Deuntje

Gluiperig kruipt deuntje mijn oren in
Mijn verzet tegen deuntje ten spijt
Al snel beweeg ik mijn kop op het ritme van deuntje
Om te janken zo dom
Het LALALA gehalte van deuntje is groot
Na een halve dag gaat deuntje mij vervelen
Met de meest chaotische noten val ik deuntje aan
Maar ook Frank Zappa kan deuntje niet aan
Hij is niet te verslaan
Zenuwen worden getergd
deuntje deinst nergens voor terug
Rot uit mijn kop, gil ik gelijk een zot
Ben ik dan geboren voor lompe deuntjes zonder inhod
De niks aan de hand muziek
Kon ik er maar vrolijk van worden
Bijna lukt het, maar dan toch weer helemaal niet
Het vrolijke deuntje is veranderd in bitter verdriet
Deze opgedrongen hit is niet te verbannen
Zelfs Kurt Cobain lukte het niet
We zijn verzopen in de deuntjes
Of we nu willen of niet….

In Slok op Utrecht vertelde Theo de Groot van lingeriezaak Sandrabra over de inbraak in zijn zaak aan het Vredenburg. De buit: tienduizenden euro’s aan lingerie. De dieven wisten precies wat ze wilden hebben. Later sloegen inbrekers ook toen in zaken in Houten en Soest. Waren dit dezelfde dieven?

Het onderwerp was voor dichter Alexis de Roode reden onderstaand gedicht te schrijven en voor te dragen bij Slok op Utrecht.

Sandrabra

Vroeger dacht ik bij het woord lingerie
aan de stille slipsniffers die door tuinen sluipen
om te struinen door de druipend natte slipjes
aan de waslijn en ze stiekem te stelen,
bergen van ondergoed verborgen onder hun bed.
Later dacht ik bij lingerie vooral
aan wat er welfde achter al die
niemendalletjes van kantjes
en ruches en bandjes en flosjes
en strikjes en klosjes,
en ik brak mijn hoofd over
de filosofie van Kant
en de cijfers en de letters en waarom
75C hetzelfde is als 70D,
het onpeilbare mysterie van de pasvorm,
en dat het alfabet niet ophoudt bij de D
maar doorgaat tot de H van Himalaya, Holy Cow,
of zelfs de P van Paradijs,
verre bergketens achter de horizon
die ik nog nooit had aanschouwd
maar waar ik ooit nog heen hoopte te reizen.
En ik hoorde dat sommige vrouwen
het niet makkelijk hebben,
ze lopen altijd te koop met hun hoop voor bange dagen,
het is een zwaar lot en daarbij komt
het vederlicht maar niet weg te slaan gewicht
van de ogen van mannen die vragen.
Sandrabra helpt u dit alles te dragen.

En ik weet nu dat lingerie
in de eerste plaats een ideaal is,
in de tweede plaats business met een grote B,
een bilateraal verbond van boezems
en baleinen en een behoorlijke buit,
want dieven met verstand van maten
kunnen 50.000 van bijna niets buitmaken
en ik weet nog dit:
die dief in Houten, Utrecht en Soest is geen mannetje
dat van tuinen op winkels is overgestapt
met de waanzinnige droom om een harem van
exorbitante maten op te bouwen;
de dieven hebben verstand van geld
en lingerie: dat zijn dus vrouwen.

In Slok op Utrecht vertelde Jos van Kloppenborg van de Vrienden van Amelisweerd over de ‘asfalttoekomst’ van Utrecht. De Vrienden zijn niet tevreden met het ‘besluit’ om bestaande wegen zoals de A27 ’te verbreden.

Het onderwerp verleidde dichter Maarten Das tot het volgende gedicht:

Vangrail

Vor uns liegt ein weites Tal
Die Sonne scheint mit Glitzerstrahl
Kraftwerk – Autobahn

Er loopt een vangrail door het landschap.
Overwoekerd, afgetroefd.
Roestplekken camoufleren het bloed.
Mos bedekt de deuken en butsen in de rondingen.

Niemand weet precies hoe lang de vangrail is.

