I was already disappointed enough after learning a few details about British journalism in Nick Davies’ “Flat Earth News”. And I better reserve my comments about Italian journalism. Could it have gotten any worse?

It could. And it did. Here’s a story from Randy Cassingham’s (unmissable) “This is True” (28 June 2009):

PICTURE THIS: The magazine Paris Match announced its annual prize for student photojournalism. The winners, Guillaume Chauvin and Remi Hubert from the Strasbourg School of Decorative Arts, were handed their prize: a check for 5,000 euros (US$7,050), for their investigative report on student poverty. The magazine published the photos, showing how students had to resort to prostitution, or digging in the trash for food, to survive. “We pushed the cliches to the limit,” Chauvin and Hubert said. “We thought the whole thing was so hackneyed that it could never win.” The real subject of their project, they announced at the award ceremony, was to use staged photos “to call into question the inner workings of the attitude of the kind of media which portrays human distress with complacency and voyeurism.” The “crestfallen” judges still managed to applaud, reporters say — but Paris Match stopped payment on the prize check. “There was nothing in the rules of the competition to say that rigged photos were banned,” Hubert told a reporter. (London Independent) …No worries: the project should easily qualify to win the 10,000-euro Striking the Match Prize.
©2009 Randy Cassingham, excerpted from This is True with the author’s permission

Yes, there is a very good point in blogging!!

Nick Davies kent u misschien als de auteur van Flat Earth News, het boek dat brandhout maakt van het zogenaamde market-driven journalism. Het boek werd door Ian Hislop ‘a must-read for anyone worried by journalism’ genoemd. John Humphrys, gerenomeerd BBC-journalist, is ook duidelijk: ‘If you read newspapers, you must read this book.’ Reden genoeg dus om Davies zelf, die te gast was op Het Andere Boek te Antwerpen, aan het woord te laten.

Nick Davies is een gelauwerde onderzoeksjournalist die voor ondermeer de Engelse kwaliteitskrant The Guardian werkt. In zijn boek Flat Earth News ontleedt hij de manier waarop krantenredacties te werk gaan onder druk van een stijgende commercialisering. Het beeld dat hij schetst is allesbehalve positief: journalisten berusten enkel op PR- en nieuwsagentschapmateriaal, ze moeten steeds meer content met minder middelen produceren, nieuwsfeiten worden niet meer gedubbelcheckt en tenslotte brokkelt de redactionele onafhankelijkheid steeds verder af.

‘It looks true because it hasn’t been checked’

De titel van zijn boek, Flat Earth News is terug te brengen tot die negatieve ontwikkelingen. Davies vindt immers dat het huidige nieuws is zoals de bewering dat de aarde plat is. Iedereen gelooft het, omdat het niet gecheckt wordt. Er verschijnen dus heel wat ongecheckte leugens in de media. Als er wel gecheckt zou worden, zegt Davies, zou men snel te weten komen dat er geen massavernietigingswapens zijn in Irak en dat de aarde wel degelijk opwarmt. ‘It looks true because it hasn’t been checked’. Uit universitair onderzoek blijkt dat bij Britse kranten slechts 12% (!) van de verhalen gecheckt worden. En dan gaat het nog over kwaliteitskranten zoals The Guardian, The Times, … en niet over pulpbladen zoals The Sun. Als je weet dat checken en dubbelchecken nu net de belangrijkste bezigheid van een goede journalist is, dan weet je ook dat er iets grondig fout loopt.

Kettingreactie met desastreuze gevolgen

Deze onwaarheden verschijnen niet met opzet in de media, denkt Davies. Hij gelooft niet in mediatycoons die uit zijn op propaganda en van bovenaf opdracht geven om leugens te publiceren. Hoewel dit soms wel gebeurt, moet Davies toegeven terwijl hij verwijst naar Rupert Murdoch (lees ivm redactionele (on)afhankelijkheid ook zeker het artikel van collega blogger Maxine Stevens). Toch denkt Davies dat een structureel probleem aan de basis ligt van de malaise. De laatste jaren werden steeds meer mediaoutlets overgenomen door grote corporations. Deze zijn volgens Davies niet geïnteresseerd in propaganda, maar in winst.

En net die drang naar winst zet een kettingreactie in gang met desastreuze journalistieke gevolgen. Winst is het enige streefdoel van de corporations, en om dat te bereiken gaan ze commercialiseren. Er wordt gesneden in de kosten, wat betekent dat journalisten ontslagen worden. Toch moeten redacties die uit steeds minder journalisten bestaan meer content produceren. Hierdoor neemt de werkdruk toe en ontstaat er een tijdsgebrek. Door dat tijdsgebrek moeten journalisten zich wel beperken tot voorverpakt PR- en nieuwsagentschapmateriaal en hebben ze niet meer de tijd om verhalen te checken en te dubbelchecken.

Pessimistisch beeld

Het beeld dat Davies schetst, van een media in volle crisis, is zeer negatief. Hijzelf vindt het naïef dat mensen een oplossing van hem verwachten. Wat als er geen oplossing is voor dit probleem? Wat als nieuwsmedia echt stervende zijn? Davies beschrijft 3 grote problemen waarvoor hij niet meteen een oplossing ziet. Corporations die het nieuwsproductieproces verstoren, waardoor de lezers hun rug keren naar hun krant. Kranten die hun reclame inkomsten verliezen aan het internet en ten slotte de kredietcrisis waarvan corporations profiteren om nog meer te besparen. Davies ziet geen beterschap, ook niet na de kredietcrisis.

Journalism isn’t dead, it’s very ill

Davies gelooft dat er nog steeds goede journalisten zijn, maar dat alleen is niet genoeg om de kranten te redden. Hij vraagt zich openlijk af waarom er geen publieke verontwaardiging is. Als er in Engeland een pub zou sluiten, zou heel het dorp in opstand komen. Maar als hetzelfde gebeurt met een krant, kraait er geen haan naar, grapt Davies. Het publiek is zijn vertrouwen in journalisten verloren. ‘Journalisten bevinden zich nu eigenlijk waar homo’s zich bevonden in de jaren ‘60’, trekt Davies een merkwaardige vergelijking. ‘Niemand respecteerde hen maar de gay-pride movement veranderde de wet voor homo’s.’ Volgens Davies hebben journalisten hetzelfde nodig. ‘We need journalist pride! We moeten het vertrouwen van het publiek terugwinnen, maar ik zie het pessimistisch in’, besluit hij.

Gelukkig schakelt Nick Davies, zoals het een goede Brit betaamt, naadloos over van zwart pessimisme naar zwarte humor. Dat mocht ondergetekende van dichtbij meemaken toen hij zijn exemplaar van Flat Earth News op de signeersessie liet ondertekenen. ‘So, you want to be a journalist? Don’t give up on that because of the things I say. Because in the end, it’s great fun!’

Frederik De Brant

Het zijn drukke dagen voor onze held Nick Davies, die gretig interviews geeft over zijn boek Flat Earth News. In het laatste exemplaar, afgenomen door Rafael Porto Carrero, maakte Davies korte metten met de laatste twijfels die wij omtrent zijn genialiteit konden hebben:

What exactly does Flat Earth News stand for?
“In the Middle Ages people used to believe that the earth was flat. Everybody said so. Until someone checked.”

