Voici un exemple d’un moment d’écoute qu’on peut organiser avec des enfants, afin de choisir un thème pour un mini-projet citoyen.
Hier een voorbeeld van een luistermoment voor kinderen. Tijdens een luistermoment wordt een thema gekozen voor een mini-participatief project.

Het ziet er naar uit de de oprichting van een vrouwen empowerment centrum in Bospolder Tussendijken (BoTu) ten koste gaat van de huidige activiteiten in het buurthuis BoTu. Het buurthuis moet volledig “manvrij” worden waardoor ondermeer de buitenschoolse opvang, buurtvergaderingen en de bingo voor ouderen zullen moeten wijken of mogelijk worden stopgezet.

“Dat kan nooit de bedoeling zijn van het emancipatie beleid van de deelgemeente Delfshaven” stelt Pascal Lansink (fractievoorzitter VVD Delfshaven). “Ik heb dit niet zien aankomen bij de behandeling van het emancipatie beleid van de deelgemeente. Ik voel me dan ook slecht geïnformeerd”. Voor de VVD Delfshaven is het onacceptabel dat goed lopende activiteiten met een groot bereik onder alle bewoners van BoTu moeten wijken voor een hele specifieke doelgroep. Het blijkt daarnaast dat de activiteiten van het vrouwen empowerment centrum prima kunnen worden georganiseerd in een deel van het buurthuis. Het gehele pand innemen is nergens voor nodig.

De VVD Delfshaven heeft overigens bij de behandeling van het vrouwen emancipatie beleid in de deelraad met name aandacht gevraagd voor de mannen. Veel vrouwen mogen van hun partner namelijk niet naar buiten of deelnemen aan activiteiten. Alleen het oprichten van een manvrije ontmoetingsplek is in de ogen van Lansink dan ook niet voldoende. We kunnen wel het gehele buurthuis ter beschikking stellen, maar de VVD Delfshaven heeft grote twijfels of er wel voldoende vraag is.

Inmiddels heeft de VVD Delfshaven schriftelijke vragen gesteld over het vrouwen empowerment centrum BoTu.

Vandaag, 20 november 2009, is het internationale transgender herdenkingsdag. Op deze dag herdenken we alle personen die gestorven zijn omwille van geweld tegen transgender personen, hun partners, mensen kortom die ergens niet in iemands hokje passen. Transhaat, transfobie, cisseksisme… hoe het ook heet, het effect blijft even gruwelijk.

Niet alle transpersonen die nog hadden moeten leven, leven nog vandaag. Niet alle mensen kunnen veilig de straat op. Sommigen durven niet meer buiten komen. Sommigen alleen snel, angstig, argwanend. Sommigen proberen zo onopvallend mogelijk te zijn. En sommigen komen juist duidelijk uit voor wie ze zijn, en proberen zo anderen duidelijk te maken dat er meer is dan man en vrouw op deze wereld. Sommige van de mensen die vermoord zijn, waren transgenderactivisten die zich inzetten voor betere mensenrechten voor transpersonen.

Ik denk dat ik zelf voor het eerst hoorde over deze dag via een webcomic over een transmeisje, Venus Envy. Enkele jaren lang hebben verschillende tekenaressen een herdenkingsstrip gemaakt. Het was die van 2005 denk ik die ik voor het eerst las. En in de strip van 2007 vertelt de tekenares heel open over haar eigen ervaringen met geweld (trigger warning).

Twee van de meest bekende gevallen van moord op transpersonen zijn die van Gwen Araujo en Brandon Teena. Alles is walgelijk aan alle moorden op transpersonen. Er  zijn een paar zaken die opvallen: vaak gebeuren de moorden door mensen die ze kenden. Vaak gebeurt het geweld op transpersonen door mannen met wie ze vroeger een intieme relatie hadden. Soms handelen de mannen alleen, soms is het een groepsdaad.

In mainstream films zie je vaak “om te lachen” (ha, ha) scènes waarin één van de hoofdrolspelers met een vrouw naar bed gaat die dan “een man blijkt te zijn” (ze bedoelen: mannelijke genitaliën heeft, of wat dan ook). Grote schok, paniek, stel je voor dat je een transpersoon aantrekkelijk zou vinden. Hun wereld stort in elkaar, het nette heteroseksuele imago van de persoon is beschadigd. En hoe krijg je je gedeukte imago dan terug in orde? Geweld. Julia Serano heeft een heel goede analyse van het beeld van transpersonen in de media gemaakt.

Violence against trans people is violence against all. Stop the violence.

De Brusselse groep Genres Pluriels organiseert een negen dagen durend festival dat begint om 20 november, met allerlei interessante lezingen, workshops, films, debatten… als je geïnteresseerd bent in de genderthema’s in de brede zin (en wie niet?): het belooft een geweldig festival te worden!

Films, boeken, strips

Eén van de mooiste maar ook meest gruwelijke films die je hierover kan bekijken is Boys Don’t Cry, een film over de ware gebeurtenissen rond Brandon Teena, een amerikaanse transpersoon die vermoord werd. De film is echt een aanrader, maar best kijken op een dag dat je je niet al te down voelt.

Een heerlijk boek dat ik iedereen kan aanraden is Transgender Warriors: Making History From Joan of Arc to Dennis Rodman. Het is een combinatie van politiek statement, persoonlijke transformatie en geschiedenis van transgenderisme, geschreven door Leslie Feinberg.

En zoals eerder gezegd is Venus Envy een leuke strip die erg in stijl en diepgang evolueert doorheen de jaren. Een aanrader voor iedereen die op een leuke manier beter wil leren begrijpen hoe transpersonen in de wereld staan en welke problemen ze ervaren. Hier is een link naar de eerste comics, eerst zijn er een paar losse grapjes en daarna begint de verhaallijn, die steeds intrigerender wordt.

Links internationaal

• Transgender Day of Remembrance (nieuwe site)
• Questioning Transphobia
• Transgender Day of Remembrance (oude site)
• Transgender Day of Remembrance Webcomics project
• Transgender Europe

Links voor België

• Genres Pluriels (Brussel)
• Vlaamse Genderkring
• Genderstichting
• Cavaria (dit is de vroegere Holebi-federatie)
• Travestieweb.be

Drie hoeraatjes voor de vrouw die de bekrompen, übermännliche voetbalwereld al een tijdje op zijn grondvesten doet trillen: Vera Pauw! De coach van het Nederlands vrouwenteam slaat zich door alle glazen muren en plafonds heen en slaagt er sinds enkele jaren in de vrouwelijke zijde van haar sport op de kaart te zetten. Ook Opzij heeft dit in de gaten gekregen, want voor haar belangrijke emancipatoire verdiensten heeft zijn nu de Opzij emancipatieprijs gekregen.

Om het maar eens net zo clichématig te stellen als al die voetbalbobo’s: Pauw is bepaald geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Voor haar doelen, zoals de mogelijkheid voor meisjes om samen met jongens in één team te kunnen voetballen en het oprichten van een heuse eredivisie voor vrouwen, moet alles en iedereen wijken. Natuurlijk leidt dat tot zere schenen, maar daar trekt Vera zich niets van aan. En het werkt, onder haar leiding haalden de Nederlandse vrouwen de halve eindstrijd op het meest recente EK. Kortom, Vera Pauw is, we gooien er nog een cliché tegenaan, de juiste vrouw op de juiste plaats! Zelden waren wij het zo eens met Opzij dat het heeft over ‘een onvermoeibare inzet voor geljke kansen voor vrouwen en meisjes, zowel in het voetbal als daarbuiten.’

Feminisme is vandaag niet populair. Daarvan getuigen onder andere vele artikels die in kwaliteitskranten verschijnen, zoals het stuk over de rijke pooier in De Morgen (zie ook  een reactie op deze blog) en daarvoor al een artikel in De Standaard over Marike Stellinga, auteur van ‘De mythe van het glazen plafond’. Je vindt dit artikel (helaas) terug op de website van De Standaard.

Stellinga noemt zich vrolijk ‘antifeminist’ en het artikel staat bol van nonsens. Daarbij wordt nog geen halve kritische noot gemaakt. Een mens zou voor minder een lezersbrief schrijven, maar als marginaal en gemarginaliseerd verschijnsel wordt feministische kritiek op kortzichtige bullshit dan weer niet gepubliceerd. (Het is niet de eerste keer dat onze lezersbrieven niet worden gepubliceerd.)

Marike Stellinga is een schoolvoorbeeld van wat de Amerikaanse Ariel Levy een ‘female chauvinist pig’ noemt: een jonge, blanke, succesvolle vrouw die zich met woord en daad tegen het feminisme keert. Feminisme-bashing past perfect in de conservatieve tegenbeweging die al jaren aan de gang is.

Zichzelf als succesvolle vrouw ‘antifeministe’ noemen, getuigt van nul historisch inzicht. Als onze voormoeders hun levens niet hadden opgeofferd voor de feministische strijd, dan zat mevrouw Stellinga nu thuis in de plaats van journaliste en bestseller auteur te zijn, dan had ze nog steeds geen recht op eigen bezit, een eigen bankrekening, het stemhokje en ga maar door. Er is tegenwoordig heel weinig geweten over feminisme en de lange strijd voor gelijkwaardigheid van man en vrouw. We leven in de waan dat de situatie waarin we nu leven – inderdaad hebben vrouwen nooit zoveel geld, macht, legale erkenning en mogelijkheden gehad – automatisch geëvolueerd is uit onze nobele westerse inborst.

Van een blinde vlek gesproken. Gelijke rechten en jobs voor vrouwen zijn er niet vanzelf gekomen: er is écht om gevochten.

Vele rijke blanke carrièrevrouwen leven ook nog eens in de waan dat alle vrouwen hetzelfde zijn als zij, dezelfde kansen hebben als zij: dit is onzin. Sociale klassen met bijhorende perspectieven zijn een vaststaand sociologisch feit. De vrouwen die Stellinga ziet shoppen in het centrum van de stad, zijn niet dezelfde vrouwen die pakweg in de achterbuurten van een stad proberen rond te komen met een deeltijdse baan. Hoeveel van hen zitten op de terrasjes? Hoeveel allochtone vrouwen shoppen er lustig op los? Hoeveel van die vrouwen krijgt de kans om te studeren aan de universiteit zoals Stellinga heeft gedaan?

Ja, je kan je uit je milieu loswrikken en hogerop klimmen, maar daar is veel doorzettingsvermogen en een sterke wil voor nodig, en mensen van ‘betere’ afkomst kunnen de energie die daarvoor nodig is weer in andere dingen steken. Dáárom komen er nog steeds minder vrouwen en mensen van allochtone afkomst in hogere posities terecht, niet omdat “ze minder ambitieus zijn”.

Als je zegt dat je tegen feminisme bent, ontken je dat je op de schouders staat van vrouwen die voor jou hebben gevochten, je ontkent dat je geniet van wat zij hebben verwezenlijkt. Of je weet het gewoon niet, en je gaat lekker mee in de donkere onderstroom van feminismehaat, om je carrière nog een duwtje in de rug te geven.

Het is inderdaad zo dat het vooral vrouwen zijn die een deeltijdse baan hebben. Het is namelijk nog altijd de norm dat wanneer er kinderen komen, het in de eerste plaats de moeder is die kiest voor deeltijds werken. Eeuwenoude overtuigingen over de rol van de vrouw in de opvoeding van de kinderen spelen hier nog steeds een rol. Hoe vaak hoor je vandaag niet nog dooddoeners als “Een moeder heeft toch een andere band met de kinderen, doet het toch beter” De vraag van de kip en het ei zou hier wel eens mogen worden gesteld.

Daarnaast blijkt uit onderzoek dat die deeltijdse jobs over het algemeen slechter betaald zijn en vaak weekendwerk inhouden. Waarom zou je zelfs als niet-ambitieuze vrouw kiezen voor een minder betaalde job? Vanuit één of andere natuurlijke reflex ook, waarschijnlijk? Verder is de ontkenning van de loonkloof van het niveau van plat negationisme.

Stellinga beweert dingen over feministen die totaal onwaar zijn: “Feministen koesteren een wonderlijke minachting voor vrouwen. Ze beweren te vechten voor hun vrijheid, maar ze gunnen de vrouwen niet de vrijheid om hun leven in te richten zoals ze het zelf willen. Het feminisme is heel erg tegen de man en tegen het moederschap. Vrouwen moéten carrière maken. Vrouwen die graag moederen moeten volgens feministen bevrijd worden uit hun onderdrukte positie.” Feministen hebben altijd hun leven op een zéér eigen wijze ingericht, want ze gingen altijd tegen de gevestigde orde in en dat is vandaag nog steeds zo. Vele feministen hebben zelf kinderen gehad, de pil bestond nog niet in de tijd van de suffragettes en feministen zijn geen griezels die per definitie zelf geen kinderwens hebben. Ik ken geen enkele feministe die stelt dat vrouwen moéten carrière maken, en de aantijging dat we minachting voor vrouwen koesteren, slaat werkelijk alles.

