Leeswijzer

1 Het titelbegin van deze blogpost is geïnspireerd op de mediakop Wilfried, Miet en de kindjes.  

2 De context. Mijn oude vak Nederlands in zijn vakcomponent Taalbeschouwing revisited: kan het mooier en spannender dan met het overzicht Jaartaal 2008!? En specifiek met hét Woord? Swaffelen, het Woord van het Jaar 2008, gaat de wereld (of toch bijna) rond.  En hoe draait die wereld wel door …   Het woord swaffelen is nochtans niet echt nieuw: al jarenlang behoort het tot de jongerentaal, en VRT-taaladviseur Ruud Hendrickx voorspelt het een lang leven.

Ik durf het haast niet neer te schrijven op gevaar af van voor scabreuze ’sausage’ aan de schandpaal te komen … , maar draai of keer het zoals je wilt, het Woord van het Jaar is een vette kluif voor de leraar en de leerling Nederlands – één om duimen en vingers van af te likken. Behoefte aan visualisering? Geen duidelijker afbeelding dan die van Sebe Emmelot uit NRC Handelsblad, Opinie 22 december 2008. 

• Daan tubt over … swaffelen

 De ‘herontdekking’ van swaffelen leidt volgens mijn oud-leerling en vlogger Daan de Groote tot een regelrechte swaffel-‘rage’. Iedereen doet dat. Op straat. Exhibitionisme. En:  Allez, ik snap da echt nie, zenne. Woorden van Daan op YouTube (Dag tubers).

• Jan spuwt zijn gal op Van Dale

Na het deleten van ‘het’ geswaffel op YouTube en de verkiezing van het Woord die ’netjes’ op de stemmen van ‘de jongeren’ werd afgeschreven (voor sommigen, lees: manipulatie door GeenStijl), kwam  trendwatcher Jan Kuitenbrouwer zijn verhitte gemoed luchten in het NRC Handelsblad. Jan  slingert Van Dale de tag plebsdweep naar het hoofd. De eerbiedwaardige Van Dale is een woordverkiezing door ‘de mensen’ onwaardig! 

Illustratie Sebe Emmelot: nrc.nl   

• Ton roert zijn tong

Verontwaardiging! Hoofdredacteur Ton den Boon van Van Dale is boos. Dat las ik in Taalpost 858. Op zijn blog tikt hij Jan Kuitenbrouwer aan met … (ik kan op www.taalbank.nl zijn reactie op Kuitenbrouwer onder de titel Genoeg geswaffeld (voorlopig) niet lezen, hoewel ik me heb laten registreren.) Als co-organisator van de woordverkiezing zal hij zijn eigen ruiten er toch niet uitslingeren?!

Ik schaar me op basis van die ene bron aan de zijde van Ton den Boon, hoewel ik ooit Kuitenbrouwer-fan was. Er staan nog van die leuke boekjes van hem over socio-babble en turbotaal in mijn boekenkassie. Woorden hebben voor taalbeschouwers ‘geur noch kleur’. Wat is er toch mis met woordverkiezingen? Ook taalsociologisch en -psychologisch en -didactisch zijn ze bijzonder interessant. En daarmee spreek ik me niet uit over het platte gebruik van het swaffelen, over de ‘rage’ waarover Daan het heeft.

Nabeschouwing over …

de taalkundige (orthografische, fonetische en fonologische) discussie over swaffelen. detender@media bracht me op het spoor van de taalkundige discussie over swaffelen (en via via blog stootte ik op de ‘inhoudelijke’ discussie). ‘Swaffelen’ zorgt voor een spellingkwestie, want er is ook ‘zwaffelen’: zo spelde Jean Philip De Tender uit zijn bron, een encyclopedie. En inderdaad: bij Van Dale himself, toch een gezaghebbende, normerende instantie, vind ik ‘zwaffelen’ in de lijst van nieuwe woorden, met een ruwe schets van zijn etymologie. De orthografische/fonetische variant met ‘z’ zou teruggaan op een Duitse ’sch’, zoals in schweben. Maken de ’s’ of de ‘z’ in Anlaut dus ook het fonologische verschil? Een betekenisverschil tussen het (oude) ‘neutrale’ Vlaamse woord ‘zwaffelen’ voor ‘heen en weer bewegen’ en de (nieuwe) seksuele variant met ’s’? Hoewel … ‘zwaffelen’ krijgt zoals in de bron van detender@media dezelfde betekenisomschrijving als het ‘bekroonde’ ‘swaffelen’. Jongens, we zijn er nog niet uit. Eens kijken wat ze op het gezaghebbende Onze Taal zeggen! Op Taalkoeien? Al maanden geen taalgeloei meer … De Taalprof dan? Hij onthoudt zich. Wél een link naar het Woord van de Week met wakende helikopterouders van de week … De Taalpuristen? … Genoeg geswaffeld.