Soms schrikt het heksenkruid wakker,
als beukennootjes en kastanjes over het ijzer stuiteren
en boomklevers kwetterend, klapwiekend wegstuiven.
Dan keert de stilte weer.

Er loopt een vangrail door het landschap.
Als je er je oor tegenaan legt, kun je het voorbij horen razen.

In Slok op Utrecht worden actuele zaken besproken met actuele gasten. Komende woensdag, 11 november, vanaf 20.30 uur in cafe Willem Slok staan op de agenda:

De asfalttoekomst van Utrecht. Waarom zijn Vrienden van Amelisweerd niet tevreden met het ‘besluit’ de verbindende snelweg flink uit te stellen en de bestaande wegen ’slechts’ te verbreden? Gast: Jos van Kloppenborg van Vrienden van Amelisweerd.

De lingerieroof bij lingeriezaak Sandrabra. Na deze roof zijn er in Utrecht meerdere zaken overvallen. De buit: tienduizenden euro’s aan lingerie. De dieven wisten precies wat ze wilden hebben, waar gaan ze dit aanbieden? Gast: Theo de Groot, eigenaar van Sandrabra.

In Slok op Utrecht geven talentvolle dichters hun reactie op het nieuws en lezen voor uit bestaand werk. Dit keer zijn de dichters: Kila & Babsie, het populaire dichteressenduo, en Maarten Das, geprezen podiumdichter met twee bundels.

Tot woensdag

Anne Broeksma, Alexis de Roode

Gisterennamiddag, op 1 november, liet in Milaan de Italiaanse dichteres Alda Merini het leven. Gek gevoel, want het was de eerste hedendaagse dichteres waar ik hier kennis mee maakte, vorige week zat ik nog met een bevriende Italiaan op de grond in de boekenwinkel poëziebundels van haar hand te doorbladeren. Een naam waar ik zeker kennis moest mee maken, luidde het. Merini bleek inderdaad één van Italië’s meest geliefde levende dichters, voor zover ze geen cultfiguur was. En nu, na 79 jaar, is ze dus niet meer, net toen ik één van haar gedichten, één van haar bekendste, al uit het hoofd begon te kennen:

“Non ho bisogno di denaro. Ho bisogno di sentimenti, di parole, di parole scelte sapientemente, di fiori detti pensieri, di rose dette presenze, di sogni che abitino gli alberi, di canzoni che facciano danzare le statue, di stelle che mormorino all’orecchio degli amanti…. Ho bisogno di poesia, questa magia che brucia la pesantezza delle parole, che risveglia le emozioni e dà colori nuovi.“

Vertaald in het Frans klinkt dat ongeveer als:

“Je n’ai pas besoin d’argent. J’ai besoin de sentiments, de mots, de mots choisis avec soin, de fleurs comme des pensées, de roses comme des présences, de rêves perchés dans les arbres, de chansons qui fassent danser les statues, d’étoiles qui murmurent à l’oreille des amants. J’ai besoin de poésie, cette magie qui allège le poids des mots, qui réveille les émotions et donne des couleurs nouvelles.”

(Ander werk van Merini werd officieel vertaald in het Frans en het Engels, maar deze vertaling komt van finestagione.blogspot.com)

Afgaand op foto’s en verhalen had ik deze flamboyante verschijning (steevast met sigaret te zien op foto’s en in fimpjes) al eerder willen leren kennen. Merini was bevriend met oa. schrijver-regisseur Pasolini en dichter Salvatore Quasimodo, won binnen Italië meerdere literaire prijzen en werd twee keer genomineerd voor de Nobelprijs. Haar herhaaldelijke zenuwinzinkingen en depressies deden haar echter voor vijftien jaar in de psychiatrie belanden (een periode waarin ze geen letter meer op papier zette), tot ze in 1970 aan een revival begon. Niettemin verlieten sporen van haar mentale kwetsbaarheid haar oeuvre nooit helemaal. “Al hoort die kwetsbaarheid van geest bij de dichter, hoeft het geen slechte zaak zijn om de donkere kant van het leven gewoon te aanvaarden“, zoals het ze hier zelf zo mooi verwoordt:

