Ik had het boek zien liggen in de boekhandel maar niet gekocht. De cover is nogal opvallend, witte letters op een volzwarte omslag. Je kan er niet naastkijken : “Mannenliefde. Tien liefdesverhalen. Jolien Janzing. Met foto’s van Lieve Blancquaert.” Mooie foto’s van vrienden, kennissen en minder bekenden. Het boek was niet voor mij bedoeld, dacht ik. Teveel andere boeken die liggen te wachten om gelezen te worden. Wat kan ik nog leren van mannenliefde ? Trouwens, out of coming-boeken zijn niet (meer) aan mij besteed. Vond de auteur het misschien tijd om “de anderen ” het juiste inzicht te geven ? Het idee voor het boek kwam er toen ze de film Brokeback Mountain had gezien.

Uiteindelijk belandde het boek toch op mijn bureau, omdat Jolien Janzing het me had opgestuurd. Een beetje voyeuristisch vond ik het leuk om binnen te gluren in het leven van die koppels. Anderzijds leek hun leven ook maar heel gewoon. En dat is maar goed. Homoseksualiteit is maar één lade die je opentrekt. Er zijn er nog zoveel andere.

Op weg naar bed blader ik de ZijaanZij (het grootste magazine voor (les)bi(sche) vrouwen van het Nederlandse taalgebied) nog even door. Ik ben er eigenlijk niet meer zo’n  fan van. Sinds er een man aan het hoofd staat, vind ik het niet meer zo boeiend. Deze maand staan er toevallig wel wat grappige dingetjes in. Een parlementariër van wie ik mij altijd af vroeg of ze ook “van de club” was, is uitgebreid geïnterviewd, onder andere over haar biseksualiteit, er is een artikel over de plaats van biseksualiteit in the scene en veel aandacht voor vrouwenfeesten. Kortom: eindelijk weer eens een blad dat ik lekker kan lezen op een vrijdagavond.

Tot ik zo rond bladzijde 50 de column van Irene Hemelaar tegenkom. Irene is onder andere een lesbisch activiste. Ze heeft een tijdje workshops over seksspeeltjes voor vrouwen gegeven, is actief bij de stichting ProGay (die van de GayPride, dat roze kerstfeest en die dubieuze subsidiebestedingen, inderdaad) en heeft haar eigen stichting OndersteBoven (die van dat dubieuze onderzoek, ja). In die hoedanigheid mag zij ook elke maand een bladzijde vullen in de ZaZ.

Deze maand was de welluidende titel van die column “Respect? My ass!”. Een korte samenvatting: gelovigen hebben korte teentjes en kunnen niet tegen kritiek, terwijl ze wel altijd vreselijke dingen zeggen over holebi’s. Aanleiding was een CDA-kamerlid dat de befaamde enkele feit-constructie had verdedigd. Die constructie vindt Irene echter getuigen van “diep disrespect” en vindt ze “niets anders dan discriminatie op basis van geloofsovertuiging”. Hierna volgt nog een uitgebreid betoog. We zouden het ook niet accepteren als gelovigen enkel les zouden mogen geven op een openbare school zolang ze hun geloof niet praktiseren, aldus Irene. Verder ventileert ze de mening dat gelovigen vrijuit mogen discrimineren, maar niet tegen kritiek kunnen. Ze vindt bovendien geaardheid en geloof ontzettend anders, omdat het één aangeboren en het ander aangeleerd is. Als klap op de vuurpijl vindt ze respect toch echt te veel gevraagd en kan ze hooguit mededogen en verdraagzaamheid ten toon spreiden voor mensen als het CDA-kamerlid.

Klink ik cynisch? Dat ben ik eigenlijk ook. Dat word ik altijd als ik boos of teleurgesteld ben. Nu ben ik allebei en ook nog verdrietig en gekwetst. Waarom raakt me dit zo dat ik zelfs doodmoe achter mijn computer kruip omdat ik nú wil bloggen? Ik heb geen ambities om te gaan lesgeven en als ik die wel had, zou dat lesgeven niet gaan plaatsvinden op een christelijk-orthodoxe school. Dus waar maak ik me druk om? Het heeft te maken met een kloof.

Er gaapt een levensgrote kloof tussen de homowereld en de (evangelisch en orthodox) christelijke wereld. Homo’s, aan de ene kant, lijken zich niet te beseffen dat geloof iets is dat je niet op zondag achter laat in de kerk, maar wat je in je hele leven wilt meenemen. Ze lijken zich er niet van bewust dat een godsdienstige overtuiging zich niet beperkt tot wat intieme momentjes op je knietjes naast het bed, maar dat je die overtuiging wilt meedragen in alles wat je doet, ook je openbare leven. De notie lijkt hen te ontgaan dat geloof meer is dan een systematisch stelsel van meningen. Kortom: ze snappen niet dat je geloof een belangrijk onderdeel van je identiteit is. Aan de andere kant, lijken de christenen op een analoge manier niet te begrijpen dat je seksuele geaardheid verder gaat dan op wie je verliefd wordt. Ze lijken niet te zien dat een groot deel van wat je doet (mede) wordt gevormd door je geaardheid. Door de heteronorm lijken zij niet te zien hoe diep dat verschil gaat, op welke gebieden dat allemaal invloed heeft. Kortom: ze snappen niet dat je geaardheid een belangrijk deel van je identiteit is.

Die fundamentele gaten in het begrip over en weer, maken dat mensen elkaar niet ontmoeten. Vaak haken ze al bijvoorbaat af op het beeld dat ze van anderen hebben. Irene illustreert dit voor mij beeldend. Ze geeft de indruk geen christenen te kennen. Ja, wel van naam of een discussieprogramma op de radio (zoals het CDA-kamerlid), maar niet in haar persoonlijke leven of haar vriendenkring. Haar lijkt te ontgaan wat geloven voor iemand betekent, maar ook welke worsteling er aan zo’n standpunt vooraf gaat. Ik kan me niet voorstellen dat er iemand is die een homo in levende lijve kent, die zonder moeite een standpunt inneemt en die zich niet beseft hoe moeilijk de gevolgen van zo’n standpunt voor holebi’s zijn. Ze lijkt een beetje te denken dat de meeste christenen geloven volgens de “Andries-Knevel-zoals-hij-overkwam-tijdens-zijn-programma’s-tot-Knevelgate”-manier.

Ik snap wel dat Irene daar niet mee uit de voeten kan, net zoals ik snap dat de meeste orthodoxe en evangelische christenen niets kunnen met de radicale manier waarop sommige holebi’s zich opstellen. De pre-Knevelgate Andreis Knevel leek eendimensionaal te geloven, puur op zijn verstand, zonder dat zijn gevoel betrokken was. Heel veel niet-gelovige mensen kunnen daar niets mee, omdat voelen voor hen net zo belangrijk is. Ze kunnen er vaak al helemaal niets meer mee als ze homo of lesbisch zijn en op basis van dat geloof  buiten de boot worden gehouden. Tegelijkertijd kunnen heel veel christenen niets met de rabiate manier waarop sommige homo’s en lesbo’s strijden voor hun rechten. Zij lijken geen rekening te houden met moeites en alleen oog te hebben voor hun eigen behoeftes, zonder inzicht te hebben in de moeilijke positie waairn ze sommige anderen brengen.

Dat doet mij pijn. Omdat het geen recht doet aan mensen met een andere mening, omdat het de verhoudingen vertroebelt en omdat het mensen dwingt om een keuze te maken. Dát kan ik niet. Ik kan én wil nu eenmaal niet kiezen tussen twee onderdelen van mijn zijn. Ik bén christen en homo en iedereen die meent dat dat niet samengaat, dat het christendom en homoseksualiteit elkaars tegenstanders zijn, creëert pas echt intolerantie, hoe hard hij of zij ook roept voor tolerantie te strijden.

Pinguïns hebben het logischerwijs maar moeilijk. Net als sommigen christenen in Europa. Althans, die mening ben ik toebedaan, zeker na het lezen van de gedachtenspinsels van de mensen achter ‘Europe 4 Christ‘ (E4C). De initiatiefnemers van de stichting maken zich hard voor de verwerkelijking van democratische (*kucht*) idealen in geheel Europa:

“Europa voor Christus!” werd opgericht door christenen van verschillende denominaties als antwoord op de discriminatie t.o.v. christenen in onze tijd.

Waarom kucht Bram daar zo tussen haakjes bij? Dat is toch een goede zaak, terugdringen van discriminatie? Zeker, maar laat ik u de adders onder het gras ook meedelen. Daaruit blijkt m.i. een beeld waarvan de tenen krom in de schoenen komen te staan. Ten eerste omdat de strekking van ideeën ronduit walgelijk is te noemen, ten tweede omdat er helemaal niets overblijft van hun logica na enige beschouwing. Mensenrechten gaan me aan het hart en om een of andere reden het homohuwelijk (waar de rest van deze blogpost over zal gaan) helemaal. Ik zie het als een groot verworven goed dat dit in Nederland behoort tot onze vrijheden. Anyway: kucht u even mee onder de streep?

Om te beginnen kennen we, terecht denk ik, de vrijheid van religie. Iemand discrimineren op basis van diens geloof is een no-no. Het niet aannemen van een verpleegkundige, omdat deze toevallig naar een bepaalde kerk gaat is in Nederland zelfs wettelijk verboden in de eerste regel van onze grondwet. Volgens Europe 4 christ is er echter sprake van een tanende samenleving in Europa:

Een dictatuur van het relativisme en een cultuur van de dood dringen zich op. We stellen vast hoe christenen steeds meer gediscrimineerd worden. In de politiek zien we de tendens om de waarden van een door het evangelie geïnspireerd humanisme naar de privé-sfeer te verbannen.

Wat een ‘cultuur van de dood’ inhoudt laat zich raden, maar dat terzijde. Een van de zaken die ze klaarblijkelijk aan het hart lijkt te gaan bij E4C is het homohuwelijk. Vanuit het standpunt van E4C is daar overigens geen sprake van: het huwelijk is iets tussen een man en een vrouw. Onlangs kon Europa op dat vlak weer een zwarte bladzijde toevoegen aan de geschiedenisboeken: Roemenië heeft een wet voorgesteld die het recht op huwelijk voorbehoud aan een vrouw en iemand van het andere geslacht, iets waar E4C geheel achter lijkt te staan. Niet minder dan 650.000 handtekeningen werden onder de bevolking van Roemenië verzameld. En het ziet er naar uit dat het voorstel er door gaat komen. Maar waarom? E4C linkt richting een petitie van World Congres of Families waarin wordt uiteengezet waarom het toch wel heel belangrijk is om dat huwelijk voor man en vrouw te behouden, dat Roemenië ‘onvoorwaardelijke steun’ toekomt op dit vlak.

Whereas the Alliance of Romania’s Families collected over 650,000 signatures on a petition for a defense-of-marriage amendment to the Romanian Constitution

In een democratie geldt de dictatuur van de meerderheid. Mocht het grootste gedeelte van het volk voor een bepaald statement zijn, dan zou het, bijna logischerwijs, tot ‘wet’ verheven moeten worden. Toch? In ieder geval: de logica achter de vaststelling van de hoeveelheid handtekeningen kan ik niet anders plaatsen. Wel nu: stel dat er 650.000 handtekeningen zouden worden opgehaald om het vrouwenkiesrecht af te schaffen. Het lijkt me dus dat beroeping op een grote hoeveelheid stemmen zijn grenzen kent. En het is de vraag of die grenzen door E4C niet worden overschreden. Volgens mij wel. E4C geeft echter verder geen duidelijke uitwijding over de aard van de bewering, waardoor het niet meer dan een uit 650.000 krabbels opgetrokken  hol vat blijft.

Whereas the Romanian Senate recently passed an amendment to that nation’s Family Code defining marriage as the “union freely consented to between a man and a woman” Whereas the Romanian Chamber of Deputies is expected to take up the measure before its June recess and Romania’s president has expressed approval of the amendment

Het euvel in kwestie dus… We vervolgen:

Whereas the bureaucracy of the European Union in the past has attempted to intimidate those member-states defending traditional marriage and the natural family

De bureaucratie van de Europese Unie heeft lidstaten geïntimideerd die het traditionele huwelijk en de ‘natuurlijke familie’  verdedigen. Dit zijn vrij curieuze argumenten: wat is een natuurlijke familie? Het woord ‘natuurlijk’ in dergelijke – ethische – discussies is bij voorbaat vragen om een enorme berg (semantische) problemen. Kijken we naar ‘de natuur’, dan is homoseksualiteit gemeengoed, m.a.w. ’natuurlijk’, net zoals bruine en blauwe ogen dat zijn. Met het ‘verdedigen van het traditionele huwelijk’ kan ik ook weinig. Wat is het traditionele eraan? Nog niet zo lang geleden betekende een huwelijk – traditiegetrouw – het einde van het werkzame leven van een vrouw. Is dat een traditie die men in ere wil houden? Ik mag het niet hopen. Traditie is een glibberig begrip. Het is de vraag of homohuwelijken op goede grond buiten die traditie gehouden kan, of moet worden. Argumenten voor die stelling worden echter niet gegeven. Er wordt slechts gesteld ‘dat het zo is’.

