Another project of mine for “public understanding of science”. I intended this to be a web flyer to inform people about the most important yet the least known feature of evolution: that it is a general substrate-neutral algorithmic process, defined independently from biology and used for problem solving in a variety of areas.

Email me if you want a PDF for high-quality print-out.

See here for details and examples of non-biological evolution.

—

Kanımca evrimin en önemli fakat aynı zamanda en az bilinen yanı, ortamdan ve malzemeden bağımsız, biyolojiden ayrı olarak tanımlanabilen ve bugün birçok alanda problem çözme aracı olarak kullanılan bir algoritma olması. Bu işi de, insanlara bunu anlatmaya çalışan bir web görseli olarak tasarladım. Türk halkının konuyla ilgili özel durumunu göz önüne alarak Türkçesini de yaptım ve bu bloga ilk defa Türkçe yazıyorum ki, iş amacına daha rahat ulaşsın.

Yüksek çözünürlükte çıktı almak için PDF formatında isterseniz bana e-posta ile ulaşabilirsiniz.

Detaylar ve biyolojik olmayan evrim örnekleri için buraya (İngilizce) ve şuraya (Türkçe) göz atabilirsiniz.

Yakın bir zamanda, kanallar arasında gezinirken bir televizyon kanalında Taşkın Tuna adlı yüksek fizik mühendisiyle olan bir tartışma programını izlemiştim. İslami çevrelerin yakından tanıdığı bu adamı ilk defa bu programda görmüş oldum. 10 üzeri -34′ün sıfırdan küçük olduğunu zanneden bir sunucuya bir şeyler anlatmaya çalışıyordu. Sonra sunucuya bir email geldi, bir seyirci ailesinin o gün yine aptalca bir diziyi izlemek zorunda olduğunu ve programı sadece aralarda takip edebildiğini söyledi. Sunucu da “işte ülkemizin geldiği hal” değerlendirmeleri yaptı. Bu vurucu değerlendirmeler sonucunda izlediğim “Geniş Aile” dizisinden biraz feragat edip, bu programı seyrettim.

İslam dünyasında bir gelenek vardır, Allah’ın varlığına kanıt olarak evrenin mükemmelliği, canlılar ve evren arasındaki ahenk sunulur. Bundan dolayı İslam’ın bilimle çelişmediği, tam aksine bilimi teşvik eden bir din olduğu hep iddia edilmiştir. Taşkın Tuna da o programda bunu yapıyordu ancak bu varolan davranışın da ötesine geçip, sık sık başkalarının da yaptığı gibi, bilimin İslam’ı haklı çıkardığını iddia ediyordu. Harun Yahya’nın da birçok kitabında bu vurgulanır. Birçok bilimsel veri için böyle davranışlar sergilense de özellikle Big Bang teorisi, İslamcı bilim fikirlerinin ayyuka çıkmasına neden olmuştur. O kadar ki Harun Yahya’yı okuyan Stephen Hawking’i müslüman olmuş biri zannedebilir. Ömer Çelakıl gibi tarihte de ortaya çıkan bazı kişiler ise Kur’an’ın içindeki verilerden bilimsel bazı sayılara ulaştıklarını iddia ediyorlar. Bu sayıların ve metodolojilerin yanlışlığı bir tarafa, bu yazının konusu bunlardan ziyade evrim teorisine sırt çeviren islam dünyasının neden Big Bang teorisini sahiplendiğini irdelemektir.

Felsefede evrenin mükemmelliğinden bir tanrı fikrine ulaşmaya kozmolojik kanıt deniyor. Ancak Big Bang’e kadar kozmolojik kanıt, kuru ve bir tarafı eksik bir söylem olarak islamcıların dilindeydi. Big Bang’le beraber bu kanıtlar onlar için anlam kazandı. Big Bang adeta İslamcıların ve tüm diğer tek tanrılı dinlerin bilim karşısında kazandığı zafer gibi lanse edilir hale geldi. Bunun nedeni, Big Bang’den önce materyalistlerin “Durağan Hal Teorisi-Steady State Theory” ve “Evrim Teorisi” ile dinlerin artık yıkıldığını iddia etmeleri olabilir. Durağan Hal Teorisi, evrenin ve maddenin her zaman varolduğunu, sonradan varolmadığını savunan bir teoridir. Big Bang ise maddenin ve zamanın sonradan varolduğunu, evrenin bir başlangıcının olduğunu iddia eder ve dinler tarafından sahiplenilmesi kaçınılmazdı. Bilim adamlarının Big Bang’in doğruluğu konusunda ikna eden iki büyük buluş gerçekleşti. Bunlar ölçümlenebilen kanıtlardı. Birincisi evrenin genişlediği olgusudur. Bing Bang teorisine göre evren sonsuz küçüklükte ve yoğun enerjili bir noktanın genişlemesiyle oluşmuştur ve bu genişleme devam etmelidir. Hubble teleskopundan elde edilen veriler, galaksilerin birbirinden uzaklaştığını, evrenin genişlediğini ortaya koymuştur. Bir diğer keşif te patlamadan sonra enerji artığının tüm evrende homojen olarak bulunması gerekliliği fikrinin doğrulanmasıdır. Tüm evrende homojen olarak dağılmış radyasyonun(kozmik arkaplan ışıması) ölçülmesiyle Big Bang’in temelleri atılmıştır diyebiliriz. Bugün bilim dünyasında azınlık olarak Big Bang karşıtı teoriler görülebilir ancak bilimcilerin genel eğilimi Big Bang’in tartışmasız olduğu yönündedir. Modern kozmoloji ve modern fizik, maddenin ve kuvvetlerin oluşumunu araştırırken Big Bang’i artık tartışmaz, olmuş gibi kabul eder. Büyük parçacık hızlandırıcılarındaki deneylerin de amacı, evrenin ilk evrelerinde maddenin ve kuvvetlerin nasıl oluştuğunu ortaya çıkarmaktır.

Big Bang nasıl fizikçiler arasında en kabul edilebilir kuramsa biyologlar arasında da evrim teorisi aynı özellikte bir kuram. Birinin kabul edilip diğerinin kabul edilmemesi sadece Türkiye’deki üniversitelerde görebileceğimiz bir acayiplik. Diyebilirsiniz ki Amerika’da da evrim teorisine karşı çıkan büyük bir kitle var. Doğru, ancak bu Amerikan bilim çevreleri için değil Amerikan halkı için doğru bir değerlendirme. Televizyonlarda rastlayabileceğiniz 12 Eylül’ün hediyesi olan bazı biyoloji profesörleri “Evrim teorisi yanlıştır, bu da benim düşüncem, her fikre saygılı olmalıyız” gibi şeyler söyleyebiliyorlar. Söz konusu bilimse yöntem demokrasi ya da fikirlerin özgürce söylenebilmesi değildir kanımca. Bilimde tartışma ve demokrasi elbette vardır ancak kanıtlarınız olduğu sürece. Bilimde kanıtları olmadan yapılan atıp tutmalara karşı asla demokrasi ya da fikir özgürlüğü yoktur, son derece katı bir şekilde reddedilirler. Bilimin ilerlemesi için yegane koşullardan biri olan bu yöntemi de kimsenin “fikir özgürlüğüne” indirgeyip tartışmaya hakkı yoktur.

Big Bang kuramı bana kalırsa evrim kadar kesin olmayan bir kuramdır. Elbette teorilerin kesinliğini tartışmak bize düşmez ancak şöyle biraz araştırınca bile bilim dünyasının evrim ve evrim mekanizmaları üzerinde daha çok uzlaşmışken, Big Bang üzerinde daha çok itilafa uğradığını görebiliriz. Bu teknik olarak modern fiziğin kolayca deneylenebilir olmamasından ve oldukça soyut olmasından kaynaklanan bir sonuçtur. Big Bang’in olmadığını iddia eden fizikçiler de bunu evrim karşıtlarından daha mantıklı dayanaklarla sunarlar ve alanlarında ihtisas sahibi kişilerdir. Öyleki bunlardan Hannes Alfvén, Arno Allan Penzias ve Robert Woodrow Wilson nobel fizik ödülü sahibi kişilerdir. Oysa evrim konusunun popüler ve siyasi tartışmaları da ateşleyebilecek olmasından ötürü, alanında başarısız bilim adamları ve halktan hemen hemen herkes konuya müdahil olmaktadır.

Big Bang gerçekten tek tanrılı dinlerin kanıtı olabilir mi? Öncelikle inancın kozmolojik kanıtlara ve bu gibi maddi dayanaklara bel bağlamasının artık gerilerde kalması gerektiğini düşünüyorum. Bugün bilim inancı ne reddeder ne de kanıtlar. İnanç artık bireylerin kendi felsefi sorunlarının cevabı olması gerekir, bilime bel bağlayan bir inanç, bugün Big Bang’le sevinirken yarın başka bir kuramı sırf inançları uğruna reddedebilir. Bilim ve dinler belki ortak sorulara cevap arıyorlar ancak metodolojilerinin ve verdikleri cevapların aynı olmadığı kesin. Big Bang teorisi, evrenin yoğun enerjili bir noktanın genişlemesiyle oluştuğunu anlatınca din çevreleri herşeyin yoktan varolduğunun bilimsel olarak kanıtlandığını söylediler. Bilimse yoktan varoluş yerine burada bir enerji dönüşümünden bahseder. Yoğun enerjili nokta kütleli bir evrene dönüşmüştür. Bu noktanın öncesiyle ilgili çeşitli spekülasyonlar var. Döngüsel Big Bang’lerin ve Big Crunch’ların(büyük çökme) gerçekleştiği evren, ya da Bing Bang’lerle oluşan evrenler gibi. Ancak bunlar spekülasyondan öte birşey değil. “Big Bang tek tanrılı dinlerin kanıtı olabilir mi?” sorusunun cevabı şudur;dinler için kanıt aramak yanlış bir iştir. Big Bang, insanoğlunun evrenin oluşumuna dair verdiği en deneysel ama spekülatif tarafları da olan bir teoridir. Teori belki kabaca dinleri kanıtlıyor gibi görünür ama detaylara inildikçe aksi sonuçlar çıkabilir. Bu nedenle inanlar bilimsel teorilerden medet ummayı bırakmalıdır.

Geniş Aile’yi izlemek mi Taşkın Tuna’yı izlemek mi daha kazançlıydı?Taşkın Tuna tasavvuf ve din konusunda da birşeyler söyledi. Bol bol arapça kelimeler kullandı. Big Bang sonrası fiziğin işi dedi öncesi ise İslamiyet’in. Stephen Hawking, Steven Weinberg gibi fizikçilerin kitaplarından alıntılar yaptı.Onların yazdıklarını anlattı uzun uzun. Aynı kitapları okumuş olan ben, bir yüksek fizik mühendisinin “10 üzeri -38 sn ile 10 üzeri -34 saniye arasında elma gibi olan evrenin dünya gibi genişlemesi için ışık hızını geçen bir genişlemeye sahip olması gerekir ki Einstein’a göre ışık hızını geçemezsiniz” diyen bir izleyice gayet teknik ve bilgilendirici bir cevap vermesini beklerdim, soruyu geçiştirmesini değil. Keşke Taşkın Tuna gibileri ne kadar samimi olurlarsa olsunlar, kendi alanlarında yeterince uzman olup, kendi alanları dışında bu bilgiyi kullanabilecek seviyeye gelseler. O zaman neden Geniş Aile’yi bırakıp Taşkın Tuna’yı izlemeyi seçmeyelim?

Darwin-Wallace ortak bildirisi’nin Türkçe çevirisi yakında burada…

Charles Darwin

Alfred Wallace

Artık sıklıkla karşılaşılır oldu: “Bilim tanrının kusursuzluğunu sergilemektedir.”