(Let ook op het begin: “Jij hebt het over de zin van het leven.. (Ja, ik probeer toch..) maar het leven heeft geen zin. Toch geeft leven je een zekere zin, telkens als wij het laten spreken. Want nog voor poëzie spreekt, spreekt het leven, en wij moeten luisteren naar wat het leven ons probeert te zeggen.“)

Merini schreef hopen liefdespoëzie, zette sommige van haar gedichten ook zelf op muziek (zoals hier, waarin ze live begeleidt op piano en meezingt: “Suona per me, solo per me, my Johnny. So che il tuo cuore non vuole parlare d’amore“, geef toe dat, hoe banaal ook, het o zo zoet klinkt). Veel van haar poëzie heeft het over de dunne grens licht/donker, zacht/hard, ook over haar ervaring van het schrijven zelf.
Maar gevoel voor humor had de taaie oma blijkbaar ook, want in 2001 poseerde ze nog voor de cover van Canto di Spine, waarin de Italiaanse band Altera de grootste Italiaanse dichters van de 20ste eeuw op muziek zetten. Het resultaat is, hmm… op z’n minst gewaagd en een goede blikvanger:

Maar haar poëzie dus: van een eenvoud en een begeestering, van een elegantie (misschien komt het door de taal) en gepassioneerdheid die maakt dat ik het o zo spijtig vind dit niet te kunnen delen met de lezers die het niet kunnen lezen in het Italiaans (al moet ik toegeven dat ook ik nog niet zonder woordenboek zou kunnen). Maar er vallen dus zeker vertalingen te vinden in het Engels en Frans, en wie weet ook op een dag in het Nederlands. Voor de afsluiter daarentegen hou ik het bij het origineel, dat hoort zo. Rust in vrede, Alda.

Spazio spazio io voglio, tanto spazio
per dolcissima muovermi ferita;
voglio spazio per cantare crescere
errare e saltare il fosso
della divina sapienza.
Spazio datemi spazio
ch’io lanci un urlo inumano,
quell’urlo di silenzio negli anni
che ho toccato con mano.

http://www.aldamerini.com

Geachte Minister-president,

U heeft de afgelopen maanden ettelijke malen te kennen gegeven onder de indruk te zijn van de Amerikaanse President Obama, met name van zijn verbindende kracht. Daarom wil ik u graag wijzen op een aantal initiatieven die de president heeft genomen op het gebied van de kunsten. Zo bezocht hij met zijn vrouw een theatervoorstelling op Broadway, niet omdat hij daarvoor was uitgenodigd en de eregast was, maar vanuit zijn persoonlijke interesse. Ook heeft hij (of wellicht zijn vrouw) een zgn. Poetry Jam georganiseerd in het Witte Huis. Bij deze gelegenheid waren een aantal bekende dichters en schrijvers uitgenodigd om voor te lezen aan een publiek van o.a. studenten.

Hij deed dit om te laten zien hoe belangrijk kunst in het leven is. Of in zijn eigen woorden: We’re here tonight not just to enjoy the works of these artists, but also to highlight the importance of the arts in our life and in our nation — in our nation’s history.  We’re here to celebrate the power of words and music to help us appreciate beauty, but also to understand pain; to inspire us to action, and to spur us on when we start to lose hope; to lift us up out of our daily existence — even if it’s just for a few moments — and return us with hearts that are a little bit bigger and fuller than they were before.

Prachtig gezegd, vindt u ook niet? Zou het daarom niet mooi zijn als u ook een soortgelijk initiatief zou nemen? Want wat voor Amerikanen geldt, geldt natuurlijk net zo goed voor Nederlanders. En zoals u zelf zei: “terug naar de tijd van de VOC”, naar de hoogtijdagen van de Hollandse cultuur, naar de Gouden Eeuw waarin kunstenaars ook actief waren in de politiek (denk aan Rubens en Huygens). Ik begrijp dat u het in deze tijden van economische crisis druk heeft met hele andere zaken maar dat lijkt me júist een reden om eens aandacht aan de kunst te besteden (om uw hart te laten vervullen, om Obama te citeren).

