gerçeği örter.

Odi profanum vulgus et arceo
İnsan sürüsünden nefret ediyorum ve uzak duruyorum. (Horatius)

O tempora, o mores
Oh zaman, oh adetler! (Marcus Tullius Cicero) (daha çok farklı zaman, farklı adetler anlamına gelir)

Oculi plus vident quam oculus
Birçok göz, bir gözden daha iyi görür.

Oculos habent et non videbunt
Gözleri var ama göremiyorlar.

Oderint, dum metuant
Benden nefret etsinler yeter ki benden korksunlar. (Seneca, De clementia ve Cicéron, De officiis)

O miseri! Quorum guadia crimen habent.
Ah zavallılar, sevinçlerini suç sayanlar. (Gallus)

Omne ignotum pro terribili
Bilinmeyen bir şeyin altında kötülük yatar.

Omnes homines sibi sanitatem cupiunt, sæpe autem omnia, quæ valetudini contraria sunt, faciunt
Tüm insanlar sağlıklı olmak isterler ama çoğu zaman buna aykırı davranırlar.

Omnes viae Romam ducunt
Bütün yollar Roma’ya çıkar

Omnes vulnerant, ultima necat
Her geçen dakika yaralar, sonuncusu öldürür

Omnia mea mecum porto
Bütün her şeyi yanımda taşıyorum.

Omnia vincit amor
Aşk, her şeye üstün gelir.

Omnibus viis Romam pervenitur
Tüm yollar Roma’ya çıkar.

Omnis homo mendax
Tüm insanlar yalancıdır.

Omnium artium medicina nobilissima est
Tüm sanatlar içinde hekimlik en soylu olandır.

Omnium rerum principia parva sunt
Her şeyin küçük bir başlangıcı vardır.

Optimum medicamentum quies est
En iyi ilaç dinlenmektir.

Ora et labora
Dua et ve çalış.

Orbis Unum
Bir(tek) dünya (bkz. Zorro Efsanesi)

Ordo ab chao
Düzensizlikten doğan düzen

Otium sine litteris mors est
Edebiyatsız geçen zaman ölümcüldür.

Ayrıca bakınız [değiştir]

• Latince deyişler
• Latince kısaltmalar listesi

P [değiştir]

Pacem in Terris
Dünyada barış.

Pacta sunt servanda
Antlaşmaya uyulmalıdır.

Panem et circenses
Ekmek ve sirk oyunları (Roma plebini sakin tutan etmenler) (Juvénal)

Para bellum
Savaşa hazırlan. (Parabellum bir silah markasıdır)

Parva leves capiunt animos
Küçük şeyler küçük ruhları esir alır. (Ovidius)

Pax melior est quam iustissimum bellum
Barış, en haklı savaştan daha iyidir.

Pecunia non olet
Paranın kokusu yoktur (Vespasien)

Peior est bello timor ipse belli
Savaşın korkusu savaşın kendisinden daha kötüdür.

Per aspera ad astra
Zorlu yollardan yıldızlara (Aynı anlamda: « Ad augusta per angusta » ve « Per ardua ad astra ».)

Per inania regna
Gölgeler imparatorluğunda

Per scientiam ad salutem ægroti
Hastanın iyileşmesinin yolu bilimdedir.

Perinde ac cadaver
Kadavra gibi (Cizvit disiplininden)

Persona non grata
İstenmeyen insan

Philosophum non facit barba
Sakal adamı filozof yapmaz.

Piscem natara doces
Balığa yüzme öğretiyorsunuz.

Piscis primum a capite foetet
Balık baştan kokar.

Plenus venter non studet libenter
Tok karna eğitim olmaz.

Plures crapula quam gladius perdidit
Sarhoşluk, kılıçtan daha çok kayba sebep oldu.

Plus ultra
Daha ötesi (İspanyol mottosu)

Poeta nascitur, non fit.
Şair olunmaz, doğulur.

Possunt quia posse videntur
Yapabilirler, çünkü yapabileceklerini düşünüyorlar.

Post cenam non stare sed mille passus meare
Yemekten sonra oturup kalma, hatta bir mil yürü.

Post Tenebras Lux
Karanlıktan aydınlığa

Post hoc ergo propter hoc
Bundan sonra öyleyse bu yüzden

Post hoc non est propter hoc
Bundan sonra ama bu yüzden değil (bkz. Sofizm: iki olayın üst üste gelmesi birbiriyle neden sonuç ilişkisine girmeleri anlamına gelmez anlamında)

Post mortem nihil est
Ölümden sonra hiçbir şey yok.

Post scriptum (P.S.)
Sonradan yazıldı (ek metin)

Potius sero quam numquam
Hiç olmamaktansa geç olsun.(Geç olsun güç olmasın)

Præsente medico nihil nocet
Doktor buradaysa tehlike yok demektir.

Primas sum, primatum nil a me alienum puto
Primatım ve primattan gelen hiçbir şey bana yabancı değildir.(Earnest Albert Hooton)

Primum non nocere
Öncelikle, zarar verme (hekimlik kuralı)

Primus inter pares
Eşitler arasında birinci

Pro tempore
Belli zaman için

Q [değiştir]

Quae nocent docent
Yaralayan şey öğreticidir.

Qualis artifex pereo !
Ne kadar güzel (sanatsal) ölüyorum! (Neron‘un intihar etmeden önceki son sözleri)

Qualis pater, talis filius
Böyle babanın böyle oğlu

Qui audet vincit
Cesaret eden kazanır.

Qui bene amat, bene castigat
Seven döver. (Tartışmalı konu: eğitimde ceza gerekli midir?)

Qui dormit non peccat
Uyuyan günah da işlemez.

Qui nescit dissimulare, nescit regnare
(Gerçekleri) Saklamayı bilmeyen yönetmeyi bilemez.

Qui non proficit, deficit
İleri gitmeyen geri kalır.

Qui rogat, non errat
Soru sormak hata değildir.

Qui scribit, bis legit
Yazan iki kere okumuş sayılır.

Qui tacet, consentire videtur
Sessiz kalan onaylıyor demektir.

Qui timide rogat docet negare
Çekinerek isteyen reddi çabuklaştırır.

Quia pulvis es et in pulverem reverteris
Çünkü sen tozsun ve toza geri döneceksin.

Quid me nutrit, me destruit
Beni besleyen şey aynı zamanda beni yok ediyor

Quid pro quo
Bir şey için bir şey (Sen benim için yaparsan ben de senin için yaparım)

Quidquid agis, prudenter agas, et respice finem !
Ne yaparsan yap, ihtiyatla yap ve sonunu gözden kaybetmeden.

Quidquid discis, tibi discis
Ne öğrenirsen kendin içindir.

Quidquid latine dictum sit, altum viditur
Latince söylenen kulağa derin gelir.

Quis custodiet ipsos custodes ?
Koruyucuları kim koruyacak? (Juvénal)

Quo fata ferunt
Kader nereye götürürse

Quo vadis?
Nereye gidiyorsun

Quod erat demonstrandum (Q.E.D.)
Tanıtlanması gereken de bu idi (Tanıtlamanın sonunda kullanılır)

Quod licet Iovis, non licet bovis
Jüpiter’e serbest olanın öküze de serbest olması gerekmez.

Quod medicina aliis, aliis est acre venenum
Bazılarının ilacı kimileri için zehirdir.

Quod nocet, saepe docet
Zarar veren şey genelde öğretir de.

Quosque tandem abutere, Catilina, patientia nostra
Ne zamana kadar sabrımızı suistimal edeceksin Catalina? (Marcus Tullius Cicero)

Quot capita, tot sententiæ
Var olan insan kadar farklı fikir vardır.

R [değiştir]

Reddite ergo quæ Cæsaris sunt Cæsari et quæ Dei sunt Deo
Sezar’a Sezar’ın olanı, Tanrı’ya Tanrı’nın olanı verin. (Yuhanna İncili, İsa‘nın sözü)

Radix malorum est cupiditas
Açgözlülük bütün kötülüklerin anasıdır.

Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari
Sezar’ın hakkı Sezar’a.

Reductio ad absurdum
Olmayana ergi (mantıkta bir metod)

Rem acu tetigisti
Üzerine parmağınızı koydunuz (Tam üstüna bastınız, doğru tahmin anlamında)

Repetitio est mater studiorum
Tekrar öğrenmenin anasıdır.

Requiescat in pace (R.I.P.)
Barış (nur) içinde yatsın.

Res ipsa loquitur
Halin icabından anlaşılabileceği gibi (Hukuk terimi: yani bir şey söylemeye gerek yok, olay kendi kendini anlatacak kadar açık)

Rigor mortis
Ölüm katılığı (Bütün dillerde adlî tıpta halen kullanılan bir terim)

Roma die uno non aedificata est
Roma bir günde kurulmadı

S [değiştir]

Sæpe morborum gravium exitus incerti sunt
Çoğu zaman ağır hastalıkların sonucu belirsiz olur.

Salus ægroti suprema lex
Hastanın iyiliği en üstün yasadır.

Sapiens dominabitur astris
Bilge kişi yıldızlara hükmeder.

Sapientia est potentia
Bilgelik güçtür.

Scio me nihil scire
Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir.(Socrates)

Semper fidelis
Her zaman sadık (ABD Deniz Birlikleri dövizi) – çoğu zaman semper fi olarak kısaltılır

Senatus Populusque Romanus (S.P.Q.R.)
Senato ve Roma Halkı

Sine qua non
Olmazsa olmaz

Si tacuisses, philosophus mansisses
Eğer sessiz kalmış olsaydın, bir filozof olarak kalabilirdin.