Whereas Europe is plagued by below-replacement birthrates Whereas the average birthrate for the EU is 1.5 children per woman, with 2.1 needed to replace current population

Dit lijkt op een poging tot inhoudelijke argumentatie. Maar het argument slaat werkelijk he-le-maal nergens op! Hoe gaat, in vredesnaam, een beperking van de huwelijkse voorwaarden zorgen voor een toename van het gemiddeld aantal kinderen per vrouw? De stelling lijkt te verwoorden dat een ‘teloorgang’ van het huwelijk zorgt voor een geringere kinderwens. M.a.w.: als lesbiennes mogen trouwen, nemen heterokoppels minder kinderen. Volgens mij wordt dat wel een ‘non sequitur’ genoemd. Niettemin, redenen om aan te nemen dat conservatief christelijke overtuigingen leiden tot meer geboortes is er wél, dat moet toegegeven worden. Onder tieners welteverstaan. (Strayhorn & Strayhorn, 2009) Maar laat ik niet afwijken;

And, whereas equating same-sex couples with families can only weaken the natural family – which does society’s vital work of procreation and childrearing

En daar hebben we de ‘natuurlijke familie’ weer. Die schijnt garant te staan voor het vitale werk van voortplanting. De dalende cijfers van kinderen per vrouw doen toch iets anders vermoeden… Maar met deze stelling wordt mijn vermoeden van bovengenoemde non sequitur bevestigd. Vraag is dus of acceptatie van trouwende homo’s debet is aan een dalend kindertal bij de gemiddelde Europese vrouw. Persoonlijk zie ik eerder een relatie met bijvoorbeeld de stijging van welvaart. Immers: nog voordat homoseksualiteit als strafbaar vergrijp uit de wetteksten was verdwenen, laat staan voordat dat homo’s ‘mochten’ trouwen, was er sprake van een dalend gemiddeld aantal kinderen per vrouw. En ook de mate van secularisatie van een natie lijkt geen houvast te bieden. Frankrijk, Zweden en Finland,  scoren met 1,7 - 2,0 kinderen per vrouw duidelijk beter dan het – toch veel religieuzere – oostblok, waarin cijfers van 1,2 kinderen per vrouw worden genoteerd!

Grafiek: landen met het hoogste en laagste gemiddeld kindertal per vrouw in EU-25. (Bron: RIVM)

Bewijs voor de stelling dat het homohuwelijk ook maar iets van doen heeft met het gemiddeld aantal kinderen per vrouw is aan E4C en gelijkende denktanken. Vooralsnog  lijkt het me, om meerdere redenen een onhoudbare stelling. Misschien wordt er ook op gezinspeeld dat het huwelijk ‘minder waard’ is, als homo’s het ook kunnen aangaan. Ik zal achterwege late wat ik van die mogelijke stelling werkelijk denk. Eerder zie ik in de stellingen die door E4C worden onderschreven zondebokzoekerij in: het homohuwelijk is, vanwege de afwezigheid van algemene acceptatie een makkelijk slachtoffer. Verbind er een probleem aan en schep de illusie van een causaal verband. Deze Pinguïnlogica geeft dan het volgende syllogisme:

1. homostellen kunnen geen kinderen krijgen,
2. het gemiddelde aantal kinderen per vrouw is te laag,

Conclusie:  het homohuwelijk is een gevaar voor het voorbestaan van de natie en moet niet mogen. 
Conclusie 2: Schiet mij maar lek.

Beste mensen van E4C: waarom niet aansturen op een verhoging van het aantal kinderen onder getrouwde heterostellen? Gewoon weer de pastoor op de stoep als men na een tijdje huwelijk nog niet voor nageslacht heeft gezorgd. Of een verhoging van adoptiemogelijkheden door homostellen? Twee vliegen één klap, homo’s blij én meer kinderen in Europa, waar dit op een andere manier niet mogelijk zou zijn. Homo’s kunnen nu eenmaal vrij lastig kinderen bij elkaar verwekken, maar zijn wel prima in staat ze op te voeden.

Is het dan zorgwekkend dat onze Minister van Jeugd en Gezin, Andre Rouvoet, zijn steun geeft aan een dergelijke, blijkbaar van iedere vorm van kritisch denken verstoken en ernstig discriminerende denktank? Volgens mij is dat héél zorgwekkend:

Daarom steun ik het initiatief van Europa voor Christus. Met hen ben ik van mening dat Europa Christus nodig heeft. Hem volgen doet de duisternis verdwijnen (Joh 8,12).

Aldus Rouvoet. Zou die duisternis ook het homohuwelijk omvatten? Mag ik u dan wel even wijzen op de scheiding tussen kerk en staat, meneer Rouvoet? Christus hoort niet op het pluche en al helemaal niet als er dan in diens naam gebruik wordt gemaakt van evidente Pinguïnlogica.

Europe 4 Christ? Doe mij maar Europe 4 rationaliteit. Europe tégen intimidatie van homoseksuelen en vóór het homohuwelijk. Want een organisatie die oproept tot discriminatie, als antwoord op discriminatie heeft het niet helemaal begrepen, zeker als daarbij iedere zinnige onderbouwing van een statement afwezig is. De homoseksuele oudere, op veelal religieuze grond gediscrimineerd tot en met het verzorgingshuis, zal ze bij E4C dankbaar zijn voor hun inspanningen. Dat is nu vooruitgang!

Ik plaats dus een andere oproep aan de christenen in den lande: openbaar u vanuit de liefde die zo dikwijls wordt gepropageerd en laat het bijzonder selectief lezen van enkele kwalijke bijbelpassages voor wat het is. Discrimineer het gedachtengoed van E4C van harte. Ernstig mismaakte kinderen van deze rekening dienen zo vroeg mogelijk geaborteerd te worden. Mocht het daarvoor te laat zijn, wat het geval lijkt te zijn inzake E4C, dan is euthanasie de aangewezen optie. Gewoon rustig laten inslapen, daarmee ondragelijk en uitzichtloos leed voorkomend. Heeft u problemen met euthanasie, dan is een abstinerend beleid mogelijk. Gewoon niet meer deelnemen aan de pinguïnlogica, dood laten bloeden. (zou dit de cultuur van dood zijn, waar men voor wenst te bewaren bij E4C?)

Laat homo’s gewoon lekker lesgeven, trouwen en kinderen adopteren. Kan men zich bij E4C in gaan zetten om de onderbevolking tegen te gaan: make love, not war. Van mij hoeft dat niet binnen het huwelijk, maar daarin bent u volledig vrij. Laat dat voor anderen ook zo zijn.

Met dank aan een atheïstisch betrokken weblog.

Strayhorn, J. M. & Strayhorn, J. C. (2009). Religiosity and teen birth rate in the united states. Reproductive health, 6(1):14+. [DOI] [PDF]

Het recht om te trouwen met iemand van hetzelfde geslacht. Het recht van homo’s en lesbo’s die militair zijn om openlijk voor hun seksuele voorkeur uit te komen. Het recht op gelijke behandeling op de arbeidsmarkt, het recht om gevrijwaard te worden van discriminatie wegens seksuele voorkeur. Het recht op gelijke behandeling over de volle breedte. Dat waren eisen waarvoor vele tienduizenden mensen – homo, lesbo, hetero, wat dan ook – afgelopen zondag in Washington betoogden.

De demonstratie kwam een dag nadat president Obama aankondigde dat hij een eind zou maken aan de infame ‘don’t ask, don’t tell’ – politiek in het Amerikaanse militaire apparaat. Dat beleid betekende dat militairen welswaar niet gericht gevraagd mocht worden of zo homoseksueel waren. maar militairen mochten er zelf vooral ook niet open over zijn. Dit beleid heeft heel veel homoseksuelen al ontslag opgeleverd. Dat Obama nu zegt dat aan dit beleid een eind komt, is mooi. Helaas vertelde hij er niet bij wanneer hij dit gaat doen. Het laat maar weer eens zien dat druk – waaronder grote demonstraties voor gelijke rechten – noodzakelijk is, juist ook als een president af en toe een halfslachtige stap in de goede richting doet.

De demonstratie was groot, levendig, veelvormig en veelkleurig. Een verslag van Associated Press (AP) haalt enkele van de meegevoede leuzen aan: “We’re out, we’re proud, we won’t back down”, en ook “Hey Obama, let mama marry mama”. Uitspraken van deelnemers geeft het bericht ook. Een man die meeliep, samen met zijn vrouw en kinderen, maakt een kernpunt: “als iemand geen gelijke rechten heeft, dan is niemand van ons vrij.”

Opvallend was ook de toespraak van Julian Bond, voorzitter van de NAACP, belangrijke organisatie van burgerrechten voor met name zwarten. Hij zei.: “Van alle mensen moeten juist zwarte mensen niet tegen gelijkheid ijn, en daar draait het huwelijk om. We hebben veel echte en ernstige problemen in dit land, en het huwelijk tussen mensen van hetzelfde gesclacht is daar niet één van. Goede zaken komen er niet door mensen die wachten, maar door mensen die actievoeren.”

De demonstratie was fors, groter dan organisatoren hadden verwacht. Het AP-bericht spreekt van “tienduizenden”  en preciseerde: “De autoriteiten in Washington brengen geen schattingen van menigten naar buiten, maar het leek erop dat er minstens enkele duizenden aanwezig waren.” Dat moet een grove onderschatting zijn, alleen al gezien de “tienduizenden” waar hetzelfde stuk eerder van repte. Het verslag dat Socialist Worker (VS) plaatste, geeft een veel groter aantal: zo’n 200.000 deelnemers.

Dat artikel geeft ook achtergrondinformatie, standpunten van deelnemers, ook over Obama’s beleid, maar ook van sceptici (die in het AP-stuk trouwens ook even worden aangehaald). Sommige kopstukken van de strijd voor gelijke rechten ongeacht seksuele voorkeur richten zich liever op lobbywerk en zien weinig in straatmanifestaties en demonstraties. Barney Frank bijvoorbeeld, openlijk homoseksueel Congreslid, zei over de betogers: “het enige waar zij druk op uitoefenen is op het gras.” De opkomst en de levendigheid van de demonstratie van afgelopen zondag laten zien dat heel veel mensen zich door dit type denigrerende uitspraken niet laten weerhouden om te doen wat doodgewoon noodakelijk is. Want inderdaad, zoals Julian Bond al uitlegde: goede zaken komen er door ervoor in actie te komen.

In een liberale democratie is er een pluraliteit aan meningen en overtuigingen. Linkse liberalen, orthodoxe katholieken, vrijzinnige moslims verschillen hemelsbreed, maar zijn uit velen één. Of niet?

Onenigheid ligt aan het hart van de democratie, maar kent normaliter grenzen. Zo was Nederland ten tijde van de verzuiling tot op het bot verdeeld, maar kende eenheid in een christelijke wereldbeschouwing. Zelfs socialisten namen hieraan deel. Een aanzienlijk deel van hen was christelijk, zij die streng atheïstisch waren droegen een ideologie uit die in veel opzichten een geseculariseerde vorm van christendom is.

Dat christelijke fundament is door secularisering weggeslagen. Er is geen morele common ground meer. Het leidt tot absurde onenigheden. Zo is homoseksualiteit in liberale ogen een legitieme bevrediging van natuurlijke behoeften, voor christenen juist in strijd met hoe de mens dient te leven.

Deze onenigheid maakt het onmogelijk om tot een voor iedere stroming bevredigende maatregel te komen. Laten wij de school haar docent schorsen, dan spreken liberalen schande. De overheid tolereert een kleine Apartheid in een open samenleving, waarbij niet huidskleur, maar seksuele geaardheid grond is voor uitsluiting. Bestraffen wij de school, dan ziet christelijk Nederland haar vrijheden, hevig bevochten in honderd jaar schoolstrijd, verloren. Wat de overheid ook doet, protest is onafkeerbaar.

Wij leven in andere morele universa, zo lijkt het. Wat voor de een vanzelfsprekend wit is, acht de ander ontegenzeggelijk zwart.

Voor deze fundamentele onenigheid heeft Frank geen oog. Hij pleit voor het tolereren van christelijke scholen die homoleraren schorsen dan wel ontslaan. Zij passen immers toch niet binnen het profiel van de school, net als een progressieve omroep weinig aan een conservatieve medewerker heeft.

Deze redenering is christelijk. Het steunt op de visie dat homoseksualiteit net als politieke overtuiging een keuze is. In zekere zin logisch. Heteroseksualiteit is ook een keuze. Water drinken ook. Maar als ik het glas hef, kies ik niet een van de vele mogelijkheden, maar bevredig ik mijn behoefte aan vocht. Ik moet drinken, anders sterf ik. Hetzelfde geldt voor homoseksuelen. Kiezen zij ervoor om hun liefde voor zichzelf te houden, dan zien ze een weinig verheugend leven tegemoet.

Wat is homoseksualiteit? Is het een natuurlijk gegeven, zoals huidskleur, of een bewuste zonde? Tot over deze fundamentele vraag consensus is bereikt, blijft het issue van homodiscriminatie onoplosbaar.

Dit stuk is eerder verschenen op De Dagelijkse Standaard.

Onlangs was het Flevo-festival. Op recreatieterrein Bussloo. Tussen de bomen en aan een meertje. Dat is de uitleg voor het tweede deel van de titel van deze blog. Het eerste deel: homo’s bleken een hot topic op het festival. Ik heb er al wat over getwitterd, maar nog een korte reflectie op wat ik heb gezien.