U beschikt natuurlijk over een uitstekende staf om zoiets te organiseren, maar ik doe u hierbij graag een aantal suggesties. De winnaars van zowel de Librisprijs als de Gouden Uil zijn misschien niet helemaal uw smaak maar de laatste winnaar van de AKO literatuurprijs kan u wellicht wel bekoren? Als u niet van Doeschka Meijsing houdt vragen we gewoon Jan Siebelink, winnaar van een aantal jaren geleden. Of misschien liever K. Schippers of Arthur Japin, om in de prijzensfeer te blijven? Een paar dichters moeten toch ook snel gevonden zijn: de dichter des vaderlands mag natuurlijk niet ontbreken en misschien bent u ook wel te porren voor de gedichten van Ilja Leonard Pfeiffer, of houdt u meer van iemand als Tjitske Jansen? Speciaal voor uw dochter (Malia en Sasha waren er ook bij) komt Sjoerd Kuyper iets voorlezen, die vinden de grote mensen ook leuk. En als afsluiting vragen we of Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma een paar fragmenten van Shakespeare komen doen.

Lijkt me fantastisch, zo’n avond. Wat een positieve boodschap zou zoiets overbrengen! Niet alleen aan de gasten maar aan de hele samenleving: “kijk, je kunt op een heleboel verschillende manieren genieten van kunst en dat is belangrijk. Kunst is goed voor je. Kunst is iets positiefs, het verenigt mensen in plaats van ze tegen elkaar op te zetten”. Dat zou een positieve impuls betekenen voor onze maatschappij waarin veel mensen in verwarring lijken te zijn.

Het lijkt me geweldig als u deze handschoen op zou nemen. En als de hierboven genoemde schrijvers u niet aanstaan dan zoeken we gewoon anderen. we hebben er genoeg in Nederland. Wij (van de openbare bibliotheek) helpen u graag op ideeën. In Den Haag of in Capelle of waar u maar wil.

Met vriendelijke groet,

Tenaanval

Kleine Revolutie Producties presenteert u op 8 januari weer het mooiste en meest vernieuwende poëziepodium van Haarlem en omstreken. In het Patronaat zullen voor u de volgende dichters en muzikanten in duo’s optreden:

Dichter Pim te Bokkel & Muzikant Merel Hutten
Dichter Victor Schiferli & Muzikant Elias D’Oemp

donderdag 8 januari 2008
Patronaat, Haarlem
zaal open 20.00 uur
entree: gratis

Volgende Word Lounge is op woensdag 4 maart
KleineRevolutie.blogspot.com

Striemend raakt de wind je teder gelaat,

tranen van koude vormen strepen,

je reliëf  word door natuur geraakt,

als een gek jaag je jezelf hierdoor heen,

een lopende neus,

een zakdoek als metafoor,

je kan er niet om heen.

Ijzig priemt de wind zich dieper door,

oortjes hebben pijn,

concentratie gaat teloor.

Weg met de utopische gedachten,

geen verweer,

enkel warmte,

de ware verwachte.

Verkleumd na uren te dolen,

gevonden wat deze koude doet gaan,

bevrozen.

Als een blok van ijs ben je één met deze wereld,

intens bevrozen,

vooroordelen in vergankelijkheid bezegeld.

s.

Kost wat kost het raakt niets,

een hart gegeven, 

onbegrensde liefde,

waarheid als basis,

trouw dat bescherming bied.

Geen loze beloften te verhalen,

oprechtheid,

integraal te vrijwaren.

niet verbaal,

nog abrupt,

de visie valt niet te versmaden.

Als geschenk op een plavei in zilver geslagen,

droomend van heerlijk vervullende dagen,

niet gepushed,

nog opgedrongen,

juist verduidelijkt,

verwoordelijk ontsprongen.

s.

Dichter sta je bij de rand,

geen omheining,

geen teken van gevaar in dit verband.

Verzonken in de duizend en één gedachten,

steeds verder,

ongemaakt af te wachten.

Drijvend over echte golven van papier,

vertwijfeld gelezen,

de oneindige zee op het einde van de pier.

Gevlucht in het web van elk denkpatroon,

doelloos achtervolgt,

de traan op het puntje van de doorn.

De eerste stap zet je terug,

omgedraait,

je keert de rand de rug.

s.