Si vales, valeo
Sen iyiysen ben de iyiyim.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan önce sev.

Si vis pacem, para bellum
Eğer barış istiyorsan savaşa hazırlan.

Si vis pacem, para iustitiam
Eğer barış istiyorsan adalet hazırla (üsttekine gönderme)

Sic
Yani, böylece (basımda kullanıldığında dizgi hatası ya da yanlışlık olmadığını belirtir.)

Sic ad nauseam
Bıkana kadar böyle.

Sic transit gloria mundi
İşte dünyanın ihtişamı böyle geçiyor. (yeni Papa ilan etme törenlerinde söylenir)

Silent leges inter arma
Savaş olduğunda kanunlar susar.

Similia similibus curantur
Benzer benzerini iyileştirir.

Sine die
Belli bir tarih belirtmeksizin.

Sine labore non erit panis in ore
Çalışmadan ağzında ekmek olmaz.

Sine scientia ars nihil est
Bilgi olmadan sanat bir hiçtir.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan sev.

Solem lucerna non ostenderent
Güneş fenerle gösterilmez (bariz olaylar için)

Soli sol soli
Yeryüzünün tek güneşine (Louis XIV-Güneş Kral-’a ithafen)

Sotto voce
Alçak sesle

Spes salutis
Kurtuluş umudu

Spoliatis arma supersunt
Yağmalananın kalan tek şeyi silahlarıdır.

Statu quo
Daha önce içinde bulunulan durum

Statu quo ante bellum
Savaştan önce içinde bulunulan durum

Sui generis
Kendine özgü

Summum ius summa inuria.
Ne kadar çok kanun,o kadar az adalet (Cicero)

Summum jus, summa injuria
Aşırı doğruluk, aşırı haksızlık getirir.

Summum jus, summa injuria
Hukukun zirvesi, haksızlığın zirvesidir. (Kurallar çok katı uygulandığında söylenir)

Sursum corda!
Kalpler yukarı! (cesaretlendirme amacıyla söylenir)

Sutor, ne supra crepidam
Ayakkabıcı, ayakkabının daha yukarısı değil! (Bilmediğimiz şeyler hakkında konuşmamalıyız anlamında. Apelle (Yunan ressam) çizmekte olduğu ayakkabı hakkında bir ayakkabıcıya danışır. Ayakkabıcı resmin geri kalanı hakkında da yorum yapmaya başlayınca Apelle onu nazikçe sınırları aşmaması için uyarır)

Her zaman sadık (ABD Deniz Birlikleri dövizi) – çoğu zaman semper fi olarak kısaltılır

Senatus Populusque Romanus (S.P.Q.R.)
Senato ve Roma Halkı

Sine qua non
Olmazsa olmaz

Si tacuisses, philosophus mansisses
Eğer sessiz kalmış olsaydın, bir filozof olarak kalabilirdin.

Si vales, valeo
Sen iyiysen ben de iyiyim.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan önce sev.

Si vis pacem, para bellum
Eğer barış istiyorsan savaşa hazırlan.

Si vis pacem, para iustitiam
Eğer barış istiyorsan adalet hazırla (üsttekine gönderme)

Sic
Yani, böylece (basımda kullanıldığında dizgi hatası ya da yanlışlık olmadığını belirtir.)

Sic ad nauseam
Bıkana kadar böyle.

Sic transit gloria mundi
İşte dünyanın ihtişamı böyle geçiyor. (yeni Papa ilan etme törenlerinde söylenir)

Silent leges inter arma
Savaş olduğunda kanunlar susar.

Similia similibus curantur
Benzer benzerini iyileştirir.

Sine die
Belli bir tarih belirtmeksizin.

Sine labore non erit panis in ore
Çalışmadan ağzında ekmek olmaz.

Sine scientia ars nihil est
Bilgi olmadan sanat bir hiçtir.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan sev.

Solem lucerna non ostenderent
Güneş fenerle gösterilmez (bariz olaylar için)

Soli sol soli
Yeryüzünün tek güneşine (Louis XIV-Güneş Kral-’a ithafen)

Sotto voce
Alçak sesle

Spes salutis
Kurtuluş umudu

Spoliatis arma supersunt
Yağmalananın kalan tek şeyi silahlarıdır.

Statu quo
Daha önce içinde bulunulan durum

Statu quo ante bellum
Savaştan önce içinde bulunulan durum

Sui generis
Kendine özgü

Summum ius summa inuria.
Ne kadar çok kanun,o kadar az adalet (Cicero)

Summum jus, summa injuria
Hukukun zirvesi, haksızlığın zirvesidir. (Kurallar çok katı uygulandığında söylenir)

Suum cuique
Herkes hak ettiğini bulur.

T [değiştir]

Tarde venientibus ossa
Geç kalanlara, kemikler. (Yemeğe geç kalanlar için söylenir.)

Tempora mutantur et nos mutamur in illis
Zaman hareket ediyor, biz de onunla birlikte değişiyoruz.

Tempori servire
Şartlara uyum sağlamak

Tempus fugit, aeternitas manet
Zaman uçar,sonsuzluk kalır.

Testis unus, testis nullus
Tek şahit, hiç şahit (tek şahit bir olayı kanıtlamak için yeterli olmaz anlamında)

Timendi causa est nescire
Korkunun sebebi cehalettir. (Seneca)

Timeo Danaos et dona ferentes
Yunanlar’dan korkuyorum, özellikle hediye getirdikleri zaman. (Virgile’in kitabından alıntı. Şehirdekilerin Truva Atı’nı şehre sokmak istemesi üzerine Laocoon tarafından söylenmiştir. İçten pazarlıklı birinin size belirgin bir sevgiyle yaklaşması durumunda söylenir.)

Timeo hominem unius libri
Tek kitabı olan insandan korkarım.

Tres faciunt collegium
Topluluk için üç kişi gerekir

Tu quoque mi fili
Sen de mi oğlum? (Shakespeare‘den alıntı, Jül Sezar‘ın Decimus Junius Brutus‘ten yediği darbe ile düşmesi sırasında söylediği düşünülür)

Tu secanda marmora. Locas sub ipsum funus, et sepulchri. Immemor, struis domos
Ölüm karşına gelmiş. Sen mezarını düşünecek yerde mermer yontturup evler yaptırmaktasın. (Horatius)

U [değiştir]

Ubi bene, ibi patria
Neresi güzelse, orası vatandır.

Ubi concordia, ibi victoria
Nerde dirlik varsa orda zafer vardır.

Ubi fumus, ibi ignis
Duman varsa ateş de vardır. (Ateş olmayan yerden duman çıkmaz)

Ubi tu Gaius, ibi ego Gaia
Sen nerde olursan, Gaius, ben de Gaia, orada olacağım. (Romalıların evlilik sırasındaki ettiği bağlılık yemini)

Ultima cave
Sonuncuya hazırlıklı ol (Saatten bahsediyor. Güneş saatleri üzerine yazılan geleneksel yazı)

Ultima ratio regum
Kralların son çaresi (Cardinal de Richelieu tarafından silahların üzerine yazdırılmıştır)

Ultra posse nemo obligatur
Kimse yapabileceğinin ötesinde zorlanamaz.

Ulula cum lupis, cum quibus esse cupis
Kurtlarla dolaşan ulumayı öğrenir.

Unum castigabis, centum emendabis
Bir hatanın önüne geçmek yüz tanesini engellemektir.

Urbi et orbi
Şehir (Roma) için ve dünya için

Usus magister est optimus
Tecrübe (ya da pratik) en iyi öğretmendir. (Yani teorik olarak öğrenilen bir ders alıştırmalarla desteklenmelidir.)

Ut ameris, amabilis esto
Sevilmek için sevecen ol.

Ut sis nocte levis, sit cena brevis
Eğer iyi bir gece geçirmek istiyorsan, akşam yemeğini kısa tut.

Ut supra
Yukarıdaki gibi

Uti, non abuti
Kullan ama suistimal etme

V [değiştir]

Vade mecum
sen

Vade retro satana
Geri çekil, şeytan!

Væ victis!
Yazık yenilenlere (altta kalanın canı çıksın)! (Brennus, Galya komutanı, Roma’yı aldıktan sonra)

Vasa vana plurimum sonant
En fazla sesi boş çanaklar çıkarır.

Veni vidi vici
Geldim, gördüm, yendim (Jül Sezar)

Verba docent, exempla trahunt
Kelimeler öğretir, örnekler yol gösterir.

Verba volant, scripta manent
Söz uçar, yazı kalır.

Verbatim
Kelimesi kelimesine.

Veritas odium parit
Dürüstlükten nefret doğar. (her doğru söylenmek için uygun değildir anlamında)

Veritas odium parit, obsequium amicos
Dürüstlük düşmanları, yalakalık dostları doğurur.

Veritatem dies aperit
Zaman gerçeği açığa çıkarır.

Versus
..e doğru.(İngilizce’de yanlış olarak “karşısında” anlamında kullanılır.kısaltması: vs.)

Veto
Engelliyorum!

Vi Veri Veniversum Vivus Vici
Gerçeğin gücü evreni fethettirir.

Vice versa
Karşılıklı olarak

Vide supra
Daha yukarsını gör.

Video meliora proboque deteriora sequor
İyi yolu görüyor ve takdir ediyorum, ancak kötü yolu seçiyorum. (Ovidius, Dönüşümler ; Médée’ye verilen söz)

Vinum aqua miscere
Şarabına su katmak

Vir prudens non contra ventum mingit
Akıllı adam rüzgara karşı işemez.