Het eerste programma dat ik heb gezien heette .Open up. Het was georganiseerd door de NJR (voorheen: Nationale JongerenRaad). Het programma bleek vooral op hetero’s gericht. Het zoomde in op de vraag hoe tolerant zij waren. Voor mij niet zoveel nieuws: zoenende homo’s zien we liever niet, zoenende lesbo’s weer liever, vriendschappen veranderen eigenlijk nooit doordat iemand uit de kast komt en een etnische of streng-religieuze achtergrond maakt uit de kast komen moeilijker. Al met al interessant voor hetero’s en een leuke, geschikte presentator met dito gasten.

Het tweede programma had een andere insteek. Het heette “Homoseksualiteit- een goed gesprek.”. Het was een soort talkshow gepresenteerd door Herman van Wijngaarden, die we overigens nog kennen van zijn medewerking aan de documentaire Uit de Schaduw en zijn werk bij de HGJB, onder andere ook op het vlak van homoseksualiteit. De gasten waren Annemarie Maljaars (23), Gert van Werken (25) en Erik Lindeboom (32).

Ik vond het een mooi programma. Er was tijd voor verhalen, voor mensen, niet voor standpunten. De welbekende vragen kwamen langs: wanneer ontdekte je dat je anders was? Hoe reageerde je omgeving?  Hoe was dat voor jezelf? Hoe zie jij de bijbel op dit onderwerp? De antwoorden van de gasten waren oprecht, eerlijk.  Bovendien was het mooi om te zien hoe ze in verschillende fases van hun coming-out en zelfacceptatie zaten.

Erik was het verst (en stond het dichtst bij mij). Hij had compleet geaccepteerd dat hij homo was, vond het geen probleem. Een relatie zag hij, hoewel die die momenteel niet had, ook best zitten. Geen problemen (meer) met God of familie. Hij was, kortom, volledig uit de kast en tevreden met zichzelf. De enige vrouw in het gezelschap vond het echter allemaal nog wat complexer.

Annemarie had weliswaar een relatie gehad, maar zou toch nog het liefst hetero zijn. Daarnaast zat ze een beetje in de knoop met haar kerk. Hoewel een evangelische manier van geloven haar het meest aansprak, wist ze ook dat ze in een dergelijke kerk nooit volledig geaccepteerd zou worden en dat ze in de meeste kerken niet eens welkom zou zijn. Ik herkende dat voor een deel van vroeger, maar een deel van wat zij beschreef was voor mij ook nog relevant: de acceptatie in de kerk. Dat blijft lastig (waarover ik zeer binnenkort trouwens nog wat meer ga bloggen). De derde gast stond nog weer heel anders ten opzichte van dit onderwerp.

Gert wist weliswaar vroeg dat hij homo was, maar hij was nog nooit bezig geweest met hoe God tegenover een relatie stond. Dat kwam nu, nu hij zichzelf op de leeftijd voor een serieuze relatie vond gekomen. Bijzonder om te horen in zijn verhaal was dat zijn, hele strenge, gemeente hem toch had geaccepteerd, zelfs als hij met make-up op in de dienst zat.

 Tot zover de constateringen. Nu wat dingen die mij opvielen:

• Ik bleek bevooroordeeld. Ik dacht dat de jongen die nogal vrouwelijk was en zelf make-up droeg wel het meest uitgesproken zou zijn in zijn mening over homoseksualiteit. Wellicht komt dat doordat ik dat soort jongens vooral in de scene heb gezien en daardoor een soort linkje in mijn hoofd had zitten tussen vrouwelijk en extravagant en  radicaal homo-emancipatoir. De les voor mij: je blijft vooroordelen houden waarvan je je niet echt bewust bent.
• Alle drie de deelnemers hadden in hun puberteit (voor hun twintigste) ontdekt dat ze homo of lesbisch waren. Hoewel dat past in de trend dat holebi’s steeds jonger ontdekken dat ze niet hetero zijn, is dit opmerkelijk omdat ik toch het idee had dat christenen over het algemeen ouder zijn als ze uit de kast komen en ook vaker al getrouwd zijn.
• Ik vind het jammer dat onder de deelnemers van het debat geen bewust celibatairen of mensen waren die hetero zijn geworden. Ik denk dat dat een bewuste keuze was, omdat zo meer werkelijke ontmoeting kon ontstaan, maar denk dat dat wel een verrijking had kunnen zijn van de standpunten die aan buitenstaanders werden getoond. Wellicht is dat iets voor één van de volgende edities van flevo.
• Dit jaar heb ik voor het eerst andere lesbische stelletjes op het terrein zien rondlopen. Ik kan me haast niet voorstellen dat dat me bij voorgaande edities niet zou zijn opgevallen als ze er toen waren, dus ik neem aan dat dat een nieuwe ontwikkeling is. Raar maar waar: ik vind het fijn. Een stukje herkenning en een stukje erkenning dat de combinatie flevo en lesbisch-zijn best kan. Dat doet me toch goed.

Al met al een geslaagd festival wat mij betreft. Naast deze programma’s waren er nog een heleboel interessante programma’s en was het leuk een aantal gelijkgestemden weer eens te ontmoeten. Volgend jaar dus weer!

Inleiding

Het onderwerp homoseksualiteit bespreekbaar maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond is niet  eenvoudig. Dit omdat homoseksualiteit binnen moslimgroepen “haram” is (verboden). De meeste moslims zien homoseksualiteit als een ziekte. Ouders die te horen krijgen dat hun zoon of dochter homoseksueel is, hopen dat hij of zij door een hulpverlener snel van deze gevoelens (in hun ogen “ziekte”) genezen worden.

Vijftig jaar geleden was het niet anders in Nederland. Op homoseksualiteit heerste een taboe. Homoseksuele mannen trouwden voor de naam van hun familie en zorgden voor nageslacht en in het geheim hielden zij er homoseksuele relaties op na.

Ook anno 2009 is het in Nederland voor veel homoseksuele leraren nog steeds moeilijk om openlijk uit te komen voor hun geaardheid. Recent nog is een homoseksuele leraar op een christelijke school ontslagen toen hij liet vallen dat hij een relatie had met iemand van hetzelfde geslacht.

Wereldwijd is homoseksualiteit in 75 landen strafbaar. In Tel Aviv zijn recent twee homoseksuelen vermoord in een ontmoetingsorganisatie voor homoseksuelen. Homoseksualiteit is sinds 1988 legaal in Israël, ondanks fel verzet uit religieuze kringen. Volgens woordvoerders van de homoseksuele gemeenschap in Tel Aviv ging het om een homofobe aanslag. Human Right Watch maakte onlangs bekend dat Iraakse milities steeds meer mannen die ze verdenken van homoseksuele activiteiten of ‘niet mannelijk genoeg’ gedrag ontvoeren, martelen en vermoorden. Mogelijk zijn sinds begin dit jaar honderden doden te betreuren, ondanks dat homoseksualiteit  niet verboden is voor de Iraakse wet (1).

In dit artikel zal ik de methodiek beschrijven hoe ik het onderwerp homoseksualiteit bespreekbaar heb gemaakt onder doelgroepen met een moslimachtergrond in Utrecht. Tevens zal ik bespreken tegen welke weerstanden ik aanliep, ook toen ik het onderwerp bespreekbaar wilde maken op scholen. Tot slot zal ik een aantal tips geven waarop u kunt letten als u het onderwerp homoseksualiteit bespreekbaar wilt maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond.

Homoseksualiteit bespreekbaar maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond

Bij Alleato, Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling (CMO) in Utrecht, heb ik een drietal projecten opgezet en uitgevoerd, waarin gevoelige onderwerpen,  zoals onder andere homoseksualiteit bespreekbaar werden gemaakt:

1. “Taboes bespreken”  onder Turkse, Marokkaanse en Hindostaanse doelgroepen,

2.“Emancipatie van de Marokkaanse doelgroep”: (homo)emancipatieonderwerpen bespreekbaar maken onder Marokkaanse doelgroepen en

3. “In gesprek over homoseksualiteit met autochtonen en allochtone jongeren”.

In deze drie projecten ging het om het bespreekbaar maken van gevoelige thema’s, zoals: huiselijk en seksueel geweld en homoseksualiteit onder allochtone doelgroepen. De aanpak in deze projecten was om aan te sluiten bij bestaande groepen, die al bij elkaar kwamen voor bijvoorbeeld Nederlandse taalles, opvoedingsondersteuning of voor koffie en thee ochtenden. Het voordeel hiervan is dat de groep elkaar al kent.  De bijeenkomsten werden gegeven door gespreksleiders (sleutelfiguren) van dezelfde afkomsten.

Vrouwelijke gespreksleiders werden ingezet op groepen met vrouwelijke deelnemers en mannelijke gespreksleiders op groepen met mannelijke deelnemers. Dit zou het vertrouwelijke karakter van de bijeenkomsten vergroten en de deelnemers durven dan ook meer te vertellen dan in een gemengde groep. In gemengde groepen is men bang voor sociale controle en roddel. Er werden drie à vier bijeenkomsten gegeven, waarbij de eerste bijeenkomst bedoeld was om een veilige setting te creëren en waarin uitgelegd werd wat de bedoeling was van de bijeenkomsten. In de volgende bijeenkomsten werden de afzonderlijke thema’s besproken, waarbij veel ruimte was voor de verhalen van de deelnemers. De meeste deelnemers herkenden de thema’s en hadden het in eerste instantie vaak over de buren of familieleden waarbij sprake was van huiselijk geweld. Soms kwamen de deelnemers met hun eigen verhaal.In bovengenoemde drie projecten heb ik geprobeerd om ook het onderwerp homoseksualiteit bespreekbaar te maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond en op scholen.

Hieronder zal ik beschrijven hoe dit is verlopen en tegen welke weerstanden ik aanliep. Voor de projecten “Taboes bespreken” en “Emancipatie van de Marokkaanse doelgroep” heb ik sleutelfiguren uit de Turkse, Marokkaanse en Hindostaanse gemeenschap opgeleid tot gespreksleider voor de bijeenkomsten met hun achterban. Bij de taboe onderwerpen ging het in eerste instantie om gevoelige onderwerpen, zoals: huiselijk en seksueel geweld bespreekbaar maken.  Omdat het onderwerp homoseksualiteit gevoelig ligt binnen moslimgemeenschappen, heb ik ervoor gekozen om ook dit onderwerp bespreekbaar te maken, zowel bij de taboe bijeenkomsten als bij de emancipatiebijeenkomsten (homo emancipatie). Als start bij  de sleutelfiguren zelf omdat zij dit ook moeten kunnen overbrengen naar hun achterban.

Gekozen is om het onderwerp bespreekbaar te maken door iemand, die zelf homoseksueel is en een moslimachtergrond heeft. Een eerdere poging om het onderwerp bespreekbaar te maken door een iemand met een Nederlandse achtergrond werkte niet. De deelnemers haakten voortijdig af.

Opvallend was dat uiteindelijk, ook bij de trainer met een moslimachtergrond, de mannen het lieten afweten. Op de trainingsbijeenkomst kwamen alleen Turkse en Marokkaanse vrouwelijke sleutelfiguren. Dat de mannelijke sleutelfiguren afhaakten, heeft ermee te maken dat als de gemeenschap erachter zou komen dat zij deelnamen aan deze trainings/voorlichtingsbijeenkomst, zij door hun gemeenschap als homo zouden worden aangezien. Zo gevoelig liggen deze zaken dus, omdat roddel en sociale controle binnen deze gemeenschappen nog steeds een grote rol spelen.

De vrouwelijke deelnemers aan de bijeenkomst waren in het begin heel sceptisch, maar hebben toch de moeite genomen om naar het verhaal van de trainer/voorlichter te luisteren. Ondanks dat zij homoseksualiteit nooit zullen accepteren, konden zij niet om het verhaal van de trainer heen, waarin de trainer op een levendige manier vertelde hoe hij voor het eerst ontdekte dat hij op mannen viel en hoe hij het heeft verenigd met zijn geloof. “Het is iets tussen hem en Allah en daar heeft niemand iets mee te maken”.

Aan het einde van de bijeenkomst zien de sleutelfiguren het als een gegeven dat homoseksualiteit bestaat en dat diegene, die homoseksueel is,  het zelf naar Allah moet verantwoorden. “Wat iemand privé doet, daar mag niemand zich mee bemoeien. Het is iets tussen die persoon en Allah”.

Homoseksualiteit bespreekbaar maken op scholen

Het project “In gesprek over homoseksualiteit met autochtone en allochtone jongeren” is ontstaan nadat uit de Utrechtse Jeugdmonitor (2006)  als onderzoeksresultaat naar voren kwam, dat brugklassers (zowel autochtonen als allochtonen), liever geen vrienden willen hebben, die homoseksueel zijn. Bovendien heerst er op veel scholen een klimaat waarin homoseksualiteit niet geaccepteerd wordt.

In het project “In gesprek over homoseksualiteit met autochtone en allochtone jongeren” heb ik meerdere scholen benaderd om deel te nemen aan een trainingsaanbod, waarin gewerkt wordt aan een beter schoolklimaat ten aanzien van homoseksualiteit. Na dit trainingsaanbod zijn docenten beter in staat om anti-homogedrag onder leerlingen te herkennen en tegen te gaan en is het de bedoeling dat het  bespreekbaar maken van homoseksualiteit ingebed wordt in het reguliere lesprogramma. Wat me opviel in het benaderen van de scholen, was dat christelijke scholen geen behoefte hadden aan een trainingsaanbod waarin het onderwerp homoseksualiteit ingebed kon worden in hun lesprogramma. De christelijke scholen gaven allen sociaal wenselijke antwoorden: dat het onderwerp homoseksualiteit al in hun lespakket verweven zat en dat ze heel ruimdenkend hierover waren omdat zij homoseksuele leerkrachten in dienst hadden. Ondanks dat ik het natuurlijk niet kan bewijzen, voelde ik aan dat het om sociaal wenselijke antwoorden ging. De andere scholen, niet van een bepaald gezindte, toonden meer bereidheid om deel te nemen aan het trainingsaanbod.