Wij dachten altijd dat die titel iets helemaal anders betekende, namelijk dat als vandaag iemand het bericht de wereld in zou sturen dat de aarde plat was, alle media dat gewoon zouden overnemen, omdat ze het verhaal niet zouden checken. Wij waren fout, maar dat dachten wij.

Moderne geschiedschrijving leert ons immers dat de middeleeuwers, althans zij die zich af en toe afvroegen welke vorm de aarde eigenlijk zou hebben, helemaal niet geloofden dat de aarde plat was. Dat is niet meer dan een oud en dom cliché over de middeleeuwen, dat tot bloedens toe weerlegd is door wetenschappelijk onderzoek.

Davies kletst dus uit zijn nek. Wij komen samen met u tot een fraaie conclusie: journalist Nick Davies publiceert zijn werk, dat aanklaagt dat journalisten vaak werk publiceren dat fout is omdat ze hun verhalen niet checken, onder een titel die fout is omdat hij het verhaal niet heeft gecheckt. Jeps, onze mond viel open van bewondering.

Want hier komt het rethorische genie van Davies volledig tot uiting. Het gaat hier natuurlijk niet om een stomme fout, maar om een weloverwogen rethorische meestertruuk. Davies voert zichzelf op als het ultieme bewijs van zijn stelling, en snoert daarmee alle critici definitief de mond. Wie kan hier nog wat tegenin brengen?

Verdomd sluw gespeeld, als u het ons vraagt.

Nick Davies is sluw: nonsens verkopen om de strijd tegen nonsens te voeren. Rafael Porto Carrero liet zich niet kennen en deed minstens even sluw alsof hij niets door had.

Overigens gaf ook Radio Plasky onlangs een interview aan Rafael Porto Carrero. Bent u ook zo benieuwd om dat te zien verschijnen op mediakritiek.be?

“Just like gay people, we need journalist pride to save our business,” the Guardian’s Nick Davies told a Belgian crowd on Saturday 4 October 2009 at the writers’ conference Het Andere Boek in Antwerp. The former British journalist of the year wrote Flat Earth News a best-seller on falsehood, distortion and propaganda in the global media.

He claims that commercialism at the heart of the mass media creates trivial news consumers while killing professional journalism. The critical journalist named De Morgen as a Belgian example of a similar evolution to Great Britain. Is he right or just nostalgic about the good old days as critics like to point out.

Joseph Pulitzer once said: “A cynical, mercenary, demagogic, corrupt press will produce in time a people as itself.” Do you share his view?

Yes, he might be right. It is a more circular relationship though. There has been a great shift in the people of the developed world as to what they want from their newspapers. They are less political and see themselves more like consumers. They are looking for trivial news. The more that we give them trivial and untrue news, the more we create people with short attention spans. They have no interest in politics, in their countries and the great moral debates of their time. The media drag down their societies.

What exactly does Flat Earth News stand for?

In the Middle Ages people used to believe that the earth was flat. Everybody said so. Until someone checked. The mass media produce a lot of false news. There were no weapons of mass destruction in Iraq, the millennium bug turned out to be a big hype and Clinton’s affairs weren’t that spectacular at all.

Like gay people, we need journalist pride parades to save our business

What do you see as the main reason for this problem?

People tend to believe in conspiracy theories. Many think that it is the direct meddling of the owner of a newspaper or magazine into the daily business of a newsroom. Now this occasionally might happen, it is quite unusual. More important is the commercial logic of making the highest profits as possible by cutting production costs. Mass media produce falsehood, distortion and propaganda in order to sell. The essential job of a good journalist is finding and checking facts and telling the truth. Accurate and balanced reporting used to be the ground rules of real journalism.

A team of academics of the Cardiff University found out that only 12 percent of all news stories are factually checked. I am not talking of tabloids, but of serious newspapers like The Guardian, The Times, etc. The same rate could be identified when talking about the authenticity of the used information. About 80 percent comes from PR and wire agencies. De Morgen is a Belgian show case of a similar evolution in Great Britain.

Can you only imagine a dim future for journalism?

Making arrows once used to be an important profession. They are not around anymore. At the end journalists might die out as well. There is a great struggle going on about the future of journalism. The old way of funding by selling newspapers and advertisements doesn’t work anymore. The internet is taking further advertising away. Now there is the credit crisis.

We need a new business model, but nobody yet knows what precisely that is going to be. It could be that mini-media will replace the mass media. In the United States and to some extent in Europe foundations fund these projects. Production costs are a lot lower on the internet. There is no need for print, planes and trains. Public-private partnerships may point the way out. It is, however, unclear how this will evolve on a grand scale.

The media created trivial news consumers. We drag down our societies

Critics of your book say that you are suffering from nostalgia of the good old days?

In the nineties we had the dogma of dog doesn’t eat dog. Journalists could write about whatever they wanted, but not about journalism. In those days there was a lot of shouting and discussion in the newsrooms. Now that is gone and people write about celebrities, pop stars and family drama. The managing director used to walk one step behind the editor. This has been reversed. Infotainment and churnalism (recycling and copying stories) replaced journalism.

Author: Rafael Porto Carrero

(This article has been published on www.mediakritiek.be with the support of the Belgian Pascal Decroos Fund for investigative journalism)

De politieke redactie van De Morgen telt wéér een man minder: journalist Fabian Lefevere heeft de deuren van de Arduinkaai achter zich dichtgeschoven. Daardoor zal de krant nog meer dan nu al het geval is afhankelijk zijn van het persagentschap Belga om haar pagina’s gevuld te krijgen. Ondertussen heeft een nieuwe journalistieke website, werktitel.be, het licht gezien. De Werktitel profileert zich als onafhankelijk freelancecollectief en als journalistiek experiment dat uitsluitend met eigen nieuws wil uitpakken. Uw dienaar, tevens uw god en koning, is een van de initiatiefnemers.

Enkele weken geleden kreeg ik een bericht van mijn ex-bazin, Hadewych Van den Bossche. Hadewych is een crème van een madam en de beste bazin die er kan bestaan. Zolang ik voor De Morgen werkte, was het een eer om onder een chef eindredactie van haar kaliber te dienen.

Het bericht dat mevrouw Van den Bossche me had laten geworden, verscheen niet op het schermpje van m’n gsm, maar kwam me onder ogen als een reeds ietwat omkrullende post-it die gekleefd was op enige documenten van administratief belang. De inhoud was vintage Van den Bossche:

Tim!

Ge zijt een luie zwam, zowel op dit papier [de documenten van administratief belang] als op uw blog!

Uw immer liefhebbende ex-bazin, H

Het klopte dat ik al een hele tijd niet meer op mijn blog geschreven had. Dat klopte tot vlak vóór het verschijnen van dit bericht zelfs nog altijd. M’n laatste post is geleden van 7 september, toen ik een volkomen verzonnen verslag gepubliceerd heb van de pacifistische boerenbetoging in Gent. Daarvoor moeten we ondertussen al anderhalve maand teruggaan in de geschiedenis en inderdaad, in de ogen van de lezer kan het lijken alsof ik al die tijd op mijn leeg gat heb gezeten. Quod non: mijn bips wordt níét bedekt door een precambrische laag eelt.