Vir sapit qui pauca loquitur
Geçek bilge az konuşandır.

Virtus post nummos
Erdemden önce para

Visita Interiora Tellus Rectifacando Inveniens Occultam Lapidem. (VITRIOL)
Dünyanın merkezini ziyaret et, orada gizli taşı bulacaksın (her insanın hakikati kendi içinde bulacağını anlatır)

Volens nolens
İsteniyor mu istenmiyor mu

Vox clamans in deserto
Çölde haykıran bir ses (Jean le Baptiste tarafından “Kimsin?” sorusuna cevaben söylenmiştir)

Vox populi vox dei
Halkın sesi tanrının sesidir.

V.S.L.M
«Votum Solvit Libens Merito »nun kısaltılmışı. Adağını yerine getirdi, isteyerek, ve olması gerektiği gibi.

Vulgum pecus
Ortalama/bayağı insanlar

Vulnerant omnes, ultima necat
Her geçen dakika yaralar, sonuncusu öldürür. (Saatten bahsediyor. Güneş saatleri üzerine yazılan geleneksel yazı)

Vulpes pilum mutat, non mores
Tilkinin derisi değişir huyu değişmez

Kaynakça [değiştir]

en:List of Latin phrases → Wikipedia English
fr:Liste des locutions latines → Wikipedia Français

Pascal, Blaise     

I cannot forgive Descartes. In all his philosophy he would have been quite willing to dispense with God. But he had to make Him give a fillip to set the world in motion; beyond this, he has no further need of God.

– Pensees # 77

(19 June 1623, at Clermont, France – 19 August 1662, Paris, France)

Invented a computing machine (age 18), helped invent calculus of probabilities, invented Pascal’s Triangle   

Converted to Christ, 23 November 1654

Why I am so clever. I think, therefore I am.

In the chapter entitled “The Critique of the Subject” in the volume Who Comes After the Subject (edited by Cadava, Connor, and Nancy), Michel Henry embarks on a critical history of the philosophy of the subject. While he claims that the history of the critique of the subject has “numerous convergent formulations” from which a detailed tome could be assembled, for the sake of space he limits his chapter to brief analyses of Descartes, Kant, Heidegger, and Freud. Acknowledging the diversity of these thinkers, he nevertheless draws on a convergent point in the four; namely, what they have in common is the “critique of man conceived as a specific and autonomous reality” (157).

It is this specificity and autonomy that Henry claims must be understood. Accordingly, in the philosophy of the subject, man is identified as the subject “granted an exorbitant privilege in that there is in the end no Being nor being except in relation to him, for him and through him, and this insofar as he constitutes the a priori condition of possibility for all experience and thus for all that is and can be, at least for us” (157). Henry refers to this subject as a “super being,” one who has all beings at his disposal – as they are subjugated to him. As he goes on to remark, “These descriptions are those of our world – of the ravaging of Earth by Technology [... which] consists in the unconditional subjugation of the Whole of being, which becomes the Ob-ject, to man, who becomes the Subject” (158). Henry is not here concerned with how such a view of subjective-subjugation of the world can have power, although he does imply that this view of mastery over the world based on subjectivity is an illusion that needs to be addressed. Rather, his immediate concern lies elsewhere; namely that the philosophy of subjectivity does not know anything about the being of this subject. He poses two questions to begin his essay:

1. What is the Being of this subject that has to be eliminated, “evacuated,” from the problematic?
2. Who, contesting at once the right and the existence of such a subject – the right of man to identify with it – goes about its elimination?

At this point he deems it necessary to focus on the philosophies of the two greatest philosophers of the subject: Descartes and Kant – although he chooses to address them historically backward. His attentions swings first to Kant because Henry wishes to show how the Kantian paradigm is the pre-eminent philosophy of the groundless subject. In other words, the moment philosophy “sees itself clearly as a philosophy of the subject… the foundation on which it explicitly and thematically bases itself… escapes it and, slipping from its grasp, tips over into the void of inanity” (158). “Inane” because essentially what occurs is that the Being of the subject becomes understood as representation. Thus, “I think” is equal to “I represent to myself that I think.” As Henry elaborates,

“[This] means that the Being of the subject is classed as the object of a representation, an object that, on the one hand, presupposes this subject and, on the other, never contains by itself, insofar as it is represented any reality – just as to represent to oneself a thaler does not imply that one has one in one’s pocket. Thus the foundation of any conceivable Being is stricken with a profound ontological indigence that prevents us from attributing to Being itself and kind of Being. Like it or not, it is the philosophy of the subject itself that has raised the most serious objection to the subject, to the point of rendering its very existence problematic” (159).

Returning to the two questions above, Henry then asks, “which subject finds itself thrown out of existence, and by whom?” His answer is the subject of representation, and by itself. This is so because the subject-as-representation draws its essence, its Being, from representation, which thus prevents Being from being conferred upon it. According to Kant, because the structure of representation is intuition and concept – and because we have no intuition or concept of the “I think” – we cannot know anything about it. Thus, the subject-as-representation is not a phenomenon for us, nor can it be. In other words, the essence of Being itself cannot consist in representation because representation does not rest upon itself and cannot ground itself in itself – as it is always referential. Thus, “to be” does not mean “to be represented” (160).

For Descartes, the problematic takes a different form. Henry notes that in the Meditations two decisive traits emerge: (1) The Being of the subject is contested, unsettled and denied. The Being of the subject and hence Being itself is the issue; and (2) The foundation of the Being of the subject presupposes that representation be ruled out – this means all that is or can be represented and the very structure of representation itself. By doubting all things – all representations and the structure of representation – Descartes’ remaining inquiry was regarding what might “sub-sist, that is to say, what can still be when representation in its entirety has been blocked”? What can still be when being is not through representation? Descartes’ answer is the “anti-essence of representation” as being “precisely the essence of the ‘subject’” (161).

Henry then briefly describes Descartes’ epoche as found in the Passions of the Soul. In this text, Descartes imagines himself dreaming. As such, all that is represented to himself in his dream is understood as illusory – is not. However, if the dreamer happens to experience emotions of sadness or grief or the like, even though still in a dream, even thought the representation(s) are false, the feelings themselves are absolute. Thus, he concludes: this feeling does not occur through representation but independent of it. How does it then occur? Henry notes, “In and through its affectivity” (161, emphasis his). Accordingly, this affectivity of the subject, this “auto-affectivity”, is the self’s immediate and undistanced experience of itself. And as such, it is to be understood as the essence of the subject and of all possible Being. As Henry thus remarks at the conclusion of his brief discussion of Descartes: “It is only when, as happens at one moment in Descartes, the philosophy of the subject returns to this original essence of subjectivity and Being that the ‘subject’ can become the theme of a philosophical discussion” (162).

Leaving behind Descartes and Kant, Henry turns his attention to his favorite philosophical punching bag. As he states, “The most striking misunderstanding is Heidegger’s, who explicitly and repeatedly identifies the ‘I think’ as an ‘I represent myself to myself’” (162). This non-ground of subjectivity is the resultant model of most critiques of the subject post-Heidegger. With this being the case, as far as Henry is concerned, the Being of the subject has “lost… all possible philosophical meaning” (162). Although Heidegger’s critique of the essence of Being was assumed to be something different, according to Henry, all that really occurred in Heidegger’s problematic was a new schematic of representation-as-essence.

The one bright spot that Henry notes in the history of the critique of the subject is located in the thought of Freud. Although not completely endorsed, Henry claims that the Freudian subject is “capable of opening up new paths” in the history of the critique. Freud’s critique was aimed directly at the subject of representation, which he identified as “consciousness.” As Henry mentions, Freud was not concerned with redefining consciousness, but rather took the stock meaning as employed by common philosophical jargon: “Let us call ‘conscious’ the representation which is present to our consciousness and of which we are aware, and let this be the only meaning of the term ‘conscious.’”

As noted above, for Freud, consciousness was equal to representation. It is this level – the level of consciousness – that would become the ground of his study of the unconscious; for there are memories that we “possess” which are not immediately accessible in the consciousness, as representation. Therefore, the subject cannot be understood in terms of “I represent myself to myself” because the unconscious, which is unrepresented, is integral in the constitution of the subject. However, whatever is not conscious is capable of becoming conscious. This is the task of the psychoanalytic therapist: to bring to the “actuality of representation something nonconscious that is secretly homogeneous with representation and that can, for this reason, change into it – an unconscious constituted by ‘unconscious representations.’ i.e., those that are not yet represented and that, ontologically if not existentially, are only asking to be” (164). Thus,  according to Henry, “Classical thought calls out for the coming of psychoanalysis” (164).

It is therefore “anther subject that comes to light with the idea that the unrepresented is also representable, that the original Being of this subject is no longer represented but its anti-essence” (164). Henry continues:

“Freud in his turn runs up against such a subject, half perceived by Descartes, when he finds himself in the presence of an unconscious that is no longer provisional, no longer one phase in the history of representation, capable of completing itself in itself, in the actualization of it full essence. The history of our representations refers back to a force that allows them precisely to actualize themselves or that forbids them to do so. It is only this force itself that is irreducible to any representation. This force collapses in on itself in an immediation that is so radical, and in this immediation is submerged into itself in such a way that there is no room in it for any Difference, no distantiation thanks to which it would be possible for it to perceive itself, to represent itself – to be conscious in the mode of representation” (164-65, emphasis his).

