Zonnewagens voor cyborgs. OF Jongens en meisjes en wetenschap.

Van Els Grieten, coördinator Wetenschapscommunicatie aan de Universiteit Antwerpen, ontving ik volgende e-mail die ik graag doorgeef in een aparte blogpost. Het gaat over een zeer belangrijke uitnodiging van de universiteit aan jullie, jongeren uit de tweede en de derde graad secundair onderwijs. Els Grieten nodigt jullie allen uit op een namiddag over supermaterialen op 4 maart 2008.

Of je nu wilt verderstuderen in wetenschappen of niet, ik durf te geloven dat jullie op één namiddag een zeer scherpe kijk aangeboden zullen krijgen op supermaterialen. En als  ik in het programma ook de bionische mens of cyborg zie opduiken, gaat mijn oude lerarenhart al sneller slaan van nieuwsgierigheid. Wat zie ik? De wereldberoemde professor Kevin Warwick himself, himself zowat de eerste cyborg ter wereld, komt jullie toespreken! Allen daarheen, zou ik zeggen! “Kennis is genot”, heette een oude slogan van magazine Eos*. Ook materialentechnoloog Kristof Dessein is van de partij. Ik wil weten wat de materialen van de toekomst zijn. Jullie toch ook?! Weten hoe de dialoog kan klinken tussen mens en machine? Hoe de nieuwe geüpgrade menselijke soort er uit kan zien?

Kevin Warwick Project Cyborg 2.0   en Kristof Dessein Umicar zonnewagen

Het is niet omdat ik van opleiding een alfamens ben (ik studeerde Germaanse filologie, taal en letterkunde, universiteiten Antwerpen en Leuven), dat bètawetenschap me** niet zou interesseren. De blogroll kan dat bescheiden getuigen. Ga bijvoorbeeld via de blogroll hier eens naar Wiskundemeisjes, de zeer mooie en leerrijke blog van Ionica Smeets en Jeanine Daems, die ik via Willy Vermaelen*** heb leren kennen. Zo fascinerend kan wiskunde zijn! Vooruitgang, op eender welk gebied, fascineert me dus. Met mijn klassen Nederlands heb ik altijd deelgenomen aan de tweejaarlijkse Vlaamse Wetenschapsweek waarin universiteiten, onderzoeksinstituten als het wereldberoemde Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen, en hogescholen hun deuren voor jongeren uit het secundair openstellen om hen te laten kennismaken met de stand van zaken van het wetenschappelijke onderzoek en hun studie-aanbod.

Binnen mijn vak Nederlands plaatste ik die deelname aan de Vlaamse Wetenschapsweek onder de componenten algemene vorming door participatie aan actuele cultuur, luister-, kijk- en schrijfvaardigheid, eventueel taalkundige en/of literaire thema’s, en de vakoverschrijdende eindtermen SOHO – studiekeuzebegeleiding/overgang secundair-hoger onderwijs en persoonlijkheidsontwikkeling. Twee voorbeelden ter illustratie.

1   Terugblik

Het bezoek met twee klassen aan het ITG enkele jaren geleden staat me nog helder voor de geest. Indrukwekkend spannend. Razend interessant. Er was de introductie over de wereldactiviteit en -renommee van het ITG met de stand van zaken van het aidsonderzoek en de waarschuwing en adviezen voor veilig vrijen. (Dr. baron Peter Piot, die onlangs de nieuwe voorzitter werd van de Koning Boudewijnstichting,  gaf er college. Hij is een wereldautoriteit op aidsgebied, directeur van UNAIDS in Genève en adjunct-secretaris-generaal van de Verenigde Naties.) In een lab van het ITG waren er de microscoopoefeningen op malariamuggen en andere gevaarlijke insecten. In de vochtig hete muggenkelder observeerden we de malariamuggenkweek, in de cryobiologie de bewaring van organismen op extreem lage temperaturen.