De vakantie is voorbij – eindelijk. Sinds 1 oktober is het statuut van freelancejournalist mijn deel. Ik heb zelfs al enkele ereloonnota’s mogen opstellen en versturen, wat veel wijzer is dan een loonbrief ontvangen. Als je een keuze moet maken tussen schrijven om den brode en schrijven voor de hond zijn kloten, is schrijven om den brode soms de betere keuze, zeker als je honger hebt. Daardoor had ik minder tijd, energie en mentale ruimte om deze blog, die ik nog altijd koester en waar ik al meer aan te danken heb dan ik ooit had kunnen bevroeden, op bijna dagelijkse wijze te onderhouden.

Doordat ik minder op straat kwam, had ik ook gewoon minder materiaal om over te berichten. Met alle respect voor de vele bloggers die zowat elke dag iets geestigs, spits of treffends posten, maar in míjn achtertuin gebeurt er te weinig dat vermeldenswaardig is. Tot nu, dus.

Dat Fabian Lefevere zijn schup afkuist bij De Morgen is het vermelden waard. Daarmee wordt de leegloop op de politieke redactie weer een beetje completer. Laten we voor de duidelijkheid een lijstje maken. Dit zijn de mensen die nog overblijven:

• Tine Peeters
• Jeroen Verelst
• Bart Eeckhout (chef)
• Walter Pauli (politiek commentator)
• Yves Desmet (politiek commentator)

Dit zijn de journalisten die uit onvrede over het collectief ontslag en het beleid van de hoofdredactie vertrokken zijn (in chronologische volgorde):

• Liesbeth Van Impe
• Gorik Van Holen
• Tom Cochez
• Ruud Goossens
• Filip Rogiers
• Fabian Lefevere

Ik wéét dat u kunt tellen, maar het blijft interessant om de cijfers eens zwart op wit neer te schrijven. Tegenwoordig bestaat de politieke redactie van De Morgen dus uit drie journalisten, aangevuld met twee politiek commentatoren. Het aantal vrijwillige vertrekkers uit de politieke redactie bedraagt zes journalisten. De vele interpretaties die op basis van die cijfers mogelijk zijn, laat ik graag aan uw bedrijvige geest over. Stuur ze gerust naar lezersbrieven@demorgen.be of zo.

Doch, genoeg over De Morgen, tijd voor iets nieuws: De Werktitel! Het freelancecollectief dat de nieuwe site bestiert, bestaat uit Tom Cochez, Jeroen de Preter, Georges Timmerman en ikzelf (allen ex-De Morgen, hoe toevallig is dat niet?), aangevuld met Bram Souffreau en Stijn Debrouwere. Ik zou u een hele uitleg kunnen geven over het soort journalistiek dat we willen brengen, maar ik verwijs u liever door naar ons allereerste artikel, een interview met Nick Davies, de auteur van het mediakritische boek Flat Earth News, en naar het enthousiaste edito van onze hoofdredacteur, Georges Timmerman.

Op Radio 1 heb ik gisteren al een woordje uitleg mogen geven, maar ik heb mezelf nog niet bezig kunnen horen omdat mijn internetconnectie weer van het paard de ballen is. Misschien hebt u meer geluk bij het herbeluisteren van Feiten en Fillet.

Ik werd door Koen Fillet gebeld naar aanleiding van m’n stuk op De Werktitel over de Oosterweelverbinding: ‘Gent koopt Lange Wapper over van Antwerpen’. Dat artikel is natuurlijk volledig verzonnen en als eerste woord stond er dan ook: [SATIRE]. Sommige lezers vonden zelfs dat dat er niet moest staan, maar daarop is mijn reactie: wij zéggen het tenminste als een artikel verzonnen is. Helmut Lotti weet wat ik bedoel.

Soit, de positieve respons op de lancering van De Werktitel doet deugd en voortaan weet u dus hoe het komt dat er op deze blog iets minder geschreven wordt: omdat ik bezig ben met die andere blog. Of we echt iets kunnen betekenen in het slagveld dat doorgaat als het medialandschap, valt nog te bezien. Maar als ik de bijdragen uit het boek Media & journalistiek in Vlaanderen kritisch doorgelicht van Johan Sanctorum en Frank Thevissen (reds.) mag geloven, kan de pers gerust een initiatief als het onze gebruiken.

 
If we accept that the press, from its earliest days, has always been influenced by factors other than the wish to report the news and to inform the public, then it seems to me that the most important challenge for the press today arises from the search for an economically viable yet credible way to adapt news output to the demand for an online presence, in the face of criticisms about ‘dumbing down’. Both present huge problems: the lowering of standards is difficult to overcome, and probably reflects changes in society – one could argue that the people get the press they deserve; the move to ‘online’ is also inevitable, and is likely to be very difficult to regulate.

Ever since Addison and Steele launched the Spectator as a daily in the early years of the eighteenth century, printers and proprietors have had an ‘agenda’. For Addison and Steele, the agenda was to sell subscriptions to the literally hundreds of coffee houses that had blossomed across London to serve the city’s professional and middle classes, thereby broadcasting their Whig values and interests as widely as possible. With the Spectator in mind, Jurgen Habermas, in The Structural Transformation of the Bourgeois Public Sphere, wrote that ‘a press devoted to the debate of political issues [was] developed out of the pamphlet’. At the same time, the Spectator opened the aspiring minds of its readers to the gentlemanly culture of polite letters. Indeed there was hardly any ‘news’ in the Spectator; its content consisted largely of ideas, literature and manners.

Newspaper owners have always been moved by social, political and financial interests. Some would say that the driving force today is vanity, the ability to wield influence on a massive scale; but in recent years the crucial energy that drives the press has been its advertising revenue. When I worked on the Leicester Mercury, an evening newspaper, in the late 1960s, there was a clerk named Howkins whose sole responsibility at three o’clock each afternoon was to take the first copy off the press and ‘price the paper’; to calculate the proportion of advertising space to editorial – and its value – and run the figures upstairs to the editor. And run he did!

declining revenue
As a result of competition from other advertising media, today’s press proprietors face declining revenue. The current recession, never mind how temporary, brings with it a downturn in classified advertising, particularly property and recruitment, that can only make matters even more difficult. In a bid to reduce outgoings, many of them are cutting their newsroom staff to the bone. Those who survive the redundancy axe must spread their efforts so wide that the temptation to abandon news reporting for the much easier popular culture column is obvious. As Ian Hargreaves (in Journalism, Truth or Dare) writes, one result of this is ‘the privileging of sensation over significance, and celebrity over achievement.’ Celebrity stories, after all, are far easier to do than old-fashioned investigative journalism. Celebrity and sensation are today’s version of reality, and readers seems to clamour for more, so why not?

Set against this the words of former Independent reporter David Randall (in The Universal Journalist): ‘There is only good and bad journalism, and the two are universal. Good journalists wherever they are will be attempting the same thing: intelligent, fact-based journalism, honest in intent and effect, serving no cause but the discernible truth, and written clearly for its readers whoever they may be.’

Freelance investigative reporter Nick Davies is not convinced, though. On the contrary, in his book Flat Earth News he tackles the cult of ‘churnalism’, whereby hack journalists abandon their traditional news sources and instead recycle and regurgitate press releases and anonymous ‘briefs’ from agencies and PR consultants with little thought for integrity, accuracy or balance.