Niet zonder trots en blijdschap geef ik het persbericht door van Kris De Winter van de Provincie Antwerpen …!

                           P  e  r  s  b  e  r  i  c  h  t

bezorgd door Kris De Winter
Dienst Cultuur – Provinciaal Bibliotheekcentrum Vrieselhof

15 september 2008

Tentoonstelling Iedereen Woordenaar verlengd

Woordenboekwedstrijd voor scholen ook verlengd

De looptijd van de tentoonstelling ‘Iedereen Woordenaar’ over de oorsprong van onze taal en over Cornelis Kiliaan, de man die het eerste Nederlandse woordenboek maakte, wordt verlengd. Ook de bijhorende wedstrijd voor scholen, die 2000 euro aan woordenboeken kunnen winnen, wordt verlengd.

De tentoonstelling, die gemaakt werd naar aanleiding van het voorbije Kiliaanjaar, zou oorspronkelijk rondreizen tot eind 2008. Door de ruime interesse van bibliotheken die de tentoonstelling in huis willen halen is besloten om deze te verlengen tot eind mei 2009.

Iedereen Woordenaar
Wie maakt het Nederlands? U of de woordenaar of allebei? De reizende expo “Iedereen Woordenaar” daagt de bezoeker uit hier een eigen mening over te vormen.

In deze tentoonstelling wordt elke bezoeker een woordenaar. Elk hoofd is immers een woordenboek. We sprokkelen de hele dag door woorden en betekenissen. We kiezen onbewust welke woorden we later nog zullen gebruiken en hoe. Misschien omdat het goed klonk, of omdat het goed staat, of bij een bepaalde groep hoort, of net niet… Zo bouw je taal.

Maar zou je dat ook bewust kunnen doen? Zou je je eigen woordenboek kunnen maken? En zo ja, welke woorden zou jij kiezen? En hoe zou je ze schikken? Verklaren? Hoe ervaar en proef jij woorden? Welk soort woordenaar ben jij?

De expo “Iedereen Woordenaar” daagt je uit dit te ontdekken. Verken het rijk der woorden, zijn geschiedenis, zijn geheimen en zijn charmes en voeg ook een eigen woord toe aan de schat van de Nederlandse taal.

Scholenwedstrijd Iedereen Woordenaar – Maak je eigen woordenboek
Bij de tentoonstelling hoort ook een educatief dossier voor leerkrachten. Klassen die dat willen kunnen ook een eigen woordenboek maken en insturen voor 25 mei 2009. Onder de beste inzendingen kunnen we voor 2000 euro aan Van Dale-woordenboeken schenken, dankzij de sponsoring van Van Dale. Meer informatie over deze wedstrijd vind je op de website.

Eerste winnaar scholenwedstrijd bekend
De leerlingen van 5 en 6 aso, Economie-Moderne talen en Moderne talen-Wetenschappen van Katholiek Scholencentrum JOMA Merksem zijn de eerste winnaars van onze woordenboekwedstrijd. Zij gingen aan de haal met een pakket woordenboeken t.w.v. 1000 euro. Het wwwoordenboek (Wikiwebwoordenboek) was een project voor het vak Nederlands in de derde graad aso in het eerste trimester 2007-2008, geleid door lerares Nederlands Janien Benaets en begeleid door Tom Ruette (MA K.U.Leuven, Computerlinguïstiek). Het 2.0-project werd bedacht, opgezet en gecoördineerd door Janien Benaets en kaderde in de componenten Taalbeschouwing en Taal- en Informatievaardigheden van het vak Nederlands. Het werd ingeleid door een klasinterview door 5 aso van blogoloog Maarten Schenk over zijn specialiteiten Web 2.0, computerlinguïstiek en de Vlaamse blogzoekmachine De Blogoloog www.blogoloog.be.

Het wwwoordenboek (een wikiwoordenlijstje van webtermen) is een work-in-progess. Iedereen woordenaar dus! Iedereen is welkom om op http://janien.wikispaces.com z’n eigen termen toe te voegen aan het wwwoordenboek.