However, all is not well in Henry’s eyes. At this point, right when Freud is divulging the most original dimension of Being – the unrepresented and unrepresentable force that directs all representations – that Freud “succumbs” to the presuppositions of this metaphysics and that force and affect fall back to the unconscious. Thus, the subject is led to its true Being, only to find itself removed from such Being.

In the final lines of the chapter, Henry focuses once again on Descartes and asks whether Descartes had perceived (or half-perceived) the Being of the subject as an anti-essence of representation, and that if such is the case why did consequent critiques of the subject so badly misunderstand the cogito in terms of representation? Well, Descartes is partly to blame for this. In the Meditations, Descartes does not completely disavow the subject as representation. In fact, it could be concluded that even after bracketing off all representations, the cogito that remains does so only as a representation to itself. Thus, the cogito is the “first truth and at the same time the prototype for all truth” (165). In this case, the cogito has nothing to do with the actual process of thought or with thought itself. Rather, the cogito is the subjective condition (understood as affectivity, as noted above), without which no appearing of the world would appear.

With that said, it is hence claimed that Descartes draws back at precisely this moment and states that affectivity, as the original essence of subjectivity, is a “disturbance brought into subjectivity by some foreign agent. Why? Because thought is light, the light of representation, the light of the world, the light in which things and their geometric shapes shine – Greek light” (166). It is here, according to Henry, where the problem of the philosophy of the subject lies: “absolute objectivism, whether it be the naive objectivism of the sciences, notably the human sciences, or the ek stasis of Being that, unbeknownst to them, serves as their foundation” (166).

While not setting out to resolve the problematic of the history of the critique of the subject in this chapter, Henry concludes the article by remarking that there is no past in the critique, there is no model that ought to be resurrected or restored. Rather, there is only the possibility of a “first coming”…

En pocas ocasiones hemos visto a personas presumir de una adicción: ni al tabaco, ni al sexo, ni al juego… Pero los tiempos cambian, y a día de hoy pocas cosas deberían sorprendernos. Mucho menos cuando hablamos de Internet. Una herramienta que ha abierto miles y miles de millones de puertas, todas ellas al mismo tiempo para llevar a cabo otras tantas tareas en cualquier punto del mundo donde llega Internet. Una de esas tareas es chatear, colgar fotos, hablar con los amigos… Tareas que reúne Tuenti.

Tuenti es la mayor red social española. Básicamente para el público joven, no hay muchas personas mayores, muchos carcas conectados a Tuenti; es un mundo de jóvenes que están en el instituto o en la universidad, en la gran mayoría. Un público consumista que está atento a cualquier tipo de novedad musical, cinematográfica… Un público al que si se le ofrece un anuncio para ir gratis a una fiesta, va de cabeza a la fiesta. Tuenti está segmentando absolutamente, los perfiles de los usuarios permiten ver la edad del que tiene un perfil en Tuenti, su estado civil, su fecha de nacimiento, sus gustos, aficiones… Un chollo para los publicistas que quieren obtener un público directo, sin ningún tipo de intermediarios. Por eso la publicidad cada vez va a estar más presente en Tuenti; si esto es bueno o malo se verá con el tiempo, no es posible decirlo ahora, a priori. Lo que sí se puede decir es que para muchos Tuenti ha pasado de ser una vía más de comunicación con los amigos (o no amigos, pasa como en Facebook, se pueden tener cientos o miles de amigos, pero amigos de verdad hay muchos menos), para colgar fotos, enviar mensajes (ahora también a través del móvil, ya no hace falta conectarse a un ordenador) y tener una red de amigos, que es para lo que sirve Tuenti.

Para todas estas personas enganchadas a Tuenti esta red social se ha convertido en una adicción: el caldo de cultivo perfecto para los publicistas. ¿A quién se le puede enviar mejor un anuncio a través de Tuenti, a una persona que se conecta dos minutos al día para ver si tiene un mensaje nuevo o un comentario, o a una persona que está más de 80 MINUTOS conectada en Tuenti? Obviamente a la segunda persona. Ojo, son 80 MINUTOS, casi una hora y media delante del ordenador conectado en Tuenti, bien chateando (hace poco tiempo Tuenti ha puesto en marcha la posibilidad de chatear con los amigos de Tuenti, de esta manera compite con Messenger), bien subiendo fotos, bien escribiendo comentarios sin parar en los tablones de los amigos (o de los no amigos), bien creando eventos y enviándolos a todo Dios… Así te vas liando, y te tiras tanto tiempo en Tuenti. Esto, que puede significar una adicción para muchos, es una ventaja para otros, a los que no les importa demasiado que pueda haber usuarios de Tuenti pegados todo el día al ordenador a la espera de una actualización (ya sea una nueva foto subida, un nuevo comentario, un nuevo mensaje, un nuevo evento, una nueva conversación…). Porque los 80 minutos que llegan a estar algunos usuarios (más que fieles a Tuenti, adictos; una persona puede ser fiel a una marca de pantalones, por ejemplo Levis, y no comprarse 5 vaqueros al día) no van a estar 80 minutos seguidos -o sí-, sino que pueden conectarse cada 10 minutos sólo durante 2 ó 3 minutos; de esta manera si hacemos las cuentas nos vamos a sorprender del tiempo que puede estar una persona pendiente de Tuenti. Y de nada más.

Koro Castellano, directora general de Tuenti, ya habla de la inexistencia de las personas que no están en una red social. Así vamos bien; claro, con esta idea se llega a una conclusión muy sencilla: si no estoy en Tuenti no existo, por lo que tengo que pasar el mayor tiempo posible conectado a Tuenti porque de esta manera existo más. Mucho más si estoy conectado más de 80 minutos diarios que si estoy 2 minutos al día para ver si hay alguna novedad, contestar a algún posible mensaje o comentario, y seguir con mi vida. Porque más vale la pena hacer que Tuenti sea mi vida, aunque sea una adicción, aunque sea un “tuentiadicto”, a ser un marginado que o tiene Tuenti y no lo utiliza, o algo mucho peor: no tener Tuenti.

Porque la persona que no actualiza su Tuenti colgando todas las fotos del fin de semana, o escribiendo un comentario a todos sus contactos, aunque los haya visto hace una hora, haya hablado con ellos de todo lo que pueden hablar hasta el punto de que a pesar de que no haya pasado nada en la hora que has pasado sin verlos, tienes que escribir para que sepan que existes, porque tanto tiempo sin escribir en Tuenti es muy malo, vas desapareciendo como si fueses Michael J. Fox en Regreso al Futuro; porque la persona que no vive pendiente de Tuenti, la que no envía eventos todos los días, la que no escribe ni recibe mensajes, la que no chatea con sus contactos por Tuenti (ahora Messenger se ha quedado para los soseras que prefieren Messenger a Tuenti), la que, en definitiva, no es un “tuentiadicto”, es un marginado social, no existe para los demás.

Descartes decía “Pienso, luego existo“. Ahora hay que decir “Soy un tuentiadicto, luego existo“. No queda otra. Los que no estén 80 minutos diarios en Tuenti no serán definidos como gente guay que está a la última. Eso sí, hemos de tener en cuenta que esta media es engañosa: si una persona está 140 minutos al día en Tuenti y otra está 20 minutos, la media es de 80 minutos, pero una está 120 minutos (2 horas) más que la otra. La diferencia es enorme, mucho menos, eso sí, que si una persona está 2 minutos al día y otra está 158 minutos: la media es igualmente de 80 minutos, pero una persona sólo está 2 minutos. Estos pocos minutos demuestran que una persona utiliza Tuenti para ver qué hacen sus amigos, para estar atento de forma concisa de si tiene un comentario nuevo o de si le han escrito un mensaje (que como es gratuito sale más barato que enviar un SMS por el móvil, aunque aún queda la posibilidad de enviar un correo electrónico, salvo para los “tuentiadictos” que ya se hayan olvidado de que existe el correo electrónico -y no digamos ya de enviar una carta a través del correo ordinario, eso es ya una cosa de la Guerra Civil). Y ya está, no hay más, se entra un momento, si hay un mensaje o un comentario se responde, y no es necesario estar casi una hora y media al día conectado. Tampoco es necesario, aunque la práctica ya se está asentando, escribir comentarios a través del teléfono móvil. La directora general de Tuenti ha comentado en una entrevista a Telecinco que es está negociando con las operadoras telefónicas para que se pueda hacer con cualquiera de ellas. Como es obvio hay que pensar que o bien las telefónicas cobran por este servicio directamente al usuario, o el usuario no cobra pero Tuenti se hará cargo de los gastos pagando con los beneficios publicitarios. Sea como sea la fórmula elegida, lo que está claro es que Movistar, Vodafone, Orange… no van a ser altruistas y no van a permitir que el servicio sea absolutamente gratuito.

La ventaja, eso sí, que tiene escribir comentarios en Tuenti a través del teléfono móvil, como se ha comentado antes, es que no hace falta estar conectado al ordenador. El móvil te lo llevas a todos los lados, y en cualquier momento utilizas el servicio del Tuenti Móvil y escribes un comentario; puedes estar en clase, paseando por la calle, en el baño de una discoteca o en la playa. Estés donde estés lo más importante en la vida para un “tuentiadicto” es escribir comentarios en Tuenti. Un día sin escribir un comentario es un día perdido en la vida de una persona, te quedas vacío por dentro, una parte de ti desaparece, te vas muriendo poco a poco, tu vida pierde sentido, entras en una vorágine de perdición y olvido, tus padres no te reconocen, tus amigos te dan la espalda y ya no te hablan, tu novio o novia dejar de echar un polvo contigo… ¿Por qué? Porque has dejado de ser un “tuentiadicto” que está más de 80 minutos al día conectado y eres una persona sin adicciones de ningún tipo, lo que antes se conocía por el nombre de ser “una persona normal”. Y eso para un “tuentiadicto” es tan malo como para un fan de Crepúsculo escuchar que el protagonista es feo o que la película es una mierda (si es que lo es). Es lo peor, y quien diga que Crepúsculo no vale para nada o quien diga que no es un “tuentiadicto” se convierten en lo peor, en seres despreciables que no saben que Tuenti es lo más, que las adicciones son buenas, y que aunque no todas las adicciones son buenas, la adicción a Tuenti sí lo es.