I’d like to say that my money is on Randall, but I fear Davies is closer to the truth; let’s hope that Hargreaves doesn’t have the last word.

going online
There is speculation that the press’s traditional audience is quite literally dying away; that young people no longer have the time, or the attention span, to sit and read a ‘proper’ newspaper. News comes to us now in a constant stream by way of 24-hour news bulletins on TV, and even more immediately through online news, the ‘blogosphere’ and Twitter. The new media is suited to a faster, disposable way of life, but surely this has a deleterious effect upon content – for how can you achieve depth in a 60-second bulletin or a two-line tweet?

As just one instance of this trend, Reuters is said to be combining with cellphone manufacturer Nokia to develop digital equipment that will enable its reporters to snatch and relay raw footage of live events, as they happen – though one has to be concerned that this will be at the expense of thoughtful analysis and presentation. At least there’ll not be time for spin, something that the Reuters charter expressly forbids.

If these become the only outlets for news, how can the press provide a balanced view? And, as is the case for most editors now, if your reporters have not only to fill their column inches but to prepare their increasing burden of online newscasts as well, how can they hope to attend to accuracy and clarity, or even to unbiased truth?

Add to this mix the prospect of growing multi-ethnicity and a widening spectrum of language and culture, and it becomes difficult to see how the press can continue to ‘inform the public’. Yet on this front, at least, the outlook is not all bad. Marie Gillespie, for example, in Television, Ethnicity and Cultural Change, describes how Asian teenagers brought up in Southall would read the papers from cover to cover, translating the news for their parents, and from so doing deriving not only status but a degree of adult responsibility.

who would regulate the press?
These problems are a challenge to whoever would attempt to regulate the press, a challenge that far exceeds those of previous decades. Who would sit on today’s PCC, for instance? (Well, I would, if I was a retired admiral or a baroness.) Yet, with diligence, observation, fairness and an open mind, such problems can at least be recognised and held at bay. But it will be hard work.

Despite the severe character flaws I possess, I must confess that I have never done drugs. Cigarette smoke have invariably been cycled through the respiratory system of another human being before passing into my lungs. My last attempt at making a quick buck was well over three years ago - it was blackjack with stakes at a staggering 20 cents. Alcohol I will readily admit to, although I have only ever paid for it once. Judge as you will. Shocking on my part, but the penniless poet student card is all too easy to play amidst a wage-earning crowd.

I only tell you this because I would like to establish a baseline for my immoral compass. So that when I say I’m in a state where I need valium, prozac and the like to sustain some semblence of cognitive ability, you’d be more likely to lend a sympathetic hand, rather than to thrust it, while clenched, into my face in a rapid, repetitive motion.

It was with this less-than-ideal mental disposition that I picked up Nick Davies‘ book, Flat Earth News.

I ought to have known better. It was only “truly shocking” and “explosive”, a “brilliant” and “exceptionally important” ”landmark expose” about a “morally bankrupt profession” that is “in desperate need of fundamental reform”. Sort of a your-worst-fears-confirmer in just under 400 pages. Not the faint-hearted, clearly.

To be honest however, I wasn’t quite that shocked by the experience. Not if that involves jumping out of my bed in two and half nanoseconds of blinding terror, while curdling my flatmates’ blood with a screeching yelp. It wasn’t like that. Rather, I liken the experience to that of that asinine security guard in the first Austin Powers film, who stood petrified as a steamroller advanced inexorably to relieve him of his life. The incredible knowledge that pours forth from the pages and into your boggled mind has a quality of tangible physical distance, yet simultaneously psychologically arresting. The material danger remains distant although closing, but you can’t flee. The futility of attempting escape drains your strength. So you relent and cower as abject fear consumes you.

But this steamroller doesn’t hit you. It’s sort of a watered-down climate change – the looming promise of environmental meltdown, getting ever closer but never near enough, laden with an equally overbearing sense of doom but not quite as apocalyptic.

After all, it’s nothing quite like the prospect of cities drowning under rising seas, populations dying from drought or rival factions warring over scarce resources. It’s just the news; it is getting less truthful, decreasing in quality and verve, and narrowing in scope. Our manifest destiny in the information age caught an unfortunate snag; while globalisation diminishes the expanse of our planet, our knowledge about what goes on around it decreases in tandem.

It’s all rather depressing really. Quite alike those “rite of passage” moments of epiphanic realisation, when you finally clocked the fact that Santa Claus was a myth/girls do fart/it wouldn’t actually stay that way forever if you keep making that face, Davies’ exposé demolishes our collective fantasy of trustworthy news in an era of commercial logic-driven journalism.

They say ignorance is bliss. Now that I know that I have been force-feeding myself with piping hot ignorance fresh off the printing press every morning, laced with propaganda and disinformation for good measure, I ought to feel better about myself.

Oh, and did I just ask for some valium? Screw that, I’ll just go read the news.

Druk, druk, druk is het in de mediasector, u heeft er geen idee van. De crisis slaat daar veel harder toe dan in andere sectoren en daarom moeten ze daar nu abnormaal hard werken. Het is daar zò druk dat niemand nog tijd heeft om een boek te lezen, zeker niet één over het eigen vakdomein. Tja, dat kunnen wij goed begrijpen.

Ideaal is het echter niet, en gelukkig voor hen — en voor u — neemt Radio Plasky die taak op zich. Ja, het is ver gekomen dat beroeps zich moeten laten briefen door liefhebbers, maar het lot van de media ligt ons nauw aan het hart. Daarom brengen wij u vandaag: het verhaal van het jongetje dat helemaal niet werd opgeknoopt.

De Morgen en Het Laatste Nieuws, twee kranten waartussen wij gek genoeg steeds minder verschillen vinden, brengen ons vandaag tamelijk gruwelijke tijdingen: in Engeland is een jongetje door andere jongetjes opgeknoopt, maar het kon zich op eigen kracht bevrijden uit de strop. Zoiets kan alleen maar in Engeland, en dus worden wij voor meer sappige details doorverwezen naar “de Britse media”.

Wij, amateurs van Radio Plasky, ondergaan een aha-erlebnis en grijpen terstond naar pp.136-137 van Nick Davies’ Flat Earth News. Voor de journalisten onder u: dat is een boek van een journalist dat de crisis in de journalistiek beschrijft. Het is heel nuttig, want wat lezen wij op de genoemde pagina’s?

In June 2005, there was a big story in the UK about a gang of feral child bullies who had attempted to murder a five-year-old boy by hanging him from a tree; the boy had managed to free himself. (…) The tabloids ran all over it; and the TV and the rest of Fleet Street joined in.

Davies doet uit de doeken waarom het verhaal grotendeels fout is, en hoe journalisten dat hadden kunnen en moeten weten. Het is volgens Davies, en wij denken dat hij gelijk heeft, niet karakteristiek voor kleine jongetjes dat ze zichzelf met één hand kunnen optrekken om dan met de andere een strop los te maken. Bovendien zei geen enkele betrokkene letterlijk wat er nu precies gebeurd was: hysterische familie noch geshockeerde buren, de politie al helemaal niet. Er was wel een hele hetze over het baldadig gedrag van de blijkbaar steeds jongere criminelen, natuurlijk.