Bilim, en başından sonuna kadar, aslında, tanrının varlığı ve yokluğuyla ilgili şeyleri açıklamaya dair bir tutku değil, içinde bulunduğumuz alanı (doğa, evren vs.) tanıma merakıyla hareket etmiştir. Sıklıkla karıştırıldığı gibi C. Darwin “Öyle bir teori ortaya atayım ki tanrıya gerek kalmasın” dememiştir; O sadece “Canlılık nasıl çeşitlendi? Nereden geldi bütün canlılar ve nereye gidiyor?” diye merak etti. Birçok fizikçi metafiziği bir kenara koymamıza neden olan kavramları bize sunarken kendi ceplerini ve şöhretlerini düşünmedi. Var olmayan ya da varlığı ile yokluğu pratikte işimize yaramayan şeyleri gözardı etmemizi söylerken bilim, bir statü kaygısından çok gerçeği bilme kaygısı içerisindeydi. Gerçeği bilmeye çalışırken, bir takım deney-gözlem sonucu somut veriler ortaya koyarken bilim, pek umursamadığı bir şekilde, dinin güven vermekten yoksun olduğunu ortaya koydu.

Tanrı ile din arasında fark vardır. İlki emin olmadığımız ve bu eminsizlikten kaynaklandığı şekilde üzerinde fazla tartışmaktan kaçındığımız bir kavram. Din ise; emirleri, kuralları ve kendisi adına yapılan olayları eleştirel akıl süzgecinden geçirerek üzerinde konuşulabilecek bir konu. Örneğin bu yazıda Kuran ile İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi arasındaki zıtlıklar irdelenmiş. Her insan bunu yapabilir; gerekli malzemeler bir adet Kuran, bir adet İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve bir adet akıl. Tarihi inceleyerek insanların din adına yaptıkları konuşulabilir. Dinin insanlığa kattıkları ve götürdükleri münazara edilebilir. Dinin ortaya koyduğu kurallarla insanlık bilinci arasındaki farklar gözlenebilir. Sonuç olarak din eleştirilebilir.

Tanrı-din arasındaki ayrımı yaptıktan sonra bilime dönebiliriz. Az önce şurada izlediğim bir videoda da bahsedildiği üzere, bilim ilerledikçe dinin tanrısı ulaşılmazlaştırıldı inananları tarafından. Daha öncesinde aynı din aynı tanrı göklerdeyken artık uzay-zamanın ötesinde. Fizikçilerin harıl harıl kafayı yordukları boyutlar arasında şimdilik 5. boyutta. Peki String doğrulanırsa, yani 10-11 boyut, membranlar ve paralel evrenler kabul edilince ne olacak? Bir 12. boyuta mı taşınmak zorunda kalacak dinin tanrısı?

Yazının başındaki cümleye döneyim: “Bilim tanrının kusursuzluğunu sergilemektedir.”. Bunun son yıllarda böyle olmasının sebebi, artık bilim alanındaki gelişmeler eskiye oranla öyle ileride ki inananlar dinin tanrısını bilinmeyen bir boyuttaki belirsizliğe gönderirken aynı zamanda bu tarafları da etkiliyor olduğunu göstermek istiyorlar. Evrimi bilmeden onu eleştirmek, henüz fizikçiler arasında bile tam olarak aydınlatılamamış atom-atomaltı parçacıklar konusunda bir kitap makale bile okumadan “Atom bile tanrımızı kanıtlıyor” demek olsa olsa kendini kandırmaktır. Dinin tanrısı kusursuzsa, eğer atomları ve canlı vücutlarını çok iyi tasarlayabilecek bir yapıdaysa neden bu yeteneğini kitaplarını gönderirken de kullanmıyor, bu merak konusu. Kendi gönderdiği kitaplar içerisindeki tutarsızlıklar, kitaplarla insanların ortaya koydukları arasındaki çelişkiler iki şeye işaret ediyor: “bir tanrı var ama edebiyat konusunda pek iyi değil” ya da “tanrı ile din ayrı şeyler ve din tanrıyı bir sığınma aracı olarak görüyor”.

Bilim ilerledikçe ve doğayı daha iyi anlayabildikçe dinin tanrısı da insanlardan o kadar uzaklaşacaktır. Uzaklaşmaktan kasıt, inananlarının onu doğaüstü olarak göstermeye çabaları sonucu ortaya çıkan uzaklaşmadır. Gerçekten bir tanrının olup olmadığı bir tartışma konusu değil, bunu herkes kendi içinde halledebiliyor olmalıdır. Buna karşın dinin tanrısı kusursuzluktan, adaletten ve insanlık bilincine saygıdan uzak görünüyor. İnananları ise bir yandan bilimi kötülerken bir yandan da bilimin ortaya koyduklarını biraz çarpıtarak biraz doğrusuyla dinin tanrısının kanıtı sayıyorlar.

İnsanoğlu, dünya üzerinde eşine rastlanmayan türde bir canlı ve nasıl evrimleştiği ve evriminin nasıl geliştiği sorusunun cevabı büyük ölçüde hala gizemini koruyor. Önce hangi adımları attık? Neden bu şekilde evrimleştik de başka bir şekilde değil? Neden hala canlı kalabilen insan türü sadece biziz, diğerleri hangi sebeplerle yok oldular? Evrim sırasında geçebileceğimiz farklı evreler başka nasıl şekillerde olabilirdi? Ve bundan sonrası için bizi neler bekliyor? Hepsi bu 10 sorunun cevabının bulunmasında gizli… İşte o 10 soru:.

1. Nereden geldik, nereye gidiyoruz?

İnsanın evrimine ilişkin en zor sorulardan biri, evrimin nerelerde gerçekleştiğine ilişkin. Herşeyin ve herkesin kaynağının Afrika olduğu teorisi insanın evrimini yakın sayılabilecek bir zamana kadar Afrika’da tamamladıktan sonra daha sonra dünyanın diğer yerlerine yayıldığını ileri sürüyor ve o ortamlarda yaşayan diğer arkaik insan türlerinin yerini aldığını savunuyor. Buna alternatif olarak geliştirilen bir başka hipotez ise, insanların Afrika yerine dünyanın çok farklı yerlerinde arkaik insan türlerinden evrimleştiğini ve esas olarak o bölgelerdeki arkaik insan tipleriyle çiftleşerek insanın evrimine yol açtıklarını ileri sürüyor. Günümüzde her ne kadar Afrika’dan çıkmış olduğumuz teorisi daha yaygın olsa da, diğer teorinin savunucuları da görüşlerinin arkasında durmaya devam ediyorlar.

2. İlk insansı yaratık kimdi acaba?

Bilim adamları sürekli “ilk insan” diye adlandırdıkları antik yaratık çeşitlerinin fosillerini bulmaya devam ediyorlar. Burada, “ilk insan” terimini geniş anlamda kullanıyorum, yani buldukları fosilleri insan, insanın doğrudan ataları veya yakın akrabaları olarak tanımlıyor olabilirler – bunların hepsini dahil ediyorum. İnsanın ortaya çıkışının en erken tarihini bulmak için bir yarış halinde oldukları izlenimine kapılmadan edemiyoruz, ancak elbette bu anlaşılabilir bir istek; zira hangi değişikliklerin bizi bugünkü halimize getirdiği ve bu değişikliklerin hangi sırayla gerçekleştiği ancak bu fosiller yoluyla ortaya çıkarılabilecek.

3. Neanderthallerle sevişmiş olabilir miyiz?

Soruları hafif mizahi bir dille yazdığımı anlamışsınızdır, ancak ilk zamanlarda insana benzeyen diğer türlerle çiftleşip çiftleşmediğimiz hala cevabı bulunamamış bir soru. Acaba şu anda taşıdığımız genler, çoktan yok olup gitmiş bazı atalarımızın izlerini taşıyor olabilir mi dersiniz? Örneğin, bazı bilim adamları Neanderthallerin yok olup gitmediklerini, fakat bunun yerine insan nesli içinde asimile olduklarını savunuyorlar. Linkte bu konuya ilişkin detaylı bir makale bulabilirsiniz.

4. İlk “modern insanlar” neden 50.000 yıl önce Afrika’dan dışarı çıkmaya karar verdiler?

Yukarıda da belirttiğim gibi, insanın evrimini Afrika’da tamamlayıp daha sonra diğer kıtalara yayıldığı şu andaki hakim görüş. Yaklaşık elli bin yıl önce, bu insan toplulukları Antartika dışında neredeyse tüm kıtaları işgal etmişlerdi bile, hatta bazı ulaşılması zor Pasifik adalarında bile yaşamaya başlamışlardı. Bir görüşe göre, bu dışa açılımın sebebi insan beyninin geçirdiği özel bir mutasyona dayanıyordu. Bu mutasyonun sonucunda insanlar dil yeteneklerini çok daha karmaşık alanlarda kullanabilmeye, daha efektif ve işe yarayabilecek aletler üretebilmeye ve bunun gibi kompleks diğer bazı fonksiyonları yerine getirebilmeye başladılar. Afrika’dan çıkmalarının sebebi temel olarak buydu.

Diğer bir görüşe göre ise, insan bu yetenekleri Afrika’dan çıkmadan çok daha önce elde etmişti ve gerekli evrimini zaten tamamlamıştı. Afrika’dan çıkmasının temel nedeni ise, artık Afrika’daki insan nüfusunun belirli bir seviyeyi geçmesi oldu, bir anlamda başka yaşanabilecek yerler bulmaya muhtaç kalmıştı.

5. Hobbit nedir (veya hobbit diye birşey var mıdır)?

Hobbit arkeolojide asıl olarak, Endonezya sahillerindeki Flores adasında 2003 yılında bulunan minyatür iskeletlere verilen isimdir. Acaba, bu iskeletler ayrı bir insan türü olarak tanımlanabilecek (“homo floresiensis” gibi örneğin) yaratıklar mıydı? Yoksa, tamamen başka bir türe mi aittiler, mesela şempanzeler gibi apayrı bir canlı türü olabilirler mi? Bu gizemi çözmek, insan evriminin geçtiği radikal kavşakları anlamamıza yardımcı olacak gibi görünüyor.

6. İnsanın evrimi gitgide hızlanmakta mıdır?

Ortaya sürülen son görüşler ve kanıtlar ortaya koyuyor ki, insanlığın evrimleşmesi devam etmekle kalmıyor, üstelik daha da hızlanıyor, sadece tarım yaptığımız zamanlara göre 100 kat hızlı bir şekilde evrimimizin devam ettiği ortaya konmuştur. Bazı bilim adamları bu olguyu destekleyen kanıtlara şüpheyle yaklaşıyorlar, çünkü onlara göre bazı genlerimizin uyum için geçirdiği değişimler uzun süreli mutasyonlar olmayabilir; dolayısıyla evrime herhangi bir katkıları olmayabilir. Yine de eğer insanın evriminin hızlandığını bir an için kabul edecek olursak, ardından soracağımız soru “Neden?” olmalıdır. Belki de son yüzyılda çok hızlı değişen beslenme alışkanlıklarımız ve hastalık çeşitleri bunun sorumlusu olabilir.

7. En yakın akrabalarımız neden yok olup gittiler?

Bundan yaklaşık 24,000 yıl önce bizim türümüz olan “homo sapiens” dünya üzerinde bugünkü kadar yalnız değildi. En yakın akrabalarımız olan Neanderthaller (“homo neanderthalensis“) halen hayatta ve etrafımızdaydılar. Yukarıda da bahsettiğim, Endonezya yakınlarında bulunan “Hobbit”in de bir tür insan olma olasılığını da göz önüne alırsak (ki bu türün 12,000 yıl öncesine kadar dünya üzerinde bulunduğu anlaşılıyor), tüm bu akrabalarımız neden öldüler, ve belki de daha da önemlisi, neden hayatta kalan biz olduk? Acaba beklenmedik salgınlar, yaşadıkları çevrelerdeki radikal değişikliler mi onların topluca ölmesine sebep oldu? Yoksa, en acayip alternatif olarak, bizim türümüz, onlarla birlikte kardeşçe yaşamaya devam mı etti??? Bunun ne anlama geldiğini üstteki soruları okumuş olanlar anlayacaktır.

Tüm bu teoriler için çeşitli kanıtlar bulunuyor olsa da, henüz üzerinde kesin bir mutabakata varılmış bir teoriye sahip değiliz.