Tips en adviezen om homoseksualiteit bespreekbaar te maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond

Tot slot zal ik in het kort een aantal tips en adviezen geven, waarop u kunt letten als u het onderwerp homoseksualiteit bespreekbaar wilt maken onder doelgroepen met een moslimachtergrond:

-    Zet trainers in die zelf moslim en homo zijn. Het verhaal komt bij de achterban geloofwaardiger over dan als de training gegeven wordt door een “witte homoseksueel”.

-    Sluit aan bij bestaande groepen, die al bij elkaar komen voor activiteiten, zoals: koffie/thee drinken, Nederlandse taalles, sporten, opvoedingsondersteuning, kooklessen enz. Dit bevordert het vertrouwelijke karakter van de bijeenkomst.

-  Zet vrouwelijke sleutelfiguren in op vrouwengroepen en mannelijke sleutelfiguren op mannengroepen.

-  Begin met het onderwerp bespreekbaar te maken bij de vrouwen. Zij zijn bereidwilliger om deel te nemen aan de training over homoseksualiteit en zij zijn de opvoeders van hun kinderen.

1. Volkskrant, 18 augustus 2009.

2. Sleutelfiguren zijn personen uit de gemeenschap die een bepaald aanzien en status hebben verworven binnen de gemeenschap door

 hun verdiensten. Van hen worden bepaalde zaken eerder aangenomen dan door “witte” personen of organisaties. Sleutelfiguren zijn

 professionals, die in het dagelijks leven een beroep uitoefenen.

The following is a letter I sent to my NSA and the individual who made the comment about the email I had posted on the Dutch Bahai e-list. I think it is self-explanatory.
—
5 September 2009

Dear PP and the members of the National Assembly of the Bahais of the Netherlands,

I am writing in English because I experienced a case of my words in Dutch, being misinterpreted by PP on the “berichten-bahai lijst” (a Dutch language email bahai list). If I had been able to correct this misinterpretation of my words on the same list this would not be a problem, but then my email address was blocked, so I could not respond and correct the false impression left with the readers. My emails to the person in charge of the email list got no response, so I was left in the dark as to why my emails to the list were being rejected, while other emails were being posted to the list.

Then on Friday, September 4th, I asked a Dutch Bahai to forward my response to the list on my behalf. She did this and then forwarded me a letter that the N.S.A. had sent to all members of this Bahai list, informing everyone that the list is now closed to input from individuals. Emails from others on the same list had come through until Thursday, so I assume that only I was blocked from sending messages in the past week. Since I did not get the letter the NSA sent to the berichten list on Friday evening, I guess that I have been removed from the list.

It is now clear to me that after PP’s response to me on the list, someone decided that I had no right of response. I see this as going against Bahai principle of justice, because now readers on that list will think that PP’s misinterpretation of my intention is correct. Dutch is a second language for me, so that’s why I didn’t see that the words could be interpreted in the way that PP did. I’m not upset with PP, but I think it is unjust that I have no chance to correct the impression he has given of my words, and that whoever first blocked me, and later removed me, from the Berichten list should have informed me, and checked the facts, which would have given me a chance to correct any misunderstandings. It is my understanding that consultation and justice are important principles of the Bahai community.

Given that there was no response to my emails and that I was not sent the letter sent to others on the list informing everyone that input to the list is now closed, the best solution to this situation is to send you the response that was blocked, so that you will know what I had intended by the words ‘maar alleen’ (in English this means ‘but only’ which given the context of the sentence, does not indicate a lesser value).

I would appreciate it if a message could go to the Berichten list saying that I was blocked from posting to the list on Sunday August 30th, and that I had wished to correct a misunderstanding of my words and regret not being able to do so.

In the spirit of openness, which is very important to me, I am also posting this (with names and emails deleted) on a blog, so anyone can read this for themselves.

I am doing this, not as a form of protest but in the spirit of openness and what seems to me as the wisest course of action in response to what has happened.

The Bahai Faith is a fantastic religion and has nothing to hide.

“It is likewise so in the world of religion. When freedom of conscience, liberty of thought and right of speech prevail, that is to say, when every man according to his idealization may give utterance to his own beliefs development and growth are inevitable.”

(‘Abdul-Baha, Star of the West, Vol. 3, No. 10, p. 19)

For me the Bahai principle of independent investigation means that individuals, any individual, may have access, as much as is feasible or possible, to the source of things themselves so that they may decide for themselves. And so anyone is free to read the text here: justabahai.wordpress.com

I am also putting all of this online on a blog because I have seen how rumours and backbiting about issues or people can be so destructive. Bahais need to be able to check the facts, ask questions, express themselves, discuss issues and change their views as a result of the discussion (myself included of course). Forums for discussion are a vital part of any community.

I am sorry to see the berichten list closed to individual input and discussion. If the problem had been because of my response to PP or because of my original posting sent a day earlier, then, if I had been informed that ‘berichten’ was not the forum for discussing issues related to homosexuality and the Bahai writings, I would not have posted on this topic in that case.

Yours sincerely,

Sonja van Kerkhoff
–

The following is the email that was blocked from the Dutch Bahai e-list
(Click anywhere on the Dutch text for the English translation)

Hoi Iedereen,

De brieven van de UHG geven ons regels voor het handelen, maar wat de UHG een keer zegt, kan het later ook veranderen. Shoghi Effendi schreef dat “flexibility” is een van de redenen waarom wij een UHG hebben (Shoghi Effendi, The World Order of Baha’u'llah, p. 148). Omdat de brieven van het UHG over ons huidige handelen gaan, en niet over de interpretatie van het Bahai leer, kunnen we over de verschillende mogelijkheiden discussiëren (bijv. toekomstige houding met homohuwelijk), zonder dat we het autoriteit of waardigheid van het UHG verminderen. Ik heb nog verder gedachten, onderbouwd met citaten, in het engels geschreven hier:

…I have written further ideas, supported with quotations, in English below:

Bahais accept the Bahai Writings as being only that authored by The Bab, Baha’u'llah and ‘Adbul-Baha. And Shoghi Effendi’s own writing only defines the Bahai teachings where it interprets the Bahai Scriptures.

So let’s start with the Kitab-i-Aqdas as we have it in English because it is the only place in a text of Bahai Scripture where there is something concerning homosexuality mentioned.

In the preface to this book it is written by the Universal House of Justice or the Research department (no author is given in the 1992 edition for the preface) that:

“In 1953 Shoghi Effendi, the Guardian of the Bahá’í Faith, included as one of the goals of his Ten Year Plan the preparation of a Synopsis and Codification of the Laws and Ordinances of the Kitáb-i-Aqdas as an essential prelude to its translation. He himself worked on the codification, but had not finished it when he died in 1957. The task was continued on the basis of his work, and the resulting volume was released in 1973. That publication included, in addition to the Synopsis and Codification itself and explanatory notes, a compilation of the passages from the Kitáb-i-Aqdas which had already been translated by Shoghi Effendi and published in various books.”

The Kitab-i-Aqdas, p. vii

Nothing indicates which parts where penned by Shoghi Effendi in his role as interpretator of the Baha’u'llah’s Writings and what was not written by him, so we have to take all text apart from what is in the Aqdas as either something the UHJ is interpreting, which we know they cannot do or as commentary open for debate, even should the UHJ then decide that some point in the commentary is now to be law they have legislated on. I make this point, because even should the UHJ make a law to legislate that, for example, same sex marriage is forbidden by Bahais, we as Bahais would still be free to discuss and debate this. The laws that the UHJ makes one year, it can also change next year. Obedience to laws doesn’t mean silence. And of course, if Bahais may not discuss or debate laws the UHJ have made, well, that leaves very little room for the Bahai principle of independent investigation, let alone the possibility for Bahai communities to address or relate or to understand these laws.

So now to the text of the Aqdas as it is in the 1992 edition in English:

“We shrink, for very shame, from treating of the subject of boys.”

Baha’u'llah, The Kitab-i-Aqdas, p. 58

And now to what is in the notes to the Aqdas. The Research department or the UHJ have written in the notes section:

” 134. the subject of boys # 107

The word translated here as “boys” has, in this context, in the Arabic original, the implication of paederasty. Shoghi Effendi has interpreted this reference as a prohibition on all homosexual relations. The Bahá’í teachings on sexual morality centre on marriage and the family as the bedrock of the whole structure of human society and are designed to protect and strengthen that divine institution. Bahá’í law thus restricts permissible sexual intercourse to that between a man and the woman to whom he is married.
In a letter written on behalf of Shoghi Effendi it is stated:

No matter how devoted and fine the love may be between people of the same sex, to let it find expression in sexual acts is wrong. To say that it is ideal is no excuse. Immorality of every sort is really forbidden by Bahá’u'lláh, and homosexual relationships He looks upon as such, besides being against nature. To be afflicted this way is a great burden to a conscientious soul. But through the advice and help of doctors, through a strong and determined effort, and through prayer, a soul can overcome this handicap.
Bahá’u'lláh makes provision for the Universal House of Justice to determine, according to the degree of the offence, penalties for adultery and sodomy (Q and A 49).”

ibid, p. 223

So let’s assume this is the voice of the UHJ of the early 1990s because this publication is considered an official document by the Bahai Administration. That the UHJ state “Shoghi Effendi has interpreted” and then refer a letter written on behalf of Shoghi Effendi, indicates that they are treating letters written on behalf of Shoghi Effendi as if Shoghi Effendi himself wrote them. The letter they quote above does not have a reference to anything in Bahai Scripture and the letter does not state that it is an interpretation. This is very important if we are serious about what really is part of unchangeable Bahai Scripture and what isn’t.

Unfortunately Shoghi Effendi never penned anything himself in regards to the status of these letters written on his behalf, except I assume, when he must have been annoyed enough to ask a secretary to write the following:

“I wish to call your attention to certain things in “Principles of Bahá’í Administration” which has just reached the Guardian; although the material is good, he feels that the complete lack of quotation marks is very misleading. His own words, the words of his various secretaries, even the Words of Bahá’u'lláh Himself, are all lumped together as one text. This is not only not reverent in the case of Bahá’u'lláh’s Words, but misleading. Although the secretaries of the Guardian convey his thoughts and instructions and these messages are authoritative, their words are in no sense the same as his, their style certainly not the same, and their authority less, for they use their own terms and not his exact words in conveying his messages. He feels that in any future edition this fault should be remedied, any quotations from Bahá’u'lláh or the Master plainly attributed to them, and the words of the Guardian clearly differentiated from those of his secretaries.”

Shoghi Effendi, The Unfolding Destiny of the British Baha’i Community, p. 260

What this doesn’t tell us, is whether the ‘authority’ of the letters by secretaries is an extension of the Guardian’s executive authority as head of the Faith — meaning, “it must be obeyed by the addresse” or of the Guardian’s authority as authorised interpreter of the writings, meaning “they become part of the sacred text.” What we can say is there is nothing explicit to indicate that a letter by a secretary can share in the Guardian’s unique role as authorised interpreter. There is also nothing explicit to say that the Guardian’s secretaries do not share the authority of interpretation. However the phrase “their authority less” seems to suggest this, because an exective authority can be greater or less, direct or indirect, can apply to a local or individual situation or to all Bahai communities, but when the Guardian interprets scripture that interpretation becomes part of the scripture concerned.

If something is considered part of the Bahai Writings, it cannot be changed. That is, sex with children can never be OK in Bahai law, because this is part of what Baha’u'llah’s text in the Aqdas. All the texts in the notes have been penned by others and unless the texts in the notes refer to quotations from the Bahai Scripture themselves, they are all open to change by the UHJ. I would also imagine that if the UHJ were to make a law, that it would clearly state that it was making a law. So in my view, it is unclear to me what the actual status is of the texts in the notes section. I make this point because in 1992 when the Aqdas was first printed in English a list of corrections was distributed about 6 months later. In regards to the Aqdas, the corrections were minor things like typos, but in the notes, sometimes a whole paragraph was deleted, such as in note 108. I can only assume that this paragraph no longer reflects the position or thinking of the UHJ whereas at an earlier time it did.

The UHJ is free to change the texts of the notes as it wishes. Perhaps this could be seen as them making laws? I don’t know. Rather than debating whether or not the UHJ make law when they make statements in official Bahai documents, I prefer to focus on the principle of Bahai Law as I understand it, in general behind this. That is, anything UHJ decides or states is subject to change by a later UHJ. If any statement on the wrongs of homosexuality is by UHJ, then it is subject to change.

– gr. sonja

The English section above is more or less what I wrote a few weeks ago here:
http://bahairants.com/change-is-a-law-of-nature-666.html#comment-15258238

–

Below is my original post to the e-list which PP responded to.

zaterdag 29 augustus 2009 16:04
To:
Berichten

Subject: [Berichten] Ze denken zeker dat God gek is… > gelijkwaardigheid

over het thema “diversiteit”

Wat momenteel voor mij van belang is gaat over het ongelijke behandelen van homo’s in de bahai gemeenschap.