Voor de aardigheid hebben wij het artikel waarop De Morgen en Het Laatste Nieuws zich (indirect) baseren ook opgespoord. Het is van de hand van Daniel Bates en staat in de Daily Mail. Het verbaast niemand dat het aan exact dezelfde kwalen lijdt die Davies in het verhaal van 2005 vaststelde: een fysieke krachttoer die het slachtoffertje een podiumplaats bij het volgende kampioenschap gymnastiek zou garanderen, familieleden die verklaren “I believe…”, de politie die zich niet uitspreekt over het incident. En een hele hetze over het baldadig gedrag van de blijkbaar steeds jongere criminelen, natuurlijk.

Om ook zijn kritische lezers een plezier te doen, schreef Bates onbewust sarcastisch:

In 2005, a girl of 12 left a five-year-old boy hanging by a wire from a tree in Dewsbury, West Yorkshire, because she was ‘in a bad mood’.

Drie hoeraatjes voor Daniel Bates. Wil u weten hoe het in 2005 echt zat, en vermoedelijk in 2009 ook? Lees Flat Earth News.

Vroeger lazen journalisten niet alleen, velen konden zelfs schrijven.

A painfully constant theme of journalists talking about their trade is the wail that things are hard enough for them already and papers shouldn’t make things harder by criticising their own industry. You get it from Dacre, you get it from Wade, and this morning, you get it from Stephen Glover in the Independent.

Glover indentifies a conspiracy between the BBC and the Guardian to push the NOTW phone hack story. If I was looking for the ingredients of a conspiracy in this business, I’d probably be looking at the organisation that’s been paying off the victims of its own criminal actions. Not Glover:

Most of this story was old. We already knew eight-tenths of it, though we had probably forgotten we did. Nonetheless, it was imaginatively repackaged by those symbiotic organisations, The Guardian and the BBC, and sold as new. The Corporation had been put on red alert by the newspaper at a senior level well before the story broke.

In the next paragraph, he dismissively mentions the part of the story that was new – the vast pay-offs – and instead accuses the BBC of being vindictively anti-Murdoch. Has it been? The BBC routinely runs heavily on critical media stories about its own actions. During the Brand/Ross farrago, most bulletins led on the outrage; when the BBC executives’ expenses were released, a large chunk of PM was devoted to picking them over. The BBC is an imperfect organisation and there’s plenty that it should be criticised for, but the best I can say without having a breakdown of broadcast-minutes-per-story is that the BBC has given no more prominence to the phone hack story than to any of those (probably much less important) stories. In contrast, News International has barely acknowledged that it’s under discussion.

But Glover is distressed to see the press’ failings exposed, as his ad hom attack on Nick Davies shows. First he silkily denigrates the investigative work of Flat Earth News by calling it “a book which suggests that the press is wildly dysfunctional” (my emphasis), and then, having failed to represent Davies’ ideas fairly, he goes on to give a poisonous description of his personality:

I’ve never had the pleasure of meeting him, but he seems to me a misanthropic, apocalyptic sort of fellow – the sort of journalist who can find a scandal in a jar of tadpoles.

What Glover doesn’t mention – and this is curious given how aghast he was a few paragraphs ago at Newsnight’s failure to reveal a perceived conflict of interest in Peter Wilby’s commentary – is that his own employers (along with every other Fleet Street institution) were substantially and specifically criticised in Flat Earth News. Glover is also a columnist for the Daily Mail. Apparently that’s not relevent to his views on Davies, though. Nor, seemingly, is the fact the Indy and its parent company have their own reasons to be displeased with the Guardian’s media coverage.

Still, it’s not as though Glover approves of the dark arts. It’s just that his “guess is that most newspapers have cleaned up their act”, and anyway, newspapers have more important things to think about than the quality or legality of their investigations:

Naturally I do not condone newspapers listening into the private conversations of celebrities, though I would have no problem in the case of a minister who was on the fiddle or betraying his country. I do know that the national press is weaker than it has been for more than a century, with most titles losing money, and I regret that, at such a time, The Guardian and the BBC should use largely old information to weaken it further

When pundits speaking for the press adopt this line, they sound like nothing so much as Angie Watts weedling Dirty Den to take her back by pretending she only had six months to live. There’s no other organisation from which newspapers would allow such claims: MPs who complained that the heavy reporting of the expenses scandal was undermining public respect for parliament were, rightly, ridiculed. The idea that newspapers’ problems come from an excess of self-examination is – as this indulgent, incoherent and partial article inadvertently shows – equally absurd.

© Sarah Ditum 2009

Following in the footsteps of ProPublica and the Huffington Post Investigative Fund, Europe has its first foundation dedicated to “support independent journalism”.

The Investigtions Fund boasts an impressive cast list including investigative journalist Nick Davies, freedom of information campaigner Heather Brooke and intriguingly Peter Barron- formerly deputy editor of Channel 4 News and editor of Newsnight, now Google’s comms director.

(It transpires that Google is offering tech support and advice for free)

The supporting cast of advisers and supporters is impressive too: the NUJ’s Jeremy Dear, Tom Loosemore of Channel 4’s 4iP fund and Vaughan Smith, founder of the Frontline Club among them.

The mission is to “secure the future of public interest reporting in the UK”, no less:

We are setting up a fund that will support the kind of risky, challenging reporting for which there is a crying demand – and as an experiment to seek out new ways to support this vital work.

It’s an exciting prospect and a laudable plan but there is no guarantee of success. The business model is unproven and there remains an inherent conflict between public investigations and traditional media story telling, one that the founders acknowledge:

The fund does not intend to compete directly with established media, but will instead provide the seeds from which the big story can grow. It will help provide the initial cash & support required to back journalists who want to dig into risky and difficult areas: exactly the sort of things for which it is hard to get funding.

But as the MPs’ expenses saga shows us, nothing quite beats a scoop.

We know, for example, that freedom of information is a powerful tool but journalists – not just publishers and broadcasters – still want to negotiate the terms and timing of publication.

Being first matters and, as Charlie Beckett and others have argued in the past, it’s that competition that keeps the journalist on his or her toes.

That’s not to say The Investigations Fund can’t negotiate a path between the two but there will be many an editorial and ethical dilemma along the way.

A final, perhaps slightly churlish, observation.

In a section of the Fund’s website marked The Crisis, Stephen Grey and Nick Fielding revisit a theme familiar to those who have read Nick Davies’s book Flat Earth News.

They cite how job and budget cuts are threatening all forms of serious investigative journalism. So far, so reasonable. But they cite some “depressing trends” to support their position, including the following:

The average Fleet Street journalist now fills three times as much editorial space as he or she did in 1985.

Only 12% of stories in Britain’s quality newspapers show evidence that they have been thoroughly checked.

Both come from Davies’s book and both are highly suspect as I have argued in the past.

This is not to deny that a crisis exists. Perhaps these numbers do symbolise a deeper truth and as such they shouldn’t be taken literally.

But given the premise of the book – and indeed a goal of the new Fund – is to challenge sloppy, under-resourced journalism, these questionable statistics shouldn’t go uncontested.

Is léir go bhfuil bun an bhairille á chuardach ag an BBC agus iad sa tóir ar scéalta nuachta nuair a athfhoilsíonn an chraoltóir stáít Briotanach scéal ón Irish News faoin Aire OIdeachais, Caitríona Ruane ó Shinn Féin, bheith ag glacadh a h-iníon, 12, ar saoire le linn téarma scoile. Is amhlaidh go raibh an Aire ag labhairt sa Chipir agus thug si a h-iníon lei agus níl aon amhras orm gur turas oideachasúil a bhí ann.