8. Vücut tüylerimiz nereye gitti?

Maymun kuzenlerimizle karşılaştırıldığında, tüm onların arasında gerçekten “çıplak” olarak görünen tek türün biz insanoğlu olduğunu söyleyebiliriz. Peki acaba bu tüysüzlük nereden icap etti de evrimin bir sonucu olarak karşımıza çıktı? Bu sorunun cevabı olarak önerilen teorilerden bir tanesi, kuru otların arasında yaşadığımız Afrika çöllerinde kendimizi serin tutabilmek için ilk zamanlarda tüylerimizden kurtulduğumuz şeklinde. Başka bir iddia ise, tüylerimizden kurtulmak bizim parazitlerin doğal yaşam alanı olmamızı engelledi ve böylece onların yaydığı hastalıklardan kurtularak hayatta kalabildik. Daha değişik ve oldukça ilginç bir açıklama ise insanın bu tüysüzlüğünün suyla tanışması ve hayatının bir kısmını su içinde geçirmesi ile ilgili olduğunu iddia eder. Ancak, tamamen denizin içinde yaşayan birçok memelinin bizden çok daha sık ve gür tüylere sahip olduğunu da unutmamak gerek.

9. İki ayak üzerinde nasıl yürüyebiliyoruz?

Atalarımız, dik bir duruşu denemeye, şu andaki büyük beyinlere sahip olmamızdan ya da taştan ilk aletleri yapmadan önce başladılar. O zaman, neden tüm akrabalarımız dört ayak üzerinde yürürken biz bir anda (bir anda lafın gelişi tabii) iki ayak üzerinde dikildik acaba? Bu konudaki bildiğimiz gerçeklerden biri, iki ayak üzerinde yürümenin dört ayak üzerinde yürümekten daha az enerji sarf edilmesine neden olduğu. Ayrıca, bu şekilde kollarımızın ve ellerimizin serbest kalması da atalarımızın daha çok yiyecek taşımasına yardımcı olmuş olabilir. Hatta, ayakta durmak onların vücut sıcaklıklarını daha iyi ayarlamalarını bile sağlamış olabilir, çünkü bu sayede doğrudan güneşe maruz kalan vücut kısımlarını çok daha rahat kontrol edebiliyorlardı.

10. Beyinlerimiz neden bu kadar büyüdü ve genişledi?

Şu koca kafalarımızın içinde taşıdığımız kocaman beynimizin bize hayatta bir sürü avantaj sağladığı son derece açık. Ama yine de insan beyni bir organizma için sahip olunacak en “pahalı” organlardan biri; vücudun kütlesinin sadece yüzde ikisini kaplamasına rağmen enerjisinin % 20’sini tüketiyor ve bundan iki milyon yıl öncesine kadar hiçbir atamızın beyninin büyüklüğünün vücuduna oranı, bugünkü bir maymununkininden farklı değildi.  Dolayısıyla, beyinlerimizin büyümesine sebep olan şey neydi, bunu bilemiyoruz. Elbette bir olasılık, daha gelişmiş bir zeka seviyesinin daha çok işe yarayan aletler yapmaya olanak tanımış olması.  Belki de, büyük beyinlerimiz bize birbirimizle daha rahat iletişim kurma yeteneğini bahşetti. Ya da belki de büyük değişimlerin yaşanmakta olduğu bir doğa içerisinde, bu değişikliklerle mücadele edebilmek için atalarımızın daha büyük beyinlere ihtiyaçları vardı.

Bu soruların cevapları şimdilik bilinmezliklerini koruyorlar, ama her geçen gün yapılan yeni araştırmalar anlayışımıza yeni bir boyut katıyor, kendimizi ve çevremizi daha iyi anlamamızı sağlıyor. Bilim bu yüzden güzel, zaten.

İki canlı arasında ikisinden de ortak özellik taşıyan canlılara verilen isim. Ama aslen gereksiz bir tanım. Zira evrim mantığı sürklilik içerir ve Zenon’un kendi paradokslarında yaptığı gibi, minicik dilimler kesmek ya da sonsuz bölme işlemi yapmak bakış açısı hatası ya da artniyettir. Çünkü bir canlı zaten diğer iki canlının ara formudur. Hatta güzel bir söz vardı:  ”Hayvanlarla gerçek insan arasındaki kayıp halka çok büyük ihtimalle biziz.”

Yani defterin ortası vardır ama bunu söylerken ilk ve son sayfayı referans almışsınızdır zaten.  Ama bazı insanlar ara form, arageçiş deyince farklı şeyler anlamaktadır.  ”Arageçiş Açmazı” adında kitabı da bulunan ünlü yaratılışçı Harun Yahya’nın söz konusu kitabında yer alan arageçiş örneklerine bakalım.

Bu güzel ama bu daha güzel;

Şimdi aldığınız referansa göre, bir canlıya ara form ya da arageçiş etiketi yapıştırabilirsiniz ama onun da bir canlı olduğunu unutmamanız gerekir. Yani ağzı alnında olan ya da yarık gibi tepesinde göz çukuru olan kafataslarına sahip arkadaşlar yaşayamazlar. Hem zaten bu kafatasına gelene kadar, evrim gözlerin nerede olacağına dair uygun bir fikir edinmiştir. Her canlı için, “Bu gözleri nereye koyayım arayışına girmez/girmesine gerek yoktur. Bir örnek vereyim.

Eskiden joystickler şimdikinden farklıydı.

Ve aralarında buna benzer bir evrim olmadı;

Neden olmadı, çünkü aradaki ürünleri çıkarak bir fabrika, bir endüstri mühendisi olmadı. Eğer olsaydı da başarısızlığın sağlam bir kanıtı olacağı için, bir daha olmasına engel olacaktılar. Hatta http://teknoloji.milliyet.com.tr/GaleriHaber.aspx?aType=GaleriHaberKategori&ArticleID=1127911&PAGE=1

linkinden gelmiş geçmiş en kötü 10 oyun konsolunu görerek, birkaç tekno-garibesini tanıyabilirsiniz.

Joystick üreticileri aynı doğa gibi her seferinde yeniden ergonomi ve elektronik hesapları yapmaz. Zaten bir birikim oluşmuştur. Tuşların ve çubuğun ele en uygun yerde olması ve olabildiğince çok işlev kazanması amaçlanır ve bu bir yerde, bütün joystickleri benzer şekle götürür. Google Görseller’de joystick araması yaparsanız bunu kendiniz de görürsünüz.

Şimdi joystick evriminde anlaşılması gereken aslen temelde bir hata yapıldığı. Doğru bakış açısıyla,

Arasındaki ilişki analizi daha yerinde olacaktır. Çünkü ancak bu iki joystick tek dal üzerinden evrilebilir. Öbür türlü Joystick evrimi için, birden çok dalı olan ağaç şeması geliştirilmelidir. Ayrıca, eski bir joystick alıp “A bu süper çalışıyor işte” demenin evrimini çürütmek adına manası yoktur. Çalışması zaten gereklidir, çalışmayan joysticklerin pazara çıkma olasılıkları çok düşüktür, çıksalar bile elenirler. Benzeri biz canlılar için için de geçerlidir.

Yani arageçiş canlı ve joystick evrimlerinin bir unsurudur, sorunu ya da açmazı olması söz konusu değildir.

Geçen hafta bir haber vardı gazetelerde. Large Hadron Collider olarak bilinen ve CERN’de ikamet eden büyük hadron çarpıştırıcısına ekmek kırıntısı kaçtığı için, deneye ara verilmiş. Bu haber, Emrah Ablak’ın çizdiği Tubitak çizgi serisini hatırlattı. Bir an, nükleer deney ortamında hacetini gideren Bayram Efendi geldi aklıma. Elbetteki LHC’nin sorun çıkarmasının arkasında yatan neden bu kadar basit değil ve  bu haber büyük oranda bizim milletimizin magazin severciliğinin bir ürünü. Bilimle haşır neşir olmamız bile magazinel yolla oluyor.

Biz tartışmaya değer olarak sadece evrim teorisini görmeye devam edelim, batıda LHC projesi içerisinde yapılacak olan deneylerle ilgili bir çok tartışma oluyor. Bilmem ne araştırmalarına karşı olan bir takım gruplar gibi LHC de tartışılıyor ve buna da karşı çıkılıyor. LHC’nin bir benzerine de Amerika Birleşik Devletleri’ndeki CERN benzeri Fermilab sahip. Tevatron adındaki bu hızlandırıcı da LHC’nin benzeri projeleri yürütüyor. Her ikisi de evrenin birçok sırrına cevap olacak çözümleri arıyorlar. Bunlardan biri Higgs Bozonu denen bir şey. “Madde neden kütleye sahiptir?” sorusuna cevap verecek olan bu Higgs Bozonu, evrenin oluşumunu resmetmekte önemli bir role sahip. Hatta buna “Tanrı parçacığı” diyen bile var. Higgs Bozonu’nun evrenin ilk tarihlerinde oluştuğu, maddeye kütle kazandırdığı ve yok olduğu düşünülüyor. Maddeye kütle kazandırmak ta bizim için,  “O ‘ol’ dedi oldu” ya da ecnebiler için “let there be light” anlamına geliyor. İşte bu yüzden “tanrı parçacığı-god particle” diyorlar buna. Fizikçiler, evrenin bing bang anını simule edebilirlerse Higgs Bozonunu gözlemleyebileceklerini söylüyorlar. Atlas Deneyi olarak adlandırılan bu deney, LHC’de devam eden deneylerden biri.

Birçok insan, bu deney esnasında oluşacak kara deliklerin dünyayı yok edeceğine inanıyor. Buna benzer felaket senaryosu Dan Brown’un Angels And Demons adlı eserinde geçmişti. Antimaddenin dünyayı yok edeceğine dair bir senaryoydu bu. Ortaçağda baskı altında kalan bilimcilerin kurduğu illuminati-aydınlanma tarikati, bilim sayesinde dinin şekillendirdiği dünyayı yıkmak istiyordu.  Bu amerikan yapımı film/kitap, her ne kadar antimaddeyi “C4 patlayıcı” gibi lanse etse de bilimin artık sadece “nasıl” sorusunu değil “neden” sorusunu da sorduğunu ve hatta buna cevaplar getirebildiğini anlatıyordu.

LHC ve tevatron, esasen dinlerin farklı yollarla cevapladığı sorulara bilim adına yanıt vermek için uğraşıyor. Yıllardan beri var olan bilim ve din rekabeti, evrim teorisiyle iyice ateşlendi. LHC ve tevatron, aslında bu rekabetin geldiği son nokta. “Nasıl her şey varoldu?” sorusunun cevabı bu deneylerde saklı. Bence bu deneyler “bilim ve din birleşebilir” ya da “bilim ve din apayrı şeylerdir” yargılarından hangisinin doğru olduğuna karar verecek. Ancak böyle şeyleri tartışmak bizim için şimdilik lüks. Bize “evrim teorisinden” daha çok ekmek çıkacaktır ve böyle konular magazinel olmadıkça ilgimizi çekmeyecektir. Evrim teorisi “x maymundan geldiğini iddia ediyor” cümlesiyle bile hala magazinel ve ilgi çekici.

Bir Toplumun Evrimi

Bu video toplumsal dönüşüm hareketi tarafından hazırlanmıştır. 11 kasım 2007 de Ankara İMO  konferans salonunda yapılmış olan toplantıda sinevizyon olarak sunulmuştur.

• İzleyin nereden nereye geldiğimizi Türkiye’nin gerçeklerini görün.Çağdaş bir toplum olmaktan nasıl uzaklaştığımızı görün.Atatürk bize bu vatanı böyle emanet etmedi.Emperyalist ülkelerin oyunlarına gelmeyin. Çağdışı kalmış 3.dünya ülkesi kalıp  emperyalist devletlerin kuklası olmaya bizleri sömürmesine izin vermeyin.Malesef vatanımız bu oyunların parçası olmaya devam etmektedir.Birgün gelicek herkez uyanıcak bu oyun elbet bir yerde son bulucaktır.

VİDEO İÇİN TIKLAYIN

Mike GENE

Hücre hakkında ne kadar çok şey öğrenirsek, onun bir o kadar karmaşıklaştığına tanık oluyoruz. Biyokimya ve moleküler biyolojide, uzun zamandır bilindiği üzere, şekil, proteinler ve RNA gibi hücrenin fenotip çekirdeğini oluşturan kısımlar için çok önemli bir özelliktir. Herhangi bir proteinin ya da RNA’nın şeklinin değiştirilmesi aynı zamanda işlevinin değiştirilmesi demektir. Artık bu anlayışı yeni bir kavrayış düzeyine çıkarmanın zamanıdır.