Praktische info tentoonstelling
meer informatie: http://www.corneliskiliaan.be/?q=node/17
wanneer: tot eind mei 2009
waar: september ‘08: bib Zoersel
oktober ‘08: bib Ranst
november ‘08: bib Herentals
december ‘08: bib Brasschaat
januari ‘09: bib Lille
februari ‘09: bib Heist-op-den-Berg
maart ‘09: bib Edegem
april ‘09: bib Grobbendonk
mei ‘09: bib Westerlo

Verantwoordelijke gedeputeerde
Ludo Helsen, CD&V

Perscontact
Kris De Winter
Dienst Cultuur | Provinciaal Bibliotheekcentrum Vrieselhof
kris.dewinter at admin.provant.be

Mijn reactie op dit persbericht
* HOERA! HOERA! HOERA! Voor mijn allerbeste leerlingen van 5 en 6 aso, 1e trimester 2007-2008! Bedankt voor de prettige samenwerking! Jullie woordenboekenprijs gesponsord door van Dale Lexicografie wordt eerstdaags op school bezorgd. Verdere berichtgeving over het wwwoordenboekprojectje volgt hier ter webplekke.
* Zeer bedankt, Tom Ruette, die ik via zijn blog Taalkoeien leerde kennen! Ondertussen doctoreert Tom Ruette aan de K.U.Leuven en woont hij in Berlijn. Ik wens hem van hieruit alle succes van de hele wereld!
* Zeer bedankt, Kris De Winter van de Dienst Cultuur van de Provincie Antwerpen, voor die fantastische prijs! Iedereen Woordenaar!

JAN FABRE. De engel van de metamorfose. De kunstenaar als dwerg tegenover de grote Vlaamse Meesters. Als worm uit het graf. Zonder wormen geen leven. De worm in het gezelschap van insecten, denkers en schrijvers.

      Jan Fabre au Louvre: L’Ange de la métamorphose.

Enfant terrible de la « nouvelle vague » flamande des années 80, il est plasticien mais réalise également des mises en scène d’une incroyable liberté.
Au printemps 2008, dans les salles de peintures flamandes du Louvre, l’artiste propose un parcours d’oeuvres diverses (sculptures, dessins, vidéos, installations…).

Citaat: Expositions thématiques, http://louvre.fr.

Op de repetitie van L’Histoire des larmes (Antwerpen, 2007), het moeilijke Antwerpse publiek bekritiserend, stelde Jan Fabre het nog: “Mijn geluk is, ik moet niet leven van België.” En hij herhaalde het nog eens met de woorden in de blogposttitel: “Mijn grootste geluk is dat ik nooit niet van België moet leven”.

Manmanman. Jan Fabre: beeldend kunstenaar en theatermaker. Hij stond al twee jaar op het menu in mijn (vroegere) klas 5, nu 6 so. Als één van de grootste favorieten prijkt hij al van bij de start op de blogroll. Evelyn Eeckelaert (6 so) is familie van hem en ze zou hem via haar tante proberen te contacteren voor een exclusief interview dat we op TSM zouden publiceren. Het is er (nog) niet van gekomen. Wie weet, Evelyn?  Het zou een (kunst)projectje worden voor het vak Nederlands: interviews, (film)reportages met kunstenaars, schrijvers ‘binnen handbereik’ van familie, kennissen, de buurt, de gemeente, de regio. Zo goed als mogelijk binnen de lesuren Nederlands en Duits. Misschien konden we ook Griet Stuer van Esthetica warm maken voor het project? Vakoverschrijdend werken, heet dat.

Wie stonden er na een brainstorm naast Jan Fabre (al) op het verlanglijstje? Dichteres en textielkunstenares Renée Van Hekken (met een nieuwe roman op stapel onder de werktitel Weefkunst), thrillerauteur en voorzitter van GVM, het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs, Hubert van Lier, Flikken-acteur, musicalster en jeugdauteur Mark Tijsmans, jeugdauteur, toneelschrijver en scenarist Guy Didelez en beeldend kunstenaar, ingenieur en visionair Panamarenko. Het projectje werd in de koelkast opgeborgen wegens tijdsgebrek. Wie weet … ooit toch? Wie voelt zich (nog) geroepen om voor TSM op interview of (film)reportage te gaan?