Os rud é go raibh mo mhac féin liom agus mé ag filleadh ón nGaillimh inné, lá scoile, tuigim cás an Aire Oideachais ó thuaidh go rí mhaith. Is é an tuismitheoir príomh chaomhnóir an pháiste – aige nó aici atá cúram an pháiste agus má chreideann siad gur ar leas an pháiste é bheith leo seachas ar scoil lá nó dhó nó trí le linn téarma scoile, tá sin réasúnta dár liom.

Tuigim, mar shampla, nach bhfuil ceist ann faoin Aire bheith ag iarraidh costaisí ar son a h-iníne nó a leithéid – faoi mar a bheadh á dhéanamh ag feisirí eile ó thuaidh – agus ó dheas.

Ach creidim go mbaineann an scéal seo leis an bhfeachtas leanúnach atá ar bun ag sciar áirithe den bhuanaíocht ó thuaidh plean Ruane le h-aghaidh atheagar an chórais oideachais a chur ó mhaith. Sílim go bhfuil gá deireadh a chur leis an gcóras dé shruthach ina mbionn na daltaí is saibhre ag freastal ar scoileanna breatha agus an chuid eile ag freastal ar scoileanna atá ag déanamh a ndícheall ar bheagán acmhainní.

Ceist a bhaineann le cogadh na n-aicmí é seo agus is léir go bhfuil an mheán aicme ag baint úsáid as gach cleas is féidir chun na b

I’ve got my first piece up on the Guardian books blog:

In a world of declining newspapers, is there any future for the newspaper novel? I recently stormed through Michael Frayn’s satirical 1967 newspaper novel, Towards the End of the Morning, and Nick Davies’ scathing study of how reporting works now, Flat Earth News. For the press, dawn is closing time, when the final edition has been printed and the hacks can go to bed – so Frayn’s title is a reversal of the usual metaphor: the end of the morning implies more of a shutdown than a rebirth. The novel, with its warm satire of the gentlemanly dissolution of the newspaperman in the fading days of old Fleet Street, makes a tender record of a deeply flawed but somehow loveable industry – before colour printing, before Wapping, and back when TV had only just begun to threaten the papers’ ownership of the news and comment business.

Read the rest at The Guardian…

OK, it’s Saturday, it’s football season, but this is not right. Not only do we have the Cronulla Sharks to deal with, now we have the ladies’ league to distract and bewitch us.

Consider my utter and absolute dismay when Lingerie Football [NSFW] was presented as a “news” item at the end of the TVNZ bulletin.

I am very disappointed that TVNZ thinks it’s OK to humiliate female newsreaders for the sake of a tits’n'arse ratings point or two.

I’ve been home most of the day, I was doing some marking and preparing for my Writers & Reader’s Festival gig tomorrow afternoon. I had the TV on in the background because Moac was shopping for warm, smart and “grrrrrhhhhh…..merino!”

Throughout the day I was switching between Snoop’Dog THS, football, baseball, motor racing, Coro-omnibus, gardening shows, netball and news. At least a dozen times I heard the Sky-guys yakkin’ on about “lingerie football”.

A “no news” news item that’s most certainly a result of Flat Earth replicators. So it was and so it came to be that TVNZ replictated the advertising meme on cue.

The TVNZ female presenters had to engage in that awkward “banter” with their (rising to the occasion) male colleagues around this story. It’s a light and breezy end to the bulletin that’s supposed to make us like the station and the “team”.

But, in this situation all the women could do was “bimbo-ize” the other women in the story. I really was disgusted…the whole crew is in on a crap joke to make the female presenters suck up the sexism and make like it’s funny to diss their sisters-in-exploitation. I expect better from you all.

How about some solidarity on the studio floor and just say to whoever decides you’ve got to run this shit tht you won’t do it.

[Dribblejaws, don't even think of responding]

I felt sorry for them. Shit sandwiches are….shit!

“Fur’cryst’s ache!” Please, just tell the dropkick producer who lined up that story for you to

“Get @#$@#$@$@$@$@$#@$#@$!!!!!!”

It is not necessary.

The story is not even a story: it’s a promotion for the LINGERIE FOOTBALL LEAGUE.

The whole thing is a sick advertisement aimed at blokes like me (that is demographic-wise; I’m not remotely interested), who are couch potato sport fans and hope to see a ripped uniform and some “nekked ledies”.

It does not deserve to be a news story, but the fact that it is clearly indicates the parasitic relationship between news and public relations.

More than that, it’s also about how stuff like this gets to be legitimate lingerie football.

Someone had a good idea…once. If you can source this, I’d be grateful.

It was an idea about how to make money out of slender female models chasing pigskin for the benefit of beer-loving fans of full-contact arena sports.

Finally (after patient whole-nine-yards-grind) , in May 2009 the person(s) with the money-making idea were ready to launch it on the world – coming soon to a stadium near you – and the world’s media were willing to help out.

Oh, but wait, more than likely this is some hard-wired crack-shot promoter’s  “value proposition” or some other “show me the money” goonsquad penguin march

This is why we’re in so much trouble.

Jay Leno got suckered into the hype in 2008 and even the Huffington Post succumbed, so how can the rest of us resist?

[Ye must know that the Interwebs will not save us]

And the saddest thing…”lingerie football (promotion)  brought to you by female journalists you can trust. Sarah, why?

Let’s get down here, the world really needs True Fantasy Football.

Yep, that’ll make us all feel better about  the situation in Sri Lanka and it makes the slaughter more palatable.

TVNZ, this is really about you…stop pushing this crap at us.

If not using it gives you an extra 90 seconds, use it wisely,

please, don’t drown us in sexist marketing hype.

Do you really deserve this?

A decision in the Australian High Court this week has put media organisations on notice that crossing the line between news and advertorial can be costly.

The Australian Seven network’s Today Tonight was found to have breached section 52 of the Trade Practices Act with two segments in 2004 and 2005 on an investment scheme dubbed Wildy Wealthy Women. The court said the network could not rely on section 65A of the act — the so-called publishers’ defence — partly because an “arrangement” with a marketer for WWW showed they were not at arm’s length.

Now what about this?

Yeah right!

The High Court ruling in the Today Tonight case attempts to straddle one of the most serious fault lines in the news media – the separation of commercial and public interest. This case turns on the interpretation of   “commercial arrangement” between the network and the WWW company.

Chief Justice Robert French and Justice Susan Kiefel said the purpose of section 65A “was to maintain a vigorous free press as well as to maintain an effective and enforceable Trade Practices Act”.

“Information providers are free as part of the function of an independent free press to praise or criticise the providers of goods or services and the quality of what they provide.”

But they said that rationale did not apply “when the publication concerned goods or services the publisher provided, or followed a commercial arrangement”.

[full story from The Australian]

In the commodified media world it is almost impossible to separate commercial interests out of everything the news media does and at a time when media companies are financially under the gun, the tempatation to cross the line and generate a cash-flow from the coverage you provide can be great indeed. It’s even easier in ethically-challenged places like Today Tonight, crossing the line here doesn’t even feel wrong, it feels like commonsense.