Het is stuitend om van een totaal gedepolitiseerd persoon onware en agressieve uitspraken te horen over ‘de feministen’. Heeft Stellinga eigenlijk ooit al een tekst of een boek van een feminist gelezen? Het was blijkbaar niet nodig om een klein beetje op de hoogte te zijn van een wereldwijde beweging die de voorwaarden voor Stellinga’s eigen succes in de maatschappij heeft gecreëerd. Ze permitteert het zich blindelings om de beweging af te kraken en daarmee de werkelijkheid van miljoenen vrouwen wereldwijd, maar evengoed in Nederland en België, vrolijk van tafel te schuiven. Het is te dom voor woorden.

Dit is deel 3 uit het dagboek van een genderqueer feminist. Zie ook deel 1 en deel 2, “Monokini my ass”.

Op 29/08/2009 verscheen in De Morgen een artikel ’Meisjes en jongens, en alles ertussenin’. Mijn eerste reactie bij het lezen van de titel: Hoera, ze weten bij De Morgen dat er heel veel tussen meisje en jongen bestaat! Gretig begon ik te lezen. Vijf minuten later zat er een knoop in mijn maag. Het artikel brengt een nieuw foto- en verhalenboek onder de aandacht, ’Jongens en meisjes’, van fotografe Annie van Gemert en journaliste Marijke Libert. Op het eerste zicht zijn de afgebeelde foto’s in de krant en de interviews met de twee tieners met veel respect gemaakt. Maar helaas, de titel van het artikel maakt zichzelf niet waar. Integendeel, zelfs.

Kent u het begrip ’heteronormativiteit’? Het woord wijst erop dat het in onze samenleving de norm is om hetero te zijn. Ben je lesbisch of homo of bi, dan ben je automatisch anders en word je ook anders behandeld. Nog steeds, ja. Het is nog steeds nieuws dat Vlaams minister Pascal Smet homo is (met of zonder Rode Kruis-perikelen), terwijl de heteroseksuele coming-out van pakweg minister-president Kris Peeters (terecht) als irrelevant zou beschouwd worden. Die minister heeft (vermoed ik tenminste) nog nooit in zijn leven zelfs maar een coming-out moeten overwegen, terwijl Pascal Smet er lang over heeft nagedacht (citaat uit De Standaard van 02/09/09: “Ik heb hier zorgvuldig over nagedacht en ik vond het beter er nu, aan het begin van mijn ministerschap, zelf mee naar buiten te treden dan dat het op slinkse wijze te grabbel werd gegooid in de bladen.”) Het is even irrelevant als het feit dat minister Peeters op vrouwen valt, maar dat Smet op mannen valt, is voer voor “de bladen”.

Nog veel sterker dan de heteronormativiteit is de gendernormativiteit. Het is niet alleen de norm dat er enkel man en vrouw bestaat. Nee, dit is een wetenschappelijke fout van jewelste waar we ondanks het jaar 2009 blijven intuinen. Onwetendheid en vooroordelen heersen, niet in het minst in de medische sector. Door iedereen worden we als ’fouten van de natuur’ gecategoriseerd en het is ondenkbaar dat wij gelukkig en gezond kunnen zijn.

Wie niet aan de norm voldoet, wordt met geweld in man of vrouw gepusht of met geweld herinnerd aan zijnhaar falen. Een voorbeeld van het eerste zijn de interseksuele baby’s die snel na hun geboorte worden geopereerd, alleen maar om te conformeren aan de M/V-tweedeling. Wat het tweede betreft, herinner u de link naar de studie over geweld op transgender mensen in de eerste dagboekaflevering.

Het artikel uit De Morgen (en waarschijnlijk ook het boek en de bijhorende tentoonstelling in Rotterdam) zijn sprekende voorbeelden van gendernormativiteit en houden die perfect in stand. Het idee dat er alleen maar M of V kan zijn, komt naar voor in de vooringenomenheid van de schrijver van de introductie van het artikel en, nog erger, in de verhalen van Fé en Bobbie.

Ondanks de hoopvolle titel ’en alles ertussenin’ zegt de rest van het artikel net het tegenovergestelde. Eigenlijk zou je dit artikel kunnen vergelijken met de verhalen van twee homoseksuelen in behandeling om hetero te worden.

Bij de introductie kreeg ik al het gevoel twee uppercuts te incasseren. “Tussen 2003 en 2009 volgde fotografe Annie van Gemert dertig meisjes die er jongensachtig en jongens die er meisjesachtig uitzagen. Stilletjes hoopte de fotografe ook aanwezig te zijn als alles keerde: wanneer de ’stoere’ meisjes de vrouw in zich opgroeven en ’zachte’ jongens hun mannelijkheid gingen accentueren. Het lukte. De foto’s in het boek laten het natuurlijke proces van veranderen zien voor en tijdens de puberteit.”

Uppercut één: Voor de miljoenste keer wordt hier weer eens de foute tegenstelling bevestigd tussen ’de man’ (of de jongen) en ’de vrouw’ (of het meisje). Oftewel: stoer tegenover zacht. En dat uitgerekend in een artikel over jongensachtige meisjes en meisjesachtige jongens! Uppercut twee: “het natuurlijke proces van veranderen” waarbij de meisjes “de vrouw in zich opgraven” en de jongens “hun mannelijkheid gingen accentueren” voor en tijdens de puberteit. Natuurlijk? Weinig lijkt me méér sociaal geconstrueerd. Het leuke is dat dit heel duidelijk wordt in de interviews.

Vooral het verhaal van het ex-jongensachtige meisje is een prachtig en tragisch voorbeeld van socialisatie en sociale druk. Bobbie vertelt hoe ze vroeger vooral jongens als speelkameraden had, en hoe dat in het laatste jaar van de basisschool veranderde. Nu heeft ze “het gevoel tussen twee werelden te zitten”. “Ik was het gewoon om verbindingen met jongens te leggen (…) En als je contact legt met een meisje is het toch aftasten. Er zijn andere codes waar ik rekening mee moet houden, vroeger waren de codes vanzelfsprekend, ik hoefde er zelfs niet over na te denken. Nu moet ik ze aanleren, van mij maken.” Een mooie omschrijving van socialisatie is dat. Allesbehalve natuurlijk! Bobbie getuigt over hoe moeilijk het is om met meisjes te praten, hoe ze op zoek is naar haar vrouwelijke kledingsstijl – ze noemt het haar “meisjessmaak” -, ze vertelt hoe ze altijd iemand nodig heeft die haar leert hoe ze make-up moet aanbrengen.

Is dat natuurlijk?

Nee, integendeel. Dit is een jong meisje dat zich gewaar wordt van haar sociale omgeving – dát zou je wel ’natuurlijk’ kunnen noemen, omdat het deel uitmaakt van de ontwikkeling van de psychologie van elk normaal begaafd kind in de (pre-)puberteit. Meer bepaald wordt Bobbie zich bewust van de man-vrouw-verhoudingen, de codes en de eisen, en van haar eigen niet-conventionele plaats daarin. Dit is een getuigenis van een strijd om zich aan te passen in het binaire en seksistische systeem.

Bobbie zegt dat ze zich meer begon te associëren met meisjes vanaf het einde van het basisschool, maar verder in het interview zegt ze dat ze een aantal gedragingen van meisjes “écht niet begrijpt”. Ze vindt het “moeilijk om spontaan aansluiting te vinden bij vriendinnen”, ze “beseft wel dat ze aan haar contacten moet werken”. Bobbie is eenzaam. Ze voelt zich niet echt lekker omdat ze niet in het M/V-systeem past en omdat ze enorm veel moeite moet doen om er toch enigzins in op te gaan.

Ik denk dat ik over dit interview met Bobbie nog meer recht van spreken heb, omdat ik precies hetzelfde heb meegemaakt. Ook ik had altijd jongens als kameraadjes (en net als Bobbie één close vriendin), tot, inderdaad, het voorlaatste of het laatste jaar van de basisschool. Voor mij is er toen ook iets gebeurd. Iets is me duidelijk geworden en dat iets – de dwang om een échte vrouw te worden – heeft me in de jaren die volgden steeds meer geïsoleerd van mijn leeftijdsgenoten. Ook voor mij waren de codes van de meisjes Latijn, ook ik had het gevoel “heel veel te moeten leren”. En ik leerde het maar niet: het bleef allemaal vreemd, het voelde nooit lekker. Ik legde mezelf rokjes en kleedjes, make-up en schoenen met hoge hakken op, en voelde me een clown.

Bobbie zegt: “Ik hoop dat ik me nooit helemaal anders ga gedragen, en als het toch zou gebeuren, hoop ik dat ik in de spiegel zal kijken en zeggen: ’Dit is Bobbie niet, laat ik toch maar Bobbie blijven.’” Dat getuigt van zelfrespect en ik ben blij dat te lezen. Maar als er een vriendinnetje blijft slapen, trekt Bobbie al niet meer haar favoriete nachtkledij aan. En ze mist enorm haar spontane, vrijgevochten kant, zegt ze.

Hoe Bobbie ’de vrouw in zich opgraaft’ is allesbehalve natuurlijk. Het is de sociaal geconstrueerde gendernormativiteit, waarbinnen een meisje niet vrijgevochten en spontaan achter andere meisjes of jongens mag hollen, waarbinnen ze zich gedwongen voelt een “meisjessmaak” te ontwikkelen, waarbinnen ze zich zelfs zorgen maakt over haar nachtkledij als een vriendin komt logeren…

Been there, done that. Het heeft me vele jaren gekost om mezelf niet meer in het V-hokje te pushen, om nog te zwijgen van de voortdurende eisen van buitenaf. Er is veel inzicht, zelfrespect en doorzettingsvermogen nodig om je tegen de gendernormativiteit te verzetten.

Bij de vzw Genres Pluriels komen we op voor iedereen die zich niet kan of wil aanpassen aan de druk om M of V te zijn. Mocht u vragen hebben over uw genderidentiteit of die van een naaste, de sociale druk en hoe u ertegen te verzetten, dan bent u welkom op de maandelijkse permanenties <http://www.genrespluriels.be/Accueils-mensuels>.

Zie ook

• Dagboek van een genderqueer feminist 1
• Dagboek van een genderqueer feminist 2: Monokini my ass

De Morgen, het zogenaamd onafhankelijke dagblad dat steeds verder de dieperik ingaat, heeft nu (31/10/2009) Theo Heuft geïnterviewd. De pooier en voormalig uitbater van het Amsterdamse luxebordeel Yab Yum wordt niet voorgesteld als de walgelijke uitbuiter en crimineel die hij eigenlijk is, maar als een verfijnde zakenman die hard gewerkt heeft en nu kan genieten van goed eten, kunst en sigaren.

Als een vader was hij voor zijn meisjes

DM: Was u een pooier?

TH: Ik vind het vreselijk als mensen me een pooier noemen. Ik gaf de meisjes de gelegenheid om hun werk te doen. (…) Ik heb geprobeerd om die meisjes op te voeden.

Een van de manieren waarop pooiers zich als goede mensen proberen voor te stellen is als een “goede vader” die waakt over de veiligheid van de meisjes. Je kent het wel: als ze netjes in de pas lopen en doen wat hij zegt, mishandelt hij ze zelf niet te hard en pakt hen niet al hun geld af.

“Ik gaf de meisjes de gelegenheid om hun werk te doen” is een mooie. Het pleit hem volledig vrij van verantwoordelijkheid en schetst hem als simpelweg een enabler: iemand wil een tekening maken en je geeft ze potlood en papier. Die meisjes stond werkelijk te trappelen om in een bordeel te gaan werken en gelukkig had hij het startkapitaal: een mooie samenwerking. Hij werd er stinkend rijk van ook, maar dat is bijzaak. Natuurlijk was het geld slechts bijzaak zoals hij duidelijk maakt in het interview – dat zeggen zo ongeveer alle bedrijfsleiders die geïnterviewd worden.

De staat onderdrukt, de wet is gelogen, de rijkaard leeft zelfzuchtig voort

In Nederland kan het, en wát een vooruitgang: prostitutie is legaal, waardoor het netjes kan geregeld worden dat de “ondernemer” en de vrouwen belasting betalen. Hierdoor krijgt de staat inkomsten van prostitutie én kan de pooier-kapitalist zijn onderneming legaal laten voortbestaan zonder eventuele rechtsproblemen. Het Nederlandse legaliseringsbeleid voor prostitutiebeleid heeft gefaald trouwens, het was een op zich misschien interessante poging maar het heeft niet geleid tot meer mensenrechten voor de vrouwen in prostitutie, niet geleid tot het verminderen van uitbuiting, niet geleid tot het afnemen van de macht van pooiers en niet geleid tot een afname van vrouwenhandel. Kortom, het heeft volkomen gefaald op alle belangrijke punten. Bovendien kan je stellen dat het de staat medeplichtig maakt aan de uitbuiting van vrouwen in prostitutie. Maar dat is stof voor nog een ander artikel.

