Het theaterseizoen gaat weer van start. De nieuwe programmaboekjes van de Zwolse en Utrechtse schouwburg vervullen mij altijd met hetzelfde verwachtingsvolle gevoel als je vroeger als kind kreeg wanneer die dikke speelgoedfolders van Intertoys en Bart Smit bezorgd waren, vlak voor Sinterklaas. Ook nu zit ik met pen alles aan te strepen waar ik heen wil, ook al weet ik dat ik uiteindelijk – met een beetje geluk – slechts enkele voorstellingen zal zien. Precies zoals ik vroeger ook álles wilde hebben, maar misschien één van de onnodige prullaria die ik aangestreept had ook daadwerkelijk kreeg.

Al jaren wil ik naar een voorstelling van Jeroen van Merwijk, dus ik was verheugd toen een vriendin ook dit jaar voorstelde te gaan. Echter, toen ik vandaag op de site van de Utrechtse Stadsschouwburg keek, zag ik dat de voorstelling alweer uitverkocht is. Helaas. Gelukkig blijft er genoeg over om me op te verheugen. Allereerst alleen al het Utrechts Uitfeest, de officiële opening van het nieuwe culturele seizoen. Ik zag al dat in het Schiller theater ook dit jaar weer Ter bescherming van de jeugd optreed. Was vorig jaar erg leuk, dus hopelijk kan ik ze dit jaar weer zien. En in december staat een toneelbewerking van De gebroeders Karamazov op het program, lijkt me ook erg gaaf.

Waar ik voor theater nog wel een aantal vriend(inn)en heb die daar altijd voor te porren zijn, blijkt mijn muzieksmaak moeilijker. Ik heb altijd de indruk dat ik met veel vrienden een ruim overlappende muzieksmaak deel (last.fm zegt dat ook, overigens), maar als ik naar een concert wil kan ik zelden gegadigden vinden om mee te gaan. Daar baal ik van. Aan het eind van de middelbare school ging ik echt regelmatig naar concerten, voornamelijk in het relatief kleine poppodium Hedon in Zwolle. Een voornemen dit jaar was om weer meer dingen live te gaan zien, maar dat is er tot dusver nog niet echt van gekomen. Deels omdat dat vanuit Zwolle gewoon niet heel makkelijk is, maar deels ook omdat de paar keren dat ik rond gemaild heb over dingen die mij leuk leken, ik geen of nauwelijks respons kreeg. Eén concert ben ik dit jaar geweest, van de Fixkes (wat echt enorm leuk was, overigens). Nu komen er concerten aan van onder andere Das Pop en Florence and the Machine. We zullen zien of het er van gaat komen. Ik hoop het wel.

Wat is nou eigenlijk kleinkunst?
Het is zo’n onduidelijke term
Zing je virtuose liedjes
of kom je weg met vals gekerm?

Speel je zelf alle instrumenten
of playback je alles mee?
moet je flauwe grappen maken
over die kale op rij twee?

Is het minimaal theater,
of juist heel erg uitgebreid?
Oh Hugo, beste vriend, hadden we,
maar wat meer duidelijkheid.

Extrait de la chanson ‘Wat is kleinkunst ?’ par Les Canards

Dans chaque langue, il existe des mots inexplicables dans une autre langue. C’est souvent une question de nuances, d’habitudes culturelles.

Par exemple, je n’arriverai jamais à expliquer à un flamand ce que veux dire le mot ‘écoeurant’.

En néerlandais, je ne trouve pas de traduction française pour ‘gezellig’, ‘swaffelen’, ‘uitwaaien’, mais surtout : Kleinkunst.

Va-t-en expliquer à un francophone ce qu’est le kleinkunst…

C’est justement pourquoi j’aimerais bien essayer !

Bon, tout commence en Hollande, à la fin des années 50.

Influencé par les cabarets parisiens, le  cabaretier/chanteur hollandais Jean-Louis Pisuisse invente le terme ‘intieme kleinkunst’ pour traduire le terme français ‘cabaret-artistique’.

Le kleinkunst était très populaire pendant les années 60 et 70. En Belgique, il existait 2 courants : le kleinkunst penchant plutôt vers le folk, chanté en dialecte. Ici nous connaissons encore Wannes Van de Velde et Willem Vermandere. Le deuxième courant était la chanson ‘moderne’ en néerlandais ABN (Algemeen Beschaafd Nederlands), par exemple Johan Verminnen, Boudewijn de Groot, …

Mais ça ne vous explique pas encore la signification du mot…

Le kleinkunst est un terme qui désigne un style de musique dans la chanson néerlandophone.