Konu genom olduğunda, bizler uzun zaman boyunca genoma, onu basit bir nükleotid sırası olarak gören doğrusal koşullar çerçevesinde odaklandık. Fakat bazı olağanüstü araştırmalara müteşekkiriz ki, artık genomun şekli üzerinde de düşünmeye başlamaya ihtiyacımız olduğu açıkça ortaya çıktı.

İnsan genomunu milyonlarca parçaya bölüp, tersine mühendislik uygulayarak yeniden bir araya getirerek, araştırmacılar genomun üç boyutlu yapısının yüksek çözünürlükteki resmini ürettiler.

Resim, bilimin heyecan verici bir zafer örneklerinden biridir ve kullanılan teknik sadece genomun DNA içeriğinin değil, bizzat genomun kendi şeklinin, insan gelişimini ve hastalıkları nasıl etkilediğini araştırmada bilim insanlarına yardımcı olabilecek.

Çalışmanın yardımcı yayımcısı, Massachusetts Üniversitesi Tıp Okulu Moleküler Biyologu Job Dekker;

Artık şu açık bir gerçektir ki, kromozomların uzamsal organisazyonu genomun düzenlenmesinde kritik işleve sahiptir. Bu çalışma gen düzenlenmesi (regülasyonu) hususunda daha evvel araştırılmamış yepyeni alanlar açmaktadır. Bu birçok yeni soru ortaya çıkaracaktır.

[…]

Çiftler üzerinde çalışarak, araştırmacılar hangi genlerin orijinal genomda birbirleri ile yan yana olduğunu anlatabilecekler. Gen çiftlerinin genomda bilinen dizilimleri ile çapraz eşleşme yapan bir yazılımın yardımıyla, araştırmacılar genomun dijital bir heykelini bir araya getirdiler. Ve bu ne denli harikulade bir heykeldir.

Çalışmanın yazarlarından Harvard Üniversitesi bilişimsel biyolog Erez Liberman-Aiden;

Hiçbir düğüm yok. Tamamıyla engellenmemiş bir yapı. İnanılmaz derecede yoğun bir yoyo ya benzeyen yün yumağı gibi, fakat tüm yapıyı katiyen bozmadan, bazı ipleri çekmeniz ve tekrar yerlerine koymanız mümkün.

Matematiksel ifadeyle, genomun parçaları Hilbert eğrisine benzer bir şekilde bir araya getiriliyor. Hilbert eğrisi, fraktal bir eğridir. İlginç olan özelliği ise bir alanı hiç boşluk bırakmayacak şekilde kaplayabilmesidir. Diğer bir deyişle sadece çizgileri birleştirerek elde edilen bu eğri aslında iki boyutludur ve işin ilginç yanı bu oyunu 3 boyutlu ortamda da yapabilmesidir. (Çeviride ek açıklama yapılmıştır.)

Evrimin nasıl olupta genomun depolanması sorunsalında bu çözüme ulaştığı bilinmemektedir. Bu özellik,  kromozomların üretildiği DNA ve protein karışımından oluşan kromatinin içkin bir özelliği olabilir. Fakat kökeni ne olursa olsun, bu durum matematiksel olarak zarif olmanın ötesindedir. Araştırmacılar ayrıca kromozomların iki bölgesi olduğunu da buldular, biri etkin genler diğeri ise etkin olmayan genler içindi ve bağlanmamış eğri kıvrımlar, genlerin kolaylıkla hareket etmesine müsaade etmekteydi.

Liberman-Aiden bu şekli, büyük kütüphanelerde bulunan hareketli kitaplıkların sıkıştırılmış sıralarına benzetmektedir. ‘‘  Bunlar büyük yığınlar gibidir, yan yana ve birbirlerinin üzerinde ve aralarında hiçbir boşluk olmadan duran. Ve ne zaman genom genlerden bir grup kullanmak istese, yığını açar. Fakat sadece yığını açmakla kalmaz, onu kütüphanenin yeni bir kısmına taşır.’’

Bu bilgiyi alıp var olan aykırılığı açıklayabilecek bir hipotez ortaya koymakta kullanayım. DNA’yı paketleyen proteinlere histonlar olarak bilinir ve histonlar ökaryotlarda en sıkı şekilde korunmuş proteinler içersindedir. Oysa yıllar önce, Michael Behe maya içersinde birkaç sıkı şekilde korunmuş  amino asidin, tespit edilmiş herhangi bir olumsuz etki olmadan yerlerinin değiştirilebileceğini gösteren bir çalışma yapmıştı.

Son zamanlarda, bilim insanları da,  kodlanmayan DNA’nın da oldukça sıkı şekilde korunmuş bir yapı olduğunu keşfetmekteler, fakat bunu genomdan çıkardığınızda, hiçbir şey yanlış gitmemektedir.

Bu aykırılıklar son zamanlarda laboratuar ortamındaki hayatta kalmanın vahşi yaşamda da aynı şekilde bir hayatta kalış anlamına gelemeyeceği üzerinde tartışılarak açıklanmaktadır. Bu, mutasyona uğramış bir laboratuar faresi ya da mayanın,  kontrollü bir ortamda ve uygun laboratuarda hayatta kalabilecek iken, dışarıda vahşi doğada bazı koşulların bu mutasyona uğramış canlıları açık bir dezavantaja sürükleyebileceğidir.

Bu açıklama döngüsü doğruyken bile,  açıklama bizlere bu durumun nasıl gerçekleştiğini anlatmaz. Bizlere olası bir mekanizmada sağlamaz. Fakat artık bir tanesine sahibiz. Bunu görmek için, laboratuarda izole edilmiş tanıdık bir mutandı ele alalım- ısıya hassas mutant. Böyle bir mutant elde edebilmek için, bilim insanları protein dizilerini rasgele mutasyona uğratıp ve daha sonra yükseltilmiş sıcaklıkta bu mutantları seçmektedirler. Bilindiği kadarıyla, birçok protein eğer düşük sıcaklıklarda kalınırsa herhangi bir olumsuz etki olmadan mutasyon elde edebilmektedir, fakat yüksek sıcaklığa geçilirse bunlar işlevsiz olmaktadır. Düşünce şudur ki,  protein yapısı düşük sıcaklıklarda zayıflasa da hala tek parça kalabilmektedir. Sadece zaruri kimyasal bağları sağlayan ağ yapısı yüksek sıcaklıklara geçildiğinde kırılmaktadır.

İşte şimdi de hipotezim. Birçok çevresel baskının belirli bir genomun şekli üzerinde potansiyel bir etkisi olduğunu önerebiliriz. Böylelikle, oldukça sıkı şekilde korunmuş histonlar ve kodlanmayan DNA dizimiyle ısıya duyarlı mutantlar arasında da bir paralellik öngörebiliriz.-Bunlar genomun yapısal bütünlüğünü zayıflatır ve çevresel baskılar genom yapısını ve onun düzenleyici ağ yapısını bozar. Zayıflayan sistem çöker.

Bu hipotezin doğruluğu ne olursa olsun, oldukça açık şekilde görülmektedir ki, bir genomun düzenleniş şekli kodlanmamış DNA bölgesini ve onun evrim boyunca yeniden oluşumunu değerlendirirken mutlaka göz önünde bulundurmamız gereken bir şeydir.

Orjinal Makale Metni için ;

The Shape of the Genome

Evrim Nedir?

Kısaca evrimi, varlıkların ve olayların süreç içinde gelişimi ve değişimi olarak tanımlıyabiliriz. Zaman içinde şartların etkisiyle  gelişimin neticesinde niteliksel ve niceliksel olarak değişimler ortaya çıkar. Bir maddenin, bir varlığın, bir olayın ilk durumu ile son durumu arasındaki gelişim ve değişimlerini ortaya koyan evreye evrim denir.

Bu değişim kesintili ve kesintisiz olabilir. Biyolojik evrimde ani sıçramalar şeklindeki değişimler kesintilidir.

Evrimi, Dünyanın evrimi, canlıların evrimi, tarihin evrimi, maddenin evrimi, insanın evrimi, teknolojinin evrimi, dinlerin evrimi vs. olarak sınıflandırabiliriz.

Evrim Teorisi ve Din

Biyolojik evrim ise insanı da içeren canlıların evrimini ele alır. Tüm canlıların başlangıçta tek bir canlıdan türeyerek oluştuğu kuramı “Evrim Teorisi ” olarak adlandırılır. Yani, daha kompleks bir varlığın daha basit bir varlıktan meydana geldiği teorisidir. Bu teoriye karşı dinsel olarak “Yaratılış Teorisi “ öne sürülür ki bunlara göre her canlı birbirinden ayrı bağımsız olarak yaratılmıştır. Geçmişte ne ise bugünde aynı özelliklere sahiptir.

Örneğin dinlerde ve kutsal kitaplarda yaratılışın 6 günde tamamlandığı ifade edilir. Bunun karşısında bilim, evrenin ve dünyanın gelişimini milyarlarca yıllık süreçle ortaya koyar.

Bilim ile din arasında her dönem bir çatışma, bir zıtlaşma yaşanır. Din içindeki bağnaz düşünce daima gelişime, yeniliklere, buluşlara karşı çıkmıştır. Din, bir yanıyla ideolojiktir. “Tanrının kanunları ” diyerek kutsal kitaplarda yazılı hükümleri uygulamak ve iktidar olmak ister. İdeolojik oluşunun yanı sıra totaliterdir. Çünkü Tanrının kanunlarının değişmez olduğunu öne sürer. Başka fikir ve düşüncelere, özgür araştırmalara, bilime hoşgörüyle yaklaşmaz, izin vermez.

Evrim Düşüncesinin Doğuşu

Evrim Teorisi denildiğinde Darwin akla gelir ve yaratılışçılar tarafından hep o eleştirilir. Halbuki Evrim düşüncesinin tarihi Darwinden çok eskilere dayanır.

Darwin sadece kendi dönemine kadar olan evrim düşüncesini ve biyolojik alandaki kuramsal gelişmeleri değerlendirerek yeni ve değerli katkılarda bulunmuştu.

Geriye gittiğimizde ne Evrim Teorisinin Darwin’le, ne de yaratılış düşüncesinin kutsal kitaplarla başlamadığını görebiliriz. İnsanın topraktan ya da çamurdan yapıldığına dair eski mitolojilerde Sümer’de, Mısır’da, Roma’da benzer inançlara rastlamaktayız. Buna karşın Hint felsefesinde ve İyonya filozoflarında evrim düşüncelerini görürüz.

M.Ö. 6. yüzyılda Thales, tüm canlıların sudan oluştuğunu yazar. Aynı dönemde Heraklitus canlılar arasındaki sürekli çatışmaya dikkat çekerek ilk doğal seleksiyon kuramından söz etmiş olur..

Aristoteles ise, evrim düşüncesini açıklıkla ortaya koyar. İlk canlılardan insana evrim basamaklarını, canlıların en ilkel düzeyde kendiliğinden oluştuğunu ve doğanın ihtiyaca göre organ oluşumunu sağladığını ve canlılarla evrim sınıflandırması  arasındaki ilişkiyi açıklar.

Biyolojik anlamda evrim düşüncesi  hızla gelişen fen bilimlerinin etkisiyle 18. yüzyılda büyük gelişme gösterir. 1750’lerde Fosil ve diğer kalıntılara dayanarak canlı ve cansız dünyada hemen her şeyin evrim sürecinde oluştuğu görüşünü dile getiren Fransız doğa bilimcisi Buffon’a kilise’den sert tepki ve baskı gelir. Bunun üzerine Buffon geri adım atar.

Ünlü İsveç botanikçisi Linnaeus’da kilisenin baskısı nedeniyle evrimin sadece aynı tür içindeki gelişme olduğunu ortaya koyabiliyordu. Kilisenin baskısının azalmaya başladığı 19. dönemde Darwin’in dedesi Erasmus Darwin’in katkılarından sonra Fransız doğa bilimcisi Lamarc o döneme kadar olan en geniş ve tutarlı evrim kuramını açıklıyordu.