Het enige voordeel van de legalisering van prostitutie is voor de pooier-ondernemer: die kan zijn zaakjes netjes verderzetten en krijgt een aura van legitimiteit aangemeten. In plaats van een welverdiende gevangenisstraf wacht hem een belastingaanslag.

Geld maakt veel goed in een kapitalistische samenleving. Je koopt er status mee, credibiliteit, legitimering van wat voor zaken je dan ook doet.

Wat brengt de toekomst?

Niet alleen heeft hij plannen om de Amsterdamse Yab Yum, die in 2007 gesloten werd, terug te openen, maar hij wil ook nog een bordeel openen in Brussel. “Zo’n zaak hoort thuis in de Europese hoofdstad. (…) Het wordt een zaak waar elke Brusselaar trots op kan zijn. Het gaat mij nu niet in de eerste plaats om het geld, maar om het laten voortleven van mijn levenswerk.”

Waarom dat interview in De Morgen?

De Morgen promoot zichzelf wel als een onafhankelijk en kritisch dagblad maar dat is ver van de waarheid. In werkelijkheid zijn ze economisch gebonden aan de persgroep waar ze deel van uitmaken. De hoofdredacteurs die de lijn van De Morgen bepalen, kijken de wereld in volgens hun eigen gekleurde bril, gekleurd bijvoorbeeld door hun eigen seksisme en de vrije-marktlogica van de maatschappij waar we in leven. Daardoor kunnen ze blijkbaar niet meer beseffen dat mensen als Theo Heuft criminelen zijn; in plaats daarvan gaan ze hen verheerlijken als fijnzinnige, kunstminnende levensgenieters en succesvolle zakenlui. Zet eens een feministische bril op en de wereld kleurt anders: het geweld op vrouwen wordt dan terug zichtbaar.

Verder zien we dat dit interview deel uitmaakt van wat feministes het Old Boys Network noemen: oude machtige mannen onder elkaar beslissen hoe de wereld draait, niet vrouwen en/of feministes. Mannen houden elkaar aan de macht, helpen elkaar aan posities, geven elkaar nieuwe kansen als er iets faalt, en beschermen elkaar tegen kritiek. Dat Theo Heuft wordt voorgesteld als een fijne mens is geen toeval, het maakt deel uit van een patroon van vrouwenonderdrukking en vrije-marktverheerlijking.

Het is inderdaad zo dat die Theo Heuft blijkbaar een succesvol zakenman is: hij heeft veel geld kunnen verdienen door het uitbuiten van vrouwen. Het feit dat dit kan is alvast een duidelijk antwoord op de vraag of de kapitalistische vrije markt zichzelf kan reguleren: nee, toch niet nee. Ethische en feministische waarden  moeten komen van buiten die marktlogica.

Wat is een pooier?

Er is een simpele waarheid die in het artikel weer eens niet vermeld wordt: er zijn geen goede pooiers. Pooiers zijn geen goede mensen. Pooiers zijn uitbuiters die grof geld verdienen op de kap van anderen, door vrouwen te prostitueren en daar winst mee te maken. Pooiers horen achter tralies. Alle pooiers, ook de rijke en succesvolle, of ze nu een boek hebben geschreven of niet, of ze nu van lekker eten houden of abstracte kunst of niet. En al hun geld moet afgepakt worden en teruggeven aan de vrouwen die ze misbruikt hebben om het voor hen te verdienen. Meer mensenrechten voor vrouwen, niet voor pooiers. Gevangenisstraffen voor pooiers, niet voor prostituees.

Meer weten?

• Zie ook de documentaire Not For Sale die ex-prostituees aan het woord laat

• Human trafficking and prostitution (Melissa Farley) – een korte introductie over het onderwerp
• How prostitution works (Joe Parker) – een goedgeschreven artikel over klanten, pooiers en de manier waarop jonge mensen in prostitutie terechtkomen
• Prostitution for everyone: Feminism, globalisation, and the ’sex’ industry’ (D.A. Clarke) – een langer artikel over de impact van de hedendaagse neoliberale globalisering op prostitutie. Het is lang, maar wel een absolute aanrader.
• Paradigm shifts and paying for sex (S. M. Berg) – een artikel met een nieuw paradigma om naar prostitutie te kijken met een focus op de zijde van de “klanten”

Bestaat er zoiets als feministische muziek? En waarom zijn feministes bezig met muziek? Bijvoorbeeld omdat we muziek mooi vinden, ontspannend, inspirerend, motiverend… Maar net zoals in andere vormen van (populaire) cultuur is de muziekwereld niet vrij van seksisme. Vrouwen die hun eigen bands oprichten en muziek schrijven en spelen, komen veel minder aan bod dan mannengroepen of groepen die enkel een vrouw hebben – typisch als zangeres – om een “sexy” imago te krijgen en zo meer te verkopen. Muziek gemaakt door vrouwen wordt ook steeds als “vrouwenmuziek” bestempeld – ongeacht de stijl die ze spelen -, bands die uit vrouwen bestaan worden “vrouwenbands” of “meidengroepen” genoemd – bij bands met alleen mannen wordt dit nooit gedaan, dat zijn “gewoon” muzikanten. Vrouwen en meisjes worden minder aangemoedigd om (bepaalde) instrumenten te spelen en bands op te richten. De berichtgeving over muzikantes en zangeressen in de pers is zelden seksisme-vrij en meestal wordt er commentaar over hun uiterlijk gegeven, meer zelfs dan over hun muziek of songteksten. Enzovoort.

Er zijn heel wat feministes die zelf muziek maken, in eender welk genre en met eender welke instrumenten. Feministische muziek heeft ook te maken met wat er gezegd en gespeeld wordt, en hoe. Teksten kunnen over allerlei feministische onderwerpen gaan: bijvoorbeeld over eigen ervaringen met zelfverdediging, over seksueel geweld, over vechten tegen seksisme in je omgeving, over lesbianisme, over abortus, over “sisterhood” en over het “f-woord” feminisme zelf. Veel feministische muzikantes maken harde muziek, die heel anders is dan “testosteronrock”. Platen worden wel eens in eigen beheer uitgebracht, zowel omdat dat een mooi grassroots idee is (en door het zelf te doen –DIY- behouden vrouwen de controle over hun werk), als omdat vrouwen die niet netjes binnen de mainstream afgeliktheid passen, geweigerd worden op de radio en bij grote platenmaatschappijen.

Daarom deze reeks over feministische muziek. We beginnen met de band Team Dresch en de queercore subcultuur waartoe zij gerekend kunnen worden. Volgende groepen en onderwerpen die in deze reeks waarschijnlijk besproken gaan worden zijn onder andere the Chicago Women’s Liberation Rock Band, L7, Bikini Kill, Ani DiFranco, foxcore en riot grrrl. Maar eerst dus Team Dresch… draai de volumeknop alvast omhoog!

Als bijna twintiger was Donna Dresch een van mijn heldinnen. Ze speelde bas en gitaar in een groep die naar haar genoemd was (ondanks dat ze er niet in zong), had een platenlabel opgericht en schreef vroeger (fan)zines. Dat wilde ik ook allemaal doen. Ze ging daarnaast als “merch lady” mee op tour met groepen zoals Bratmobile, en was ook aanwezig op een van de optredens van Bratmobile in Utrecht (Nederland) waar ik zelf naartoe ben gegaan.

De band die naar Donna genoemd is heet Team Dresch, een Amerikaanse rockgroep opgericht in het begin van de jaren ’90 door Jody Bleyle (zang, gitaar, bas), Kaia Wilson (zang, gitaar) en Marci Martinez (drum) en Donna Dresch (gitaar, bas). Ze speelden een soort van indierock/punk en verwisselden onderling van instrumenten, iets wat ik erg leuk vind. Donna speelde voorheen o.a. in the Screaming Trees en Dinosaur Jr, Jody zat tegelijkertijd in Hazel, Kaia had in Adickdid gespeeld en Marci in Calamity Jane. Later werd Marci vervangen door Melissa York (ex-Born Against en ex-Vitapup) en toen Melissa en Kaia uit Team Dresch stapten, kwam Marci er opnieuw bij, naast Amanda Kelly op gitaar. Uiteindelijk is Team Dresch gesplit in 1998, maar recent zijn ze heropgericht en opnieuw begonnen met optreden. Dus ik hoop op een Europese tour en nieuwe nummers. Na de split van Team Dresch begonnen de leden in andere groepen te spelen zoals the Butchies (Melissa en Kaia), Infinite X’s (Jody), Davies vs Dresch (Donna), Family Outing (Jody), en Kaia zong ook solo als Kaia. Hier zijn een paar liedjes van enkele van die groepen:

Team Dresch kan als een queercore groep gezien worden. Queercore is zoiets als holebitransqueer-muziek. Het kan eender welk genre zijn, maar meestal ging het in de richting van punk of (indie)rock. Vanaf het midden van de jaren 1980 waren er enkele Canadese en Amerikaanse queer zine schrijversters [1] die de termen queercore en homocore [2] begonnen te gebruiken om de stoere heteropunks en hardcoremacho’s uit te dagen en hun eigen scene of gemeenschap te vormen. Al gauw volgden anderen hun voorbeeld, want niet alle holebi’s/queers hielden van deftige discoclubs. Naast Team Dresch werden onder andere Tribe 8, the Haggard en Pansy Division als queercore groepen gerekend. De groepen van tegenwoordig die zichzelf als queer bestempelen lijken qua muziekstijl meer electro/hiphop te spelen, maar er bestaan ook nog queerCORE groepen, die meer rock en punk spelen. Team Dresch en andere oudere queercore groepen hebben een hele lichting queer en feministische bands van vandaag beïnvloed zoals bijvoorbeeld Dusty Blinds, the Gossip, Dominatrix en (Hooker) [3]. Ook queer(core) zines worden nog steeds – en steeds meer – geschreven zoals Trans(in)formation, Clit Rocket, Fight Together, Her Dick, Crush en in België de Queer Gazet.

Donna Dresch begon in 1988 met haar eigen zine Chainsaw. Later bracht ze enkele cassettes onder dezelfde naam uit en al gauw veranderde Chainsaw in Chainsaw Records, een alternatief queer-feministisch platenlabel. Rond 1994 stond de website van Chainsaw online: http://www.chainsaw.com waarop ook een messageboard en chatroom te vinden was. “The community that came here were waaaay ahead of our time in this whole social networking web 2.0 thing” staat er nu op chainsaw.com te lezen en dat was ook zo. Naast posts over muziek en concertdata, waren er ook discussies over onder andere transgender en riot grrrl. Toevallig startten enkele andere leden van Team Dresch ook hun eigen platenlabels: Jody Bleyle zat achter Candy-Ass (dat veel heeft samengewerkt met Chainsaw) en Kaia Wilson richtte – samen met haar toenmalige vriendin Tammy Rae Carland – Mr Lady op dat onder andere CD’s van Le Tigre en video’s heeft uitgebracht.

Naast muziek zette Team Dresch zich ook in voor zelfverdediging voor vrouwen en meisjes. Op Candy-Ass werd een compilatie-CD/LP uitgebracht – genaamd Free To Fight – met daarop muziek (met natuurlijk onder andere een liedje van Team Dresch), spoken word, zelfverdedigingsinstructies en verhalen over situaties met geweld en zelfverdediging. In het bijbehorend CD-boekje stond nog meer informatie, ervaringen en tekeningen ivm zelfverdediging. Tijdens de optredens van Team Dresch uit die periode werden op het podium zelfverdedigingstips gedemonstreerd door de zelfverdedigingsinstructor Alice Stagg. De tekst van het liedje “DA Don’t Care” gaat over hun eigen ervaring met seksueel geweld op tour:

they tell you it’s a lie your word against his so tell me who’s right and how was he supposed to know i know what to do with this body i had on a polyester basketball uniform and i can’t forget this if i try i know what to do with this body

Team Dresch heeft twee full-albums uitgebracht, “Personal Best” en “Captain My Captain”, en verschillende 7”’s, onder andere op het label Kill Rock Stars. Ook al zijn de songteksten van Team Dresch misschien niet superactivistisch, toch hebben ze vaak een lesbische en persoonlijk-politieke inhoud en veel humor. Hier zijn enkele fragmenten van teksten van Team Dresch om je daarvan een idee te geven:

Growing up in Springfield:

when i was fourteen i fell in love with her in metal shop she said kaia come pray with me we sat on her bed and we held our hands together she told me i needed god i told her i just needed her when i was fifteen i liked to start fires and drive my parents truck to the jasper store things were out of control i couldn’t stop to see others the ones like me were not far from reach when i was sixteen she said to me you have a demon possession i said what the fuck does that mean she said she couldn’t be my friends those were the worst days of my life and all the hick boys loved to harass me so i flaunted my hatred of the flag my mother cried when i shaved my head

I’m Illegal:

i’m afraid walking down the street holding hands with my girlfriend that some cop is gonna arrest me (uh, excuse me ladies) sometimes i think i’ve even done something wrong invite me in show me around make me feel safe i am illegal i’m nearly gone i have this vivid memory of being in a boat with a friend i was 11 i said girls can’t get married to each other i remember thinking how fucked up that was. you say you have a ban on affection did i hear you right?