Iets dat niet in de Geschrijften van De Bab, Baha’u'llah, Adul-Baha of de
officiele interpretaties van Shoghi Effendi staat, maar alleen in de brieven geschreven namens Shoghi Effendi en in de brieven van de UHG.

Trouwens voor iemand mij kwalijk neemt, bahais mogen andere meningen dan Het Universele Huis van Gerechtigheid hebben en ook discusseren. Gehoorzaamheid is niet hetzelfde als stilte van gedachte. Maar meer belangrijk Het Universele Huis van Gerechtigheid kan alleen flexibel werken als Bahais over alles discusseren en proberen hun religie in relatie
met hun omgeving te brengen.

Ik heb dit in engels geintroduceerd onder thema “Change is a Law of Nature”
hier >>

http://bahairants.com/change-is-a-law-of-nature-666.html

een commentaar van mij op wat in de Aqdas staat hier
>>

http://bahairants.com/change-is-a-law-of-nature-666.html#comment-15258238

een commentaar op het idee dat an Het Universele Huis van Gerechtigheid
heeft een wet erover gemaakt:

http://bahairants.com/change-is-a-law-of-nature-666.html#comment-15015696

een commentaar over het bahai principe dat wij de wetten van ons land
moeten gehoorzamen (en een beetje over ideeen over de rol van
religieuze wetten)

http://bahairants.com/change-is-a-law-of-nature-666.html#comment-15264399

Ik ben benieuwd hoe Bahais in nederland hierover, want ik heb geen flauw
idee. Mijn homo kennisen hier in nederland hebben helemaal geen behoefte aan een religie die hun discrimineert. Mijn enige homo Bahai kennisen wonen in andere landen waar de meerderheid zijn opgegroeid in een bahai gezin.

Jaren geleden had ik voor het laatst iets over dit onderwerp op deze lijst geschreven en de reactie van een aantal was dat zij vonden dit geen onderwerp voor de berichten lijst was. Ik hoop dat dat niet meer het geval is, maar, geen zorg, ik laat dit liggen als dat de mening van deze groep is.
En zorg niet, voor mij is dit een heel belangrijk onderwerp maar ik respecteer dat voor anderen dit geen belangrijk onderwerp is.

gr. Sonja

foto: Tariek

Zal ik het maar openlijk zeggen? Nederlandse bestuurders en politici houden niet van moslims die zelfbewustzijn uitstralen en bijna een sterrenstatus hebben. Het plotselinge ontslag van Tariq Ramadan als hoogleraar aan de Erasmus Universiteit en als integratieadviseur bij de gemeente Rotterdam laat echter geen andere conclusie toe. Shervin Nekuee heeft het onlangs mooi verwoord in de NRC. Hij plaatste de elegantie en hoffelijkheid van de retorisch begaafde Ramadan tegenover de boze mannen van de anti-Ramadan lobby die niet tegen hun verlies in de woordenstrijd kunnen.

Sinds Ramadans aanstelling op de Erasmus Universiteit ligt hij onder vuur. Hij wordt voortdurend aangevallen op zijn standpunten, bijvoorbeeld ten aanzien van homoseksualiteit. Interessant is hoe anders ze hier in Senegal tegen aankijken, zo schrijft de hoogleraar Antropologie Peter Geschiere in een ingezonden brief aan de NRC. Daar vinden ze dat Ramadan de homoseksuelen in bescherming neemt, omdat hij pleit voor respect voor de – homoseksuele – medemens.

Ramadan weet dat zijn critici klaar staan om hem – zodra ze een kans zien – uit te schakelen. Weinig mensen zullen Ramadans programma op de Iraanse zender Press TV gezien hebben. Waarom heeft de gemeente Rotterdam en het College van de Erasmus Universiteit opeens zo veel haast met het ontslag? Ramadan is immers al een jaar bij dit programma betrokken. Waarom niet eerst een verklaring gevraagd aan Ramadan, waarom niet eerst een gesprek met zijn medewerkers van de universiteit, of waarom niet een openbare discussie? Zoals de medewerkers van de Erasmus Universiteit in hun protestbrief stellen: ‘niet ontslag maar debat is vereist, ook als de emoties hoog oplopen. Een universiteit staat voor vrije argumentatie.’ Zo is het maar net. Volgens Ramadan zegt zijn ontslag meer over de ‘zorgwekkende toestand van de politiek in Nederland dan over zijn persoon.’

Wat is Nederland toch klein, provinciaal en angstig. De sociale hypochondrie en hysterische moslimangst die de Nederlandse publieke opinie al jaren domineren, hebben de Erasmus Universiteit – die ooit voor Verlichting stond – nu in een uiterst genante situatie gebracht. Waar is die Nederlandse tolerantie van weleer gebleven? Dit is allemaal niet zo onschuldig als het lijkt. Volgens Ian Buruma kunnen ‘angstige Nederlanders en getergde moslims een voedingsbodem zijn voor strijd. Dan begint het bloed pas echt te vloeien.’

Lenie Brouwer is als antropoloog verbonden aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie. Eerdere berichten van Lenie Brouwer:

Inspiratie en transpiratie en Robert lacht in zijn vuistje.

Zie ook het bericht van Thijl Sunier en Martijn de Koning over De paradoxale zaak Tariq Ramadan

Vorige week is de oma van S. (mijn vrouw, voor alle duidelijkheid), nogal onverwacht, overleden. Dat betekende afgelopen maandag dan ook een uitvaart. Gezien de hechte banden met de overledene, stonden wij dus ook in de rij van mensen die geondoleerd werden.

Nu begrijp ik dat dat best ingewikkeld is, als je weet dat mijn schoonouders twee dochters hebben gehad en je ziet ineens drie vrouwen en een man naast hen staan. Helemaal als je nooit hebt gehoord dat S. dus is getrouwd met een vrouw. Die verwarring zag ik dan ook duidelijk terug in de blik van sommige mensen.

Een aantal van die mensen condoleerden ons en liepen fronsend door. Je zag ze zich gewoon afvragen hoe deze familieconstructie nu in elkaar zat. Anderen stelden zich spontaan voor.
“Ik ben Marietje, de tante van de buurvrouw van de zus van je oma.”
“Ik ben S. en dit is E., mijn vrouw.”
De reactie daarop varieerden van: “Oké” tot het, in homo-kringen, legendarische “Ja, dat moet kunnen hè?”.

Dat laatste is een moeilijke reactie. Allereerst omdat de reactie impliceert dat je toestemming voor je relatie vroeg aan degene die hem uitspreekt. Dat terwijl het een mededeling was. Ten tweede omdat het mij nog steeds een raadsel is wat ik daarop zou moeten antwoorden. Wat zouden die mensen verwachten? “Ja, sinds 1911.” of  “Nee! Zou je denken?” of misschien wel “Wij vinden eigenlijk ook niet dat het kan, maar ja: shit happens.”

Natuurlijk bedoelen mensen het goed en willen ze laten zien dat ze het oké vinden (misschien daar later nog een blogje over, de maneiren waarop htero’s in een gesprek laten blijken dat ze toch echt geen moeite met je geaardheid hebben), maar ze drukken zich gewoon niet zo handig uit. Zullen we dus vanaf nu afspreken dat we over mijn relatie niet meer gaan zeggen dat “dat ook moet kunnen”?

Over het ontslag van Tariq Ramadan, waar ik eerder over schreef, is het laatste woord nog niet gezegd en geschreven. Dat is maar goed ook, want het ontslag – als integratie-adviseur van de gemeente Rotterdam, én als docent aan de Erasmus Universiteit – is tegelijk een aanval op zowel de meningsvrijheid en een knieval voor de islamofobie zoals die door mensen als Geert Wilders wordt aangejaagd.

Opvallend is de steun die het ontslag kreeg uit kringen die beter dienden te wten, uit linkse hoek. Zo kijkt GroenLinks-wethouder Rik Grashoff in een Volkskrant-interview terug op de zaak. Hij erkent dat eerder gedoe romd Ramadan – in april, toen hem kwalijke uitspraken over homo’s en vrouwen ten laste werden gelegd – trekjes had van een hetze. “Dat er in Nederland mensen zijn die het regelrecht op zijn persoon hadden gemunt, dat had ik niet voorzien. Zo’n Bolkestein, dat hij er  werkelijk op volle sterkte in zou gaan…” Maar nu is het anders, volgens hem: “In april heb ik gezegd: ik ga geen mensen wegsturen op basis van een hetze. Nu gata het om iets anders.” Dat “iets anders” is Ramadans werk voor Press TV, een zender van de Iraanse staat. Dat dit een nieuw handvat was voor mensen die hem sowieso weg wilden hebben, ontgaat Grashoff kennelijk. Dat de  aanval in april en de huidige aanval in elkaars verlengde liggen, deel uitmaken van dezélfde campagne ‘weg-met-Ramadan’ kan of wil hij niet zien.

En het kan best wezen dat, zoals Grashoff zegt, Ramadan een trotse man is met te weinig inlevingsvermogen. We hebben allemaal onze eigenaardigheden. Maar de kernvraag is: deed hij zijn werk goed? Zelfs Grashoff  erkent dat hij zich krachtig en positief inzette en zijn nek uitstak. En misschien is het voor een kritisch intellectueel juist maar góéd dat die zich niet ál te gevoelig betoont voor wat er leeft onder mensen, hoe iets over kan komen. Inlevingsvermogen in een mentaliteit waarin een scherpzinnige moslim-geleerde bij voorbaat al te verdacht is om gemeenteadviseur te zijn, is bepaald ook geen pluspunt.

Dan de SP. Via een reactie op mijn vorige stuk over de zaak, kwam ik op een uiteenzetting van het standpunt vanuit die partij. Kern daarvan is dat de SP sowieso al bedenkingen had bij het soort integratie-adviseur dat Ramadan probeerde te zijn.  Het gaat bij integrag tie, aldus de SP, in de eerste plaats om sociaal-economische zaken: achterstelling , armoede, gebrek aan onderwijs en kansen op de arbeidsmarkt. Debatten over religie en cultuur zijn niet zo relevant, maar kosten wel handenvol geld. Daarom kon Ramadan maar beter vertrekken. En daarom was  de SP best blij met zijn ontslag.

Ik vind het een trieste opstelling van de SP. Het is op zichzelf al een problematisch standpunt: juist de sociaal-economische achterstand wordt keer op keer kracht bij gezet door islamofobe politici die schermen met de religieuze achtergrond van veel migranten. Culturele en religieuze dimensies worden gehanteerd om de sociaal-economische dimensie soms te versluieren, maar soms ook te accentueren. Het is verkeerd om het uitsluitend over cultuur te hebben. Het is evenzeer verkeerd door culturele en religieuze aspecten geheel te negeren.

Maar zelfs als de SP op dit punt wel gelijk zou hebben, dan nog is dat in de ontslagkwestie van Ramadan niet erg terzake. Het is in de eerste plaats de gemeente zelf die deze culturele invulling immers  kennelijk wilde (anders had ze Ramadan niet aangenomen, twee jaar terug). Dat moet je Ramadan dus niet aanrekenen. En – veel belangrijker! - hij is niet ontslagen om die reden. Sterker: dat hij zijn werk op zijn – door de SP aangevallen - manier deed, wordt door iemand als Grasshof eerder als verdienste gezien.

Hij is ontslagen met als voorwendsel dat hij voor Press TV werkte, maar vooral omdat hij zich profileerde als  een assertieve intellectueel met een moslim-achtergrond. En in dát gevecht had en heeft links een rol. Een duidelijke stellingname, zij aan zij met Ramadan, tegenover stemmingmakers als Elian en Bolkestein, een duidelijk ‘blijf van Ramadan af!’- daar begint het mee. De discussie over sociaal-economische versus religieuze en culturele dimensies van het samenleven van mensen van allerlei achtergronden is een ándere, en die had voor een ander moment bewaard dienen te worden, zonder ontslagdreiging. Ramadans ontslag is wel degelijk gevolg van een hetze, en de SP heeft op het kritieke moment die hetze niet weerstaan en de solidariteit die Ramadan verdiende, niet betoond. Mijn scherpe woorden over de opstelling van de SP in mijn vorige stuk hierover hou ik recht overeind

Intussen zijn er gelukkig her en der mensen die het voor hem opnemen. Op de gloednieuwe website van de Internationale Socialisten vinden we een mooi stuk onder de titel “Ramadan is kapotgemaakt”. daarin zetten een vijftal auteurs, waaronder Peyman Jafari, uiteen hoezeer Ramadan ten prooi is gevallen aal een hete die vanuit Islamofobe kring is aangejaagd.

Hoe die hetze verlopen is, kun je trouwens mooi teruglezen in een overzicht van opiniestukken rond de zaak op de NRC-website, van de eerste aanval van GayKrant redacteur Henk Krol in april tot en met het laatste verweer van Ramadan zelf afgelopen week. Daar zien wij bijvoorbeeld hoe uitspraken van Ramadan over homoseksualiteit – volgens de Islam niet acceptabel, aldus Ramadan, maar dat betekent niet dat veroordeling volgens hem aan de orde is -  verwrongen en van hun subtiliteit ontdaan, worden misbruikt om hem het leven zuur te maken. Daar zien we ook hoe opvattingen die onder wat conservatieve christenen heel gewoon zijn, tot probleem worden verheven als ze uit de mond van een moslim komen. Dat Ramadans opvattingen de  mijne niet zijn – en ook niet die van de auteurs in het stuk op de IS-site trouwens – mag duidelijk zijn. Een ontslaggrond kan zo’n meningsverschil in deze zaak echter niet zijn.