Bilindiği gibi Lamarc’tan sonra ise Evrim Teorisi bayrağı Darwin’e geçmişti.

Evrim Düşünceli İslam Düşünürleri

Evrim Teorisi yazının başında da açıklandığı gibi ilk canlının nasıl oluştuğu konusunu içermez. Tüm canlıların ilk canlıdan oluşa geldiğini savunur. Dolayısıyla Tanrı inancıyla Evrim Teorisi tamamen birbirine zıt değildir. Evrim Teorisine ters olan kutsal kitaplardaki yaratılış anlayışıdır. Dolayısıyla Tanrı inancında olanlar da Evrim Teorisini savunabilir.

Şimdi de İslam düşünce tarihinde unutulmuş ya da unutturulmaya çalışılmış büyük düşünür ve  alimlerin , insanın kökenine ilişkin fikirlerini görelim. Yaratıcı tekamül ya da Evrimci Yaratılış diyebileceğimiz bir görüşü savunan bu müslüman düşünürler bugün evrim teorisine inananlara da ışık tutmaktadırlar.

Cabir bin Hayyan (öl.815)

“Canlıların kendiliğinden  oluşumu ve suni yolla canlı üretme” fikrini savunmaktaydı. Cabir’e göre Allah ilk önce dört unsuru yani hava, su, ateş ve toprağı yarattı, sonra da onlardan maden, bitki, hayvan ve insan varlıklarının oluşumunu ve üremesini “irade” etti. Temelde ilahi yaratma fikrini kabul eden Cabir, bazı bitki ve hayvan türlerinin, hatta ilk insanın, kendiliğinden vucut bulduğunu kabul etmekten öte, minerallerin, bitkilerin, hayvanların ve insanların suni olarak laboratuarda üretilebileceğini bile iddia etmektedir. Cabir, kendiliğinden oluşu tevlid ve tevellud, suni oluşumu tevalud ve tekvin, ilahi yaratma fikrini de kevn ve halk terimleriyle açıklamaktaydı.

Nazzam (öl.845)

Bir şair, düşünür, edebiyatçı, kelamcı ve filozoftu. Birçok eser yazdığının bilinmesine rağmen günümüze hiçbir eseri ulaşmayan Nazzam, kendi döneminde Dehriye, Zerdüştlük, Cebriye, Murcie vb. akımlarla mücadele etmesiyle ve Aristo’yu eleştirmesiyle tanınıyordu. Nazzam bir nevi kozmolojik evrim diyebileceğimiz bir teori savunmaktaydı. Nazzam’ın, Kur’an’daki bazı ayetlere dayanarak kumun, buruz ve tecdid kavramlarıyla izah ettiği kozmolojik yaratıcı tekamül görüşü şöyle özetlenebilir;

“Yaratılış, Allah’ın doğrudan doğruya bütün canlı ve cansız varlık türlerini, kendi içinden çıkaracak şekilde bir anda var etmesidir. Bütün varlıklar bu ilk varlık çekirdeğinde potansiyel kuvvet halinde gizliydi. (kumun). İlk çekirdekte potansiyel kuvvet olarak gizlenen varlığın kozmik özü zamanla açığa çıkmakta, bariz olmaktadır (buruz). Bu açığa çıkış veya bariz oluş, evrenin, birbiri ardı sıra, madde (fizik), yeryüzü (jeoloji), gökyüzü (astronomi), hayat (biyoloji), şuur (psikoloji) hareketleri halinde varlık sahnesine çıkmasıdır. Ortaya çıkan canlı ve cansız türler varlık sahnesine çıkarken aralarında irtibatlar bulunmasına rağmen bağımsız olarak varolmaktadırlar. Her bir tür kumun halindeki bağımsızlığını buruz halinde de korumaktadır. Türler birbirine dönüşmemektedir. Türler ilk kozmik özden zamanla ayrı ayrı çıkmaktadır. İnsan vucudu ilk embriyodan sürekli hücre bölünmeleri halinde birbirinin içinden çakarak oluştuğu gibi, evren  de, kumun halindeki ilk özden sürekli yeni canlı ve cansız türleri çıkartarak oluşmaktadır. Her bir ana tür bir başka ana türe dönüşmemekte, aynı kökden yeni ana türler birbiri ardınca çıkmaktadır. Ortaya çıkan ana türler kaybolmaksızın, özünü ve türlüğünü de kaybetmeksizin, başka bir türe de dönüşmeksizin sürekli yenilenmektedir (tecdid). Bu yenilenmeler atmosfer/çevre şartlarının etkisiyle olmakta, bu sebeple farklı insan ırkları ortaya çıkmaktadır. Allah, varoluş süreçlerini, yaratıcı tekamül halinde böyle irade etmiştir…”

Cahiz (öl.869):

İyi bir kelamcı ve edebiyatçı olmanın yanı sıra ünlü bir zoolog (hayvanbilimci) ve antropologtu (insanbilimci). Cahiz, hocası Nazzam’ın kumun ve buruz teorisi olarak bilinen fikirlerini benimser görünmektedir. O, Nazzam gibi, ilk yaratılışın, Allah’ın hür iradesiyle yarattığı bir çekirdek varlıkla başladığını kabul etmektedir. Fakat çekirdek varlıktan nasıl türediklerinin izahı konusunda hocasından ayrılıyor. Cahiz tüm evrenin bütün olarak nasıl oluştuğunu izahtan ziyade, canlıların oluşumu ve aktüel evrimleri üzerinde durmaktaydı. Cahiz, Kitabu’l-Hayavan adlı kitabında biyolojik evrimi açıkca savunmuştur. Ona göre evrenin yaratılışını başlatan Allah, aynı zamanda onu evrimleşme yoluyla teşekkül edici, hem de türleri devamlı evrimleştirici kılmıştır. Bu bakımdan evrimin gerçek sebebi Allah’tır. O, yaratılışı yaratıcı tekamül süreci olarak irade etmiştir. Türler kendi içlerinde taşıdıkları potansiyel kuvvet sebebiyle evrimleşmektedirler. Bu potansiyel kuvvet onlara Allah tarafından konulmuştur. Türlerin içindeki potansiyel kuvvet,  fiziksel çevre, iklim şartları, hayat mücadelesi ve doğal seçilimin etkisiyle ortaya çıkmakta, yaratıcı tekamül birbiri ardı sıra türleri ortaya çıkarmaktadır…

Biruni (öl.1061)

Biruni ile birlikte İslam düşüncesindeki yaratıcı tekamül veya evrimci yaratılış teorisinin zirveye çıktığını görüyoruz. Biruni jeo-kimyasal evrim diyebileceğimiz bir görüşü savunmaktaydı. Biruni’ye göre evrenin tekevvünü Allah’ın öyle irade etmesi sonucunda jeo-kimyasal bir evrimin sonucudur. Allah’ın ezeli planına göre evren, genel jeo-kimyasal evrimler geçirmektedir. Bu esnada, uygun şartlar oluştuğunda madenler ve canlı türler birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmaktadır. Her bir jeo-kimyasal zaman kendi türlerini ortaya çıkarmaktadır. Biruni’yi göre jeo-kimyasal evrim evrende meydana gelen yeryüzü (jeoloji), gökyüzü (astronomi), fizik (madde), mineraller (kimya), hayat (biyoloji) hareketlerinin (ekoloji)  tümüdür Evrenin yaratılışından bu yana meydana gelen tüm bu ekolojik değişim zamanları her defasında kendi canlı türlerini doğurmuştur.  Türler birbirine dönüşmemiş, ekolojik denge değişikliklerine paralel bir şekilde birbiri ardınca bağımsız olarak tabiatın bağrından çıkmıştır. Bu, Hind-Budist felsefede olduğu gibi (karma) devri daim şeklinde değil, birbirini takip eden bir süreklilik içinde olmuştur, olmaya da davam etmektedir…

İbni Miskeveyh (öl.1030):

O da psikolojik evrim diyebileceğimiz bir görüşü savunmaktaydı. Ona göre varlığın hiyerarşik mertebelenişi, ana hatlarıyla en aşağıdan başlamak üzere inorganik cisimler, bitkiler, hayvanlar, insanlar ve melekler şeklindedir. Dolayısıyla basitten karmaşığa, inorganik olandan organizmaya, fiziki olandan metafizik olana doğru yükselen hiyerarşik bir yapı söz konusudur. Her mertebe ayrıca kendi içinde çok sayıda katmanlara ayrılmaktadır. Mesela hayvanlar mertebesi, kendi içinde en basit türlerden yükselen katmanlar halinde bir hiyararşi oluştururlar. Hayvanların en yüksek katmanı maymunlardır. Maymunlar mertebesinin bittiği yerden itibaren insan katmanı başlar. İnsan katmanının bittiği yerden itibaren de meleklerin katmanı başlar. Ancak insan diğer mertebelerden farklı olarak kendi içinde bir bütünlük arzeden bir küçük alemdir. Bedeni ve ruhi yapısı tıpkı kainatta varolan gibi bir yapı arzeder; bu küçük alemdeki beşeri güçler kozmik mertebeler gibi bitişme ve ilerleme ilişkisi içindedirler. Türler arasındaki sınırları belirleyen ana etken, türlerin birbiri içinden çıkması anlamında değil, ilahi hikmete uygun olarak varlık hiyerarşisinde öyle sıralanmış olmasından kaynaklanan bir evrim sürecidir.

İbni Tufeyl (öl.1185) ve İbni Nefis’in (öl.1288):

Aynı adlı romanları Hay bin Yakzan ise insanın menşei hakkında tabiatçı bir teoriyi savumaktaydı. Her iki  romandaki tabiatçı tekamül/evrim düşüncesi İslam düşünce tarihinde fazla rağbet görmemiş, genel olarak İslam dünyasında Yeni-Eflatuncu/Hristiyan etkisiyle cennetten kovulma ve yeryüzüne düşme görüşüne inanılmıştır.

Her iki romanda da tabiatın çoçuğu olarak, annesiz-babasız, toprak ve çamurdan kimyevi tepkimelerle canlı haline gelen Hay bin Yakzan aslında Adem’in yaratılışını anlatmaktadır. Roman diliyle ortaya konan bu görüşlere göre ilk yaratılış şöyle olmuştur;

“Hay b. Yekzan (Adem) Hind Okyanusu’nda ıssız bir adada, annesiz-babasız, toprağın çamur halinde mayalanması neticesinde canlı haline geldi. Bu oluşum kısa sürede değil aradan epey zamanların geçmesiyle gerçekleşti. Yavrusunu kaybetmiş olan bir ceylan Hay’ı büyütüp hayvanlarla rekabet edecek hale gelinceye kadar emzirdi. Hay, her ne kadar hayvanlarla birada yaşasa da kısa sürede derisinin çıplak olduğunu ve hayvanlara mahsus tabii savunma vasıtalarından mahrum bulunduğunu farketti. Yedi yaşına geldiğinde kendisini korumak için vucudunu yapraklarla ve hayvan derileriyle örtmeye başladı. Sonunda onu emziren ceylan ödü. Bu olay Hay’ı çok üzdü ve ölümün sırrı üzerine düşünmeye başladı. Ceylanın cansız bedeni üzerine uzun süre düşündü ve sonunda ölümün sebebinin bedeni terkeden bir güç (ruh) olduğuna karar verdi. Çünkü ceylan’ın bedeni olduğu gibi durmakta fakat canlılığı sağlayan güçten yoksun olduğu için hareket edememekteydi. Böylece Hay hayatı keşfetti…”

İbni Haldun (öl.1406):