Musical Fanzine:

There’s a wig wearing boy named psychic Al. what’s he’s looking for, he won’t find in school He stays up late, flipping through tapes Listening to songs he’s heard a hundred times, but nothing’s there Hey you, say what he needs to hear Queer sex is great, it’s fun as shit don’t worry Jesus is dead and God don’t exist and swearing is fun, it’s funner than piss, that’s it’s stupid is a cruel and classist myth. Queer sex is great, it’s fun as shit, Don’t kill yourself cause people can’t deal with your brilliance Sometimes I can’t remember why i want to live Then i think of all the freaks and i don’t want to miss this It’s just like Donna said it depends where you’re at in your head.

Grappig liedje om hard mee te brullen:

Song For Anne Bannon:

Straight woman, mid-30s, long hair in a braid, rubber sandals, two kids in a shopping cart, her husbands in the cracker aisle, Supermarket. Hey that girls looking at my butt! Wait, is that a girl or a boy or what? You’re just a subject of our test- a new form of intimidation called lesbian experimentation. Rock singers, high school girls, bank tellers,… every girl hanging on her boyfriends arm, your boss, lady cop, your best friends mom! Hey that girls looking at my butt! Wait, is that a girl or a boy or what? You’re just a subject of our test. A new form of intimidation called lesbians are best!

Andere – opvallende – songtitels zijn onder andere “Hate the christian right” en “Fagetarian and dyke”. Hier kan je dat laatste nummer beluisteren:

Op de myspace van Team Dresch (http://www.myspace.com/teamdresch) en Chainsaw (http://www.myspace.com/chainsawrecords) kan je nog liedjes beluisteren. En natuurlijk kan je er ook ook “friends” worden en laten weten wat je van de muziek vindt…

En om af te sluiten, nog paar live filmpjes van recente optredens van Team Dresch:

Noten

[1] Zines zijn zelfgemaakte en zelfgedistribueerde magazines. Ik gebruik de uitgangen “-erster” en “-ersters” (zoals in “schrijversters”) als genderneutraal.

[2] Homocore was ook de naam van een zine. Het is hier downloadbaar: qzap.org

[3] Die haakjes rond (Hooker) horen bij de bandnaam. Leuke groep trouwens, zeker eens live zien als je de kans krijgt.

Link

In het magazine van het Regenbooghuis in Brussel, The Rainbow Times, staat een dossier over muziek en homoseksualiteit (“rock, queer core, pop rock & metal”). Binnenkort in het Nederlands te lezen in het archief.

Heb de afgelopen week Duizend Schitterende Zonnen van Khaled Hosseini gelezen. Dezelfde auteur heeft ook al het meesterwerk De Vliegeraar op zijn naam staan. Ergens was ik best enthousiast om aan het boek te beginnen, omdat ik er veel van verwachtte. Afghanistan staat, zeker momenteel, erg in de belangstelling en ik was benieuwd of het boek me ook in dat opzicht iets kon meegeven. Misschien een ongezonde verwachting voor fictie, maar toch: ik verwachtte informatie. En ergens roept Hosseini dat ook wel over zich af. Het verhaal begint vlak en tam, de beschrijvingen over de hoofdpersoon, Mariam, in een klein huisje met haar moeder zijn bijna slaapverwekkend en zonder enig inlevingsvermogen geschreven. Vlakke karakters waarvan je nauwelijks iets van jezelf in kan herkennen. Ook het slot van het boek is in dit opzicht zwak. Het wordt diepgaand als Hosseini de spanning beschrijft in het huwelijk tussen Mariam en Rasheed (aan wie ze is uitgehuwelijkt). Met name hier worden de verschuivingen op cultureel, religieus en politiek gebied in Afghanistan op geniale wijze verbonden met de al aanwezige volksovertuigingen. Op werkelijk briljante wijze wordt in het dagelijks leven de voedingsboden geschetst die ruimte gaf aan grotere ontwikkelingen. En zo kom je toch weer uit bij het eerste punt: van Hosseini verwacht je informatie. Informatie over een cultuur die mijlenver van je bed staat, informatie over hoe die cultuur het dagelijks leven van mensen vorm geeft. En als hij dat doet, als hij aan de verwachtingen voldoet, is het echt een goed boek. Helaas voldoen het begin en het einde niet aan deze verwachting.

Decolonizing the Mind

Een debat over wetenschap en tempo doeloe in de Surinamistiek

Op 30 juni 2009 presenteerde Sandew Hira een paper op de internationale conferentie getiteld Trajectories of Emancipation die georganiseerd werd door the Center for Global Studies and Humanities (CGSH, Duke University), Institute for Postcolonial and Transcultural Studies (INPUTS, University of Bremen), en het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden En Erfenis (NiNSee).

In de paper getiteld Decolonizing the mind – A criqitue of the Dutch Tempo Dulu ideology beargumenteert Hira dat geschiedschrijvers – Rudolf van Lier, Pieter Emmer, Gert Oostindie en John Jansen van Galen – een ideologische in plaats van een wetenschappelijke benadering hebben van het kolonialisme.
Deze benadering staat haaks op de criteria die gesteld moeten worden aan de onderbouwing van wetenschappelijke stellingen. Ze is gericht op het rechtvaardigen van een periode die thans als een dieptepunt van de menselijke beschaving wordt beschouwd.

Prof.dr. Gert Oostindie heeft naar aanleiding van deze stelling opgeroepen tot een openbaar debat over de geschiedschrijving over de slavernij in Suriname.

Vereniging Ons Suriname zal dit debat organiseren op zondag 25 oktober 2009.

Het debat zal geleid worden door Dr. Maria van Enckevort, ex-lector aande University of the West Indies (UWI), St.Maarten.

SPREKERS
Historicus en econoom Sandew Hira heeft verschillende studies over de geschiedenis van Suriname gepubliceerd. Hij is de samensteller van de 30-delige Encyclopedie van de Koloniale geschiedenis van Suriname 1848-1954 die vanaf november 2010 zal verschijnen.

Prof. Dr. Gert Oostindie publiceert regelmatig over Suriname en het Carïbisch gebied. Hij is hoogleraar aan de Rijksuniversiteit van Leiden en directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) te Leiden.

De paper van Sandew Hira is te downloaden op www.amcon.nl

Vereniging Ons Suriname
Zeeburgerdijk 19-a
1093 SK Amsterdam
T: 020 – 693 50 57
E: info@veronsur.org
Zondag 25 Oktober 2009

Aanvang: 15.00 uur

Toegang: vrij

AANMELDEN VOORAF VERPLICHT

Te bereiken met openbaar vervoer:
- tram 14 (stopt voor de deur)
- bus 22 vanaf A’dam Centraal Station
- tram 10 vanaf metrohalte Weesperplein

Ooit las ik dat wetenschappelijk zou zijn vastgesteld dat de waardering voor een beroep omgekeerd evenredig is met het percentage vrouwen in dat beroep. Neemt het aantal mannen in een beroep relatief toe, dan stijgen de salarissen en vice versa.

Zo las ik ook, als ik me niet vergis van Camille Paglia of van Naomi Wolf, de stelling dat het vooral vrouwen zijn die elkaar de maat nemen en elkaar klein houden. Norah Vincent, auteur van “self-made man“, laat in haar boek een helder en overtuigend licht schijnen over de manier waarop de brotherhood functioneert. Mannen zijn altijd in competitie met elkaar, hechten sterk aan winnen, maar wel aan eerlijk winnen. Die eerlijkheid is niet altijd volgens de officiele regels van het spel, maar veelal wel volgens de officieuze regels van het spel. Het belang van winnen volgens de regels is zo immens groot, dat mannen een andere man liever eerst helpen zich te bekwamen in het spel vóór ze de strijd aan gaan. Voor wie het Star Wars universum een beetje kent, herkent onmiddelijk de levensstijl van de Sith: iedere meester weet dat hij zijn leerling traint om uiteindelijk door zijn leerling overwonnen te worden, waarop deze zelf meester wordt over een nieuwe leerling.

In dit universum zijn de Jedi de goeierds, en de Sith vertegenwoordigen het kwaad. De laatsten leven volgens een code waarvan iedere brave Nederlander meteen ziet: die deugen niet!

In 2003 kwam een spel uit, uniek in zijn soort, waarin je kon spelen in het Star Wars universum. Anders dan in normale spellen was je niet op voorhand lid van “de goeden” en evenmin kon je op voorhand kiezen of je aan de ene of aan de andere kant wilde spelen. In dit spel ontwikkelde je je langzaam, naarmate het spel vorderde, tot “goed” of “slecht”. In termen van Star Wars: tot Jedi of Sith.

En wat bleek al snel? De fans kozen massaal voor de rol van de Sith, voor de slechterik dus. En niet te vergeten, de fans waren voornamelijk jongens en jongemannen.

Zo speelt the brotherhood. Hoe speelt the sisterhood?

Camille Paglia zei: “als vrouwen het voor het zeggen hadden, leefden we nu nog altijd in plaggenhutten.” Ze had iets positiefs kunnen zeggen over het  mannelijk initiatief, creativiteit, noem maar op.  Ze had ook iets kunnen zeggen over glazen plafonds, vrouwenonderdrukking en beperkte kansen. Maar ze koos er voor vrouwen als groep collectief aan te vallen.

Wie Expeditie Robinson – Women only volgt ziet hetzelfde gebeuren: zet een stel vrouwen bij elkaar op een eiland, geef ze een flinke dosis stress mee, en wat gebeurt er? Juist, men begint massaal af te geven op vrouwen in het algemeen. Rare gewoonte.

Ik moest er aan denken toen ik vandaag via BNR en Radio 1 de reacties hoorde van twee Nederlandse hoogleraren op de nobelprijs voor de economie. Voor het eerst in het bestaan uitgereikt aan een vrouw: Elinor Ostrom. Bepaald geen beginneling in haar vak, denk je als je haar CV leest. De beide hoogleraren die hun visie mochten geven dachten daar wisselend over. Via BNR viel een hoogleraar bestuurskunde te horen. Een man. Zijn commentaar was positief, hij benadrukte dat mevrouw Ostrom deze prijs dubbel en dwars verdient, en zijdelings wilde hij graag nog even aanhaken door te vermelden dat hij al jaren een uitstekend contact met mevrouw Ostrom heeft. Kijk, zo kennen we the brotherhood: je erkent en waardeert het succes van de competitie, en en passant pik je een graantje mee.

De dame, hoogleraar economie volgens Radio 1, die haar commentaar mocht geven, benaderde de zaak heel anders. Dat onderzoek van mevrouw Ostrom was eigenlijk behoorlijk gedateerd, de prijs had beter naar iemand anders kunnen gaan, en over de mede-winnaar van mevrouw Ostrom was het vooral goed grappen vertellen. Nee, de boodschap was duidelijk, die nobelprijs voor mevrouw Ostrom is een lachtertje. En zo kennen we the sisterhood: nooit te beroerd om een andere vrouw die het lef heeft haar hoofd boven het maaiveld uit te steken haar plaats te wijzen.

Ja, ja.

Sisters are doing it for themselves. Maar wat dan, behalve elkaar de strot afbijten?

En denk nu niet dat ook dit stukje is bedoeld om te katten op vrouwen of mannen op te hemelen. Niets daar van. De manier waarop mannen van alles een strijd maken, en daarbij weliswaar volgens de regels spelen, maar dan wel bijzonder vuile regels als het zo uit komt, is niks om trots op te zijn. Sexisme is daar trouwens een duidelijk onderdeel van. Mannen schakelen niet zelden 50% van de competitie uit door die 50% aan te vallen op haar vrouw-zijn. Dat schiet lekker op, dan heb je alleen nog de mannen over als concurrent.

Ja, ik weet het, er zijn mensen die wat moe worden van mijn terugkerende steun aan Observatrix. Dat is een kwestie van keuzes maken, en vervolgens loyaal blijven aan die keuzes. Dus ja, daar ga ik weer:

Een aardig voorbeeldje daarvan is te vinden bij het Katholiek Nieuwsblad, waar ene Jan Peeters sexisme een prima middel vindt om een dame die het bepaald wat verder heeft geschopt in de wereld dan hij, onderuit te kunnen halen waar inhoudelijke argumenten wat beter gepast zouden zijn. Datzelfde Katholiek Nieuwsblad heeft het nog niet voor elkaar gekregen om eens aandacht te besteden aan een opmerkelijke samenloop van feiten:

1. Bisschop De Korte laat zich zeer kritisch uit over “belastingtrucs” waarbij binnen de grenzen van de wet kennelijk misbruik van die wet wordt gemaakt om belasting te besparen.
2. Observatrix wijst al tijden met regelmaat op het gebruik dat het bisdom van diezelfde bisschop De Korte maakt van de diensten van De Zalige Zalm.
3. Diezelfde bisschop De Korte valt via het Nederlands Dagblad rechtstreeks Observatrix aan, blijkbaar een lastige luis in de pels. Hij is wel zo handig geen namen te noemen, maar dat doet vervolgens:
4. Katholiek Nieuwsblad wel voor hem!