Now, EM can’t help wondering if Today Tonight is not still cosying up to pyramid sellers and “get-rich-quick” shysters. A story currently on the TT website is promoting an online money-spinner called Freagle with the catch phrase “Easiest Home Business Ever”. The copy by TT reporter Jonathon Creek [I kid you not] reads very much like some of that Viagra spam that you get from time to time.

Former Policeman Darren Boal is a convert.

He signed onto Freagle’s Easiest Home Business two weeks ago. It costs him $60 a month and so far he’s made $500 using a simple strategy, placing links to products on web pages.

“I didn’t even know how to run a blog page now it’s making me money,” Darren said.

Maintenance worker Mark Galvin is the first to admit he’s no computer expert, but the Easiest Home business is working for him. He’s made $300 in two weeks and growing.

“You’ve got to do the hard yards, do all the work, before it all starts paying off,” Mark adds.

The Freagle system is a modern day version of extreme direct marketing, but using anyone online to target potential buyers.

Actually Freagle sounds a lot like spamming. I have my doubts about Darren Boal and Mark Galvin too. They’re common enough names, but it’s just too, too convenient. They get a mention in the promotional material, but they’re not visible.

The website promoting Today Tonight’s endorsement of Freagle is also one of those scary “Just give me a minute of your time…” whack-jobs that looks like a 14-year-old designed it. The “arrangement” here is also blatant. If you follow the links from Today Tonight to the Freagle promotion, for a limited time only,  you can sign up for a discounted rate.

P.P.S. You’ll be able to get access the system as soon as you have been approved on the freagle platform and you’ll be on your way to hassle-free, step x step training that you can immediately apply to generate extra income! (Please allow up to 48 hours to activate your freagle account due to the anticipated number of people joining the program)

P.P.P.S. This offer will be available for a LIMITED time only. The Program will still be available for purchase once the offer ends, but at a significantly increased price.

Proudly brought to you by

Wes Thornton Freagle/Free Stuff Day Layby				Andrew Clacy Affiliate Marketing Guru

Perhaps Mr Samuels and the ACCC would like to take a look at this piece of promotional journalism too.

I think we might be lucky in Aotearoa that we don’t yet have any current affairs programmes quite as bad as Today Tonight, but if we dig a little, there’s every chance we might uncover some similar “arrangements” between shonky promoters and our news media.

[hat tip Roarprawn]

'Flat Earth' i gCúil Aodha

B’é bun agus barr an leabhair sin go mbionn iriseoirí ag lúbadh (agus ag cumadh) fíricí chun cur le spleodar agus tarraingtheacht scéalta nuachta.

Anois iriseoirí sna meáin Bhéarla is mó a bhionn á dhéanamh seo – cé gur cuireadh i mo leithsa uair amháin gur dheineas a leithéid. Bhí an liamhainn sin i Foinse – ach thugas dúshlán don liamhainn céanna nuair a léirigh mé an bunús iriseoireachta a bhí leis an scéal agus mar a deineadh tuairisciú air i Lá Nua.

Ar aon nós, ní fiú bheith ag meilt ama ar an aimsir chaite.

Seo scéal faoin mbealach ar chraol Nuacht TG4 agus ar fhoilsigh Foinse cúpla lá ina dhiaidh sin, inniu[Dé Satharn]. Bhain an scéal leis an ainmhí sin, an choinniol teanga. De réir Nuacht TG4 agus Foinse, is beag agallamh atá a chur orthu san atá ag iarraidh tí, atá coinnioll teanga luaite leo, a cheannach ag na h-údaráis chuí.

Sa Ghaillimh is mó atá na h-agallaimh seo á reachtáil ach, de réir na dtuairisceoirí, nior cuireadh ach agallamh ar cheannaitheoir amháin i gCiarraí agus níor deineadh aon agallamh i nGaeltacht Chorcaí.

De réir ínsint na meáin Ghaeilge seo ar an scéal, tá aon teach deag i nGaeltacht Chorcaí atá coinnioll teanga luaite leo.

Is é sin an áit a théann an scéal in aimhréidh. Nó an bhfuil a fhios ag Nuacht TG4 nó Foinse go bhfuil na tithe seo ann? An bhfuil siad tógtha go fóill.

I gCúil Aodha amháin atá tógáil tí le coinnioll teanga luaite leis ceadaithe. Tá dhá fhorbairt i gceist – ceann acu le sé theach ann agus an cheann eile le cúig theach. Tá an dhá fhorbairt gar do Scoil Náisiúnta Chúil Aodha.

An deacracht is mó le scéal Nuacht TG4 agus Foinse nach bhfuil aon tigh tógtha ar ceachtar den dhá shuíomh seo go fóill. Tosnaíodh ar shuíomh amháin a ullmhú anuraidh agus bogadh go leor carraigeacha chuig an suíomh an Samhradh seo chaite.

Ach níor leagadh cloch an chúinne – nó bloc ar bith eile – ar aon cheann den aon theach deag. Níl siad ann – agus i bhfianaise an méid atá tarlaithe le tamall anuas, ní bheidh siad ann.

Ach tá an bunfhiric ceart. Nior cuireadh aon agallamh ar aon lannúin a bhí nó atá teach a cheannach i bhforbairt nó eastáit i nGaeltacht Chorcaí le féachaint an sasóidís an choinnioll teanga.

Mar sin féin, is scéal gan bunús é an scéal a bhí ag Nuacht TG4 agus Foinse, chomh fada agus a bhain sé le Gaeltacht Chorcaí. Sampla íontach agus, sa chás seo, thar a bheith cuí den rud a thugann siad ‘Flat Earth News’ air.

Seo sampla den fheinimean ‘Flat Earth News’ ar cheart é a mhúineadh i ranganna iriseoireachta ag Acadamh na hOllscolaíochta Ghaeilge amach anseo – ach ní fheadar an dtarlóidh sé sin.

Ar an droch uair ní féidir liom nasc a dhéanamh le na scéalta atá luaite agam nó ní bheidh sé á fhoilsiú ar shuíomh Foinse go ceann cúpla lá. Craoladh an mír ar Nuacht TG4 oíche Dé Chéadaion, Lá na nAmadán.

Nílim cinnte an bhfuil aon chiall le coinníollacha teanga is agallaimh – nó scruduithe béil, ba chirte a rá – i gcomhthéacs chaomhnú na teanga sa Ghaeltacht. Fiú má eiríonn le duine i scrúdú, an gcuirfeá geall go leanfaidís leo agus an Ghaeilge a úsáid ina dhiaidh sin? Nó dá gcinnfeadh an teaghlach fagaint, conas mar a chuirfí iachaill orthu gan an tigh a dhíol le teaghlach eile, teaghlach ná raibh Gaeilge ar bith acu nó suim acu ann?

Baineann an riail seo, an choinnioll teanga, le fealsúnacht sean fhaiseanta agus calcaithe maidir leis an Ghaeilge sa Ghaeltacht. Níl ‘éigeantacht’ den tsort seo chun an Ghaeilge a choimead beo sa Ghaeltacht. Cur chuige eile a oibreoidh – caithfear daoine a mhealladh i dtreo na Gaeilge, ní le deontais ach tre léiriú doibh go bhfuil an Ghaeilge úsáideach agus riachtanach ina saol.