En chantant, les kleinkunstenaars (=les chanteurs de kleinkunst) essayent de raconter une histoire. Mais le kleinkunst n’est ni du music-hall (les kleinkunstenaars ne dansent pas), ni du singer-songwriting (parce que les kleinkunstenaars n’écrivent pas leurs chansons eux-mêmes pour autant). Généralement, le kleinkunstenaar n’a pas d’objectif commercial. Il est un artiste indépendant et a envie de faire passer un message. C’est pourquoi ses textes sont souvent assez poétiques et même parfois littéraires.

Certains kleinkunstenaars ne sont pas du tout d’accord avec le terme ‘kleinkunst’, parce qu’il pourrait faire croire qu’il s’agit de musique légère, ce qui n’est donc pas le cas !

Si vous ne me suivez pas, écoutez les artistes suivants et peut-être vous comprendrez !

Raymond van het Groenewoud

Si vous ne connaissez pas encore Raymond, je me permets de dire qu’il faut faire quelque chose !

Tous les flamands vous chanteront quasi par cœur ‘Meisjes !’, ‘Intimiteit’, ‘Liefde voor Muziek’, ‘Je veux l’amour’, … Et je ne voudrais pas vous pousser à écouter ce que tout le monde écoute, mais avec Raymond je vous promets que cela vaut la peine !

Il est un ancien du métier mais il cartonne toujours.

Il n’y a pas longtemps, j’ai encore pu assister (pour la troisième fois) à un concert. C’était une expérience chaleureuse et sympa. Raymond semble très calme quand il est en scène, c’est presque comme si on assistait à une répète. Enfin, il ne se prend jamais la tête.

Ses textes sont bien foutus et, en plus, il arrive toujours à s’entourer de bons musiciens.

Et dès qu’il commence la chanson ‘Twee meisjes’, les larmes me sautent aux yeux. « Een echt kiekevel-moment », je ne peux pas le dire autrement !

Fixkes

Jeune groupe, originaire de Stabroek, petite commune au nord d’Anvers.

Ces 6 musiciens n’avaient pas vraiment l’intention de devenir hyperconnus, mais le hasard, la chance et leurs talents ont fait qu’ils ont été numéro 1 des hit-parades pendant très longtemps.

C’est un mélange de pop et de rap, chanté en dialecte stabroekois, ce qui est absolument charmant !

Et comme ils le disent eux-mêmes : « We hebben het warm water niet uitgevonden, we willen gewoon een plonske doen in een badje van pakweg Jack Johnson, G.Love, Everlast en Flip Kowlier. En hopen dat er zoveel mogelijk volk mee komt zwemmen… »

Je ne pourrais pas le dire mieux…

Herman van Veen

Chanteur hollandais, c’est un grand kleinkunst dans le monde du kleinkunst !

Il a une voix bien spécifique qu’il faut aimer. (D’ailleurs, si vous demandez à un Hollandais d’imiter Herman Van Veen, il vous sortira souvent une imitation impec’ !). C’est quelqu’un qui a toujours cherché à se renouveler.

Herman Van Veen a traduit quelques chansons de Jacques Brel. Je ne suis pas toujours d’accord avec ses traductions, mais bon, j’avoue qu’il arrive à les interpréter d’une façon unique et propre à lui et ça c’est du professionnalisme au plus haut niveau !

Voilà, commencez par ceci, et puis on verra plus loin !

Bonne écoute !

Sarah Bourgeois.

PS : Anecdote rigolote pour terminer : je connais quelques personnes qui ont suivi une masterclass en chant avec Herman Van Veen. Et vous savez quel était son plus grand conseil pour devenir un excellent kleinkunstenaar ? De bien serrer les fesses en chantant, hihi…

De organisatoren van het Tiense festival Suikerrock hebben Arid, The Presidents of the USA, Gorki, Milow, Fixkes, Bart Peeters en Isabelle A en de dj-acts van Regi en Dirk Stoops aan hun programma toegevoegd.
Eerder waren al Eddy Grant, Milk Inc., Zornik, Tom Helsen, Zap Mama, Sisters of Mercy, Shameboy, Freaky Age en Deep Purple aangekondigd.
Suikerrock vindt dit jaar plaats op 25, 26 en 27 juli. Voor zaterdag wordt nog een co-headliner gezocht.

Getipt door de doctor herself:        dr. Hanne Kloots, senior researcher aan het Centrum voor Nederlandse Taal en Spraak (CNTS),  een onderzoekseenheid van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte, departement Taalkunde van de Universiteit Antwerpen! Hanne Kloots, PhD in de Germaanse Taal- en Letterkunde, is een eminente oud-leerling-taalgeleerde van de ‘eigenaar’ van dit blogje (M.A. in de Germaanse filologie). Ikzelf maak aan dezelfde universiteit deel uit van de werkgroep Duits van het Centrum Nascholing Onderwijs (Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen), voorzitter prof. dr. Paul Mahieu, directeur Paul Reynders. Maar nu is het hoogste tijd voor meer plaats voor dr. Hanne Kloots, hier al ruim een jaar op de blogroll aanwezig.  