Is er een causaal verband? Geen idee. Dat een weekblad als Katholiek Nieuwsblad, dat zich nogal op de borst klopt als steun van klokkenluiders in de burgermaatschappij, zelf mee doet aan een aanval op een klokkenluider in kerkelijke kring is minstens opmerkelijk. Van een serieus journalistiek medium zou ik verwachten dat ze langzaamaan toch klaar zouden moeten zijn met één van de volgende twee artikelen:

Observatrix lastert! Nu alle feiten op een rij

of

Het verschil tussen vrome woorden en de werkelijkheid: met dank aan Observatrix

Zo moeilijk is journalistiek nu toch ook weer niet? Ofwel Observatrix kletst onzin, ofwel ze heeft gelijk. Maar in beide gevallen moet je als krant toch met feitenonderzoek tot een behoorlijk artikel kunnen komen?

Wat is echter de praktijk? Observatrix wordt door bisschop en Katholiek Nieuwsblad in een allerhandigst één-tweetje te kakken gezet, op de persoon aangevallen en daarmee in de hoek geplaatst van “ach, niet serieus nemen, zij is het weer”. Observatrix zelf verklaart dit gedrag uit een behoefte van het Katholiek Nieuwsblad om aan te schurken bij de macht. Het lijkt me bepaald niet uit te sluiten. Maar na de berichten over de nobelprijs voor de economie vroeg ik me ineens af: zou het nog hebben uitgemaakt als Observatrix een man was geweest?

De documentaire Not For Sale van  Belgisch filmmaakster Marie Vermeiren laat vijf overlevers van prostitutie aan het woord die over hun eigen ervaringen vertellen. Er komt ook o.a. een “ondernemer” aan het woord die investeert in Nederlandse bordelen en er wordt ingegaan op de effecten van de legalisering van prostitutie. De docu duurt ongeveer 25 minuten, een aanrader als je meer wil weten over de realiteit achter de schermen.

Bekijk de documentaire

Meer lezen over prostitutie

• Human trafficking and prostitution (Melissa Farley) – een korte introductie over het onderwerp
• How prostitution works (Joe Parker) – een goedgeschreven artikel over klanten, pooiers en de manier waarop jonge mensen in prostitutie terechtkomen
• Prostitution for everyone: Feminism, globalisation, and the ’sex’ industry’ (D.A. Clarke) – een langer artikel over de impact van de hedendaagse neoliberale globalisering op prostitutie. Het is lang, maar wel een absolute aanrader.
• Paradigm shifts and paying for sex (S. M. Berg) – een artikel met een nieuw paradigma om naar prostitutie te kijken met een focus op de zijde van de “klanten”

Andere interessante documentaires

• Beperkt Houdbaar – documentaire over schoonheidsindustrie
• Il corpo delle donne – docu over italiaanse tv, engels ondertiteld
• Documentaire – Vrouwen tegen porno

Gezien er de laatste tijd in het Belgische feministische landschap, op deze blog en in andere media nogal wat discussie is over alternatieve of  “feministische” porno, en er heel veel vragen worden gesteld en beschuldigingen gericht aan de anti-pornografie feministes – waarvan ik er één ben – ga ik in dit deel de specifieke bedenkingen rond alternatieve pornografie [1] nog eens op een rijtje zetten.

Verder ga ik ook een – voor mijn doen ongelofelijk liberaal – voorstel doen dat voor mij een eerste heel mooie en bevrijdende stap kan zijn tegen uitbuiting in de porno-industrie, en dat nog wel zonder “censuur” [2]… Ja, de feministische kerstvrouw komt vroeg dit jaar. Dit gaat als volgend artikel in deze reeks verschijnen.

Alvast een disclaimer: mijn door fijn stof aangetaste hersenen kunnen wel degelijk nog een verschil maken tussen verschillende beelden en verschillende mates van dwang, keuzevrijheid en seksisme. Je gaat mij niet horen beweren dat het allemaal hetzelfde is en dat een lichtjes irritante stereotiepe seksscène, hoe cliché ook, hetzelfde is als beelden waarin vrouwen als vuil behandeld worden, geslagen of verkracht. Natuurlijk is daar een verschil tussen.

Namen en hokjes

Onlangs was ik op een voorstelling in Brussel van het boek “Een leeuw in een kooi“, het feministische antwoord op de racistische mediagekte rond de hoofddoek, en Ida Dequeecker, een tweedegolf feministe die nu actief is in BOEH! en VOK, vertelde dat ze het boek fantastisch vond maar wel wilde vragen om meer precisie in de gebruikte termen. Het was in een andere context, maar ik ga haar woorden hier toch ter harte nemen.

Volgens mij is er in het pornodebat sprake van een gigantische begripsverwarring – een aantal mensen gebruikt de naam pornografie voor beelden die ze wel opwindend maar niet seksistisch vinden. Ze bedoelen erotiek, maar omdat we in een pornocultuur leven, is porno plots hip en cool en worden ook erotische beelden zo genoemd, waardoor de indruk gewekt wordt dat de porno-industrie een legitieme industrie zou zijn. Helaas is dit naamgebruik niet zo onschuldig als het op het eerste zicht lijkt. Langs de ene kant accepteert het impliciet de porno-industrie als een legitieme industrie die gewoon wat bijgestuurd moet worden, en verlegt het de koers van afschaffing naar aanpassing. Langs de andere kant wordt die vermenging van erotische beelden en pornografie ook nog eens gebruikt om anti-porno feministes te beschuldigen anti-seks te zijn.

Pornografie wordt als iets steeds normaler gezien in plaats van de megaindustrie van geweld die het in werkelijkheid is. De legitimatie en normalisering van de porno-industrie, of zoals een vriendin het uitdrukte het Salonfähig maken ervan, is een enorm probleem: het maakt verzet steeds minder mogelijk, minder begrijpbaar in de mainstream, en het maakt dat de feministes die ertegen zijn steeds meer onder aanval komen. De heftigheid waarmee pornografie verdedigd wordt, en de gruwelijke opmerkingen en filmpjes die over bekende anti-porno activistes soms gemaakt worden [3], geven eigenlijk veel inzicht in de manier waarop seksisme in stand wordt gehouden, maar dat is voor een ander artikel.

Het is een onbedoeld effect dat volgt uit een vaak goede intentie, maar het maken van “alternatieve pornografie” draagt helaas bij tot het normaliseren van de hele industrie.

“De toenemende pornoficatie van de samenleving is het product van verwarring die is ontstaan door een revolutie die nooit is voltooid.” — Slow Sex Manifest

Ik had al gezegd dat een heleboel mensen erotische beelden willen en dat verwarren met pornografie. Helaas bestaat het omgekeerde ook nog: mensen die effectief gewoon “betere pornografie” willen maken, en soms noemen ze dat dan erotiek. Erotiek verwordt dan tot gewone pornografie, maar dan iets minder gewelddadig en met wat beter camerawerk. En daarop is dan Andrea Dworkins leuke citaat weer van toepassing:

[I]n the male sexual lexicon, which is the vocabulary of power, erotica is simply high-class pornography: better produced, better conceived, better executed, better packaged, designed for a better class of consumer. As with the call girl and the streetwalker, one is turned out better but both are produced by the same system of sexual values and both perform the same sexual service.

—Andrea Dworkin, Pornography: Men Possessing Women

Kortom, ook hier weer zien we het effect van een pornocultuur: de pornografie neemt de mainstream in, en definieert de termen. Erotiek wordt gekoloniseerd door pornografie, wordt pornografie. Seks wordt pornografisch, totdat we haast niet meer buiten die krijtlijnen kunnen denken.

Waar gaat het niet over als we kritiek hebben op pornografie

Het gaat niet over erotiek. Pornografie definiëren we hier als beelden die op een of andere manier de onderwerping/onderdrukking van vrouwen uitdrukken. Dat kan letterlijk zijn, met fysiek geweld of verkrachtingsscènes, maar dat kan ook figuurlijk zijn: het verheerlijken, seksualiseren en als natuurlijk voorstellen van dominantiepatronen in allerlei vormen.  En die dominantie en submissierollen zijn niet aan seksen gebonden: ook als vrouwen een schijnbaar dominante rol innemen, een zweepje vasthouden, vanboven gaan, het initiatief nemen, whatever, is er nog altijd een dominantie/submissiepatroon aanwezig dat netjes overeenkomt met bestaande seksistische patronen. De vrouw-als-dominatrix is trouwens een veel voorkomend beeld in mainstream pornografie, en dat zou alvast een eerste hint moeten zijn van het feit dat seksuele bevrijding nu ook weer niet zo eenvoudig is.

Het gaat ook niet over opwinding, een subjectief criterium. Het is niet omdat ons iets opwindt, dat we iets erotisch vinden, dat het daarom ook feministisch is. Bovendien is wat ons opwindt tenminste deels aangeleerd, en in een seksistische cultuur leren we opgewonden worden van seksistische handelingen of beelden. Dat is wat feministes bedoelen als we kritisch zijn over de seksualisering van dominantie. Maar dat is voor een heel ander artikel. Het is ook op dit aspect dat me een heleboel verzet mogelijk lijkt: we moeten op zoek naar wat ons opwindt dat niet seksistisch is…

Het gaat, kortom, niet over seks. Pornografie heeft eigenlijk nogal weinig met seks te maken. Helaas werkt pornografie als conditioneermateriaal: het geweld daarin wordt gekoppeld aan orgasmes, het wordt tot seks gemaakt. En dat is een essentieel onderdeel van het patriarchaat, van het seksistische systeem waarin wij leven. Door geweld te seksualiseren wordt het gewenst, natuurlijk, onzichtbaar.

En het gaat hier ook niet over naaktheid [4]. Om het heel simplistisch voor te stellen:

• Feministes zijn voor de bevrijding van seksualiteit, naaktheid, seksuele opvoeding…
• Feministes zijn tegen geweld, objectificatie, uitbuiting, onderwerping en ontmenselijking.

Mijn kijk op wat pornografie is zal nu hopelijk duidelijk te onderscheiden zijn van naaktheid, erotische beelden of seksuele opvoeding. Zoniet is hier nog een duidelijke legale definitie van pornografie.

Visies op pornografie

Sexuality is to feminism what work is to marxism: that which is most one’s own, yet most taken away.
—Catharine A. MacKinnon

Zowel vanuit een linkse visie eerder gericht op economische uitbuiting, als vanuit een feministische visie eerder gericht op seksualiteit, kan kritiek gegeven worden op pornografie. Bovendien is dit een van de gebieden waarop die twee vormen van onderdrukking combineren (vaak nog eens samen met racisme ook). Voor de specifieke onderdrukking van vrouwen in deze wereld te analyseren moet je eigenlijk al vertrekken van een gecombineerd perspectief, anders gaan er een aantal zaken niet goed geplaatst kunnen worden.

Kan de ware vijand opstaan?

Laat de echte vijand duidelijk zijn: de massieve porno-industrie met een omzet van 100 miljard dollar per jaar, met beelden die steeds racistischer en seksistischer en zieker en gewelddadiger worden in een race om de verkoopcijfers. In die industrie zie je de samenwerking tussen kapitalisme en patriarchaat op zijn meest walgelijk, winst en geweld gaan hier werkelijk hand in hand. Verder zijn er nog de banden van die industrie met prostitutie, de manier waarop pooiers-nieuwe-stijl zich omscholen tot pornografen die hun bezit steeds verder misbruiken voor meer winst. Die industrie maakt deel uit van het seksistische systeem van onderdrukking dat vrouwen naar beneden houdt, en dat moet dus het doelwit zijn.

Voor de seksuele bevrijding van vrouwen, om ademruimte te creëren waarin we wel nog goed seks kunnen beleven, om een wereld te creëren waarin vrouwen als volwaardige mensen behandeld worden, is het nodig de porno-industrie aan te vallen en te proberen haar greep op de samenleving terug te dringen.

Alternatieve porno

Langs de ene kant is alternatieve porno duidelijk geen hoofdzaak voor mij, het is  een fenomeen in de marge en dat is niet waar ik meestal mijn pijlen op richt of acties rond ga voeren of veel mee bezig wil zijn. Langs de andere kant heb ik daar toch ook wat problemen mee. Ik ga geen “dood aan de alt porno” spandoeken uithangen, ik heb wel wat beters te doen, maar ik ga wel wat kritiek op een rijtje zetten. Ik denk dat er een aantal redenen zijn waarom alternatieve porno ondanks de bedoelingen van de makers kan helpen om de mainstream porno industrie te laten blijven bestaan, en daar heb ik dan weer wel problemen mee.