Laat ons eerlijk spreken,

taal in conversaties bewegen,

vloeiend springend van woord naar zin,

geen leestekens maar begrijpende teksten,

verlossing van binnenin.

Ongeacht de waarheid te verwringen,

eeuwige discussies,

realiteit leren beminnen.

Laat de vrijheid hierdoor niet stoppen,

simpele schrijfels,

geen brekende koppen.

Per letter megedeeld aan iedereen,

de openheid in gedachten,

het verhaal van één.

s.

Kom
Dichter
en leg je in mijn schoot.

Ik zal je liefhebben en verzorgen
want jij bent het eerste
en jij bent het laatste
en jij bent de woorden die ik nooit meer hoef te lezen, want
je werd me aangeprezen.

Ik leg je achteloos terug
met mijn lichtgevende vingers bestreel ik je
en ik fluister

Welterusten

Uit het gedicht Marsua van Hugo Claus

    poetika2.0

Gedichtendag 2008

My favourite poem 2008? Mijn mooiste gedicht over ‘dingen’, het Gedichtendagthema voor 2008?

• Mooier nog dan mijn keuze voor de Herman de Coninckprijs 2008: Mark Insingel? Mark Insingel is al bijna een halve eeuw een van mijn grote favoriete dichters, naast Herman de Coninck en vele, vele anderen. Die vele, vele anderen? Dichter en poëziekenner bij uitstek Jozef Deleu bracht ze allemaal (85) samen in zijn exquise bloemlezing Veranderlijk (Van Halewyck, 2007), een feestelijke verjaardagsuitgave van zijn poëzietijdschrift Het Liegend Konijn. (Voor HLN mocht TSM zelfs een dichtersfoto leveren!) Maar Herman de Coninck: ook hij neemt voor altijd een speciale plaats in in mijn hart omdat ik hem zelf verschillende keren ontmoet heb. Hij ging altijd vlug in op een uitnodiging voor een auteurslezing op school. Ik herinner me met een zekere trots dat Herman de Coninck me altijd mijn handschrift benijdde. Het was in de tijd dat we nog brieven schreven met de hand … In zijn opdrachten in zijn bundels schreef hij dat hij probeerde “zo schoon mogelijk te schrijven”. Voor mij. 

     Mark Insingels genomineerde gedicht voor de Herman de Coninckprijs Ik zie jou zo lezen en beluisteren? Het kan ook in een van mijn favoriete programma’s, Mezzo op Radio 1! Ervoor stemmen en het nog eens beluisteren? Op boek.be, de organisator van de prijs! Het gedicht Ik zie jou zo komt uit zijn bundel Iets, 21 liefdesgedichten, uitgegeven door het Poëziecentrum in Gent, the place to be voor dichters en hun minnaars. Nog meer …? Ik zie jou zo, ingeleid door Warre Borgmans en met de stem van Lisbeth Imbo? Beluisteren en bekijken op Canvas …

@ Mark Insingel

Veel geluk! Als het van mij zou afhangen …

• Mooier nog dan de gedichten van Peter Holvoet-Hanssen, nog een van mijn grote favorieten? Ik stemde al op hem voor de Cultuurprijzen Vlaanderen 2008, waar hij genomineerd werd met de bundel Spinalonga! Zeer warm aanbevolen! (Ik had de eer van een figurantenrolletje in zijn ‘hersenspinsel’ De vliegende monnik). Stemmen op Peter Holvoet-Hanssen voor de Publieksprijs van de Cultuurprijzen Vlaanderen 2008? Hier klikken!

     Een gedicht uit Spinalonga beluisteren, voorgelezen door Peter himself – hij is ook beroemd als dichter-performer? Voor de troostelozen staat op boekencast.be! In 2005 kreeg Peter Holvoet-Hanssen voor Spinalonga al de Publieksprijs voor de beste poëziebundel van het (oude) poëziedagblad Rottend Staal en de onmisbare poëzieblog de Contrabas.

@ Peter Holvoet-Hanssen

Dikke proficiat! Eens fan, altijd fan. Veel succes en groetjes, ook aan Noëlla Elpers, samen met jou in jullie Kapersnest.