JAN FABRE. (Vanaf) vandaag dus in Paris! Le Louvre! Eén van zijn grootste bewonderaars opent zijn tentoonstelling. Goed geraden wie! Vanuit zijn (verguisde) Antwerpen, Vlaanderen, België: alle succes van de hele wereld, Jan Fabre! En … zou Evelyn u bij gelegenheid eens mogen interviewen? The new generation, alive and kicking, weet u.

Een fragment uit het downloadbare persbericht: 

Beste bloglezer

Ik groet je zeer,

maar wil je eerst toch even vragen van een goede leesstrategie te kiezen. Je doet het of je doet het niet, dat staat je natuurlijk vrij, maar nu de grote Komrij bloggend

[Komrij gebruikt het blog, ik de blog: allebei oké, zeggen de taaladviseurs. ]

de schrijfvinger (Kristien Hemmerechts) en de signeerarm (Connie Palmen) signaleert, 

[Geachte heer Gerrit Komrij, ach, ik weet het wel, ik loop blogposts met culcultuurtuur en filofilosofiesofie en bijzonder hatelijke blonde langharige vrouwen, nachtmerries en poëzie

achter. Voor wanneer musicalnieuws, mijnheer Komrij? In elk geval: uw foto's zijn prachtig! Even professioneel als uw tekstwerk. Ik herkende uw machtig mooie bibliotheek op uw koninklijk landgoed in Vila Pouca da Beira, van waaruit u de wereld literatuur toeblogt. Ik zou beter zeggen 'toeschrijft'. U (?) hebt immers de reageerfunctie uitgeschakeld. Er valt ook (nog) geen linkje, noch blogroll(etje) te bespeuren. Wél al knappe foto's, zoals gezegd, en een bijzonder leerrijk tubeje, nog veelzeggender voor wie Spaans kent, toch. Bang van bloggers overal ter wereld? Toch nog ivorentorenneiging: de schrijver ongenaakbaar voor het nieuwe plebs? Ach wat, begin ik hier weer mijn rimpelwijvenklaagzang aan te blazen. Wééuèk, neen! Sommigen noemen u oneerbiedig de Dondergod. Ach wat, bent u immers niet Lucifer in het hooi?!

[[Krijg ik al visioenen - "hallucinaties" zou u, mijnheer (fabeldier) Komrij, zeggen. Ben ik me (toch?) suf aan 't bloggen, Heer Stedehouder Lucifer? - van dat machtige Treur-Spel dat wij studenten-germanisten aan de toenmalige UFSIA Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius Antwerpen op zaterdagmorgenvroeg om 08.00 am van prof. dr. Clem Neutjens (de man met de pijp op college) geperformed kregen. Voeg daarbij Mieuwes en Trijntje, die soete slechte slooy, die met malkander in het hooy van Bredero (...) waarmee ik hier ter plekke NOG een bijkomende illustratie ten beste geef van de term 'ambiguïteit' of noem het intertekstualiteit of 'waan in hypertekst' ... die als tag boven mijn tekstje zweeft.]]

Een mooiere blognaam dan de uwe, na The Sausage Machine, ken ik niet. Tenzij Smetty’s Soapbox misschien, of ‘blog der zuchten’ .] 

[@ Gerrit Komrij: Mag ik u toch nog ff  - natuurlijk nieuwsgierig als ik ben, wél niet langharig blond - in uw hoedanigheid  van dikkekinderkomrijbloemlezer vragen of u al voor het Mooiste Kinderboek Aller Tijden  t.g.v. de Jeugdboekenweek 2008 heeft gestemd? Ik voor Pluk van de Petteflet. Ik heb getwijfeld tussen Pluk en De kleine Prins. Of bezoekt u geen Belgische (Vlaamse) websites?]

… wil ik jou, beste lezer, met deze post in het geheel niet in de gevarenzone brengen van muisarmen en moeë ogen, papieren mannen of veel erger nog versuffing. 

[Reflectie: zou ik me toch niet beter in zeswoordenverhalen trainen, beste lezer? Wat denk je?]

OPGELET! It’s a freewheeling hypertexting happening. Blogkamikaze? Mijn grootste criticus (in deze lijst verborgen, en toch eeuwig latent live in mijn avatar en tubeje test)  adviseert dringend consistentere content. Voor wanneer een krachtig opiniërend stuk? Controverse! Een kluif. Iets opmerkelijks, pakkends, fulminants, dwingends, robuusts, belangrijks. Mijn besluit: genoeg gekabbel, geposeer, gepriegel. Genoeg informatie die al op 200 (Dutch) blog(gie)s en meer tegelijk te lezen staat. Voor jou ook, beste bloglezer?