Y Koro Castellano no es tonta, en absoluto. Sabe que Tuenti tiene casi 7 millones de usuarios, que es un negocio en forma de burbuja, que se infla cada día más; eso sí, se supone que Tuenti tendrá cuidado para que la burbuja no explote. Porque como se les vaya de las manos van a dejar a cientos de miles de “tuentiadictos” deambulando por las calles sin saber por dónde ir. ¿Qué pasaría con los pobres “tuentiadictos” si un día Tuenti desaparece? Tendrían que volver a la vida fuera de Internet, fuera de Tuenti, tendrían que hablar cara a cara con las personas, como se hacía antiguamente, como hacían nuestros antepasados más remotos. Y eso es muy chungo, es inimaginable, sería una locura que para volver a reinsertarse en la sociedad los “tuentiadictos” tueviesen que hablar utilizando la boca y no los dedos, y no pulsando las teclas del ordenador o las teclas del teléfono móvil. Los “tuentiadictos” se convertirían, sin Tuenti, en los futuros despojos humanos, estarían tirados en la calle en busca de un nuevo evento al que acudir (o al menos harían click en “Voy a ir”). Ya no existirían como personas, se lo ha dicho la directora general de Tuenti, sin pertenecer a Tuenti ya no existirían, y para un ser humano -casi más para un adolescente, que en esa etapa de su vida lo pasa muy mal- hay pocas cosas más temibles que dejar de existir. Si esto sucede Tuenti tendría que hacer como Facebook, crear un Tuenti para muertos con las fotos de los perfiles de todos los usuarios que han utilizado Tuenti en algún momento de su vida (fotos de verdad, no de modelos o de actrices/actores porno).

Pero mientras esto sucede (la desaparición de Tuenti y la deambulación por las calles de los “tuentiadictos” como si fuesen zombies), si es que sucede, Tuenti seguirá existiendo, la publicidad irá a más, se segmentará cada vez más y sólo llegará a los “tuentiadictos” más fieles que beberán una bebida pensando que son libres y diferentes a los demás sólo por beber una bebida concreta, sin saber que a fin de cuentas son una parte más de la sociedad del consumo, que son iguales a los que consumen en masa otros productos, aunque el producto que ellos consumen se venda como el consumo de los que deciden ser libres y diferentes a los demás. Así que los “tuentiadictos” no deben preocuparse, por el momento, de quedarse tirados en la calle sin poder conectarse 80 minutos o más al día a Tuenti.

Mientras siga habiendo Tuenti será habiendo “tuentiadictos”, y Koro Castellano, la directora general de Tuenti, podrá seguir presumiendo de una adicción masiva a Tuenti. Una frase cojonuda para los que estén ganando dinero gracias a Tuenti; unas declaraciones peligrosas para cualquier sociólogo o antropólogo. Pero a fin de cuentas lo que más importa en esta vida es ganar dinero, y si una adicción se puede enmascarar bajo el nombre de fidelidad, pues se esconde.

¿A quién cojones le importa que haya una juventud adicta a Tuenti mientras se gane dinero a costa de esta adicción?

Fuente:

www.telecinco.es/informativos/

Hola, Victoria.

Disculpame. Sé que estás a mil allá arriba, organizando y acelerando pedidos e intercesiones en la burocracia celestial. Ja, sí, quién lo hubiera dicho, ¿no? Pero algo debe hacerse, me dirás.

Por acá algunos dicen que estamos viviendo momentos decisivos, cruciales. Que esta era es como ninguna otra era, que se viene un cambio de paradigma brutal. Y por momentos lo creo, sí: siento en el alma y en las tripas que es así, y me sale una fuerza desconocida para profetizar, para impulsar, para exhortar, para alentar. Vamos, vamos, amigos. Pensemos, Organicemos, Hagamos. Vamos pa’ adelante.

Pero otras veces, como ahora –por eso te escribo– me ahoga otra sensación: la de estar navegando un tiempo sin utopías, sin ideales. Sin ideologías, dicen, pero yo no creo eso, porque detrás de las ideologías acechan –con poco disimulo– los sentimientos. Los sentimientos mueven al mundo, qué duda cabe. La educación emocional es una deuda urgente de la humanidad consigo misma, so pena de perder su Herencia y evaporar su Futuro.

Me duele sentir que nos cuesta vivir en el tiempo de las cosas. Tanta alienación, tanta anomia generada por el uso esquizofrénico de la tecnología, por la repetición ridícula y a destajo de tareas que llamamos “trabajo”, por la compartimentación del ocio, por la obligación de ser feliz a cada segundo, por el plástico que nos envuelve, asépticos, no vaya a ser que los Arquetipos vayan a hacer de las suyas. No vaya a ser que nos contaminemos con el barro del inconsciente colectivo, no vaya a ser que recuperemos las raíces que llegan a lo hondo de la tierra, al abrazo de Gea, al despertar de Gaia. Vade retro.

Vos alguna vez dijiste que querías escribir como mujer. Pero muchas mujeres callan, Victoria. Hacen de cuenta que las diferencias son cosa del pasado, que ese “temita” ya está superado. Es tan difícil hacerse cargo y señalar públicamente la diferencia que nos hacen. Porque, como bien decía Deleuze, las cadenas son mucho más sutiles, son como una tanza: invisibles e irrompibles. Sí, ya sé que estoy exagerando. Vos quisiste ser actriz y no pudiste, pero de todas maneras viviste como una estrella, Victoria, qué linda vida tuviste.

Perdoname que te vomite todo así, pero no sabía a quien más recurrir. Necesitaba descargar. No, no, no es para que te pongas a llenar formularios. O a lo mejor sí. Poné que necesitamos otra Sur, necesitamos más vehemencia, menos titubeo, menos cientificismo, más pasión. Tenemos tanto miedo a equivocarnos, Victoria, que somos todos unos tibios timoratos que ponemos miles de peros antes de empezar una oración.

Necesitamos jugarnos, tener opiniones, debatirlas acaloradamente. Sin citas kilométricas, sin cfr, vr, ref. No, ya sé, tampoco irnos al otro extremo, pero ¿dónde quedó la pasión fundante? Sin eso no vamos a ningún lado. Mirá, voy a ir tan lejos como para afirmar que tanto se ha dicho sobre el “ser nacional”, esos pseudo-autoanálisis de algunos “intelectuales”, digo, tanto se ha dicho, pero yo pienso que nos perdimos en el laberinto de la Razón. Por eso tanto Valium y Alplax y Rivotril: “si no te veo, no estás, laberinto de mierda”. No es así, no.

Es cierto que la Patria se ha extendido, que los movimientos migratorios y los grandes capitales y la tecnología nos han hermanado con los ciudadanos de todo el mundo, y que nos importan los derechos de todos y nos escandalizan todas las guerras y nos espantan hambres y sedes de todos los colores. Pero sigue existiendo un arraigo, el recuerdo del hogar y de la infancia, que nos tiran hacia el terruño –¡qué palabra vieja!, bueno, no te enojes–. Los sentimientos, ¿ves?, las emociones. Y a mí me emocionan los compatriotas que laburan, que protestan, que luchan, que disfrutan, que forman familias y miran para adelante esperanzados. Siento que en esta Patria la dignidad no tiene fin: es amplia y generosa como la pampa misma.

A veces, vos sabés, me asaltan sueños afiebrados a la madrugada: la Revolución Educativa, las políticas culturales, la integración comunitaria, la generación de empleo. Esta noción econo-céntrica tan en boga, tan prolija y sutilmente inserta en nuestra conciencia que se ha vuelto natural, no problematizada, se me hace, justamente, anti-natural, aberrante: el carro por delante de los caballos. No, no. Es necesario hacer foco en la educación y la cultura, el empleo, la salud, y la economía se acomodará. Inevitablemente. El derrame va para el otro lado, en el sentido opuesto, muchachos.

A esta Patria maltratada se le ha quebrado el autoestima. Ha sido tan vapuleada, manoseada, y aún sigue siendo tan menospreciada, a diario y por sus mismos hijos (“y, estamos en la Argentina, qué querés”).

Te escribo desde la frustración, sí. Ya sé que hay tiempo. Y que lleva tiempo. Pero no sé, esta mañana me asaltó la bronca, la incredulidad, y quería decírtelo.

Gracias por escuchar, Victoria. Eso era todo, sí, muchas gracias de nuevo.

Nos hablamos, beso.

A friend of mine reminded me of Descartes today (you know who you are!).  Geeze, I probably owe my undergraduate degree (or at least my GPA) to Descartes.  I was a psychology major, trying my best to take any course somewhat more stimulating than behavioral psychology, developmental psychology, humanistic psychology, abnormal psychology (wait, that one was kind of fun).  I took one class in philosophy, and it was a real revelation.