1. Objectificatie

Mensen die praten over pornografie, praten voor mij over de objectificatie van vrouwen. Vrouwen worden in pornografie getoond als objecten, als een soort masturbatiehulpmiddel voor het plezier van de kijker. En vrouwen zijn meer dan dat: wij zijn mensen van vlees en bloed met eigen wensen en verlangens en interesses maar we worden in het seksistische systeem waarin we leven voornamelijk afgerekend op onze fuckability, hoe we overkomen, ons uiterlijk en onze seksuele beschikbaarheid.

Ook in alternatieve pornografie gaat het om die beschikbaarheid, over vrouwen die als seksueel beschikbaar object worden voorgesteld. Dat is de hele essentie van pornografie: het is niet dat er een verhaal is, een boek of film, waarin allerlei zaken gebeuren en we een kijk krijgen op een figuur die in al haar menselijkheid, inclusief haar seksualiteit, wordt uitgewerkt. Als het reduceren tot een object voor seks niet de focus is, dan houdt het product voor mij op pornografie te zijn.

Een van de problemen in een seksistisch systeem is dat vrouwen gedefinieerd worden door hun seksuele beschikbaarheid. Als vrouwen in alle media voortdurend worden voorgesteld als seksobjecten, vermindert dat de mate waarin we serieus worden genomen als iets anders dan seksobjecten. Alles moet sexy zijn: vrouwen mogen wetenschapster of studeernerd of dokter of journaliste zijn, maar dan wel sexy – inclusief de onschuldig-sexy bril en het foute witte hemdje.

2. Kortzichtigheid en angst

Geconfronteerd met de massieve industrie van uitbuiting en geweld die de porno-industrie nu helaas is, raken de meeste mensen – inclusief mezelf vroeger zeker en nu nog deels – in paniek en proberen snelsnel een oplossing te verzinnen die onze geestespijn zal verminderen. Je hoofd in het zand steken is één manier. Alles is in orde, de wereld is fijn en blij en mooi, laalalaa can’t hear you…

Nog een manier is wat ik de fair trade aanpak noem: je laat de industrie zoals die is en je plaats er een ander product naast: beter gemaakt, degelijker, met minder uitbuiting en een eerlijk loon. Ooit, zeg je dan, ooit zal de hele industrie veranderd zijn en zullen er alleen nog fair trade goederen zijn. Het probleem is dan natuurlijk dat dat de bestaande industrie volledig intact laat én dat de focus verschuift van het bestrijden van die industrie naar het aanbieden van een alternatief product. En dat fair trade producten vaak duurder zijn en dat het onmogelijk is in een kapitalistisch systeem dat de hele bevolking ethisch consumeert.

Die “fair trade pornografie” zorgt er dan wel voor dat een aantal mensen met minder schuldgevoel naar hun filmpjes kunnen kijken, maar het lost het probleem niet op en is geen vervanging voor een structurele kijk op het probleem.

3. Egoïsme en oogkleppen

Seks kan leuk zijn. Sommige mensen vinden erotische beelden ook leuk. Dat wil nog niet zeggen dat dat per se feministisch is. En wat ik het vreselijkst vind is dat mensen het misbruik in een industrie negeren en afkomen met “jamaar die beelden zijn opwindend”. Een dan? Een ijsje van Nestlé eten kan ook lekker zijn maar dat maakt t nog altijd niet geweldig ethisch. Het lijkt wel of we plots geen kritiek meer mogen hebben op iets zodra iemand ergens er een erectie van krijgt of nat van wordt.

4. Wat willen we? Goede seks of een product dat we moeten kopen?

Ik denk dat veel mensen op zoek zijn naar andere manieren om seks te beleven in deze samenleving. Sommige groepen maken je wijs dat seks een taboe is en dat je moet trouwen en monogaam zijn en alleen erotisch fantasieën hebben over de bordkartonnen karakters van Friends (of weet ik veel), anderen zeggen dat je je tegen dit soort conservatisme kan afzetten door leuke – dure – lingerie aan te doen en je als gewillige strippende sekspoes moet gedragen.

Beide alternatieven zijn, laten we even eerlijk zijn met onszelf,  compleet belachelijk. Maar wat dan?

Hebben we eigenlijk pornografie nodig? Hadden de oermensen dikke pakken stenen beelden die ze heel snel na elkaar bekeken om de indruk van beweging te krijgen? Ok, we dwalen af.

In een samenleving die steeds harder en sneller wordt is het logisch dat ook onze seksualiteitsbeleving onder aanval komt. Seks wordt een product dat je moet consumeren: het moet hip zijn, mag goedkoop, niet te lang duren, beetje cool… Dat staat volgens mij haaks op echte mooie seks die volledig uitgaat van seks als een mooie en respectvolle vorm van communicatie tussen mensen, een manier om elkaar te laten genieten en liefde/vriendschap/aantrekking/.. uit te drukken. Er is trouwens in 2008 een Nederlandstalig boek “Slow sex – een erotisch beschavingsoffensief” verschenen, en daar is ook een Slow Sex Manifest van afgeleid:

“Slow sex is seksualiteit op basis van gelijkwaardigheid. Bij slow sex behandelen we seksualiteit noch als een gevaarlijke oerkracht, noch als een consumptie-artikel. Slow sex is een kritiek op de vermarkting van onze lusten, maar ook op de christelijke en islamitische preutsheid. Het is een oproep om seks buiten de wereld van prestatie, van scoren, van macht en onderdrukking te houden. Het is ook een nieuw ideaal, dat houvast kan geven na de verwarring die is ontstaan na een maar voor de helft voltooide seksuele revolutie (precies). Slow sex pleit voor aandacht en respect voor je partner en jezelf.”

— Slow Sex Manifest

4. The master’s tools

Zoals de fantastische Audre Lorde het al zei: “the master’s tools will never dismantle the master’s house”. Onderdrukking in een seksistisch systeem draait rond de as van seksualiteit. Om het cru te stellen: pornografie is een onderdeel van patriarchaat en van de permanente seksuele beschikbaarheid van vrouwen voor mannen en je kan je dus alleen maar bevrijden door een einde te maken aan de porno-industrie en een heleboel andere industriën.

5. Burgerlijk feminisme of bourgeois feminisme

Middenklasse vrouwen met geen onmiddellijke materiële noden, genoeg voedsel en geld, een dak boven hun hoofd, niet opgesloten of zonder papieren, hebben het relatief goed ten opzichte van andere vrouwen die meer problemen hebben. Voor mij prima dat vrouwen hun eigen leven proberen verbeteren, hoe meer hoe beter. Dat is een deel van feminisme, maar dat is nog niet een oplossing voor de problemen van alle vrouwen, van vrouwen als groep.

Dit is weer een goed voorbeeld van kortzichtigheid of egoïsme: we maken filmpjes voor ons plezier, “betere porno voor de betere klassen”, en naar de hel met de mogelijk nadelige gevolgen voor andere groepen vrouwen. Ik ga hier ineens aan toevoegen dat ik denk dat dit een grotendeels onbewust proces is, van mensen die hun eigen realiteit als de ware aanvaarden en niet buiten het hokje van hun klasse kunnen kijken. Zoals steeds in feminisme moet je rekening houden met de wet van intentie versus effect: goede bedoelingen hebben niet altijd het juiste effect.

Gezien de meeste bewegingen die nog structurele kritieken op onderdrukkende systemen konden maken, zoals antikapitalisme of radicaal-feminisme, heel lang haast onder de aardbol verdwenen zijn, is ook het vermogen van feministes, de kennis en de ruimte voor systemische kritieken gedeeltelijk verdwenen of althans zwaar bemoeilijkt.

“So understood, the claim that women are a class sharing a common condition suggests a particular aim and purpose for feminist endeavor: namely, to figure out as best we can what serves the interests of women as a class (not just our own personal interests) and then to try as best we can—imperfectly, messily, but in good faith—to do that, support that, be that. Or, to put the same point a different way: what we do as feminists is figure out what the institutions, ideologies, and practices are that keep women down, and then try as best we can to challenge them, chip away at them, withdraw from them, take a sledgehammer to them, or in any other way diminish their power to harm and to subjugate women.”

—Rebecca Whisnant

Onlangs las ik een commentaar op een vrouwenstudieslijst van een prof die klaagde dat al haar studenten er steeds meer cliché vrouwelijk begonnen uitzien: netjes gestijld, makeup, hoge hakken, kritiekloze aanvaarding van de mainstream schoonheidscultuur. Ze zei dat het wel leek alsof de feministische golven helemaal waren gaan liggen, alsof ze er nooit geweest waren. Laten we hopen dat we nu aan het begin staan van een nieuwe linkse en feministische golf.

6. Hip en trendy

Hoe meer de pornocultuur doordringt in feministische middens, hoe meer zelfs feministes geen uitweg meer zien en uiteindelijk niets anders kunnen doen dan pornofestivals organiseren. Porno wordt hip en trendy en we doen allemaal lekker mee. Het verzet uit de tweede golf is platgeslagen en belachelijk gemaakt.

Oorzaak en gevolg

In essentie is de kritiek van enkele mensen die commentaar gaven op deze blog en via mail juist: pornografie is niet de oorzaak van alle kwaad. Het is er een afspiegeling van, maar het is ook meer: pornografie reproduceert vrouwenhaat en geweld en zorgt daardoor door meer geweld en objectificatie (ja, het is een wisselwerking). Pornografie zorgt voor seksuele verharding, verhoogt het geloof in verkrachtingsmythes, heeft vaak een negatief effect op de intimiteit tussen personen, en nog een heleboel andere effecten die seksisme in stand helpen houden.

Besluit

De feministische beweging moet zich luid en duidelijk uitspreken tegen pornografie, juist in naam van het streven naar een bevrijdende seksualiteit. De commercialisering van seks als een plat product en de seksualisering van geweld moet weerstaan worden, en feministes moeten terug een duidelijke structurele visie hanteren om de samenleving te begrijpen en te kunnen veranderen.

I’m going to ask you to remember the prostituted, the homeless, the battered, the raped, the tortured, the murdered, the raped-then-murdered, the murdered-then-raped; and I am going to ask you to remember the photographed, the ones that any or all of the above happened to and it was photographed and now the photographs are for sale in our free countries. I want you to think about those who have been hurt for the fun, the entertainment, the so-called speech of others; those who have been hurt for profit, for the financial benefit of pimps and entrepreneurs. I want you to remember the perpetrator and I am going to ask you to remember the victims: not just tonight but tomorrow and the next day. I want you to find a way to include them — the perpetrators and the victims — in what you do, how you think, how you act, what you care about, what your life means to you.

—Andrea Dworkin, Remember, resist, do not comply (1995)

Zie ook

• pornocultuur deel 4 (in voorbereiding), waarin ik een eerste poging doe om een bevrijdend wetsvoorstel te schetsen dat hopelijk kan helpen een einde te maken aan de uitbuiting zonder schade aan te richten aan niet-problematische erotische beelden.
• pornocultuur deel 2, over Jennifer Lyon Bell en haar interview in De Morgen
• pornocultuur deel 1, dat een eerste basisanalyse bevat

Voetnoten

[1] Een eerste kleine stap in verzet tegen de porno-industrie lijkt me dat mensen die alternatieve / mooie / feministische erotische beelden willen maken, een andere naam kiezen dan pornografie. De afkomst van het woord is trouwens al even problematisch als de industrie die er vandaag achter zit:

“The word pornography comes from the ancient Greek porne and graphos: it means “the graphic depiction of whores.” Porne means “whore,” specifically the lowest class of whore, which in ancient Greece was the brothel slut available to all male citizens. There were distinct classes of prostitutes in ancient Greece: the porne was the sexual cow. She was, simply and clearly and absolutely, a sexual slave. Graphos means “writing, etching, or drawing.”

The whores called porneia were captive in brothels, which were designated as such by huge phalluses painted on or constructed near the door. They were not allowed out, were never educated, were barely dressed, and in general were miserably treated; they were the sexual garbage of Greek society.”

— Andrea Dworkin, Pornography and Male Supremacy

[2] Er zijn auteurs die argumenteren dat pornografie, eerder dan zomaar wat spraak die beschermd moet worden, ook een daad van geweld is o.a. tegen de vrouwen die tegen hun wil gefilmd worden. Deze argumentatie wordt het best uitgelegd in het boek Only Words van Catharine A. MacKinnon.

[3] Zie bijvoorbeeld het filmpje Catharine MacKinnon: the story of an evil bigot. Let op de manier waarop een soort duivelse muziek en onheilspellende beelden gebruikt worden om de kijker onbewust/perifeer te beïnvloeden. Het doet eigenlijk nogal denken aan Nazi-propagandafilms. Er zijn nog van die “informatieve” filmpjes die bijvoorbeeld The Spawn of Satan heten (subtiel, subtiel).