Gestern Abend fand an der Universität Wien eine Podiumsdiskussion zum Thema “Qualitätsjournalismus” statt, zu der folgende Gäste geladen wurden: Nick Davies, britischer Journalist und Buchautor (‘Flat Earth News’), Joachim Riedl (Redakteur der ZEIT in Wien), Armin Wolf (bekannter Nachrichtenmoderator beim ORF), Atha Athanasiadis (Chefredakteur von NEWS) und Fritz Hausjell (Professor für Publizistik und Kommunikationswissenschaft am gleichnamigen Institut in Wien). Nick Davies erschien im weit geöffneten Hemd und klassischer Fliegerjacke. Nachdem die Moderatorin Elisa Vass (Ö1) mitteilte, dass er anlässlich des Termins am selben Tag aus London eingeflogen ist, überkam mich das Gefühl, dass Davies die Maschine selbst geflogen ist und selbst den Landeanflug auf Wien vornahm, so eine in die Jahre gekommene Cessna. Und beim Aussteigen eine Zigarette im Mundwinkel…

Der Hörsaal 1 im NIG (Neues Institusgebäude) platzte schon 10 Minuten vor Beginn aus allen Nähten, der Niedergang des Qualitätsjournalismus scheint viele zu beschäftigen. Dieser Ort war diesem Anlass nicht würdig, es wirkte doch stark improvisiert, wie z.B. auch mit Tischdecken dekorierte Arbeitsplatten. Angesichts des Zuschauerandrangs und der Relevanz dieser Geschichte wäre das Audimax geeigneter gewesen. Auch wenn ich mir sicher bin, dass Nick Davies wenig daran auszusetzen hatte, Starallüren traue ich ihm wirklich nicht zu.

Nach der Vorstellung aller Diskussionsteilnehmer hielt Davies seine Ansprache, die von Pointen und kernigem britischen Humor nur so durchsetzt war. Die Zuhörer hingen bis zum Schluss an seinen Lippen, darunter ich. Der Londoner geht auf sein Buch ‘Flat Earth News’ ein und holt zu einem Rundumschlag gegen gegenwärtige Journalismuspraktiken aus, konzentriert sich dabei verstärkt auf Amerika und Großbritannien. Anlass für sein Werk war der Einmarsch der US-Truppen in den Irak 2003. Mit dem Argument der Massenvernichtungswaffen startete Amerika die Offensive, schnell wurde aber klar, dass Irak zu keinem Zeitpunkt im Besitz von ‘Weapons of Mass Destructions’ gewesen ist. Die gleiche Scheinheiligkeit bzw. Angstmacherei verbirgt sich laut Davies hinter dem ‘Millenium Bug’, auch hier führten Prognosen in die Irre. “It never happened. There are no facts, you just find a mess of popular misunderstandings”, so Davies.

80% der Nachrichten stammen aus zweiter Hand

Der Londoner fand zudem heraus, dass die Redakteure des BBC das Dreifache an Nachrichtenoutput produzieren müssen als noch vor 10 Jahren. Das bedeutet, dass für eine Nachricht nurmehr 1/3 der Zeit übrig bleibt. Davies: “Without time, we can´t do our job anymore!” Es ist, als würde man versuchen ein Auto ohne Lenkrad zu fahren. Der Brite ging besonders hart mit der PR ins Gericht: nach einer Untersuchung von 2005 der 4 Qualitätszeitungen Großbritanniens + des Daily Mail aufgrund seiner hohen Reichweite, stellte sich heraus, dass 12% der Inhalte selbst erarbeitet, 8% nicht genau zugeordnet und 80% der täglichen Nachrichten aus Nachrichtenagenturen wie AP (American Press) und Reuters und aus PR-Meldungen bezogen wurden. Ob das nur für die britische Presse gilt? Wohl eher nicht. Ethik im Journalismus? Sinngemäß sagte der Journalist, wenn wir es nicht tun, tun es die anderen und verwies auf die Veröffentlichung von Opfer/Täterbildern. Er gab dieser Methode auch einen Namen: ‘Turtle-Effekt’ (in Österreich besser als ‘Fritzl’-Effekt bekannt), wonach alle Medien früher oder später mitziehen und ethische Prinzipien über Bord schmeißen.

Sinn von Unsinn unterscheiden

Wie sollen wir also das Problem lösen, wie dem Qualitätssterben entgegenwirken? Joachim Riedl verwies auf den Charakter einer Zeitung, wörtlich: “Wir müssen Medien mit Profil erstellen!” Des weiteren fordert Riedl den Qualitätsjournalismus auf, Erklärungsansätze zu liefern, elitär zu werden und damit auch teurer. Armin Wolf konnte dieser Meinung nichts abgewinnen: “Demokratie bedeutet für mich nicht elitär zu sein, sondern möglichst viele zu erreichen.” Wolf gab zu Bedenken, dass alleine das Archiv des Nachrichtenmagazins Spiegel mehr Menschen beschäftigt als die gesamte Redaktion des österreichischen Nachrichtenmagazins profil, das aber ähnliche Ansprüche erhebt. Wie es um den öffentlich-rechtlichen Rundfunk und seinem Budgetdefizit steht, kommentierte der Nachrichtensprecher folgendermaßen: “Ich muss mir Sorgen machen, wenn sich Politiker Sorgen um den ORF machen” und spielt damit auf die Unabhängigkeit des Rundfunks an, der mehr und mehr in Verdacht gerät, zu einem Proporzsystem zu verkommen und parteiliche Interessen ungefiltert und ausufernd zu präsentieren. “Wir müssen Wichtiges von Unwichtigem trennen!”

Atha Athanasiadis, einziger Vertreter eines stark kommerzialisierten Medienproduktes – so viel zu den Qualtitätskriterrien “Vielfalt” und “Ausgewogenheit” – hatte eine schweren Stand, er war der Prügelknabe des Abends. Von Seiten der Medienverteter und der Zuschauer erntete er meist nur Gelächter und höfliches, mitleidiges Klatschen. Dabei stellte er zurecht fest, dass seiner Meinung nach Staatshilfen für Medienunternehmen nicht in Frage kommen dürfen, da sie sich keiner ‘Blattlinie’ der Politik unterordnern möchten. In Anbetracht des wegbrechenden Anzeigen und Werbemarktes sei die Frage erlaubt, wie lange diese ‘Pseudoautonomie’ aufrecht erhalten werden kann. Athanasiadis geht von ein Zeitungssterben in kommender Zeit aus, von einer “Flurbereinigung”. Fritz Hausjell zeigte sich wenig schockiert über die Debatte, da er es tagtäglich erlebe, “wie ganz wenige Menschen ganz viel leisten.” Die Studenten sind miserable Bedinungen gewöhnt, dazu genügt ein Blick in die hoffnungslos überfüllten Lehrredaktionsräume des Instituts. Für Hausjell wird es in Zukunft wichtig sein, dass eine Diskussion weiterhin geführt wird und die Gesellschaft in Bewegung bleibt. “Bedürfnisse der Schaulust dürfen nicht befriedigt werden”, appelliert der Professor an den Anstand aller Medienproduzente und Mediennutzer.

Weitere Stimmen zum Abend und eine Zusammenfassung findet ihr hier und hier. Heute folgt um 18.25Uhr eine Sendung zum gestrigen Abend auf Ö1, einen Link zum Webradio gibts hier.