There were no tests.  Lectures were optional, though, they were very entertaining, and so I attended most of them.  Your entire grade was based on a mid-term outline for your term paper, and your final term paper.  I chose Descartes as my topic.

Descartes was a French philosopher and mathematician (the Cartesian coordinate system is named after him).  He’s famous for the postulate “I think, therefore I am.” That brings up the very fundamental question of “who are you?”  This question has been asked by Jana Yoga scholars for millenia; Shankara, Patanjali, Ramana Maharshi (in recent times).

If the ‘I’ you are talking about is your conscious mind, then yes, Descartes is absolutely correct.  But, I might disagree with traditional interpretations of what he’s describing.  Most scholars interpret that quote to mean ” because I think, it is proof that I am”.  My interpretation is that “thinking gives rise to an individual awareness, an ego, and hence a person manifests.”  If to think, therefore you are, then to not think, therefore you are not!  At least in the limited ego sense.

I can’t honestly recall what my term paper was about.  But I explored this topic at length, with real fervor.  ”Who are you?”

I got an A- in the class, it saved my GPA and helped me to graduate.  Philosophy seemed way closer to the mark than psychology… so I think that sealed my fate.

Si me preguntaran como sé que existo, diría que sé que existo porque estoy conciente de que estoy vivo y que formo parte mi realidad, tu realidad y la realidad de los demás. Dice Descartes “pienso, luego existo”, es una afirmación irrefutable, sin embargo, ese pensar nos debe de llevar a estar concientes de nuestra propia existencia.

Si pienso, quiere decir que existo, porque estoy conciente de que estoy pensando y por tanto existo, ¿y si me estoy engañando? Si me estoy engañando, entonces por dudar mis palabras estoy pensando sobre la veracidad de las mismas y por ende existo.

¿Entonces si no pienso no existo? No, quiere decir que no tienes conciencia de la misma, empero no quiere decir que no existes; en este caso tu existencia será confirmada mediante otra persona que tome conciencia de tu propia existencia y por tanto afirme que sí formas parte de nuestra realidad.

Así que podemos decir que estamos más seguros de nuestra propia existencia en la medida que tomamos conciencia de la misma….

Interesante, ¿no?

Immanuel Kant (1724-1804)nació y murió en la antigua ciudad prusiana de Königsberg. Procedía de una familia modesta y de arraigada profesión de fé cristiana. Echó fama de persona metódica y ordenada. A pesar de nunca haber salido de su ciudad natal y sus alrededores, el suyo fue un espíritu cosmopolita y siempre estuvo al tanto de lo que pasaba en el mundo a través de periódicos y libros. La extensión e intensidad de sus conocimientos fueron estimuladas por la penuria económica y el agobio del pluriempleo, que le obligaban a profesar casi la totalidad de las materias de las Facultades de Filosofía de la época. Comprendían las ciencias empíricas -tanto naturales (física, química o geografía) como humanas (historia, filología, antropología) y las “ciencias puras”, como la matemática pura y la filosofía pura, ésta a su vez dividida en dos grandes apartados (la metafísica de la naturaleza y la metafísica de las costumbres) que acabarían vertebrando la propia obra de Kant.

Kant adquirió una cierta familiaridad con la tradición de la metafísica racionalista, de inspiración remotamente leibniziana, sistematizada por Christian Wolff. Éste sostenía que todos los entes que componen la realidad han de ser posibles (es decir, no contradictorios) y existen en virtud de una razón suficiente, de suerte que estos dos principios se bastarían para explicar todo cuanto hay. Un armonismo éste del que ayudarían a salir a Kant el empirismo antimetafísico de Hume y el radicalismo político de Rousseau.

En lo que se refiere a Hume, y por más que Kant no vacile en atribuirle la hazaña de haberle despertado del “sueño dogmático”, la deuda precisa matizaciones. No está claro que el empirismo constituya la teoría del conocimiento más adecuada para satisfacer las necesidades del pensamiento científico, como la de dar cuenta, por ejemplo, del funcionamiento del principio de causalidad. Cuando la priedra lanzada por un muchacho rompe el cristal de una ventana, lo único que empíricamente percibimos es una sucesión de hechos -lanzamiento y rotura- pero no así el nexo causal entre uno y otro, que sería absurdo reducir a la simple secuencia temporal de nuestras percepciones (nadie diría, pongamos por caso, que la undécima campanada del reloj sea la causa de la duodécima cuando oímos dar la hora al mediodía). Frente a la pretensión empirista de que no hay nada en el entendimiento que no se halle con antelación en los sentidos (nihil est in intellectu quod prius non fuerit in sensu) un Leibniz habría respondido que ciertamente no lo hay… salvo el entendimiento mismo (nisi intellectu ipse). Si Hume despertó a Kant del sueño dogmático, fue Leibniz quien le previno de incurrir en el sueño escéptico y abandonarse a la tentación de renunciar a cualquier esfuerzo por ir más allá de lo empíricamente dado, con la funesta consecuencia de impedir al sujeto cognoscente la posibilidad de contribuir activamente a la organización intelectual del conocimiento científico en lugar de someterse pasivamente a los rudos y crudos datos suministrados por los objetos conocidos de conformidad con los cánones empiristas.

La “revolución” filosófica de Kant divide en dos la historia entera de la filosofía. Descontando el difuso precedente del humanismo renacentista, la reivindicación del protagonismo del sujeto en la filosofía moderna se remonta a Descartes, pero la de Kant es más sobria y sofisticada que la cartesiana. El sujeto del que habla Kant no es el “yo substancial” de la metafísica racionalista inaugurada con Descartes y que vendría a ser para el criticismo incognoscible, pues no hay manera de confirmar su existencia (Kant reservará para esa supuesta substancia -la res cogitans del cogito, ergo sum- la denominación de sujeto metafísico o “yo nouménico”), pero dicho sujeto tampoco se reduce a inconexas percepciones de sí, como lo quería el empirismo antimetafísico de humeano, pues el yo de “yo pienso” o cogito habrá de acompañar a todo acto de conocimiento, un sujeto que oficiaría como “la condición de posibilidad” de cualesquiera objetos o hechos en cuanto conocidos (recibirá en la jerga kantiana el nombre de sujeto o “yo trascendental”, con lo que el criticismo kantiano pasará a ser llamado trascendentalismo).

De la deuda de Kant para con Rousseau, reconocería deberle poco menos que su “sentido de la humanidad”, obnubilado con frecuencia en los filósofos por un pedante intelectualismo, y consideraba a Rousseau “el Newton del mundo moral”, en el que él mismo había sido introducido de su mano. Cabría decir ahora, que el lugar central ocupado por el sujeto (el sujeto moral y no ya el tracendente) se traduce en la “autonomía” de su legislación moral o su moralidad, la cual el hombre se impone a sí mismo libremente en lugar de esperar a que le venga heterogéneamente impuesta desde fuera. La huella de Rousseau en Kant-más que la de ningún otro ilustrado, cosa que aquél sólo lo fue muy matizadamente- se dejará apreciar con fuerza en el texto Contestación a la pregunta: ¿Qué es la Ilustración? de 1784, donde Kant aventura una famosa caracterización de esta última:

Ilustración significa el abandono por parte del hombre de una minoría de edad de la que él mismo es culpable. Esta minoría de edad significa la incapacidad para servirse de su entendimiento sin verse guiado por algún otro. Y uno mismo es el culpable de dicha minoría de edad cuando su causa no reside en la falta de entendimiento, sino en la falta de valor y de resolución para servirse del suyo propio sin la guía de algún otro. Sapere aude! ¡Ten el valor de servirte de tu propio entendimiento! Tal es el lema de la Ilustración.

It is known that René Descartes had a secret notebook and that mathematician and fellow Rosicrucian, Gottfried Leibniz, using his knowledge and unique personal skills, found the key that unlocked Descartes’ secret and then cloaked it again until Pierre Costabel rediscovered and revealed it in 1987. The secret involved Platonic Solids, the set of five special geometric objects known as regular polyhedrons that can be inscribed inside a sphere with all vertices touching the sphere’s inner surface. 

The secret, apparently known only by initiated Rosicrucians prior to 1987, was that, with any and every polyhedron, when the number of its faces is added to the number of its vertices, and the number of its edges is subtracted from that sum, the answer is always two: F+V–E=2, a “topological invariant” and a revelation about the space aspect of reality. But, until now, an even deeper and more profound truth—embedded in the structure of Platonic Solids and more—has remained either undiscovered or concealed. 

Noetitek™ has facilitated a breakthrough that parallels our earlier discovery of the numerical evidence supporting our “Theory of Everything” (see the separate post). Although PluribusOne™ is not revealing details at this time, we are announcing our discovery of a second proof of Omniversal unity—the Oneness of the origin and infinitude of Omniverse. To summarize this latest finding and its significance, PluribusOne™ states: “An extended set of primary solids, including all Platonic Solids, contains within its aggregate geometry the key to understanding containment of mind/spirit in matter.”

Vou deixar um capítulo apenas para a inveja e depois vou dormir. Sempre quis entender a inveja e por quais motivos levam determinadas pessoas a nos invejar. Infelizmente ou felizmente o pré-conceito que temos nunca é bom, porém, de acordo com Descartes, a concepção será outra… muito mais elaborada do que os nossos pensamentos baseados no senso comum. Vamos a ela:

ARTIGO 182

A inveja

O que usualmente denominamos inveja é um vício que consiste numa perversidade de natureza que faz com que certas pessoas se irritem com o bem que vêem acontecer aos outros.