Volgende post beter, dus. Nu nog deze ‘allegorie van de ambiguïteit’ of het verstrikken van tijd en ruimte in één woorden1000-tal van hypertekst-gegenereerde  (with special thanks to WordPress for increasing my free upload space to three gigabytes!) intertekstualiteit. Kamikaze?  

Terwijl de commerciële en culturele wereld zich üppig opmaakt voor Valentijn (met lipvergrotingen, classy pumps, luxelingerie, erotische gedichten, viagra uit de natuur en meer), zijn de katholieken pas aan hun Vasten begonnen op Aswoensdag. De whiskyploegen zijn weer ontbonden, het carnaval bloedt uit, en in het provincialistische Antwerpen is de Fenomenale Feminatheek of de nieuwe stadsdichter

al geen nieuws meer …  Of toch weer wél? En naar wie

gingen de Vlaamse Cultuurprijzen wel? Juist ja!, naar de favorieten van TSM, een blog-met-neus voor hoogste kwaliteit en voor prijswinnaars! Je hebt dat of je hebt het niet.  

FELICITATIES! Peter Holvoet-Hanssen (Poëzie) en André Sollie (Jeugdliteratuur)!

En de Herman de Coninckprijs? Twee Herman de Coninckprijzen, van de vakjury én van het publiek, waren voor de enige vrouw, op wie we deze keer niet gestemd hadden. Ach, het weze u van harte gegund, Miriam Van hee! Gefeliciteerd met Buitenland!

[Zelfkritiek! Niet alleen gepriegel, ook gekoketteer, en overmatig Zwitserlevengevoel.]

Maar het krokuskriebelt al alom … Grand Lady Hella Haasse opende zopas haar virtuele museum! Een wereldprimeur! GEFELICITEERD! Het is een geschenk voor haar 90e verjaardag. Aan NOVA gaf ze haar laatste interview …

[Allen daarheen! DEFINITELY BEAUTIFUL! Nu, u, mijnheer Komrij. Als mannelijke coryfee moést u wel opnieuw beginnen bloggen. Een machtig man als U kon toch niet ontbreken in dit Paradijs Tweepuntnul. Join the Club, man! Vive la fête! Tussen twee haken: u hebt toch ook al uw eigen planetoïde?)

Het wordt me stilaan helemaal duidelijk. U kwam mét Lucifer net op tijd 'opdonderen van beneen'.]

…En curator Anne Provoost bereidt de opening van de Literaire Lente al volop voor: het belooft een festival van de verbeelding te worden, 40 jaar na 1968 ook! Wat komt er in zicht? Chocoladen boeken, grote idealen, vieze liedjes (die van Marita?), estafettedebatten en natuurlijk veel mooie nieuwe publicaties! De jaren 60 brengen ons naar de blogposttitel met de eerste zin van de volgende twee alinea’s.

(1) Across the universe. Een nieuw imago voor België, opwaaiend stof in Nederland, in Frankrijk een honeymoon en Tom Poisson; een drie-ouder-embryo en een verkouden muis in Groot-Brittannië, voor Europa een grondwet in verzen, Super Tuesday en tornado’s in de US, en op internet Flickr-protest tegen Microsoft. Tja.

(2) Across the Universe van de Fab Four is vanaf 5 februari 2008 in high quality op Blu-Ray, PSP en US 2DVD! En bovenal, yesyesyes, voor het eerst in de wereldgeschiedenis ook in Real Deep Space te beluisteren. Ja, het zijn grote dagen voor The Sausage Machine of TSM - dat zijn blogiversary voorbijblogde -

en de NASA - waar ondertussen ook de aftelling voor de lancering van de space shuttle Atlantis begonnen is. (Die countdown volg ik mee op de teller hier.) Wowowow! One of my favs, The Beatles, in de ruimte! All You Need Is Love! Een te gekke hoerakreet van een baby boomer, een kind van de woelige jaren 60?!

Ach, op het web is ongezien uitwijken naar anders en beters jederzeits mogelijk, hoor, beste bloggebruiker. Skip? Überspringen? Hier!

En wat mij betreft, Music, maestro, please!