I proudly present dr. Hanne Kloots’ invitation!

Het past dat ik bij deze gelegenheid ook even aandacht geef aan het beroemde Meertens Instituut in Amsterdam, onderzoeksonderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW): een onontbeerlijke bron van informatie, een hoorn des overvloeds voor al wie liefde of interesse heeft voor of kennis wil opdoen over de Nederlandse taal en cultuur. Alles over socio- of variatielinguïstiek (o.a. naamkunde met voornamen, familienamen en plaatsnamen of toponiemen! - ter attentie van 5 so speciaal!), Nederlandse etnologie (volkskunde), databanken: één adres, het Meertens Instituut!

De ‘Vlaamse tegenhanger’ van de KNAW heet afgekort de KANTL. N.a.v. de publicatie van Marita de Stercks nieuwste boek met erotische volksliederen, geïllustreerd door Gerda Dendooven, linkte ik naar de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in Gent, waar het werk onlangs feestelijk voorgesteld werd. Over dialecten gesproken: via de KANTL-site kom je bij de regionale of dialectwoordenboeken met links naar alle instituten voor Nederlandse dialectologie, de sprekende woordatlas, sprekende kaarten dus waar je de meikever, het pissebed, de vlinder en meer kunt beluisteren in de vele dialectuitspraken …). Leve de digitale woordatlas van de vele dialecten van het Nederlands!

Terug naar dr. Hanne Kloots met een uittreksel uit haar indrukwekkende academische bibliografie 1999-2008.

Hanne Kloots heeft na haar middelbare school nog overwogen om richting conservatorium te trekken. Ze heeft ook een grote liefde voor muziek en is zelf een begenadigd muzikaal talent op de piano. Uiteindelijk heeft ze voor Germaanse taal- en letterkunde gekozen. ”Nooit gedacht dat ik die twee interesses ooit nog zou kunnen combineren”, verkondigt ze schalks  met het oog op haar presentatie Dialect in de Popmuziek, samen met haar collega’s academici prof. dr. Louis Grijp (van o.a. de Nederlandse Liederenbank) en drs. Johan Godschalk.

Als dank voor haar uitnodiging, ter ere van haar taal-, muziek- en wetenschappelijk talent, en met de beste wensen voor succes, speciaal ook daar in het Nationaal Pop Instituut in Amsterdam op 27 maart 2008: Fixkes! Mijn favoriet van deze donderdag is Vrijdagavond. (Wow, Fixkes, doemmetoch! Luister mee in superkwaliteit op hun MySpace-pagina: alstemblief… Die dialectpopper Sam Valkenborgh is van Stabroek, wettewel. Of kies-de de karmis en tganzerijje? Klikt dan oep ik zen van Stabroek. Maar de beste van alle is ons Lisette, allee, ons Hanne, den doctor, gewetwel de linguïst, den taolkundige, de professer. Allee allee, allemaol naor Amsterdam, Fixkes! Get gelijk, dialectpop, da’s de toekomst van de muziek, vooral den dialectpop van Stabroek, he mannen … ) Op de toekomst van de (pop)muziek! Op de toekomst van het Nederlands! 

Terzijde met een knipoog naar 5 en 6 so, alias de jeugd van tegenwoordig  :-)Vrije oefening (hm) voor …  Het lemma dialectpop onder ‘genre’ in de popencyclopedie aanvullen en publiceren op de wiki Het Scriptorium http://janien.wikispaces.com. Weetjenog, oudjes, … Cornelis Kiliaan en zo.

OF … willen jullie toch liever de VRT overnemen, die de doelgroep 14 – 18 jaar schromelijk verwaarloost?! Vlug dan, naar www.deovername.be, want de deadline nadert. Allee allee, komaan, mannen en vrouwen, laat eens wat zien … en/of horen! The world is flat and You are the World. De nieuwe media, dat zijn jullie. De oude media, neem ze over! Grijp je kans! Succes!

 

De Antwerpse groep Fixkes heeft de Ultratop Download Award 2007 gewonnen. De nummers van de band werden vorig jaar bijna 50.000 keer gedownload. IFPI, de koepelfederatie van Belgische Muziek- en Videoproducten, maakte donderdag de cijfers van de digitale muziekverkoop in 2007 bekend. België blijft nog steeds ver onder het Europees niveau wat legale downloads betreft, maar de verkoop steeg vorig jaar wel met 27 procent. De downloads zijn daarmee goed voor 7 procent van de omzet in de muziekindustrie.