Sirvo-me aqui, porém, dessa palavra para significar uma paixão que nem sempre é defeituosa. A inveja, portanto, enquanto é uma paixão, é uma espécie de tristeza mesclada de ódio que se origina do fato de vermos acontecer o bem àqueles que julgamos ser indignos dele, o que só podemos pensar, e com razão, dos bens de fortuna, sorte. Quanto aos da alma ou mesmo do corpo, na medida em que os temo de nascença, é suficientemente para sermos dignos deles tê-los recebido de Deus, antes de sermos capazes de comer qualquer mal.

ARTIGO 183

Como a inveja pode ser justa ou injusta

Quando, porém, a sorte destina bens à alguém que verdadeiramente não é indigno e quando a inveja não é provocada em nós senão porque, amando naturalmente a justiça, ficamos desgostosos pelo fato de que essa sorte não seja observada na distribuição desses bens, é um zelo que pode ser desculpável, principalmente quando o bem que invejamos nos outros é de tal natureza que pode converter-se em mal nas mãos deles. Como seria o caso de algum cargo ou serviço em cujo exercício eles possam comportar-se mal.

Mesmo quando desejamos para nós mesmo bem e somos impedidos de tê-lo, porque outros menos dignos o possuem, isso torna essa paixão mais violenta, mas ela não deixa de ser escusável, desde que o ódio nela contido se relacione somente à má distribuição do bem que invejamos e não às pessoas que o possuem ou que o distribuem.

Há poucos, porém, que sejam tão justos e tão generosos a ponto de não alimentar ódio por aqueles que os impedem de adquirir um bem que não é acessível a muitos e que haviam desejado para eles próprios, embora aqueles que o adquiriram sejam tanto ou mais dignos.

Geralmente aquilo que é mais invejado é a glória, pois, embora aquela dos outros não impeça que ela possamos aspirar, no entanto ela torna seu acesso mais difícil e encarece seu preço.

ARTIGO 184

De onde provém que os invejosos estejam sujeitos a ter a pele cor de chumbo

De resto, não há nenhum vício que prejudique tanto a felicidade dos homens como aquele da inveja. Aqueles que trazem essa mácula, além de se afligirem a si próprios, perturbam também com quanto está a seu alcance o prazer dos outros.

Eles têm costumeiramente a tez plúmbea, isto é, misturada de amarelo e preto, e como que de sangue pisado. Disso decorre que em latim a inveja seja chamada livor (em latim livor significa concretamente cor de chumbo, cor lívida e, por expressão, indica também inveja, ciúme.). Isso concorda muito bem com o que foi dito anteriormente a respeito dos movimentos do sangue na tristeza e no ódio. De fato, este faz com que a bile amarela, proveniente da parte interna do fígado, e a negra, proveniente do baço, se espalhem do coração pelas artérias em todas as veias; e a tristeza faz com que o sangue das veias tenha menos calor e corra mais lentamente do que de costume, o que basta para tornar lívida a cor.

Uma vez que a bílis, porém, tanto a amarela quanto a negra, podem também ser enviada às veias por muitas outras causas, e como a inveja não impele para eleas em quantidade bastante grande para mudar a cor da tez, a não ser que seja muito grande e de longa duração, deve pensar que todos aqueles que apresentam essa cor sejam propensos dela.

Finalizo o artigo da inveja pensando que ainda que seja um desvio da natureza da pessoa invejosa, um pensamento de indignidade quanto àquele que recebe ou recebeu pela sorte os bens ou o que quer que seja, que era objeto de interesse também do invejoso, infelizmente, nós que somos alvos de inveja – no meu caso quase diariamente – sinto muito em perceber que a pessoa não vê em mim dignidade suficiente em receber tais benções, já que normalmente, sou invejada pela bondade, inteligência e alegria em viver. Compartilho com todos minha felicidade, mas, pelo jeito não é só compartilhar, mas compreender que nem todos são capazes de assimilar que felicidade, bondade e inteligência são atributos que podem ser desenvolvidos, assim como doados por Deus na medida que acreditamos existir uma bondade infinita, uma felicidade infinita e uma sapiência infinita em Deus.

Que todos tenhamos um lindo sábado.

Até.

Continuando…

ARTIGO 174

A covardia e o medo

A covardia é diretamente oposta à coragem e é uma apatia ou frieza que impede a alma se entregar à execução das coisas que faria, se estivesse isenta dessa paixão.

O medo ou o pavor, que é contrário à ousadia, não é somente uma frieza mas também é uma perturbação e um espanto da alma que tira o poder de resistir aos males que ela pensa estar próximos.

ARTIGO 175

Do uso da covardia

Ora, ainda que não possa persuadir-me de que a natureza tenha conferido aos homens qualquer paixão que seja sempre defeituosa e que não tenha qualquer uso bom e louvável, seria, contudo, muito difícil para mim adivinhar para que essas duas possam servir.

Parece-me apenas que a covardia tem certo emprego quando nos isenta de esforços que poderíamos ser incitados a tomar por razões verossímeis, se outras razões mais certas, que os definiram como inúteis, não houvessem provocado essa paixão. Além de isentar a alma desses esforços, serve então também para o corpo, pelo fato de que, retardando o movimento dos espíritos, impede a dissipação de suas forças.

Geralmente, porém, é muito nociva porque desvia a vontade das ações úteis. Como provém apenas do fato de que não temos suficiente esperança, ou desejo, basta aumentar em si próprio essas duas paixões para corrigi-la.

ARTIGO 176

Do uso do medo

No tocante ao medo ou ao pavor, não vejo como possa jamais ser elogiado e útil, porquanto não é uma paixão particular, mas somente um excesso de covardia, de espanto e de temor, que é sempre defeituoso, assim como a ousadia é um excesso de coragem que é sempre bom, contanto, que a finalidade que se propõe seja boa. Uma vez que a principal causa do medo é a surpresa, não há nada melhor para se livrar dele do que usar a premeditação e preparar-se para todos os acontecimentos, cujo temor possa causá-lo.

 ARTIGO 177

O remorso

O remorso da consciência é uma espécie de tristeza que se origina da dúvida que se possui sobre uma coisa que se faz ou que se fez, ou seja, se é boa. Pressupõe necessariamente a dúvida.

Se estivéssemos inteiramente seguros de que aquilo que fazemos é mau, nós nos absteríamos de fazê-lo, tanto mais que a vontade só se dirige às coisas que possuem alguma aparência de bondade. Se tivéssemos certeza de que aquilo que já fizemos é mau, deveríamos sentir arrependimento e não somente remorso.

Ora, o uso dessa paixão consiste em examinar se a coisa de que se duvida é boa ou não e em evitar que a façamos outra vez, enquanto não estivermos certos de que seja boa. Uma vez que pressupõe, porém, o mal, o melhor seria jamais houvesse motivo de senti-la e pode-se preveni-la através dos mesmos meios pelos quais é possível livrar-se da irresolução.

ARTIGO 178

A zombaria

A derisão ou zombaria é uma espécie de alegria misturada com ódio que se origina do fato de que percebemos algum pequeno mal numa pessoa que é julgada digna dele. Nutrimos ódio por esse mal e alegria por vê-lo em quem é digno dele. Quando isso sobrevém inopinadamente, a surpresa da admiração é causa de cairmos na gargalhada, conforme o que já foi dito anteriormente sobre a natureza do riso.

Esse mal, porém, deve ser pequeno. Se for grande, não se pode crer que quem o tem o mereça, a não ser que sejamos de índole muito má ou que tenhamos muito ódio por ele.

ARTIGO 179

Por que os mais imperfeitos costumam ser os mais zombeteiros

Vemos que aqueles que têm defeitos muito evidentes, por exemplo, os coxos, os caolhos, corcundas ou que receberam alguma afronta em público, são particularmente inclinados à zombaria. Desejando ver todos os outros tão desafortunados como eles, estimam muito os males que acontecem aos outros e consideram-nos dignos deles.

ARTIGO 180

Do uso do gracejo

No que se refere ao gracejo modesto, que repreende utilmente os vícios, fazendo-os parecer ridículos, sem que, no entanto, a gente mesmo ria disso nem testemunhe nenhum ódio contra as pessoas, não é uma paixão, mas uma qualidade de homem honesto, qualidade que deixa transparecer a alegria de seu humor e a tranquilidade de sua alma que constituem sinais de virtude e muitas vezes também a perspicácia de seu espírito, por saber dar uma aparência agradável às coisas que zomba.

ARTIGO 181

O uso do riso no gracejo

Não é desonesto rir quando se ouvem os gracejos de um outro. Podem até ser de tal tipo que seria demonstrar estar desgostoso não rir deles. Quando, porém, fazemos gracejos conosco mesmo, é mais conveniente, absternos de rir, a fim de não parecermos surpresos com as coisas que dizemos, nem admirados com a perspicácia que temos em inventá-los. Isso faz com que surpreendam tanto mais aos que as ouvem.

Eu não sei o que fazer (irresolução). Sou muito ansiosa. É por essas e outras que eu tenho que tomar remédio tarja preta para que eu possa controlar a minha ansiedade, porque se não saio babando igual uma fera pensando e agindo como uma lunática.

Amanhã será uma dia agitado e minha cabeça já está trabalhando para o dia seguinte enquanto poderia se ocupar em fazer coisas mais interessantes hoje mesmo, como ler um livro. Boa. Vou voltar a digitar o livro que estava lendo sobre “Descartes” – As paixões da Alma.