Ook vandaag nog worden feministes als Catharine A. MacKinnon en Andrea Dworkin belachelijk maakt, als onnozel of ouderwets afgedaan, en afgeschilderd als preuts of anti-sex, hun verzet wordt gepsychologiseerd, enzoverder. Er is natuurlijk een reden dat het precies deze feministes zijn: zij bedreigden het idee en de praktijk dat mannen eender waar en wanneer toegang tot vrouwen zouden moeten kunnen nemen of kopen.

[4] Dat ik op zich voor naaktheid ben wil ook niet zeggen dat dat overal en altijd feministisch is. Je kan gerust opstaan in een theater en al je kleren uitdoen, en je zal vast wel applaus krijgen van iedereen, dat wil nog altijd niet zeggen dat dat feministisch is. Als je ergens iets doet en je hebt een heleboel geile mannen die puur naar je uiterlijk kijken en applaudisseren, is dat alvast een eerste subtiele hint dat er waarschijnlijk iets niet helemaal in orde is Je moet kijken naar in welke mate je gedrag overeenstemt met de pornocultuur, die ik hier cru zal samenvatten als “hoe meer beschikbare vrouwen en pornobeelden hoe beter”. Feministisch verzet kan niet samenvallen met die pornocultuur.

Een standpunten dat me interessant lijkt om verder uit te diepen is van de Egyptische feministe Nawal El Saadawi; zij had in een lezing in de Gentse Vooruit vorig jaar opgemerkt dat ze én tegen hoofddoeken én tegen naaktheid was. Voor haar waren bijvoorbeeld makeup en naaktheid een postmoderne Westerse hoofddoek. Voor de duidelijkheid bedoelt ze daarmee natuurlijk niet dat iedereen plots zijnhaar kleren moet aanhouden tijdens het vrijen maar wel dat publieke naaktheid in Westerse samenleving helaas een vorm van vrouwenonderdrukking is (kijk eens naar wat reclame-affiches en je al zien wat ze bedoelt). Dit soort problemen zie je ook bij sommige acties van PETA, die protesteren voor dierenrechten door bijvoorbeeld vrouwen in bikini in een kooi te zetten.

In augustus stond de Franse schaakwereld in het teken van het Frans kampioenschap, en meer dan anders waren de ogen er gevestigd op de vrouwen in het tornooi. De National Féminin is van 12 naar 6 deelneemsters geëvolueerd, om de homogeneïteit, en zo ook de kwaliteit, te bevorderen. Een goede zaak, daar lijken de Fransen vrij unaniem over te zijn. Veel minder lovend zijn de reacties op dat nieuwe fenomeen, de Accession Féminin, een reeks die in het leven is geroepen als selectiecriterium: de winnares mag het jaar nadien meespelen in de topreeks. Klinkt als een goed initiatief; het vrouwenschaak wordt gestimuleerd. Iedereen tevreden, zou je denken. Maar dat is zonder de subtoppers gerekend. Waar zij vorig jaar nog (en vaak met succes, denken we maar aan Pauline Guichard, die zich enkele jaren geleden als één van de laagst geklasseerden een weg naar het podium walste in wat het kampioenschap van haar grote doorbraak was, en sindsdien, nu hoger geklasseerd, een vaste waarde op dat podium lijkt.) de kans kregen om zich te meten met de allersterksten in de prestigieuze National F-reeks, worden zij nu gedegradeerd naar een reeks zonder enig prestige, waar velen op neerkijken omdat het “toch maar vrouwen zijn” en waar ze het, plots tegen wil en dank tot favoriet gebombardeerd, tegen zwakkere dames moeten opnemen. Zij worden voor het dilemma geplaatst: spelen ze, gelokt door kost en inwoon, een niet-uitdagend tornooi met kans op plaatsing en een fikse som geld (het prijzengeld van de Accession F bedraagt maar liefst 2000€, voor een reeks van 12 speelsters), of kiezen ze voor de Open A-reeks, volledig op eigen kosten, met heel wat minder kansen maar met meer kwalitatieve partijen? Ik ben heel blij om te zien dat heel wat subtoppers hun kapitalistische idealen aan de kant geschoven hebben en voor de tweede optie gekozen hebben. En dat ze in die A-reeks toch op de hoogste borden meespeelden.

Eigenlijk is wat zich dit jaar in Frankrijk afspeelt te vergelijken met de vrouwenreeks in het Belgisch Kampioenschap. Een reeks van een belachelijk laag niveau, maar wat is de organisatie trots wanneer de quota gehaald zijn. Inderdaad, voor de mindere goden onder de dames is zo’n tornooi een ideale gelegenheid om ook eens kans te maken op een 50%-score. Maar wat met 1800+ers (want, geven we toe, dat zijn de subtoppers in het Belgische vrouwenschaakwereldje, ook al zijn zij zo’n 400 punten lager geklasseerd dan hun pendanten bij de zuiderburen)? Kiezen zij voor de materiële winst (aanzienlijke geldprijzen, de titel), of voor de kwalitatieve winst (de ervaring die zij opdoen in de open reeks)? Ikzelf ontvluchtte de voorbije jaren dat dilemma en zocht me gewoon een ander tornooi om op dat moment te spelen. Daarom vond ik het leuk om te horen dat de vrouwen dit jaar allen in de open reeks meestreden. Zo krijg je een eerlijke materiële winnares en allemaal kwalitatieve winnaresjes.

Het is moeilijk, ik weet het, om goed te doen. Vrouwen in het schaken, wat moét je ermee? Ze fleuren het schaaktoneel wat op, daarover zijn we het waarschijnlijk allemaal wel eens. We willen ze dus in geen geval kwijt. In tegendeel, er zouden er wel wat meer mogen zijn. En dát is wat organisatoren proberen te bereiken door aparte vrouwentornooien in te voeren en door speciale prijzen voor rokkendragers uit te delen. Die prijzen zijn inderdaad een goede stimulans, en er zijn wel degelijk meisjes die doordat zij de beste zijn/kunnen zijn, het schaken verkiezen boven hun andere hobby, die zij misschien objectief gezien wel even leuk vinden – als je objectiviteit en leuk vinden überhaupt al in één zin kunt vernoemen. Als ik er even bij stilsta, ben ik zelf misschien wel één van die meisjes. Ik herinner mij een periode dat ik het schaakspel niet zo interessant meer vond – ik had het zo’n beetje gehad. De passie die ik sinds een vijftal jaren weer voor de schaaksport voel, want passie is het woord waarmee je dat gevoel moet beschrijven dat zich uit m’n ogen afleest, die als het over schaken gaat, blinken zoals ze daarnaast enkel blinken als ik over mijn geliefde spreek, die in de loop der jaren al enkele keren van naam is veranderd, in tegenstelling tot het edele spel dat je dus met een idee gepikt van John Miles, mijn eerste en waarschijnlijk ook mijn laatste liefde kunt noemen, die passie heeft zich in mij genesteld op één van mijn internationale tornooien – ik geloof dat het het wereldkampioenschap op Kreta was. Was ik geen meisje geweest, ik had tot op de dag van vandaag nog nooit een voet op Kreta gezet, laat ons daar eerlijk in zijn.

Het is helaas een mes dat aan twee kanten snijdt. Meisjes worden door die extra prijzen dan misschien gestimuleerd om te blijven spelen, veel minder worden ze erdoor te gestimuleerd om beter te spelen. De beker die ze mee naar huis neemt, zet het meisje al gemakkelijk aan om op haar lauweren te rusten. Ze is bij wijze van spreken blind voor de plaatsen die ze jaar na jaar achteruit bolt in het algemeen klassement; zolang ze op het einde van het tornooi met een beker (voor eerste, tweede of derde plaats) of een geldprijs (ook voor enkele lagere plaatsen) op het podium verschijnt, is ze goed. En ja, slecht is ze niet, relatief gezien, want ze is nu eenmaal eerste, tweede, derde of een beetje lager van België, maar ze laat zich door vaak veel minder getalenteerde jongens voorbijsteken, die wél moeten knokken om het gevoel te hebben dat ze kunnen schaken. Met als gevolg dat je overal hoort waaien dat “meisjes niet kunnen schaken”.

Maar oké, de laatste tijd lijkt de emancipatie zich ook in het schaken door te zetten. We kunnen moeilijk ontkennen dat Eva Baekelant wel met de jongenstop meegroeit, en met haar een hele generatie meisjes, die het immers tegen haar op moeten nemen om de prijs van eerste meisje te bemachtigen. Maar die generatie is nog jong, en ik vrees dat ik mezelf eerder als realist dan als pessimist moet beschouwen als ik zeg dat dat groepje meisjes dat consequent het bovenste derde van de tabel bevrouwt, nog wel zal uitdunnen. De puberteit staat immers voor de deur…

De puberteit. Één van de redenen waarom vrouwen gemiddeld gezien zwakker zijn dan mannen? In de puberteit ontstaan andere interesses, bezigheden vaak veel aantrekkelijker dan een namiddag of een avond in een duf schaaklokaal. Fuifjes, jongens, nagels lakken. Vriendinnen. Maar natuurlijk, ik hoor het u al denken, jongens hebben ook een puberteit. Dat is geen privilege van die helft van de mensen die met een vlechtje in hun haar geboren zijn. Alleen begint de puberteit bij de oestrogeen-mensen vroeger dan bij het testosterongedeelte van de bevolking. En hoe later de storende factoren in het leven komen, hoe meer kans het schaken al gehad heeft om zich diep in de speler te wortelen. Eens het schaken in het bloed zit, krijg je het er met geen stokken meer uit. Bovendien ben ik van mening dat bij mannen eerder in de aard van het beestje zit om zich 100% te kunnen toeleggen op iets, om als het ware bezeten te zijn. Dit klinkt misschien een beetje uit de lucht gegrepen, maar als we teruggaan naar de oertijd, kunnen we deze stelling gemakkelijk staven: mannen hielden zich bezig met de jacht, en met de jacht alleen, terwijl vrouwen zich met het huishouden bezig hielden. Waar het leven van de man zich tot jagen, paren, eten, drinken en slapen beperkte, was een vrouwenleven met koken, opvoeden, sociale contacten onderhouden, winkelen (a.k.a. eten zoeken aan struiken en bomen), paren, eten, drinken en slapen een stuk veelzijdiger. Hoewel mijn trots feministische kantje moeite heeft om mannen en vrouwen als fundamenteel anders te aanzien, rijst nu toch de vraag: ligt daar het verschil tussen schakers en schaaksters? Wetenschappelijke testen tonen in elk geval aan dat mannen en vrouwen andere delen van de hersenen gebruiken om eenzelfde opdracht te volbrengen. Wat die testen niet uitwijzen, is of dat verschil in nature of in nurture ligt. Dat wil zeggen: is dat verschil de schuld van de jagers/voedselverzamelaars, of van de opvoedkundigen?

Laszlo Polgar, bekend van zijn drie dochters, beweert (en bewijst?) het tweede. Van jongs af aan voedt hij zijn dochters met de schaaklepel, een opvoeding die voor de rest voornamelijk jongens te beurt valt, en daarmee schiet hij duidelijk de hoofdvogel af: Judith, die als jongste van de drie het minst obstakels op haar weg is tegengekomen, schopt het tot de top 10 van de wereld, en ook Susan en Sophia gooien hoge ogen. Susan heeft nochtans veel tegenkanting gekend, als (vaak onwillekeurig, als klein meisje gemanaged door haar vader) voorvechter van evenwaardig vrouwenschaak. Ze heeft jaren moeten vechten voor het recht op thuisonderwijs, werd scheef bekeken omdat ze liever in gemengde tornooien speelde dan in vrouwentornooien…  Waren de omstandigheden iets idealer geweest, flankeerde ze misschien haar zusje wel in de top 10!

Het fenomeen Polgar hoeft natuurlijk geen sluitend bewijs te vormen dat de verschillen tussen mannen en vrouwen overroepen zijn. Mannen en vrouwen vormen een continuüm en de verschillen zijn slechts tendensen. Zo lopen er ook mannen met een hoge stem rond op deze aarde, en mannen met borstjes, net zoals er vrouwen zijn zonder borstjes (een niet nader genoemde Waalse tennisster dankt er de helft van haar bekendheid aan), vrouwen met een heel diepe stem en vrouwen met baardgroei. Is goed kunnen schaken dan de mentale baardgroei van een vrouw? De blindschakers onder ons beleven nu wellicht plezierige momenten bij het zich voorstellen van Judith Polgar met een baard. Ter informatie: in mijn hoofd is het een talibanbaard geworden.

Dus waarom vrouwen gemiddeld gezien minder goed zijn in schaken dan mannen? Ik durf me er niet over uit te spreken. Als zelfs psychologen en neurologen en ander wetenschappelijk gespuis het er niet uit lijken te geraken, waarom zou een klein linguïstje als ik dan pretenderen het antwoord op de vraag over het kip en het ei te kennen? Schoenmaker, blijf bij uw leest!