Ramadan is niet alleen als integratie-adviseur ontslagen, maar ook – hiermee verbonden –  als docent aan de Erasmus Universiteit. Daartegen klink gelukkig protest. Een aantal wetenschappers heeft in een open brief in de NRC stelling genomen tegen het ontslag. “Als medewerkers van de universiteit zijn wij geschokt door dit besluit, dat wij in strijd achten met de academische vrijheid.”

De brief zegt dat Ramadan het debat zocht en stimuleerde, en dat dit door de gemeente zelf ook onderkend is. “We kunnen het met hem oneens zijn, maar het debat met hem kan ons denken scherpen. Wij zijn het er niet mee eens dat hij is ontslagen op grond van gevoelens die ziujn gedrag kan oproepen. Dat ontslag is in strijd met de academische vrijheid. Wij moeten juist met hem in debat te (sic) gaan: zo hoort dat in een intellectuele gemeenschap als een universiteit.”

Inderdaad! En de stellingname van deze groep wetenschappers aan deze universiteit bevat meer socialisme dan het standpunt van SP Rotterdam, en meer linksheid dat het geneuzel over inlevingsvermogen van GroenLinkser Grashoff. Misschien dat er studenten  of anderen, aan de Erasmus Universiteit daarbuiten, zijn die de verklaring van deze wetenschappers van extra steun kunnen voorzien?

Zoals al beloofd een blog over de Gay Pride. Het was voor mij de eerste keer bij zo’n parade.  

Mijn ervaring was nogal verwarrend. Altijd als ik moest uitleggen waarom ik principieel tegen die optocht ben (waarover later meer), begonnen mensen me te vertellen dat dat heus niet zo bloot was als het NOS journaal liet zien. Na vijf jaar van dat soort boodschappen, had ik dus een ontzettend kuis gebeuren verwacht. Een soort uit de kluiten geroeide lampionnenoptocht ofzo. Dat was het niet. Ik vond de parade eigenlijk nog het meest lijken op de Dance Parade. Ook qua muziek trouwens.  Dus in plaats van wel meevallen, vond ik de parade best bloot en hoewel natuurlijk niet iedereen in een zwembroek op een kar stond (zoals de homozwemvereniging), vind ik het NOS journaal een afgewogen beeld geven van wat er op die eerste zaterdag van augustus in de grachten van Amsterdam gebeurt, als dat een beetje overeenkomt met wat er in de Kopenhaagse straten gebeurde.

In die berichtgeving is ook mijn bezwaar gelegen. Stel dat voor de (Nederlandse) Canal Parade wel klopt dat de berichtgeving veel te veel extravagantie laat zien en dat het in werkelijkheid een voornamelijk ontzettend bescheiden feestje is. Probleem is dan toch nog dat je geen invloed hebt op wat de media uitzenden en dat dat weer bepaalt wat die streng christelijke moeder op de Veluwe/ de streng islamitsche vader in Rotterdam/ de niet-gelovige stiefvader in Veendam die wel bang is voor de buurvrouw als beeld van homoseksualiteit in zijn of haar hoofd heeft zitten. Dat bepaalt dus ook hoe die mensen reageren op de coming-out van hun kind en meestal helpen die beelden niet echt. En zo mist de pride dus haar doel: in plaats van de homo-emancipatie vooruit helpen, werkt zij hem tegen.

Toen ik na het opstaan vanmiddag (vakantie!) mijn RSS feeds opstartte had ik even zo’n moment van DOH! Via de website van MedNet lezen we nl. het volgende: Amerika stopt met therapie tegen homoseksualiteit. Om een of andere reden boeit de kwestie van homorechten me mateloos. Waarom dat precies zo is weet ik niet, maar ik denk dat het lezen van enkele van Bertrand Russell’s essay’s, die dateren van de eerste helft van de twintigste eeuw, er iets mee te maken heeft. Ook een interesse in kwakzalverij is er debet aan.

Het volgende is nl. het geval. Sinds 1975 ziet de American Psychologist Association (APA) homoseksualiteit niet meer als een ziekte. (niets te vroeg overigens) Sindsdien (maar voor zover ik weet niet vanwege) zijn bijvoorbeeld de banale wetteksten die homoseksuele acitiviteit verbieden langzaam uit de geïndustrialiseerde landen verdwenen. Maar er zijn nog steeds een heleboel landen waar homoseksualiteit verboden is, tot aan de doodstraf toe. Sallaint detail; in de verschillende wetteksten die, al dan niet opgeheven, moesten zorgen voor het voorkomen of beteugelen van wat soms werd omschreven als ‘criminal sexual psychopaths’ of  ‘dangerous sexual offenders’ (uit de voorbije Canadese wetten), zijn vooral mannen de pineut; om een of andere reden heeft men het in de geschiedenis vooral moeilijk met mannen die van elkaar houden, al heb ik altijd de indruk dat het in die gevallen met name de mogelijkheid van anale seks is die homohaat in de hand werkt. Volgens WikiPedia is er in 70 van de 195 landen op de wereld sprake van een verbod op homoseksualiteit; in 40 van de 70 landen gaat het daarbij alleen om seksuele omgang tussen mannen.

In de ouderenzorg is een verwrongen kijk op homoseksualiteit niet gek veel anders, zo meldde het COC enige tijd geleden. In een artikeltje uit 2008 lezen we zelfs het volgende:

‘Homoseksuele ouderen ontmoeten namelijk nog steeds weerstand in sommige verpleeghuizen, kaartclubs of bij een wijkverpleegkundige‘.

Een wijkverpleegkundige? Gevalletje schrappen uit het BIG register wat mij betreft. Ook uit eigen (ouderenzorg)ervaring kan ik helaas mededelen dat homoseksualiteit een bijzonder slecht begrepen iets is; wanneer een oudere ‘uit de kast is gekomen’, kan dit resulteren in sociale isolatie: ‘hij heeft iets besmettelijks, daarom zit ‘ie alleen”. Dan slaat je hart even een keer over.

Maar terug naar de APA: die hebben eens hernieuwd de literatuur doorgezocht om uit te zoeken wat we weten over de ‘behandeling’ van homoseksualiteit. Het is nl. zo dat in Amerika, in weerwil van het feit dat de APA sinds 1975 homoseksualiteit geen ziekte meer vind, er nog steeds een berg therapeuten behandelingen aanbiedt tegen homoseksualiteit, met name tegen een religieuze achtergrond. Conclusie van de APA: frigging USELESS, met enige aanwijzingen dat het zelfs schadelijk kan zijn. Voor het gemak hieronder de abstract:

“The American Psychological Association Task Force on Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation conducted a systematic review of the peer-reviewed journal literature on sexual orientation change efforts (SOCE) and concluded that efforts to change sexual orientation are unlikely to be successful and involve some risk of harm, contrary to the claims of SOCE practitioners and  advocates. Even though the research and clinicalliterature demonstrate that same-sex sexual and romantic attractions, feelings, and behaviors are normal and positive variations of human sexuality, regardless of sexual orientation identity, the task force concluded that
the population that undergoes SOCE tends to have strongly conservative religious views that lead them to seek to change their sexual orientation. Thus, the appropriate application of affirmative therapeutic interventions for those who seek SOCE involves therapist acceptance, support, and understanding of clients and the facilitation of clients’ active coping, social support, and identity exploration and development, without imposing a specific sexual orientation identity outcome.”

Het 138 pagina’s tellende rapport is hier te downloaden. De titel van het artikel op MedNet is dus wellicht wat voorbarig hoopvol: ik moet het in ieder geval nog zien gebeuren dat Amerika stopt met het aanbieden van dergelijke kwakzalverij. Want dat is het.

Maar de vraag staat: kunnen we nu, alsjeblieft, stoppen met de onzin van het wegbidden van homoseksualiteit, ‘anti-homo therapie’ of het aanbieden van bepaalde ‘hulpgroepen’ die mensen moeten ‘helpen’ met hun ‘voorkeur’? Want ook dat komt in Nederland op nationale (en georganiseerde) schaal nog steeds voor. En ik kan niet anders zeggen dan dat ik dat zwaar achterlijk, stupide, middeleeuws en op z’n minst bijzonder pseudowetenschappelijk vind. Een zéér walgelijke vorm van pseudowetenschappelijkheid wel te verstaan. Een bijzonder grove schande voor wat we graag zien als een ontwikkeld land. Daar denkt men binnen sommige instellingen, zoals bijvoorbeeld het Nederlandse leger anders over. De website van Trouw van 14 juli jl.:

“In het leger vinden ‘homohealings’ plaats waarbij homoseksuele militairen door geestelijk verzorgers de hand wordt opgelegd om ze ‘in naam van Jezus Christus’ te genezen. Dat meldt Trouw dinsdag. De PvdA in de Tweede Kamer wil opheldering van minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie). Ook in het VU-ziekenhuis in Amsterdam en in de Gelderse justitiële jeugdinstelling Harreveld kregen homo’s gebedsgenezing aangeboden, schrijft de krant. PvdA-Kamerlid Khadija Arib wil dat er een meldpunt komt, waar homoseksuelen hun klacht kwijt kunnen.”

Nu heb ik persoonlijk niets op met het leger of met Jezus Christus for that matter (overigens las ik in een voorbije editie van TIME magazine dat in Engeland een campagne in het leger ten faveure van homorechten is gelanceerd!). Maar ook onze eigen medische diensten lijken niet vies van wat volslagen ongefundeerde uitingen:

“Een HIV positieve homoactivist werd door een laborante van het VU gewezen op de mogelijkheid om in de kerk af te komen van zijn zondige geaardheid.”

Daar zakt mijn broek van af en het doet spontaan mijn klompen barsten; de stomheid slaat in als een bom. Wat een kwakzalverij. Dit zijn van die zaken die me bijna doen schamen voor mijn Nederlands burgerschap, of mijn eigen geaardheid. Naar aanleiding van de gebedsgenezing van HIV en homoseksualiteit in bepaalde kerken in het westen (middel tegen HIV: handoplegging i.c.m. olijfolie met knoflook!) werd opgeroepen om onderzoek door minister Klink. Lijkt me niet nodig dat onderzoek; tenminste wat werkzaamheid betreft; gebedsgenezing werkt nl. niet. En nu weten we middels de APA dat therapie net zo nuttig is. Of betergezegd: nutteloos.  Niettemin lijkt binnen bepaalde partijen nog steeds het adagium te gelden dat men ‘een oordeel mag vellen‘. Nu maar hopen dat men niet sterft door het zwaard dat men heeft opgenomen. Of toch wel? Dergelijke sympathieën kunnen we m.i. missen als kiespijn, zeker in de politiek.

Welkom in de 21ste eeuw mensen: onweer wordt niet veroorzaakt door de goden en homoseksualiteit is niet iets om bang voor te zijn; laat staan dat we het moeten of kunnen ‘genezen’ of wegbidden; het is geen ziekte.

Van de week ben ik heerlijk op vakantie geweest. Grootste deel van die tijd heb ik doorgebracht in het prachtige Kopenhagen. Deze stad viel de eer te beurt de World Outgames te huisvesten.

De Outgames, voor degene die niet helemaal thuis is in de homosporten, is de concurrent van de Gaygames. Zoals het echt homo’s betaamt is er namelijk ruzie geweest en zijn er nu twee clubjes. Dit heeft uiteraard wel wat gevolgen voor de bezoekersaantallen (ik kan me best voorstellen dat je als Amerikaan niet drie keer in drie jaar naar Europa kunt of wilt), maar wat mij betreft kwam dat niet te nadele van de sfeer.

Wij hebben natuurlijk gedanst. De resultaten waren best oké en we hebben bovenal lekker gedanst. Daarnaast bleek de Nederlandse delegatie ontzettend gezellig. Last but not least: de ballroomparty op vrijdag (toevallig ook mijn verjaardag) was heerlijk. De live big-band die was ingehuurd droeg daar zeker aan bij. Ik waande me werkelijk even in de jaren vijftig.

Toch was mijn hoogtepunt van de week niet het dansen. Mijn hoogtepunt was de relatiezegening die de homovriendelijke kerken in Kopenhagen hadden georganisserd. Zoals ze zelf al zeggen: “Gender-neutral church blessing sounds about as romantic as registered partnership.” Toch was het een prachtige dienst. Er was een prachtige preek, die ondanks het algemene karakter erg aansprak. Daarnaast werd er een mooie zegenbede uitgesproken.

Allermooiste was echter de gedachte dat wat wij hebben, een huwelijk mét een kerkelijke inzegening, nu aan zoveel mensen werd aangeboden die dat normaal niet hebben. Natuurlijk was ons huwelijk ook niet zoals we het in de ideale wereld hadden gewild, maar ik vind de gedachte dat er gewoon mensen zijn die elkaar liefhebben, maar die er samen niet mogen zijn van staat of kerk bijna ondragelijk.

Mijn dieptepunt was overigens iets wat daar wel wat aan wil doen, maar dat daar volgens mij volledig in door schiet: de pride-parade. Daarover de volgende keer meer.