ARTIGO 162

A veneração

A veneração ou o respeito é uma inclinação da alma, não somente para estimar o objeto que ela reverencia, mas também para se submeter a ele com algum temor, a fim de torná-lo favorável. Desse modo, só temos veneração pelas causas livres que julgamos capazes de nos fazerem bem ou mal, sem que saibamos qual dos dois poderão fazer, porquanto temos amor e devoção mais do que simplesmente veneração por aquelas de que não esperamos senão o bem e temos ódio por aquelas de que não esperamos senão o mal. Se não julgarmos que a causa desse bem ou desse mal seja livre, não nos submeteremos a ela para procurar torná-la favorável.

Assim, quando os pagãos mostravam veneração pelos bosques, pelas fontes ou pelas montanhas, não eram propriamente essas coisas mortas que reverenciavam, mas as divindades que julgavam presidi-las.

O movimento dos espíritos que provoca essa paixão compõem-se daquele que excita a admiração e daquele que excita o temor, de que falarei mais adiante.

ARTIGO 163

O desdém

Do mesmo modo, aquilo que designo como desdém é a inclinação que a alma tem de desprezar uma causa livre, julgando a seu respeito que embora por sua natureza seja fazer de fazer bem ou mal, está, no entnato, tão abaixo de nós, que não nos pode causar nem um nem outro. O movimento dos espíritos que o excita é composto daqueles que provocam a admiração e a segurnaça ou a ousadia.

ARTIGO 164

O uso dessas duas paixões

São a generosidade, a fraqueza do espírito ou a baixeza que determinam o bom e o mau uso dessas duas paixões. Quanto mais a alma é nobre e generosa, tanto maior é a inclinação para retribuir a cada um o que lhe pertence e assim não se tem somente uma humildade muito profunda perante Deus, mas também se rende sem repugnância toda a honra e o respeito que é devido aos homem, a cada um segundo o grau e a autoridade de que é revestido no mundo. Apeans os vícios são desprezados.

Ao contrário, aqueles que possuem o espírito baixo e fraco estão sujeitos a pecar por excesso, às vezes por reverenciarem e temerem coisas que são dignas unicamente de desprezo e, outras vezes, por desdenharem insolenentemente aquelas que mais merecem reverência. Passam, com frequência e muito rapidamente da extrema impiedade à supertição, depois da superstição à impiedade, de modo que não há vício nem desregramento de espírito de que não sejam capazes.

ARTIGO 165

A esperança e o temor

A esperança é uma disposição da alma para se persuadir de que haverá de vir aquilo que ela deseja, disposição causada por um movimento particular dos espíritos, a saber, por aquele da alegria e do desejo misturados.

O temos é outra disposiçãoda alma que a persuade de que não haverá de vir.

Deve-se observar que, embora essas duas paixões sejam contrárias, possivel tê-las as duas juntas, a saber, quando se representam ao mesmo tempo diversas razões, das quais umas fazem julgar que a realização do desejo é fácil e outras a fazem parecer difícil.

ARTIGO 166

A segurança e o desespero

Uma dessas paixões nunca acompanha o desejo, sem que deixe algum lugar à outra. Quando a esperança for tão forte que elimina inteiramente o temor, ela muda de natureza e passa a se chamar segurança ou certeza e, quando estamos certos de que aquilo que desejamos há de vir, embora continuemos a querer que venha, deixamos, no entanto, de ser agitados pela paixão do desejo que fazia com que ansiássemos com inquietação por sua realização.

Do mesmo modo, quando o temor é tão extremo que tira todo lugar à esperança, converte-se em desespero e esse desespero, representando a coisa como impossível, extingue inteiramente o desejo que só se dirige às coisas possíveis.

ARTIGO 167

O ciúme

O ciúme é uma espécie de temos que se relaciona ao desejo que se tem de conservar a posse de algum bem. Não provém tanto da força das razões que fazem julgar que se pode perdê-lo, como da grande estima que se dedica a ele, estima que leva a examinar até os menores motivos de suspeita e a tomá-los por razões extremamente consideráveis.

ARTIGO 168

Em que essa paixão pode ser honesta

Desde que se deve ter mais cuidado em conservar os bens que são muito grandes do que aqueles que são menores, essa paixão pode ser justa e honesta em algumas ocasiões.

Assim, por exemplo, um capitão que guarda uma praça de grande importância tem o direito de ser cioso, isto é, desconfiar de todos os meios pelos quais seria possível surpreendê-la; e a mulher honesta não é recriminada de ser ciosa de sua honra, isto é, de preservar-se não só de proceder mal, mas também de evitar até os menores motivos de maledicência.

ARTIGO 169

Em que é censurável

Achamos graça, porém, de um avarento quando é ciumento de seu tesouro, isto é, quando o acaricia com os olhos e não se afasta dele com medo de que o roubem, pois não vale a pena gaurdar o dinheiro com tanto zelo.

Por outro lado, desprezamos um homem que sente ciúmes de sua mulher, porque isso testemunha que não a ama seriamente e que tem opinião errônea de si mesmo ou dela. Digo que não a ama seriamente porque se tivesse um verdadeiro amor por ela, não teria a menor inclinação para desconfiar dela. Na realidade, não é a ela que propriamente ama, mas somente o bem que imagina consistir em sua posse exclusiva. Não temeria perder esse bem, caso não julgasse que é indigno dele ou então que sua mulher é infiel.

De resto, essa paixão se relaciona somente a suspeitas e desconfianças, porquanto não é propriamente ser ciumento esforçar-se para evitar qualquer mal, quando se tem justo motivo para temê-lo.

ARTIGO 170

A irresolução

A irresolução é uma espécie de temor que, retendo a alma como que suspensa entre várias ações que pode realizar, é causa de que não execute nenhuma e assim disponha de tempo para escolher antes de decidir. Na verdade, nisso apresenta certo uso que é bom. Quando, porém, dura mais do que o necessário e quando leva a empregar na deliberação o tempo requerido para agir, é muito má.

Ora, afirmo que é uma espécie de temor, não obstante possa acontecer quando se deve escolher entre muitas coisas cuja bondade parece muito igual, que se permaneça incerto e irresoluto, sem que se sinta por isso nenhum temor.

Essa espécie de irresolução provém somente daquilo que se apresenta e não de qualquer emoção dos espíritos. É por isso que não é uma paixão, a não ser que o temor de falhar na escolha aumenta a incerteza.

Esse temor, porém, é tão comum e tão forte em alguns que muitas vezes, embora nada tenham a escolher e vejam apenas uma só coisa a tomar ou a deixar, ele os retém e faz com que se detenham inutilmente a procurar outras. Então é um excesso de irresolução que provém de um desejo demasiado grande de bem proceder e de uma fraqueza de entendimento que, não tendo noções claras e distintas, as tem somente muito confusas.

É por isso que o remédio contra esse excesso é o de acostumar-se a fazer juízos certos e determinados em relação a todas as coisas que se apresentem e a crer que se cumprem sempre o próprio dever, quando se faz o que se julga ser o melhor, ainda que talvez se julgue muito mal.

ARTIGO 171

A coragem e a ousadia

A coragem, quando é uma paixão e não um hábito ou uma inclinação natural, é certo calor ou agitação que dispõe a alma a se entregar poderosamente à execução das coisas que ela quer fazer, de qualquer maneira que sejam.

A ousadia é uma espécie de coragem que se dispõe a alma à execução das coisas que se configuram como as mais perigosas.

ARTIGO 172

A emulação

A emulação também é uma de suas espécies, mas em outro sentido, porquanto se pode considerar a coragem como um gênero que se divide em tantas espécies quanto os objetos diferentes e tantas outras quantas são suas causas. Na primeira forma a ousadia é uma de suas espécies, na outra, a emulação.

Esta última não é mais que um calor que dispõe a alma a empreender coisas que espera conseguir porque vê que outros as conseguem com sucesso. Assim, é uma espécie de coragem, cuja causa externa é o exemplo.

Digo causa externa porque deve haver, além desta, outra interna que consiste me ter o corpo de tal forma disposto, que o desejo e a esperança possuam mais força para enviar grande quantidade de sangue ao coração do que o temor ou o desespero para impedi-lo.

ARTIGO 173

Como a ousadia depende da esperança

Deve-se observar que, embora o objeto da ousadia seja a dificuldade, da qual decorre usualmente o temor ou mesmo o desespero, de modo que é nos assuntos mais perigosos e mais desesperados que mais se emprega ousadia e coragem.

É necessário, entretanto, que se espere ou até que se tenha certeza que o fim proposto será conseguido, para opor-se com vigor às dificuldades que se encontra. Este fim, porém, é diferente desse objeto, Não se poderia estar certo e desesperado de uma mesma coisa ao mesmo tempo.

Assim, quando os Décios↓ se atiravam no meio dos inimigos e corriam para uma morte certa, o objeto de sua ousadia era a dificuldade de conservar sua vida durante essa ação, dificuldade para a qual dispunham somente do desespero, pois estavam certos de morrer.

Sua finalidade, porém, era animar seus soldados por meio de seu exemplo e levá-los a conquistar a vitória, em que depositavam esperança; ou então essa finalidade era também a de conquistar a glória após a morte, da qual estavam seguros.

→ Três romanos chamados Décio, na realidade, pai, filho e neto. Os três, por devotamento à pátria e aos deuses, se lançaram enre as fileiras inimigas, para estimular os outros a conquistar a vitória. O primeiro sacrificou assim sua própria vida na batalha de Veseris (340 a.C.), o segundo na batalha de Suetinum (295 a.C.) e o terceiro na batalha de Asculum (279 a.C.).