• Mooier nog dan de gedichten die Jan Jacquemyn  en Filip De Nys schreven bij mijn afscheid van mijn school? Weergaloos mooi, recht uit de zachte bedding van het hart. Wonderlijk krachtige taaltekens in sterke ritmen gebracht door henzelf en collega’s. Voor mij. Onvergetelijk. Onuitspreekbaar ontroerend. (Wordt vervolgd)  

 @ Jan en Filip en collega’s

Wowwowow! Ik zal altijd woorden te kort komen om jullie te kunnen bedanken voor zoveel vriendschap in die wonderen van taal! 

        De gedichten van Jan Jacquemyn en Filip De Nys are coming soon in The Sausage Machine.

• Mooier nog dan dit moois samen is mijn keuze voor Gedichtendag 2008: passend in het thema ‘dingen in gedichten’.

  Zovele dichters zullen hun ‘ding’ doen in de Arenbergschouwburg te Antwerpen op donderdagavond, Gedichtendag 31 januari 2008. Een fine fleur van dichters concerteren met gedichten, er is de uitreiking van de Herman de Coninckprijs, er zijn de de Poetry Hacking-prijzen, … En dat is niet alles. In de vooravond heet Stijn Vranken iedereen ‘extreem welkom’ in de Arenberg op de gratis voorstelling van zijn dichtbundel Vlees mij! 

• Weet je wat er nog mooier is dan al dit moois? Wordt vervolgd. Coming soon.

    Toch een beetje nieuwsgierig? Er staat een verwijzing naar het favoriete Gedichtendaggedicht 2008 van TSM op een van de drie TSM-sites. Neen, het is deze keer niet door een TSM’er geschreven … Neen, het is de weerwoordenwolk  niet of een briefgeheim van A. N. Deze keer ook geen 160 van S. C. of  H. H. Het is G … van W… R …

Geen geluk met raden? Geen geluk in de liefde? Geluk in het spel! Uit op een Gedichtendag-prijs? Op naar Cultuurweb. Als de servers niet too busy zijn, lukt het wel. Succes!

Mag ik even,

mijn hart aan jou uitlenen.

Mag ik even,

gewoon een dagje zweven.

Mag ik even,

zeggen waar het op staat zonder te beven.

Mag ik even,

jou mijn toekomst uitbeelden.

Mag ik even,

heel stil gedenken en betuigen in medeleven.

Mag ik even,

jou kronen tot konigin in mijn leven.

Mag ik even,

zijn,

gewoon verlegen.

s.

Dwars door wind en water,

klievend de golven door zonder getater,

steevast de horizon willen bereiken,

de storm steekt op,

het valt niet te ontwijken.

Bruuske golven besturen het schip,

als kapitein een beangstigend begrip.

Steeevast zet de koers door.

“Wij de meesters”

Schreeuwen  de vikingen in koor.

De storm vlakt af,

de waterspiegel komt tot rust.

We vervolgen onze weg,

snijdend door het heldere goud.

Een stille bries,

ik ben met jou getrouwd.

s.

Wonderlijk ontwaak je elke morgend,

blakend van onschuld omarm je me zonder zorgen.

Een vroege vogel staart door ons raam naar binnen

en aanschouwd de kracht van het beminnen.

Hartstochtelijk ontwaak ik je met een vurige kus,

je lach triomfeerd,

je lust wordt geblust.

Mijn handen glijden over je naakte huid,

zacht en welwillend hoor ik een kreunend geluid.

In vervoering weet ik je te brengen,

je smeekt zachtjes je niet te jennen.

Ik geef toe aan dat vertwijfelde woord,

draai me om,

en slaap rustig voort.

s.

Het was een bliksembezoek, maar in een dag heb ik in Shiraz meer cultuur, geschiedenis, poezie en oude muren gezien dan een heel jaar in Isfahan! Achter al die muren lagen prachtige tuinen verscholen, die op hun beurt dankbaar worden gebruikt om verborgen liefdes te laten ontbloeien! Naast liefde -de parken leken er wel op gebouwd- trok de herfstige natuurpracht trouwens ook hele schoolklassen jong tekentalent en´verwesterde´ jongeren. Inspirerend… deze stad der dichters!