İbni Haldun, bir anlık (tafra, mutasyon) için de olsa insanların fiilen melek haline gelebileceklerini göstermek, dolayısıyla nübüvvet ve vahiy meselesini izah etmek için evrim (tekamül, insilah) konusunu girer. İbni Haldun, Mukaddime’de Farabi ve İbni Sina’nın nübüvvet teorisini, Cahiz, İbni Miskeveyh ve İhvan-ı Safa’nın evrim/tekamül düşünceleriyle bağdaştırmıştır. Burada İbni Haldun’un asıl amacı canlılardaki evrimi izah etmekten ziyade peygamberin gaybtan aldığı bilgi türüne açıklık getirerek temellendirmektir. Yani konu asıl itibariyle epistemolojidir ancak antropolojik bir temele oturtulmaya çalışılmıştır. İbni Haldun açıkça “Hurma ve üzüm ağacı sedef ve salyangoza, maymun insana, insan meleğe insilah edebilir”  demektedir. Buradaki “insilah” kelimesi daha iyiye geçme, tekamül, dönüşüm, reform, değişim vb. anlamlara gelmektedir. Öte yandan İbni Haldun “Peygamberler bu haletten ayrılıp beşeriyetlerine döndüğü zaman ilimlerindeki vuzuh ve sarahat onlardan ayrılmaz”  derken bu dönüşümü bir anlık sıçrama (tafra) olarak anlamaktadır. Bu açıdan İbni Haldun’un canlı türlerinin birbirine dönüşerek çoğaldığını mı yoksa aralarındaki yakınlığı anlatmak için mi böyle bir açıklama yaptığı tam anlaşılmıyor. Türler arasındaki yakınlığı ve varlığın kategorik dizilişini anlatmak için değil de, bunun bir çoğalma yasası olduğunu anlatmak istediğini varsayarsak bu takdirde şu anki insanların atasının bir zamanlar maymun, meleklerin de bir zamanlar peygamber olduklarını kabul etmemiz gerekecektir. Yine İbni Haldun da kapalı olan bir diğer hususda meleklerden sonra insılahın nereye varacağıdır. İbni Haldun burada susmaktadır ancak biz mantığı sonucuna götürecek olursak, meleklerden sonraki aşama Allah’la bütünleşme, yani vahdet-i vucud veya fenafillahtır. Oysa İbni Haldun’un vahdet-i vucuda kesin olarak karşı olduğu biliniyor.

İbn-i Sina (980-1037):

Aristotelesçi felsefe anlayışını İslam düşüncesine göre yorumlayarak, yaymaya çalışmış, görgücü-usçu bir yöntemin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Canlı sorununa, gözleme dayalı bir ruhbilim anlayışıyla çözüm arayan Ibn Sina’ya göre dirilik bir bileşimdir. Doğal organların, göksel güçler yardımıyla birleşmesinden canlılar ortaya çıkar. Bu olay da, belli aşamalara uygun olarak gerçekleşir. Ilk ortaya çıkan canlı bitkidir. Bitkide tohumla üreme, beslenme ve büyüme güçleri vardır. Ikinci aşamada ortaya çıkan hayvanda ise, kendi kendine devinme ve algı güçleri bulunur. Devinme gücünden isteme ve öfke doğar. Algı gücü de, iç ve dış algı olmak üzere ikiye ayrılır. İnsan özü doğal evrim sürecinde en üst düzeyde gerçekleşmis bir oluşumdur, bu nedenle, öteki varlıklardan ayrılır. İnsanda dış algı duyumlarla, iç algı da , beynin ön boşluğunda bulunan ortak duyu ile saglanır. Duyularla alınan izlenimler bu ortak duyu ile beyne gider. Beynin, ön boşluğunda sonunda, tasarlama yetisi bulunur. Bu yeti duyu izlenimlerini sağlamaya yarar. İnsan için en önemli olan düşünen öz yapıcı ve bilici güçlerle donatılmıştır. Yapıcı güç (us) gerekli ve özel eylemler için gövdeyi uyarır. Bilici güç ise, yapıcı gücü yönlendirir. Özdekten ayrılan tümel biçimlerin izlerini alır. Bu biçimler soyutsa onları kavrar, değilse soyutlayarak kavrar. İnsanda iyiyi kötüden, yararlıyı yararsızdan ayıran yapıcı güçtür, bu nedenle bir istenç niteliğindedir. Us konusunda Ibn Sina ayrı bir düşünce ortaya atmıştır. Ona göre us beş türlüdür. Özdeksel us, bütün insanlarda ortak olup, kavramayı, bilmeyi sağlayan bir yetenektir. Bir yeti olarak işlek us, yalın, açık ve seçik olanı bilir, eyleme yöneliktir, durağan bir güç niteliğinde değildir. Eylemsel us, kazanılmış verileri kavrar ve ikinci aşamada bulunan ustan daha üstündür. Kazanılmiş us, kendisine verilen ve düşünebilen nesneleri bilir. Aşama bakımından usun olgunluk basamağında bulunur. Bu aşamada usun kavrayabileceği konular kendi özünde de vardır. Kutsal us, usun en yüksek aşamasıdır. Bütün varlık türlerinin özünü, kaynağını, onları oluşturan gücü, başka bir aracıya gereksinme duymadan, bir bütünlük içinde kavrar. İnsan, ayrıntıları duyularla algılar, tümelleri usla kavrar. Tümelleri kavrayan yetkin us, nesneleri anlama yeteneği olan etkin usa olanak sağlar. İnsan usunun algıladiği ayrıntılar, kendi varlıkları dolayısıyla değil, nedenleri yüzünden vardır. Us, bu kavranabilir nesneleri kazanabilmek için ilkin duyu verilerinden yararlanır. Sonra duyu verilerini usun genel kurallarına göre işlemden geçirir, yargıları ortaya koymada onları aşar.

Mevlana Celaleddin-i Rumi, Muhyiddin-i Arabi, Muhammed İkbal vb. vahdet-i vücud felsefesine sahip Tasavvuf alimlerinin tekamül (evrim) düşünce ve inancına sahip olduğu zaten biliniyor. O nedenle bu alim ve düşünürlere burada yer vermeyeceğiz.

Sadece Muhyiddin-i Arabi’den ilginç bir Mekke anısı sunalım:

Arabi, Mekke’de kaldığı iki yıl boyunca sık sık Kabe’yi tavaf edermiş. Bir seferinde Kabe’yi tavaf ederken, herkesin gölgesi olduğu halde, çok uzun boylu bir adamın gölgesinin olmadığını farketmiş. Uzun boylu adam tavaf ederken kendisine;

- Bizler de sizler gibi bu beyti tavaf ediyoruz.

Arabi, merakla adama sormuş;
- Kimsiniz, kimlerdensiniz?
- Ben sizin çok eski atalarınızdanım.
- Hangi asırda yaşadınız?
- Kırkbin sene evvel vefat etmiştim.
- İnsanın atası olan Adem’in altıbin sene evvel halkolunduğunu söylerler. Siz nasıl kırk bin sene önce vefat etmiş oluyorsunuz?
- Sen hangi Adem’den bahsediyorsun? Size yakın olandan mı? Yoksa diğerlerinden mi? Bil ki; insanın ilk atası olan Adem’den evvel yüzbin Adem gelip geçmiştir.” dedi.

Bu yanıt üzerine Arabi, ” O zaman hatırladım ki hadiste ‘ Allah yüzbin Adem yaratmıştır.’ diye yazardı.” der.

Bu hadisin doğruluğu şüpheli olmakla beraber, Kur’an’daki yaratılış anlatımına ters olduğu açıktır. Ayrıca bu hikayenin gerçek olmadığının düşünülmesi son derece normaldir. Önemli olan bu hikaye ile Muhyiddin-i Arabi’nin 6000 yıllık Adem masalına inanmadığını anlatmaya ve Adem’den öncede insanın bir geçmiş evrimi olduğunu ifade etmeye çalışmasıdır.

Sonuç olarak zamanımızın İlahiyatçıları hariç geçmişten bugüne otuzdan fazla İslam alim ve filozofunun evrim görüşünde olduğunu yani evrimci yaratılışa inandıklarını söyleyebiliriz.

HY öncülüğündeki bağnazlar ordusu ise Evrimi bir tarafa, Allah’ı bir tarafa alarak “Ya Evrim Ya Allah” diyorlar. Büyük ölçüde ispatı tamamlanmış olan teori 5-10 yıl sonra tüm dünyanın kabul edeceği şekilde tamamen ispatlandığında bunlar inandıkları Allah’tan vaz mı geçecekler?

Yazımızı Mevlana’nın Ölümüne doğru söylediği şu evrim sözü ile noktalayalım:

“Maden idim, bitki oldum; bitki idim, hayvan oldum; hayvan idim, insan oldum; insanım ölüyorum, ölmekle tekamül ediyorum niye üzüleyim”

Serdar Kaangil

SUDA BİR HÜCRE

Canlılığın gerçekleşebilmesi için hücre (cellule) yaşamına elverişli bir ortam oluşmalıydı. İşte, canlılığın ilk adımı olan hücre, okyanusların bu tuzlu sularında gerçekleşmiş olmalı. Bilgin Oparin, hidrokarbonların, tuzlu suyun etkisiyle inorganik karbon bileşimlerinden meydana geldiğini tanıtlamış bulunuyor. Okyanuslarda erimiş olarak bulunan hidrokarbonların birbirleriyle birleşerek gittikçe daha gelişmiş bileşikler meydana getirmiş olmaları düşünülebilir. Kimya laboratuarlarında yapılabilen bu bileşiklerin, geniş okyanus laboratuarlarında da yapılabileceği yadsınamaz. Bu bileşiklerin içinde, canlılığın temel özdeği olan proteinler de vardır. Proteinler, amino asitler denilen çok küçük parçacıklardan meydana gelmişlerdir. İçlerinde karbon, hidrojen, oksijen, azot ve kimi durumlarda da fosfor ve kükürtlü elementler bulunur. Canlılığın en gerekli özdeği olan enzimler de proteinlerden başka bir şey değildirler. Canlı hücrenin plazmasının büyük bölümü proteindir. Bütün canlı organizmaların bileşimini meydana getiren bu canlı özdeğe protoplazma denir. En küçüğünden en büyüğüne kadar bütün canlılar, içlerinde protoplazma bulunan hücrelerden dokunmuştur.

YAŞAMAK

Yaşamak, devimlilik (hareketlilik) demek. Taşıyla toprağıyla, göğüyle yıldızıyla tüm evren yaşamakta. Ama biz insanlar bu deyimi, gözlerimizle görebildiğimiz kımıltılar ölçüsünde kullanmışız. Bitkilerle hayvanları canlı, bunların dışındaki tüm nesneleri cansız saymışız. Öyle olsun. Biz de, gerçekte henüz bir başlangıç olduğu halde bizlere pek uzun gelen insanlık serüvenimizde bu yanlış anlamı sürdüreceğiz. Bu anlamda yaşam, protein özdeğinin varlık biçimidir ve bütün gizleri çözümlenmiştir: Yaşam, bir özdeğin (maddenin) başka bir özdekten bir şeyler alması ve başka özdeklere bir şeyler vermesiyle gerçekleşiyor. Canlanma, böylesine bir alışverişle başlamaktadır. Bu alışverişi sağlayan da doğanın yansıma (in’ikas, reflexion) özelliğidir. Doğada her nesne başka nesneleri yansıtır ve başka nesnelerde yansır. Cansız doğada bu yansıma, örneğin suyun güneşi yansıtması ve güneşin suda yansıması gibi, pasif bir olgudur. Bu pasif yansıma, uzun bir gelişme süreci sonunda, protein özdeğinde aktif bir yansımaya ulaşmıştır. Protein özdeği, artık çevresinin etkilerine aktif tepkiler göstermeye başlıyor ve bunu yaparken de yeniden kazanmak zorunda bulunduğu bir enerji harcıyor. Demek ki bu enerjiyi çevresinden geri alma yeteneğini oluşturmaktan başka çıkar bir yolu yok. Protein özdeğinin çevresiyle bu sürekli özdek alışverişi mayalanma (fermentation) özelliğini oluşturmuştur. Mayalanma da, zorunlu olarak, metabolizma (değiştirme ve dönüştürme) olayını gerçekleştiriyor. Metabolizma çelişkili bir süreçtir, hem özümler hem ayrıştırır. Bir yandan besinsel özdekler canlı dokulara dönüştürülürken, öbür yandan canlı dokular cansız özdeklere dönüştürülür. Soğuyan gaz bulutundaki o güzelim yaşam, böylelikle başlar: Cansız doğadaki yansıma, bu canlı organizmanın oluşumuyla yaşambilimsel (biyolojik) bir yansımaya, uyarılganlığa (tenbih yeteneğine) dönüşmüştür. Canlı organizmanın gelişmesi, zamanla, daha yüksek bir yansıtma biçimi olan duyum (ihsas)’ları oluşturacaktır. Giderek, çok daha yetkin bir yansıtma aracı olan sinir sistemleri meydana gelecektir. Canlı organizmanın en gelişmiş biçimi olan insandaysa düşünme ve bilgi edinme süreci, çok özelleşmiş bulunan bu sinirler aracılığıyla başlar. İnsanın dışında bulunan tüm nesnel gerçeklik bu sinirler aracılığıyla yansır ve bilgileşir. Ne var ki, kısaca özetlediğimiz bu pek açık ve yalın sonuca varmak için, yüzlerce bilginin bilimsel çabaları ve bulguları gerekmiştir.