Gisteren heeft de Rooieravotr weer eens gedoubleerd als Rozeravotr, ter gelegenheid van de Gay Pride botenparade in Amsterdam. Het was weer gezellig, en het was warm. Het was ook kleurrijk, zoals onderstaande foto-impressie wel laat zien. Aan de gezelligheid droeg mijn gezelschap natuurlijk bij: Florian, amigo, thanks again

Druk was het ook, naar mijn indruk waren er meer mensen op de been dan vorig jaar. Ik lees dat er volgens een telling 560.000 mensen waren, tegen 500.000 vorig jaar. Dat grotere aantal bevestigt mijn vermoeden. Tegelijk moet ik ook een beetje lachen: 560.000 mensen, géén 550.000 mensen en ook geen 570.000… Alsof zoiets zo nauwkeurig te schatten is bij zulke mensenmenigten.

En natuurlijk heb ik nog veel meer te mopperen want roze en al, ik blijf evengoed bij mijn rooie core business. En daarom toch wat kritische opmerkingen.

Ik zag weer erg veel bedrijfsleven op het water. In sommige gevallen is dat logisch: dat uitgaansgelegenheden, websites en zelfs een escortservice zichzelf aanprijst onder de massaal aanwezige doelgroep, is niet raar. Dat homo-emancipatie verder gaat dan dienstverlening voor roze uitgaanders en dergelijke, raakt echter tussen al dat bedrijfsleven wel een beetje zoek.

Echt problemen heb ik met de manier waarop bedrijven die helemaal niet specifiek homo’s en lesbo’s als doelgroep hebbem hier hun homo-vriendelijke imago komen promoten. Ik zag zelfs de Nederlandse Bank, met de – op zichzelf goedgevonden – leus: “geld maakt niet gelukkig, gelukkig maken wij wel geld”.  Ik zou zeggen: als u zo graag geld maakt bij uw bank, stuur mij dan ook maar wat, dat is overtuigender dan homo-vriendelijke rondvaarten maken. Het is zo’n moment waarop ja naar de komst van ouderwetse piraten hunkert. Maar helaas, Somalië, waar ze dit eerzame ambacht herontdekt hebben, is ver weg.

Woedend werd ik van een boot met de leus: “Personal pride = Company pride”, met als bijbehorend bedrijf de TNT. Inderdaad, dat bedrijf dat de persoonlijke trots van haar personeel krenkt met massa-ontslag en een loondaling tot 15 procent. Wat heb ik aan een homovriendelijk imago als ik vervolgens mijn baan verlies en de rekeningen niet meer kan betalen, zo vraagt een postbode zich wellicht af.

Toch is zoiets – dat snap ik ook – dubbel. Nee, grote commerciële bedrijgen zijn bolwerken van burgerlijkheid en aanpassing, en homovriendelijkheid is daar schaars. Meevaren op Gay Pride verandert daar niets aan. Maar mensen die binnen zo’n bedrijf tegen homo-discriminatie aanlopen, kunnen wel verwijzen naar deelname van het  bedrijf aan de Pride, en wijzen op de tegenstelling tussen hom–vriendelijke gebaren en homofobe realiteiten. Zo kan zo’n puur opportunistische deelname toch een handvat zijn voor stappen vooruit.

Ook niet heel blij was ik met de politieboor die meevoer. De politie handhaaft een orde waarin keurige aangeharkte homoseksualiteit getolereerd wordt, maar veel verder gaat het niet, en het is maar al te vaak met tegenzin. Ook hier geldt ongetwijfeld het PR-motief. De leus geeft de bedoeling aan: “We want to recruit you”. Oom agent heeft collega’s nodig, desnoods homoseksuele collega’s. Dus moet de politie zich roze presenteren.

Was er tegenover al deze commercie en gegsdragerij ook nog wat kritisch en opbouwends te zien? Het AIDS Fonds, helaas nog steeds nodig zolang we in een maatschappij leven waarin de taken van zo’n fonds niet – zoals het hoort – door de reguliere gezondheidszorg uit belastingcenten worden gedaan. Amnesty, zeer terecht aanwezig: homorechten zijn essentiële mensenrechten, en dat punt moet gemaakt blijven worden. HIVOS, die erop wees dat in meer dan 70 landen helaas homoseksualiteit nog altijd verboden is en streng bestraft kan worden.

“De” politiek was er ook. Ik zag minister Plasterk met zijn mooie hoed. Hopelijk heeft hij na thuiskomst wel even gecheckt dat zijn CU-collega’s in het kabinet niet tijdens zijn uitje een nieuw gaatje voor legale homo-discriminatie hebben gevonden. Ik zag D66, die JA zegt tegen Gay. Heel fijn, op hun goedkeuring zat ik al jaren te wachten. Ik zag GroenLinks, met uit de luidsprekers de hit “YMCA”. Een specifiek linkse boodschap, groen, roze of anderszins, kon ik echter niet waarnemen, hetgeen tegenover alle rechtse aanwezigheid – ik zag een VVD-boot – wel nuttig zou zijn geweest.

 Maar GroenLinks wás er tenminste. Dat kan van de SP, en stromingen links daarvan, weer eens niet worden gezegd. Of heb ik een bootje over het hoofd gezien? Dan was het in ieder geval geen erg opvallend bootje. Klagen over rechts en de commercie op Pride – zoals ik doe -  is pas enigszins geloofwaardig als we er bij zeggen dat links het terrein ook wel wagenwijd open laat liggen. Misschien wordt het tijd voor een radicaal-linkse boot op de Gay Pride van 2010. Met piratenvlag.

Zo, genoeg gemopperd! Hier komen wat fotootjes.

Amsterdam had het weer

HIVOS over internationale homorechten

Onbekend maar mooi

ook fraai, ook geen idee wat het is

D66 zegt ja tegen gay

brrrrrrrr. TNT en personal pride. For shame.

40 jaar homo-emancipatie, 40 jaar feest. En zo is dat.

Jan Wolkers zou gezegd kunnen hebben: mooi he?

Druk, druk, gezellig druk...

geloof het of niet, op deze boot zie je Gerard Joling.

Rotterdam waagt zich in hol van de leeuw. Welk punt er gemaakt moest worden? geen ideee...

 

Klein kleurrijk bootje

na de officiële botenparade: de botenparade!

 

Voetblah speelde gisteren een van de meeste opmerkelijke wedstrijden uit haar carrière. In het kader van de aankomende Gay Pride (en waarschijnlijk verkiezingen) werd er op Sportpark Sloten in het Amsterdamse Slotervaart een heuse integratiewedstrijd gespeeld. Een team van moslims speelde daar een wedstrijd tegen een team van homoseksuelen. Voetblah werd gevraagd als gastspeler op te treden. Bij de moslims welteverstaan. Al hadden we  met net zo veel broederliefde aan de andere kant meegedaan. Het team der Islamieten was een verzameling van Turken en Marokkanen en twee verdwaalde Nederlanders. Het team der Mannenaanbidders was een bonte verzameling uit het hele land. Ondanks dat noemen zij zich PCA, Proud & Colourful Amsterdam.

Grote initiator van dit geheel is Ahmed Marcouch. De veelbesproken bestuurder heeft acceptatie van homoseksualiteit onder moslims erg hoog op zijn agenda staan. Laten we eventuele vraagtekens omtrent hidden agendas achterwege laten en het initiatief vooral toejuichen. Vandaar ook onze deelname. De wedstrijd werd met 6-0 ruim gewonnen door Team Slotervaart. Proud & Colourful Amsterdam had weinig in de pap te brokkelen. Voetblah heeft zelfs geen enkel lichtpuntje kunnen ontdekken. Zou dat de verklaring zijn waarom de homoseksuelen geen poot (sorry) aan de grond krijgen in ons betaalde voetbal?

Het meest interessante vond plaats in de kleedkamer na afloop. Een aantal jongens had na lang wikken en wegen besloten deel te nemen aan de wedstrijd, ondanks het feit dat homoseksualiteit voor velen nog altijd een taboe is. Onverenigbaar met de Islam. Juist daarom wilden deze jongens (in eerste instantie) een signaal afgeven. Totdat bleek dat AT5 aanwezig was. Dat was dus een brug te ver. Bang voor de reactie van de achterban. Een felle discussie ontspon zich met als resultaat dat zij die bezwaar hadden, onherkenbaar of helemaal niet in beeld zouden komen. Marcouch heeft dus weliswaar de eerste stap gezet, maar ook nog een lange weg te gaan. Hij kan Voetblah in ieder geval altijd bellen.

Manuel pakt het allemaal wat slimmer aan dan Arie (misschien heeft hij dat wel bij hem afgekeken), dus is het niet zo groot nieuws. Toch maakte onderstaand bericht mij weer even heel boos en verdrietig.

EO weigert medewerking Gay Pride

(Novum) – Presentator Manuel Venderbos mag van de directie van de EO niet meevaren op het ‘heilig bootje’ tijdens de Gay Pride. De EO vreest dat deelname aan de botenparade het homo-debat binnen de omroep schaadt. Dat is vrijdag bekendgemaakt door het Landelijk KoördinatiePunt groepen kerk en homoseksualiteit (LKP).

Het zogenoemde ‘heilig bootje’ is een boot met christelijke homo’s en lesbiennes die meevaart op de Amsterdamse grachten tijdens de Canal Parade, een onderdeel van de Gay Pride op 1 augustus. De presentator van onder meer het programma Jong reageerde direct enthousiast toen het LKP hem vroeg mee te varen op de boot.

De directie van de EO was niet blij met het voorstel van Venderbos om mee te doen met de Gay Pride. De woordvoerder van de EO laat weten dat het onderwerp homoseksualiteit nog steeds heel gevoelig ligt. Bij de EO zijn ze momenteel nog volop in gesprek met elkaar over dit onderwerp, meldt hij. “Deelname van de presentator kan leiden tot ongewenste richtingen in dit gesprek.” Daarom heeft de omroep besloten dat Venderbos niet mag meevaren tijdens de kleurrijke botenparade.

De presentator legt zich neer bij het besluit van zijn omroep, maar geeft wel aan teleurgesteld te zijn. Hij wilde met zijn deelname de christelijke lesbiennes en homo’s een hart onder de riem te steken. Ook wilde hij door mee te varen aangeven dat christelijk en homo zijn wel degelijk samen kan gaan.

Onlangs werd EO-collega Arie Boomsma, presentator van onder meer ‘ 40 dagen zonder seks’ bij de omroep, enige tijd geschorst, omdat hij zonder overleg medewerking had verleend aan L’Homo, de homo-editie van het magazine Linda.

Inmiddels kan ik mijn niet aan de indruk onttrekken dat er een paar mensen bij de EO zitten die niet écht met homo’s willen praten. Natuurlijk willen ze voor de vorm wel iets aan dialoog doen, maar dan alleen als het zo veilig is dat die mensen het wel met ze eens zijn. Of als de kans in elk geval aanzienlijk is dat ze uiteindelijk wel iets in je standpunt gaan zien (Zoals bij 40 dagen zonder seks). Per saldo komt het erop neer dat de EO dus maar het signaal blijft uitzenden dat als je erop losneukt, maar wel met iemand van het andere geslacht, je nog altijd beter bent dan als je in een relatie van liefde, trouw en zorg leeft met iemand van hetzelfde geslacht.

Ik snap ook wel dat het allemaal nogal ingewikkeld ligt. De EO-bonzen zitten natuurlijk ook gevangen tussen hun traditionele Biblebelt-achterban, de eisen die Hilversum aan hen stelt en de vooruitstrevende christenen, zowel onder hun personeel als in hun achterban.  Probleem is nu alleen dat die traditionele achterban er voor zorgt dat de EO geen programma’s op het randje kan maken, die zowel christenen als niet christenen uitdagen en dat de EO het zich niet kan permitteren om te worden geassocieerd met zoiets controversieels als homoseksualiteit.

Daarmee is de evangelische omroep echter ook haar mogelijkheid kwijt om te evangeliseren. Je kunt tenslotte wel je christelijke buurman willen bekeren, maar dat heeft niet zoveel zin. Om de boodschap van Jezus uit te dragen moet je risico’s nemen, omgaan met mensen die niet jouw denkkader delen of tot je natuurlijke vriendenkring behoren en dingen doen die je normaal niet zo snel zou doen Als je dat niet kunt of wilt, kun je jezelf misschien beter omdopen tot Christelijke Omroep.

Weet je wat nou wel het rare is? Er is nog iemand die van alles deed om een boodschap uit te dragen, die bijvoorbeeld omging met mensen die in zijn tijd werden uitgekotst door de geloofsgemeenschap. Even denken wie dat ook alweer was… O ja, Jezus! Dus naast het feit dat de EO haar naam pas eer aan zou doen als ze buiten het kader van haar achterban zou gaan opereren, zijn ze dan ook nog eens heel bijbels bezig!

En waar kan je de liefde van God nou beter uitdragen dan op de Gay Pride, waar mensen zich van God los en door Hem losgelaten wanen?

Voor onze rechten moeten we vechten. Dat is al zo sinds heersers er een gewoonte van maakten om de rechten van hun onderdanen te vertrappen (en wie kent er heersers die dat niet doen?!), en dat zal zo blijven zolang er heersers en onderdanen, bazen en knechten – in welke vorm dan ook – bestaan.