Maar toch blijft het een beetje steken; als schakende vrouw word je maar al te vaak met de vraag geconfronteerd. Een mooie uitleg die ik dan altijd vermeld, is die dat het aantal vrouwen dat schaakt, veel lager is dan het aantal schakende mannen. En dat het dus logisch is dat er minder kans is op toppers bij de vrouwen. Maar dan rijst de vraag waarom er minder vrouwen zijn in het schaken. En bij die vraag zucht ik diep en teleurgesteld, omdat ik het antwoord niet ken en omdat ik het ook graag anders had gezien.

Maar we laten het niet aan ons hart komen, wij, de vrouwen die het wél aandurven om met de stukken te schuiven. Elk individueel slaan we de stukken van het bord, met één duidelijk doel voor ogen: partij na partij de tegenstander, man of vrouw, te verslaan. Zodat we de zin “vrouwen kunnen niet schaken” nooit ofte nimmer meer hoeven te horen. Emancipatie in de schaakwereld! Maar vrees niet, mijne heren, ook u bent gebaat bij het verbannen van de minderwaardigheid van schakende vrouwen. Ik herinner mij dat ik ooit, per ongeluk, zeg maar, won van een zekere T.M., en dat de arme jongen daar een jaar later nog steeds voor geplaagd werd door zijn clubgenoten. Dankzij de Grote Emancipatiestrijd zal u niet meer hoeven te sidderen en te beven wanneer u voor een vrouw plaats neemt; verliezen van Mieke met een rating van 1728 zal een even grote schande zijn als verliezen van Jan met een rating van 1728. Zeg niet te gauw, het is maar een vrouw!

Click here to go directly to the documentary Il corpo delle donne – we provide this link because we get a lot of search hits from non-Dutch speaking people looking for it. Enjoy!

Na de heerlijke documentaire Beperkt Houdbaar over de schoonheidsindustrie, hier al eerder besproken, zijn we op nog een goede documentaire gestoten. Il corpo delle donne, een italiaanse docu die nu van engelse ondertitels is voorzien, gaat over de manier waarop vrouwen getoond worden op de italiaanse televisie, hoe ze als schaamteloze decoratie / seksspeeltjes gebruikt worden, en hoeveel vrouwen er plastische chirurgie gebruiken. Er worden mooie vragen gesteld over ouder worden, ervaring, en schoonheid, en het geheel is ook een teken tegen de strijd die vrouwen tegen elkaar voeren, oudere tegen jongere bijvoorbeeld. Veel kijkplezier!

Spiritualiteit is in de mode. Laten we mee doen. De materialistische economie wordt  door de zwaartekracht  getackeld, maar de spiritualiteit heeft nog nooit zo hoog gevlogen. Daar zit brood in. Of, spiritueel correcter uitgedrukt: muziek.

Moeten we het woord nu eerst definieren? Nee, daar zijn ze al een jaar of 2000 mee bezig. Laten we ons niet mengen in de discussie maar rustig de resultaten afwachten.

Hoe spiritueel ben jij? Ik best wel veel. Als ik mijn uren slaap, werk, eten,  zoon rondcommanderen, huishouden en ineffectief van het aanrecht naar de tafel heen en weer sukkelen aftrek van de 24 die er tot mijn beschikking staan, blijven er nog  wel 2  over waarin ik spiritueel bezig ben. Met levensvragen enzo. Bomen voelen.

Waarom doe je nou zo sarkastisch? Je lijkt wel boos, zegt mijn wijzere ik. Uitleg: ik heb een wijzere ik in mijn hoofd. Dat is de enige die alles tegen me mag zeggen, zelfs de waarheid.

Hij heeft wel gelijk, ik ben een beetje boos. (Het is een hij, dat geeft te denken, vind je niet? Zelf ben ik namelijk als vrouw geincarneerd.) Maar het maakt niet uit dat ik boos ben. Boos mag, sarkasme ook. Dat is het mooie van spiritualiteit. Alles is er al, dus laten we het dan ook maar toestaan er te zijn. Dat geeft minder stress en op de lange duur minder kans op hart- en vaatziekten.

Spiritualiteit is dus gezond. En ze hebben er mooie kleren van, heb je die al gezien? Met verschillende kleuren en versierselen, en stijlen door elkaar mag ook. Ziet er vrolijk uit. Als je je garderobe bij de kringloop haalt, ben je ook nog goedkoop uit.

Consuminderen, heel spiritueel. En spirituele seks, wat dacht je daarvan. Ik meen het, zulk vuurwerk heb je nog nooit meegemaakt. Goddank is lachen ook spiritueel verantwoord. Maar van emancipatie weet ik het  niet zo zeker. Ik vermoed een wrijving tussen de beide grootheden.

Maar wat mij betreft, laat ze lekker wrijven. Ik heb mijn quotum van vandaag al ruim overschreden. Ik ga slapen.

Zet eventjes alle clichés over verkrachting op een rijtje, en je hebt ze waarschijnlijk allemaal gehoord de laatste dagen. Roman Polanski, ontsnapte kinderverkrachter, is na 30 jaar eindelijk gearresteerd.

”De organisatie toont zich diep geschokt. Dit is  een ongekend cultuurschandaal. De arrestatie van deze man is een klap in het gezicht van heel kunstminnend en -scheppend Zwitserland”.

—Rechtbankverslaggever

“Because there’s only one Roman Polanski.

So goes the breathless defense of the artiste, while the flipside of that particular coin, because thirteen-year-old girls are a dime a dozen, goes unspoken.”

—Melissa McEwan

Zag ze er wel dertien uit?

Ze koos er zelf voor.

“Slachtoffer”

Na zoveel jaar, kan hij nu nog geen rust krijgen.

Hij heeft al zoveel geleden. De arme kerel.

Zo’n fantastische filmmaker/schilder/schrijver/boegbeeld van de samenleving, we zijn diep geschokt en hopen dat hij snel vrij komt.

Veel mensen blijken toch echt moeite te hebben met geloven dat Polanski een misdadiger is. De misdaad is echt gebeurd, hij heeft ook bekend, maar toch geraakt het er niet in. Veel mensen hebben films van hem gezien, hij is beroemd, maakt geen stomme geweldfilms maar kunstige cultfilms, enzoverder. De aanname is dat hij onschuldig is, dat het wel zo erg niet geweest zal zijn, en meer van dat. Dat ruikt naar privilege…

Het slachtoffer — zonder dubieuze aanhalingstekens, dank u wel — was dertien toen de feiten gebeurden. In veel landen ter wereld is er een wet tegen oude zakken die “seks” hebben met minderjarige meisjes, omdat we inschatten dat over het algemeen bij grote leeftijdsverschillen het machtsonevenwicht te groot is.

Nu is er natuurlijk een heleboel problematisch aan die leeftijdsgrenzen, het lijkt alsof mensen worden ingedeeld in één groep die in een toestand van permanente weigering leeft, en dan zodra je een beetje ouder bent leef je in een toestand van permanente instemming, een lichtjes dwaze en ook problematische veronderstelling die onbewust vaak meespeelt in het probleem dat seksueel geweld niet serieus wordt genomen en dat er bijna nooit veroordelingen vallen.

“Once a person has reached whatever age of consent their state representatives have laid down, they go from a perpetual state of non-consent to a perpetual state of consent, meaning that once they pass 16, 17, or 18, they have to prove that they did not consent to a sex act in order for the person who forced them to submit to the act to be punished for doing so. Makes almost as much sense as Bush lyrics.”

— Nine Deuce, Let’s talk some more about rape

Maarrrr… als je een vent van in de 40 bent en je “hebt seks” (ha, ha) met een meisje van 13, ben je gewoon een klootzak die misbruik maakt van je macht en privileges. Verder heeft hij bekend trouwens, dus daar hoeft ook al niet meer over getwijfeld te worden. En o ja, hij had haar ook nog drugs gegeven. Sympathiek van hem zeg!

Arme kerel

Heel typisch in verkrachtingszaken: alle aandacht gaat naar die arme kerel, t is toch erg dat hij zoveel moet lijden, is zo’n straf echt wel noodzakelijk, blabla…

Wat zoveel wil zeggen als: de ervaring van het slachtoffer is minder belangrijk. Seksueel geweld speelt vaak de rest van je leven mee. De straffen voor dit geweld: er valt bijna nooit een veroordeling. Heel soms dadertherapie, een kleine geldboete, een paar maanden voorwaardelijk.

Er is een naam voor dit fenomeen, waarbij er meer aandacht wordt gegeven aan de ervaringen van mannen en de ervaringen van vrouwen worden genegeerd of geminimaliseerd: seksisme — een systeem van onderdrukking.

Nog een typische effect van seksisme, naast het feit dat mannen meer geloofd worden: vrouwen worden haast nooit geloofd als ze vertellen over geweld of klacht neerleggen. Dat kan niet. Ze zal het wel verzonnen hebben om aandacht te krijgen / omdat ze zwanger is / omdat ze het haar vriendje niet durfde te vertellen dat ze vreemdgegaan is… Bullshit. Allemaal seksistische excuses, allemaal varianten op ze-vroeg-erom-want-ze-had-een-rokje-aan.

Bedenkingen

Ik heb hier zelf nog wel wat vragen bij. Ik vind het prima dat die kerel gearresteerd is, maar waarom eigenlijk pas na 30 jaar? Blijkbaar was hij al vaker in landen geweest van waaruit hij zou kunnen gearresteerd worden.

Voorstellen

If I had my choice, we’d do away with rape by changing our cultural attitudes toward gender, toward sex, toward power, toward everything, thereby creating a world in which rape could not possibly occur. That would most certainly be ideal, and I believe it’s possible, but I think it might take an awfully long time, and I’m ready for rape to stop right now. Rape and other forms of sexual violence are hate crimes and are among the most heinous manifestations of the misogyny that characterizes our culture. As such, eradicating rape, in my opinion, is one of the most pressing feminist issues.

— Nine Deuce, How to end Rape: Deuce’s law

Seksueel geweld oplossen is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Dat kan alleen opgelost worden in een wereld zonder seksisme, racisme, enzoverder. In ieder geval, we zitten met een enorm probleem. Seksueel misbruik is al zo’n taboe, en de weinige keren dat er klacht wordt neergelegd komt het bijna nooit tot een veroordeling, zoals recente kranteberichten nog maar eens hebben aangetoond.

Eender welke maatregel die feministes voorstellen wordt natuurlijk aangevallen als extreem, maar het is juist het geweld op vrouwen dat extreem is. Alleen wordt er in mannenkringen nooit over gepraat, en dus is het zogezegd geen “echt” groot probleem.

Nine Deuce heeft een voorstel gedaan over een aanpassing, beschreven in Let’s talk some more about rape en Deuce’s Law. Ik ben voorstander van het omkeren van de bewijslast, zoals nu standaard ook gebeurd in discriminatie: het is aan de dader om te bewijzen dat hij niet schuldig is. Dat raakt inderdaad aan het innocent-until-proven-guilty principe, maar principes zijn wel niet heilig: alle mensen zijn gelijk is er ook zo één, en dat wordt ook niet gevolgd in de praktijk, net zoals dat iedereen recht heeft op een leven zonder vervolging, geweld, of verkrachting. We kunnen niet een principe heilig verklaren en de rest dan maar negeren of als secundair zetten.(1)

Maar met andere wetten alleen gaan we er niet komen natuurlijk. Er is sociale verandering nodig. Er is alvast een sterke feministische beweging nodig: vrouwen die zich organiseren voor onze bevrijding, maar ook mannen als bondgenoten die hun deel doen in de strijd tegen geweld.

Mannen moeten zich publiek uitspreken tegen seksueel geweld en tegenwerk leveren als daar lacherig over wordt gedaan. Mannen worden helaas serieuzer genomen dan vrouwen in onze seksistische wereld, maar dan moeten ze die extra geloofwaardigheid goed aanwenden: mannen kunnen door zich uit te spreken tegen geweld een sterk signaal geven. Doen!

Iedereen die ideeën heeft is welkom. Discussie niet over of het wel nodig is om iets te veranderen aub, dat zou al duidelijk moeten zijn. Discussie over: hoe lossen we dit probleem op. Welke aanpassingen aan de sociale wereld en/of het rechtssysteem zouden nuttig kunnen zijn? Op welke manier moeten de ervaringen en gevoelens van de slachtoffers in rekening gebracht worden?

Andere bloggers hierover:

• Melissa McEwan (Shakesville) – On Polanski,  Her Reasons Are Not Yours, The Defend-a-thon,
• Rechtbankverslaggever
• Nine Deuce – Let’s talk some more about rape en Deuce’s Law
• Twisty Faster – Rape Spam en She said I know what it’s like to be dead
• UPDATE: Kate Harding in Salon.com, Reminder: Roman Polanski Raped a Child
• RAINN Netwerk statistieken over verkrachting

Ook nog op deze blog:

• Harassment of Publieke lastigvallerij

(1) Met dank aan Catharine MacKinnon voor het uitwerken van die redenering, in Only Words en Toward a Feminist Theory of the State