Antropoloji bilgini Sir Arthur Keith şöyle diyor: Darwinisme’i maymundan hemen insana geçivermiş bir evrim zinciri olarak anlamak yanlıştır. Büyük insan familyasının çeşitli gruplara ve bu grupların da çeşitli türlere ayrıldığı bir eski dünya düşünün. Bugün maymunlar nasıl büyüklü küçüklü çeşitli gruplar halinde görünüyorlarsa, o eski dünyanın insanları da öyle görünmekteydiler. İşte bu çeşitli türler girdabı içinde bir tür, yaşama kavgasından artakalarak bugünkü insan türünü meydana getirmiştir (A. Keith, İnsanlığın Eskiliğine Dair).

Darwin kuramı, evrene altı bin yıllık bir yaş biçen, gökle yer arasındaki bütün varlıkların altı gün içinde yaratıldığını bildiren Kutsal Kitapları kökünden çürütmektedir. Ondokuzuncu yüzyılın bütün dincileri, bu yüzden, Darwin’e geniş çapta tepki göstermişlerdir. Oxford Piskoposu Wilberforce, Darwin’i savunan Th. Huxley’e, kendisinin baba yönünden mi, yoksa ana yönünden mi maymundan geldiğini sormaktadır. Huxley, bu kabalığa şu karşılığı veriyor: Bilimsel gerçekleri baltalamak için diller döken bir adamın soyundan gelmektense, alçakgönüllü ve haddini bilen bir maymunun soyundan gelmeyi tercih ederim (A. Adıvar, Tarih Boyunca İlim ve Din, c. II, s. 109). Yurdumuzda da bu kuramı tanıtmaya çalışan Ahmet Mithat Efendi’nin yazılarına karşı o günün hükümeti şu buyruğu vermiştir: Ahmet Mithat Efendinin maymunlarına dair matbuata zinhar nesne yazdırılmaması…

Antropoloji alanındaki son bulgular günümüzden 400 milyon yıl önceki Silür döneminde deniz hayvanlarının yaşadığını, 300 milyon yıl önceki Karbon döneminde kara bitkilerinin belirdiğini, 150 milyon yıl önceki Jura döneminde dinozorlarla sürüngenlerin göründüğünü, 60 milyon yıl önceki Eosen döneminde de maymun ve ilerde insanlaşması muhtemel primatların çoğaldığını meydana koymuştur. Bu çağlardan kalma fosil kalıntıları, günümüzden 35 milyon yıl önceki Oligosen döneminde yaşamış olan Aegyptopitehecus Zeuxis’in insanlaşmayı hazırlayan maymun türlerinden Drvopithecus’ün atası olabileceği kanısını uyandırmıştır. Dryopithecus Africanus adı verilen bu maymun türüyse, günümüzden 25 milyon yıl önceki Miosen döneminde yaşamıştı. Bu çağda bulunan Ramapitehecus punjabicus ve Kenyapithecus Africanus’ün insan türünü meydana getirecek olan ilk insanımsılar (Latince: Hominidae) oldukları sanılmaktadır. 12 milyon yıl önceki Pliosen döneminden hiçbir fosil bulunamamışsa da 3 milyon yıl önceki Pleistosen döneminden ilk insanlaşan maymun grubu olduğu sanılan Australopithecus fosilleri bulunmuştur. Çünkü, bunlara gelinceye dek bütün maymun grupları çoğunlukla ağaçlarda yaşarken bu grubun yerde yaşadığı saptanmıştır. Bu maymun-insan fosillerinin ilki 1924 yılında Rodezya’da bulunmuştu. Daha sonra bu türden düzinelerle fosil meydana çıkarılmıştır. Bu fosillerle birlikte bunlarca yapıldığı sanılan yontulmuş çakıl taşları da bulunmuştur. Pleistosen döneminin üçüncü buz çağından önce insan tüzünün geniş ölçüde yayıldığı sanılmaktadır. Neandertal adamı bu ilk insanlardan biridir ve Homo sapiens Neanderthalensis adıyla anılmaktadır. Bu dönemin dördüncü buz çağı Neandertal adamını hemen tümüyle yok etmiştir. Ama, bu çağ sona ermeden Homo sapiens sapiens adı verilen gerçek insanlar dünya üstünde görünmüşlerdir. Sürüp gitmekte olan soyumuzun ataları bunlardır. Bu insanlar çeşitli ırklar halinde var olmuşlardır. Bu ırkların ilki de Cro-Magnon ırkıdır.

Zaman içindeki bu tarihsel serüveninden de anlaşılacağı gibi, insan, doğanın ürünüdür ve yaşambilimsel evrimin sonucudur. Yaşambilimsel evrimden insansal tarihe geçiş emek’le başlamıştır. İnsansal emeği hayvansal çaba’dan ayıran, bu emeğin bilinç’li oluşudur. Emek ve bilinç, birbirlerinin koşulu olarak, insana özgü bir diyalektik ikileşme’dir. Yüksek hayvan türlerinde beliren zeka ve onunla sınırlı olarak gelişmiş bulunan çaba, evrim sonucunda insansal bilinç ve bilinçli emeğe dönüşmüştür. Bu gelişme, pek uzun bir evrimin ürünüdür. Hayvansal zeka ve çaba, sadece doğadan yararlanmak’la kalmış, doğayı yararına uygun olarak değiştirip, ona egemen olmak’la insanlaşmıştır. İnsan, kendisini meydana getiren doğasal koşulları aşmakla varlaşmıştır ve bundan ötürüdür ki, artık o, doğasal koşullara indirgenemez. Bilinç ve eyleminin birbirlerini karşılıklı olarak etkilemesiyle gerçekleşen uzun bir evrim sonunda alet yapmış ve hayvandan farklı olarak kendi kendini üretmiştir. Hayvan, tek başına bir varlık olduğu halde, insan ancak toplumsal bir varlık’tır: İnsan, toplumsal ilişkilerinin toplamıdır.

Ama gene de karşılanması gereken bir soru var: İnsan nedir? Madenler, bitkiler ve hayvanlar arasında böylesine başkalaşmak (insanlaşmak) neden?

Terzi Hermes – İdris Peygamber

Günümüzden beş bin yıl önce Mısır’da bir terzi yaşadı. Bu terzi, yüz bin yıllık bilinç diyalektiğinin oldurduğu bir düşünceydi. Beş bin yıldan beri, gök ve yer ölçüleri içinde parlayan bütün ışıklarda, bu terzinin kıvılcımı vardır.Terzi, Mısır papirüslerinde Hermes Tut adını taşıyor. Yunanlılar ona Ermis ya da üç kez bilgin anlamınaTrismegiste diyorlar. Yahudilere göre adı Honok’tur. Araplar, Hermes-ül-Heramise adıyla anmaktadırlar. Kur’an’a göre o, Adem ve oğlu Şit’ten sonra gelen, üçüncü peygamber İdris’tir.Yunan kaynakları onun kırk iki yapıtı bulunduğunu yazmaktadırlar. Hermes’in bu değerli papirüslerikaybolmuştur. Bugün, onun düşüncelerini, öğrencilerinden gelen Mısır ve Yunan kaynaklarından öğreniyoruz.Tevrat, onu şöyle anlatmaktadır: Ve Yared yüz altmış iki yaşında Hanok’un babası oldu. Hanok, üç yüz yıl Tanrı’yla yürüdü ve Hanok’un bütün günleri üç yüz altmış beş, yıl oldu ve gözden kayboldu. Çünkü, onu Tanrı aldı(Tevrat, Tekvin kitabı, 5. bap, 18-24).Terzi Hermes’in, kendinden sonraki bütün düşünsel akımlara ışık tutan düşüncesi şudur: İnsanlar ölümlü tanrılar, tanrılar ölümsüz insanlardır.Terzi Hermes, evrensel düşünü şöyle kuruyor: Kocaman boşluğun en altında ölümlülük yeri dünya var, en üstünde de ölümsüzlük yeri Zuhal yıldızı… Zuhal yıldızı, evrensel aklın bütün esrarını taşımaktadır, yedinci ve son kattır, ölümsüzlüğe orada erişilir. Zuhal, parlak bir ışık içindedir. Ruhlar, oradan koparak, dünyaya doğru düşmeye başlarlar. Bu düşüş bir sinavdır. Düşüş, büyük ışıktan, inildikçe yavaş yavaş koyulaşan karanlığa doğrudur. Işıkruh, karanlık maddedir. Ruh, kısa bir sınama için yeryüzüne inip maddeyle birleşecek, ama maddeye boyun eğmeyecektir. Ruhun maddeye boyun eğmesi, ona yenilmesi demek, sonsuz olarak yok olması demektir. İnsan ruhu, tümel ruhun (Tanrı’nın) çocuğudur. Sınavı kazanamazsa, o ruhta bulunan tümel ışık (Tanrısal nur) sönecek, ışık yalnız başına çıktığı yere dönerek ruhu karanlıkta bırakacaktır. Ruh da, ışıksız kalınca, karanlığın içinde eriyiptükenecektir. Büyük boşluk, inen çıkan ve arada eriyip tükenen sayısız ruhların kasırgasıyla kavrulmaktadır. Sınavı kazanan ruhlar, yedi kat göğe başarıyla yükselip ölümsüzlüğe kavuşurlar. Salt gerçeği (mutlak hakikat) öğrenirler.Maddeye boyun eğmeyen başarılı ruh, yeryüzündeki kısa sınavını verdikten sonra, ilk basamak olarak ay’a yükselir.Ay, düşünce dehasıdır, elinde gümüş bir orak tutar, doğumları ve ölümleri düzenler. Ruhları cesetlerden kurtararak büyük ışığa doğru çeker (cezbeder). Göğün ikinci katını yöneten Utarit yıldızıdır. Utarit, soyluluk dehasıdır, sınavını başarıyla vermiş ve birinci katta cesetlerinden ayrılmış ruhlara çıkacakları yolu gösterir. Bu kata çıkan ruhlar, soyluluklarını (asaletlerini) tanıtlamış ruhlardır. Üçüncü katı Zühre yıldızı yönetmektedir. Zühre, aşk dehasıdır, elinde aşk, aynasını tutar, birbirlerini unutan ruhlar aşk aynasında birbirlerini bulurlar. Dördüncü katgök, güneşin egemenliği altındadır. Güneş, güzellik dehasıdır, başarı ışıkları, saçmaktadır, pırıl pırıldır. Başarılı ruhlar, ölümsüzlüğe yükselebilmek için böyle bir tüm güzellikten geçerler. Güneş, onları tatlı ışıklarıyla okşayarak ölümsüzlüğe hazırlar. Beşinci katı Merih yıldızı yönetir. Merih, tüzenin (adaletin) dehasıdır, elinde tüzenin keskin kılıcını tutmaktadır. Altıncı katı yöneten Müşteri yıldızıdır. Müşteri, bilimin dehasıdır, elinde büyük gücün asasını tutmaktadır. Yedinci ve son katsa, ölümsüzlüğe kavuşulan büyük aydınlık, tümel aklın tüm sırrını saklayan Zuhal yıldızının katıdır.Ruhları ölümsüzlüğe götüren, dünya sınavında, iradelerini kullanarak, güçlerine dayanarak, acı çekerek elde ettikleri aydınlık bilinç’tir. Bu bilince (şuura) kavuşabilmek için, yükselmeyi istemek yeter. Yükselen ruh, aydınlık bilincine dayanarak, tüm güzellik, tüm güç, tüm akıl olacaktır. Buysa ölümsüzlüktür.