Dat vechten voor rechten kent allerlei vormen. Voor het recht op een behoorlijk loon staken arbeiders. Voor het recht op abortus of voor het recht om te trouwen met een partner van hetzelfde geslacht demonstreren vrouwen, homo’s en lesbo’s, en hun sympathisanten. Voor het recht om niet naar oorlogen te worden gestuurd, voor het recht om geen kanonnenvoer te zijn voor de belangen van oliebedrijven demonstreren mensen – of ze weigeren dienst. Voor het recht om op gelijke voet met witte mensen bediend te worden in cafetaria’s in de zuidelijke staten van de VS rond 1960 hielden mensen sit-in-acties, riskeerden arrestatie, en bleven terugkomen. Tot dat dat recht werd erkend. Zo gaat dat, zo hoort dat.

Soms kent de strijd voor rechten hele brave vormen. Een petitie aan de regering. Een stem op een politicus.Niets mis mee, zelfs niet met dat laatste – als we maar niet vergeten om de politicus desnoods krachtdadig aan zijn of haar verkiezingsbeloften te helpen herinneren, en te laten voelen dat aan kiezersbedrog een prijskaartje hangt. dan brengen we doodleuk ons actie-arsenaal in stellingen demonstreren we desnoods tegen de politicus waar we eerder onze stem  op uitbrachten. ‘Mijnheer Obama, mevrouw Kant, leest u ook mee? We houden u in de gaten’ Díé houding dus.

Maar er zijn van die momenten dat keurigheid en gedisciplineerde actievormen niet volstaan. Er zijn van die momenten dat de woede in rechtstreekse, ongedisciplineerde rauwe vorm tot uiting mag komen om te laten zien dat genoeg méér dan genoeg is. Soms – niet altijd, maar gewoon als het allemaal écht teveel wordt – is het goed om te rellen voor onzen rechten. Zoals een populistisch politicus uit de VS – in de negentiende eeuw, de tijd dat populisme iets progressiefs was en nog niemand het afschuwlijke eufemisme “rechts-populisme” had bedacht – eens zei tegen zijn agrarische achterban: “we should raise less corn and more hell”. Inderdaad.

Een schitterend voorbeeld van rellen voor onze rechten zagen we dit weekend exact veertig jaar geleden in en om Stonewall, New York City. Stonewall was een gay bar, een homokroeg, in die stad. Homoseksuelen in de VS leidden tot diep in de jaren zestig een verborgen en riskant dubbelleven. Openlijk voor je seksuele gerichtheid uitkomen was, laten we leggen, niet makkelijk. Je had niet alleen  te maken met vooroordelen van collega’s, onbegrip van ouders en andere gezinsleden en dergelijke; je liep serieuze risico’s. Je kon gearresteerd en mishandeld worden. Je kon je baan verliezen.

David Carter, een historicus die de gebeurtenissen rond Stonwall beschrijft , vertelt hoe de politie in die tijd opereerde. Bezoekers van gaybars werden veelvuldig aangehouden, gecontroleerd op drankgebruik op te jonge leeftijd, drugs, allemaal excuses op de cliéntèle van plekken als Stonewall te intimideren. Er waren wekelijks zo ongeveer politie-invallen.

“Als je op straat liep en je sloeg je arm om iemand heen, hield de de politie je aan om te kijken of je drugs had. En als een hetero een homo in elkaar sloeg deed de politie niets”, vertelt een toenmalige bezoeker van Stonewall. Carter voegt  in hetzelfde artikel toe: “het was normaal dat een politieagent zijn knuppel te voorschijn haalde en  een homo tegen zijn been sloeg en zei ‘doorlopen, flikker’”. Wekelijks hield de politie in New York City honderd mensen aan wegens “schending van de openbare eerbaarheid”,  “onzedelijk gedrag”. En soms belde de politie het bedrijf waar een aangehouden homo werkte. Zo verloren mensen  nogal eens hun baan.

Zo ging dat, en bezoekers van homobars slikten dat, uit angst en vast ook uit schaamte. Maar de jaren zestig waren tijden waarin mensen in beweging waren, op allerlei fronten. Er was al de beweging voor burgerrechten geweest, de strijd voor  gelijke rechten van vrouwen kwam naar voren, mensen voerden actie tegen de Vietnamoorlog. In Frankrijk hadden studenten en arbeiders in 1968 zowaar een halve revolutie gemaakt. Er hing rebellie in de lucht, en homoseksuelen waren daar niet immuun voor.

Op 28 juni 1969 was het weer zover: politie-inval in Stonewall, agenten arresteerden mensen en wilden ze meenemen. Maar dit keer ging het anders. Bezoekers verzetten zich, en even later zat de politie in de bar, belegerd door tweehonderd boze homo’s – veelal drag queens en dergelijke – en lesbo’s. Dát was oom agent niet gewend: van die ‘halfzachte nichten’ die terúgvochten, en met succes. Vijf dagen lang duurden de rellen. Daarna was het duidelijk: homoseksuelen braken in groten getale uit de kast. De weg naar de moderne homo-emancipatie was hardhandig opengebroken. Nog jaarlijks wordt deze gebeurtenis gevierd in vele landen.

Veel is sindsdien veranderd. De strijd voor gelijke rechten van homo’s en lesbo’s heeft vooruitgang geboekt. het is inmiddels in een handvol staten mogelijk voor homo- en lesbo-stellen om met elkaar te trouwen, en de campagne om dat verder uit te breiden boekt vooruitgang. Maar als je homo bent en je zit in het leger, moet je dat nog altijd verborgen houden op straffe van ontslag. En geweld tegen homo’s is het afgelopen jaar in de VS weer toegenomen. Sinds 1999 zijn er volgens een onderzoek niet meer zoveel moorden geregistreerd die te maken hadden met de homoseksualiteit van het slachtoffer: 29 in 2008. Ook het aantal vastgestelde gevallen van politiegeweld tegen homo’s steeg: van 10 in 2007 naar 25 in 2008. het is voor homoseksuelen in de VS nog steeds geen vrij en veilig bestaan, de haat en de onderdrukking zijn bepaald niet weg.

Herdenken van Stonewall is daarom een goede zaak. En laten we vooral niet vergeten om inspiratie te ontlenen aan die glorieuze dag toen mensen die tot dan toe veelal met verachting werden bejegend, samen de kracht vonden om voor hun rechten op te komen, met het beste middel dat voorhanden was – en vaak nog steeds is! – : een goeie ouwerwetse rél.

Raad: christelijke school mag homo voor de klas weren

Rotterdam, 9 juni. Christelijke scholen en kerkgenootschappen mogen homoseksuele docenten en geestelijken weren als die zich, ook buiten de instelling, duidelijk in strijd met de grondslag van de instelling gedragen.

Dat staat in een nog vertrouwelijk advies van de Raad van State aan het kabinet, gedateerd 18 mei.

Volgens de Raad hebben het bijzonder onderwijs en kerkgenootschappen op basis van Europese regels een grote vrijheid om ‘beroepsvereisten’ te stellen. Ze hebben het recht „expliciete loyaliteit te vragen van hun medewerkers”, aldus de Raad.

In het bijzonder onderwijs wordt dit door de Raad gerechtvaardigd geacht omdat het doel van een school „mede de overdracht aan leerlingen van de normen en waarden is die zij bepalend acht voor haar grondslag”. De eisen moeten wel „rechtstreeks aan de functie gerelateerd zijn”, anders leiden ze tot discriminatie, vindt de Raad. Specifieke eisen ten aanzien van gedrag in of buiten de school of kerk zijn daarom slechts toegestaan wanneer „deze voldoende kunnen worden herleid tot de godsdienst/levensbeschouwing die de grondslag van de instelling vormt”.

Volgens de Raad van State kan de zogenaamde ‘enkele-feit-constructie’ uit de Algemene Wet Gelijke Behandeling vervallen. Die stelt dat werknemers niet kunnen worden ontslagen om louter het feit dat ze homoseksueel zijn.

In de huidige wet staat echter ook dat in bepaalde gevallen wel onderscheid mag worden gemaakt op grond van ‘bijkomende omstandigheden’. Nooit was helemaal duidelijk waar de grens lag tussen het enkele feit en de bijkomende omstandigheden.

Het advies van de Raad geeft daar nu antwoord op. Het was eind vorig jaar gevraagd door de regeringspartijen PvdA, ChristenUnie en CDA, omdat zij het er niet over eens werden of de wet tegen discriminatie van homo’s moet worden aangepast.

Tweede Kamerlid Boris van der Ham (D66) wil dat er een einde komt aan de huidige situatie, waarin onduidelijk is wat onder ‘bijkomende omstandigheden’ wordt verstaan, zo zegt hij in een reactie. Mag je medewerkers alleen ontslaan als zij zich openlijk distantiëren van de standpunten van de school? Of is het feit dat iemand homoseksueel is, zonder dat hij dat openlijk vertelt, al genoeg? Van der Ham: „Je mag wat ons betreft nooit iemand ontslaan om wat hij privé doet. Op dit punt moet je duidelijkheid scheppen, en zo min mogelijk ruimte openlaten.” D66 werkt momenteel aan een initiatiefvoorstel waarin staat dat scholen personeel niet langer mogen ontslaan wegens ‘bijzondere bijkomende omstandigheden’ en wil dat het advies van de Raad van State spoedig naar de Kamer komt. De ChristenUnie geeft geen commentaar voordat de Tweede Kamer het nog vertrouwelijke advies van de Raad van State zelf in handen heeft.

Het ligt niet voor de hand dat het advies nog voor het zomerreces in de Kamer wordt behandeld. De Raad van State, en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Onderwijs, zeggen nog niet op het advies te kunnen reageren en het nog niet officieel vrij te kunnen geven.

Christelijke scholen en docenten die een relatie aangaan met iemand van het zelfde geslacht: ze liggen elkaar niet lekker. Een docent die ineens gaat samenwonen met zijn vriend levert tenslotte nogal scheve gezichten op van ouders, zo niet klachten, zo niet een verlies van leerlingen en past meestal gewoon niet binnen de traditie waarin zo’n school staat. Ik vind het dus best te begrijpen dat zo’n docent(e) geschorst of zelfs ontslagen wordt.

Daar tegenover staat echter onze rechtsstaat met als belangrijkste principe (zelfs het eerste dat we daarin hebben willen vastleggen) dat niemand gediscrimineerd mag worden. Dat betekent: dat geen mens in Nederland op basis van willekeur of  een ongeoorloofd onderscheid anders behandeld mag worden dan een ander. Niet-gelovigen roepen nu natuurlijk al snel dat homoseksualiteit/een homoseksuele levensstijl zo’n onderscheid is. Ik weet dat niet zo goed.

Stel je voor dat je bij een milieu-organisatie werkt op een positie waarin je een duidelijk representatieve functie hebt (zoals een docent tenslotte toch ook een visitiekaartje is voor een school), laten we zeggen dat je directeur bent. Iedereen vindt het dan raar als jij in een vette BMW met F-label rijdt. Omdat een milieu-organisatie nu eenmaal een organisatie is die normen en waarden uitdraagt.

Dat raakt het fundamentele verschil van mening tussen de voor- en tegenstanders in deze kwestie: is een school een instituut dat normen en waarden moet uitdragen? (Als je antwoord nee is, denk dan eens na over deze vraag: kan een school waarden/normenneutraal handelen?) De voorstanders beweren van wel en die vinden dat je niet meer geloofwaardig bent als je een homoseksuele relatie hebt, omdat dat een keuze is die fundamenteel in strijd is met hun principes.

Ik ben daar nog niet uit. Ik snap dat mensen er moeite mee hebben als iemand een “homorelatie” aangaat, maar tegelijkertijd denk ik dat daarmee veel te veel nadruk wordt gelegd op dit aspect van iemands leven. Alsof seksuele zondes belangrijker zijn dan andere. Alsof docenten perfecte mensen zijn die zodra ze een fout begaan hun beroep niet meer waardig zijn. Alsof je standpunt omtrent homoseksualiteit behoort tot de kern van je geloof. Dat is de boodschap die het mij geeft. Daar voel ik me niet oké bij.

Deze keer dus geen mening. Ik sta in dubio, ik voel me verdeeld. Ik zie van beide kanten de voors en de tegens, maar kan ze niet definitief wegen. Ik denk trouwens dat al die docenten over wie deze discussie gaat dat ook zo voelen, nog veel sterker zelfs. Laten we met hen meevoelen en er voor hen zijn. Hun keuze was al moeilijk genoeg.

Foto door BW14

Antropologen zijn bij uitstek in staat om licht te werpen op debatten over integratie en identiteit. Zo bewijst ook collega antropoloog Paul Mepschen (UvA) in een prikkelend betoog tegen “tolerantie” als uitgangspunt van politiek. Hij laat zien hoe het idee dat de Nederlandse identiteit onder meer bepaald zou worden door het ‘tolereren’  van homoseksualiteit, een intolerante houding jegens islamitische Nederlanders in de hand werkt.

“Seks”, schrijft Mepschen, “speelt een sleutelrol in het herformuleren van de Nederlandse identiteit en het definiëren van autochtoniteit, van de vraag wie hier wel of niet thuishoort. Van de flamboyante politieke esthetiek van Pim Fortuyn tot het hardvochtige en humorloze culturele racisme van Geert Wilders, seks – met name homoseksualiteit – wordt steeds gebruikt als wapen in handen tegen ‘de vreemdeling’ die de tolerante samenleving zou bedreigen. Tolerantie, macht en xenofobie raken in Nederland steeds nauwer met elkaar verbonden.” Lees verder op de website Grenzeloos.

Paul Mepschen is cultureel antropoloog en doet als promovendus onderzoek aan de Amsterdam School for Social science Research (UvA) naar de ‘culturalisering’ van burgerschap in Nederland.