Fixkes-zanger Sam Valkenborgh is een van acht artiesten die deelnemen aan de zevende editie van het Leuvense STUK-festival Vadermoord. Andere artiesten zijn Annelies Tanghe, die zich waagt aan muziek van Anouk (11 maart), Eva De Roovere, die voor Burt Bacharach koos en Spencer the Rover die Ron Sexsmith (13 maart) vertolkt. Daarna is het de beurt aan Frank Vander linden die Pixies-muziek zal brengen en Wixel die Sonic Youth vertolkt (19 maart). Het festival wordt op 20 maart afgesloten met Krakow die Sparklehorse vertolkt en Tine Reymer die Nick Cave brengt.

Op StuBru liep er een wedstrijd waarbij je Kvraagetaan van Fixkes moest parodiëren. De winnaar mocht dan zijn of haar parodie live brengen met de Fixkes in het jeugdhuis van Lochristi. Omdat ik toch nog een tekst had liggen, heb ik meegedaan en ik schopte het zowaar tot één van de drie finalisten.

Vandaag viel de beslissing en Sam van de Fixkes heeft begrijpelijkerwijze geopteerd voor een troep meisjes die zingen over seks, om morgen samen met hem op het podium te kruipen. Maar omdat er blijkbaar toch een aantal mensen googelen op Kslaagetaan, kan kon je hier het volledige nummer downloaden.

De zieke geest die op mijn blog terechtkwam met de zoekterm ‘blote borsten van kinderen’ (I kid you not!), moet vooralsnog niét op toegevingen rekenen.

Net een brainfart gehad die me wel van toepassing leek op 4 juli, de dag dat de fiscus uw brief verwacht. Dick Richie proudly presents: De Fiscus met Kslaagetaan!

*edit* op zoek naar de mp3? Alhier!

Makkik inne makkik inne wadaaldegij daar ammaal binne
Zallek beginne met oew illegale dinges
Ik pak rustig mijnen tijd
Wa nie mag da zijde kwijt
Ge kunt proberen om te trichen mor oept ende kregde spijt
Ge verdientiet mee ‘t shotten
Da gerokt zelfs nie thuis
Kapt het in ei zatte botten
En ne Pool, dieje doed’alles aan uw huis
Hij klust wa bij voor de poen
planken zagen centjes vragen
En al wattem kregt dadoutem zelf
Mor ik emmet geteld

Het is zo simpel ammaal
Zo simpel ammaal
Zo simpel als ik slaag het aan
Kslaagetaan

En daneiwe gsm en eiwe vtm
Zoegezee is’t van de zaak mo d’r is niks da’k daarvan hem
Een nief paar schoen, aspirientjes, uit China en een pakske bics
en voerders nog iet chics
Der mag niks mo ze doen alles
alles veur het geld
Van sloefen nog een paar de computer is besteld, wa ne kaarmis
Showen mee hun nief otto’s
Fraude, in plots van is normaal te doen
Gekopieerde cd’s, en mp3’s
en videocassetjes
Den buurman doet het oewek
Maar daarom is het nog nie netjes

Het is zo simpel ammaal
Zo simpel ammaal
Zo simpel als ik slaag het aan
Kslaagetaan

Daarde couplet potteke potteke potteke vet
Veurdagetwet hedd’al wad opzij gezet
Nog onkoste, jeuj, ne nieuwe koffiezet
‘t Is t’open, da de f-f-fiscus nie te hèt oeplet
Ja jonges, ge hèt me gekloot
mor akket vin stade ammaal in het rood
Die gaten, die gonnek zuuke veu de sport
Valse facturen krijgde netjes oep a bord
bivakpotsen, sponsen broekskes, karbonaaien
Die smeerlappen, wille mij een oer aannaaien
Bijlagier, factuur daar
Ge kunt proberen gen gevaar

Mor ‘t is zo simpel ammaal
Zo simpel ammaal
Zo simpel als ik slaag het aan
Kslaagetaan

Deze ochtend om iets na achten maakte ik voor het eerst kennis met het liedje ‘Kvraagetaan’ van Fixkes. Een niewslezer(es) wist me te vertellen dat deze song morgen voor de twaalfde week op rij bovenaan de Ultratop zal staan. Ik had het liedje - eerlijk waar – nog nooit gehoord.

Ondertussen heeft mijn goede vriend Google mij van alles op de hoogte gebracht. Het was eeuwen geleden maar dankzij Fixkes gebeurde het weer eens vandaag: ik dacht aan mijn blauwwit gestreept sponsen broekske,  mijn trainingsbroeken met knielappen, mijn cassetjes van Tien Om Te Zien en Kinderen voor Kinderen en … aan mijn vriendje uit de derde kleuterklas.  :D