Taxta niyə pişiyə dönmür?

Niyə dönsün ki? Taxta kimi öz yerində durur da, pişik olub neynəyəcəkdi? Tupoy suallar vermə.

Bəs ilk hüceyrə necə əmələ gəlib?

İlk canlı organizmin, hüceyrənin necə əmələ gəlməsi Təkamülün çərçivəsi xaricindədir. Bunun üçün Abiogenesis ilə maraqlanmaq lazımdır, kifayət qədər əsaslı teoriyalar var.

Meymunlar bizim atamızdı?

Xeyr. Meymunlarla insanlar kuzendirlər, həmçinin suitilər və digər heyvanlar da insanla kuzendir.

Əgər meymundan əmələ gəlmişiksə niyə hələ də meymunlar yaşayır?

Biz meymundan əmələ gəlməmişik, sadəcə meymunlarla ortaq atamız var, eyni kökdən gəlirik. Ona görə də həmən kökdən gələn digər heyvanlar necə qalıbsa eləcə də meymunlar da qalıb. Təkamüldə hər canlı təkamül keçirəcək, hər canlı insan olmağa can atacaq kimi qanunlar yoxdur. Sadəcə ətraf-mühitə uyğunlaşmaq və sağ qalmaq üçün canlılar təkamül keçirir. Meymunların bir çox növü var, hərəsi də bir cür təkamül keçirib. İnsanlar, meymunlar və digər heyvanlar təkamül ağacının budaqlarıdır. Təkamül xətti proses deyil.

Təkamül sadəcə nəzəriyyədir, isbat olunmayıb!?!?

Təkamül teoriyadır. Hansı ki müşahidə və eksperimentlərlə təsdiqlənib. Təkamül ingiliscə “Theory of Evolution”dur. Necə ki “The Big Bang Theory”, “Theory of Gravitation”, “Cell Theory”. Əgər hüceyrəni qəbul etmirsinizsə buyurun Təkamülü də qəbul eləməyin. İkisi də elm dünyasında eyni dərəcədədir. Təkamül dərs olaraq dünyanın demək olar ki bütün universitetlərində oxudulur və araşdırmalar aparılır.

Niyə mən Təkamülü görmürəm? Göstər mən də inanım.

Təkamül prosesi milyon illərlə davam eləyən prosesdir. Bir gün yatıb durub niyə balığım insan olmadı demək mallıqdır. Amma yenə də sənin canlı olaraq Təkamül prosesini izləmək şansın var. Məsələn: E coli bakteriyalarındakı təkamül.
Heç bu lazım deyil, sadə olaraq virusları götür, onlarda bir zamandan sonra bəzi antiviruslara qarşı immunitet yaranır. Və ya tarakanlar, 50 il bundan qabaq istifadə olunan kimyəvi maddələrə qarşı onlar daha dözümlüdürlər. Bir çox belə nümunə tapmaq olar, internet əlinin altındadır.

Onda mənə keçid (ara) formu göstər!!!

Ala: http://www.talkorigins.org/faqs/faq-transitional.html
Son olaraq tapılan 2 fossili də əlavə edərsən, xəbərlərdə çıxmışdı. Nə qədər ara form göstərilsə də deyiləcək ki bəs bu yeni ara form ilə digəri arasındakını göstər. Yəni hər ara form dindar manqurtlar üçün əlavə iki ara form tələbi əmələ gətirəcək.

Bu da əlavə olaraq 10 dəqiqəlik çox maraqlı video. Baxmalısınız. İngiliscədir.

Başqa suallar varsa yazın cavab verək.

İnsanda evrim süreci devam ediyor’ diyen uzmanlar, geleceğin kadınını açıkladı: Daha kısa, daha kilolu ve doğurgan Yale Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırma, kadınların gelecekte biraz daha kısa boylu, daha kilolu ve doğurgan olacağı sonucuna vardı. Uzmanlara göre elde edilen veriler insanın evriminin hala sürdüğünü kanıtlıyor.
Evrim biyologu Prof. Stephen Stearns yönetiminde yürütülen geniş çaplı araştırma çerçevesinde menopoz dönemini geçmiş 2 bin 238 kadının sağlık verileri karşılaştırıldı. Sonuçta daha kısa ve ağır olanlar, ilk çocuğunu daha erken doğuranlar ve daha geç menapoza girenlerin diğerlerine göre daha çok çocuk sahibi olduğu ve bu kalıtımsal özelliklerini kızlarına da geçirdiği belirlendi.
Araştırma ekibi, Massachusetts’teki Framingham kasabasında yaşayanların 1948 yılından beri tutulan sağlık kayıtlarını kullandı. 14 bin kişinin arasından doğurganlık dönemi sona ermiş 2 bin 238 kadın seçildi ve bunlara ait boy, kilo, tansiyon, kolesterol gibi verilerle doğurdukları çocuk sayısı arasındaki bağlantı incelendi.
Elde edilen sonuçlar, ortalamaya göre daha kısa boylu ve daha kilolu kadınların daha uzun ve zayıf olanlara kıyasla daha çok çocuk sahibi olduğunu gösterdi. Aynı şekilde, tansiyonu ve kolesterolü ortalamadan düşük olan, ilk çocuğunu daha erken yaşlarda doğuran ve menopoza geç giren kadınların da ortalama çocuk sayısı daha yüksek çıktı. Stephen Stearns’e göre bu doğurganlık özellikleriyle 2409 yılında, yani yaklaşık 10 nesil sonra, kadınların ortalama ağırlıkları 1 gr daha fazla, boyları 2 cm kısa, ilk hamilelikleri 5 ay daha erken ve menopoza girmeleri 10 ay daha geç olacak.
Verileri değerlendirirken sosyal ve kültürel faktörlerin etkilerini hesaplardan arındırdıklarını söyleyen Stearns, böylece insanlarda evrimin sürdüğü sonucuna vardıklarını belirtti.

BİRGÜN

Soru15:  m*n(hr) ,  15.10.09

yumurtlayan memeli(ornitorenk) ve keseli memelilerin (kanguru, koala) avustralya kıtasında olması, memelilerin avustralya kıtasından yayıldığını göstermez mi?

_______________________________________________________________________

Dünyada 4,5×10³ memeli türü ve 6×10⁶ insan varken, özellikle bu tüylü dostlarımıza olan ilginizi anlayamamakla beraber, “mantıksız soru değil, mantıksız cevap vardır” atasözünü vurgulayarak ve ayrıca bu sorunuzdan dolayı, evrim teorisine inandığınızı varsayarak, öncelikle yüce Marvin adına sizi kutsuyoruz ve saygıyla selamlıyoruz.

İlk olarak katılımcılarımızı kısaca bir tanıyalım. Ornitorenk (Ornithorhynchus anatinus) veya platipus, Türkçemizde “gagalı memeli” olarak isimlendirilip işin içinden çıkılan, bir yarı-deniz memelisidir. Ancak Şekil.1’de de görüldüğü üzere, Türkçe isminde olduğu gibi basit bir yapısı yoktur, gaganın yanı sıra perdeli ayakları, samur gibi kuyruğu, ayı gibi postu vardır ve evet, bir de yumurtlayan bir yavrucaktır. Yavrucak diyorum, çünkü hep küçük görülmüş, karaktersiz, ne olduğu belirsiz bir canlı olarak aşağılanmıştır. Hatta Winston Churchill, 1943’te Avustralya başbakanından, kendisini eğlendirmesi için canlı bir ornitorenk göndermesini istemiştir.

Şekil 1. Ornitorenk

Bazı kişilere göre ise evrimin bir şakasıdır. Bize sorarsanız, Sayın Kavun Kâhya’nın var olmadığını savunduğu ara geçiş formlarından biridir. Ara geçiş formunun ne demek olduğunu merak ediyorsanız Şekil 2.’yi inceleyebilirsiniz. Sayın Karun Kâhya’nın denizyıldızının balığa evrilemeyeceğini, evrilirken oluşması beklenen ara geçiş formlarının fosillerine rastlanmadığını anlattığı eserinden yola çıkarak sorarız, peki, doktor bu ne?

Şekil 2. Balığa çıkan denizyıldızı.

Ornitorenk, kanguru ve koala ile beraber Avustralya kıtasının sembollerindendir. Avustralya kıtasında yaşayan memeliler sadece keseli memeliler ve yumurtlayan memelilerdir, yani memelilerin bir alt sınıfı olan plasentalı memeliler (insanlar, maymunlar, vs.) bu kıtada doğal olarak bulunmamaktadır. Bu kısmı aklınızda tutunuz, bu konuya döneceğiz.

Kanguru (Macropodidae), keseli memelilerdendir. Kanguruların da insan gözüyle ornitorenkten pek bir farkı yoktur, Kaptan Cook 1770 yılında kanguru için şöyle demiştir, “Rengi biraz fareye benziyor, boyutları ise tam olarak tazı kadar… Başta kurt ya da vahşi köpek sandım ama yürüyüşü ya da koşması kepçe kulaklı tavşana ya da geyiğe benziyordu, çünkü tıpkı onlar gibi sıçrıyordu”. Onlara sorsak bizim için ne derlerdi acaba. “Çıplak, cıbıl cıbıllar, köse olabilirler, memesi büyük olanların poposu da büyük oluyor, duruşları yarı sürikat yarı maymun” gibi bir şey olurdu sanırım…

Koala (Phascolarctos cinereus) da, kangurular gibi keseli memelilerdendir. Biz onlara 20 saat uyuyan tembel yaratıklar deriz. Okaliptüs gibi besin değeri düşük bir bitkiyle beslenen bir canlının uyumaktan başka bir çaresi yoktur herhalde, bir de oransal olarak memeliler arasında en küçük beyne sahip olduklarını da düşünürsek, üstlerine gitmenin pek bir anlamı olduğunu sanmıyoruz.

Dostlarımızı tanıdıktan sonra şimdi sorunuzun cevabına gelebiliriz. Jura devrinde, yani bundan 160 milyon yıl kadar önce, gerçek memeli hayvanlar yaşıyormuş efendim ve 100 milyon yıl kadar önce de keseliler evresine geçmişler. Bu çağda kıtaların tek bir parça olduğu düşünülüyor. Büyük toprak parçaları birbirinden ayrılmaya başlayınca ilk ayrılan kıta Avustralya kıtası olmuş. Bu kıta berabe­rinde ilkel keseli memeli hayvanların bir kısmını da götürmüş. 100 milyon yıl kadar bu keseli memeliler Avustralya’da kendi başlarına kalmışlar ve çeşit türlü keseli memeli türemiş. Bu arada, diğer kıtalarda eteneli (plasentalı) memeliler gelişmiş. Ancak, Güney Amerika da, diğer kıtalardan uzun süre ayrı kalmış olduğundan dolayı, orada da değişik keseli memeliler türemiştir.

Avustralya’da ilkel denebilecek memeliler yaşamaya devam ederken, yukarıda da bahsettiğimiz üzere, plasentalı memeliler oluşmamıştır ve diğer memeliler dünyaya Avustralya’dan yayılmamıştır. Avustralya ile hiçbir kan bağımız yoktur, öyle gagalı, uzun kuyruklu, küçük beyinli memelilerle de… Varsa yoksa maymun diyoruz…

Nitekim formların serüvenine ve hangi canlının nerede var olup, nereye gittiğine, daha çok fosil kayıtları ile karar verebilmekteyiz de zaten. Hal böyleyken ilkel memeli türleri hep Avustralya’da diye böyle bir çıkarım yapabilmeniz bizi hayretlere bin kere daha düşürmedi değil. Akabinde yaşadığımız bu sendroma  da has*k(tir) ismini vermiş bulunmaktayız.

Sayın adını sesli telaffuz edemediğimiz meraklımız, siz oradan kendinize bir talip buldunuz ve soy araştırması yapıyorsunuz gibi geliyor bize, içiniz rahat olsun kardeş, akraba olamazsınız.

Mutluluklar diler, bize fotoğraf göndermenizi dileriz.