2   Nawerking workshop auteursrechten: zie hier ter plekke op de blog.

Over naar de toekomst met “Super-materialen“! Hier het bericht van Els Grieten van de Universiteit Antwerpen.

De Kekulé lezingencyclus, een initiatief van KVCV en de Universiteit Antwerpen, organiseert op 4 maart 2008 ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Kekulé-cyclus een “Super-materialen” namiddag voor leerlingen van de tweede en derde graad S.O.

Hierbij verkent Kevin Warwick, professor aan de Universiteit van Reading en bekend voor de technologische implantaten die hij op zijn zenuwstelsel liet aansluiten, de wereld van de cyborgs. Hij vraagt zich – samen met het publiek – af of technologie gebruikt kan worden om mensen te ‘upgraden’.

Kristof Dessein van Umicore Electro Optic Materials belicht andere onderzoeksdomeinen in de materialentechnologie. Hij kijkt vooruit naar de volgende generatie van hoogtechnologische materialen, zoals moderne composieten. Een van de meest tot de verbeelding sprekende toepassingen hiervan is de Umicar zonnewagen. In oktober 2007 eindigde deze wagen nog tweede in de World Solar Challenge, een race voor zonnewagens en milieuvriendelijke auto’s van meer dan 3.000 kilometer door Australië. Umicore heeft toegezegd om deze zonnewagen op 4 maart te komen demonstreren.

Het programma ziet er als volgt uit: 

13u45 Verwelkoming
13u50 Kristof Dessein (Umicore): Materialen voor de wereld van morgen
14u30 Kevin Warwick (Universiteit Reading): The bionic man Engels gesproken)
15u10 Slotwoord

Beide voordrachten zijn gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke ontwikkelingen en worden gegeven op een boeiende manier die begrijpelijk is voor leerlingen uit de tweede en derde graad van het secundair onderwijs. De tweede lezing wordt in het Engels gegeven – een goede kennis van het Engels is dan ook een vereiste.

De “Super-materialen” namiddag vindt plaats in de Aula Fernand Nédée (gebouw Q) van de Universiteit Antwerpen, Campus Drie Eiken, Universiteitsplein 1, 2610 Antwerpen. De voorstelling is gratis maar de plaatsen zijn beperkt. Daarom is inschrijven – met opgave van het aantal leerlingen – verplicht tegen uiterlijk vrijdag 1 februari. Inschrijven kan via els.grieten@ua.ac.be. Wij sturen een bevestiging van de inschrijving

Aldus Els Grieten, coördinator Wetenschapscommunicatie van de Universiteit Anwerpen.

Luistervaardigheid voor Engels niet zo goed? Met enige voorkennis van Kevin Warwicks experimenten moet het lukken. Op YouTube – kan het anders – is de eerste implantatie van een microchip te zien in de onderarm van prof. Kevin Warwick. Dit betekende de ‘geboorte’ van de eerste cyborg, half mens, half machine. Nou, ongeveer half toch. Een computer kan het signaal van een chip zoals die van Warwick decoderen om deuren te openen bijvoorbeeld, of het licht aan te zetten … Verder zien we in dat filmpje de operaties bij Warwick en zijn vrouw waarbij beiden siliconenchips in de armen geïmplanteerd kregen. Warwick wil zijn gedachtenwereld laten aansluiten op die van zijn vrouw. Voor hen zou trans-Atlantische cyberseks mogelijk worden … smaalden talloze criticasters. Cyborg or Media Doll, begon men zich af te vragen. Ook het boek kon niet ontbreken: I, Cyborg.

Hoever zijn we nog van de bionische mens, machinemens of mensmachine? Uit het nieuwste boek van Donald Norman , The Design of Future Things (november 2007) , dat partieel op Normans website te lezen staat, citeer ik uit het interview van Don Norman met de machine Archiver. I is de auteur, Donald Norman. A is Archiver, de machine.

I: Anything that makes you happy. So, what’s next? 
A: We’re very excited by our ability to talk to one another.
This Internet has been wonderful for us—Internet, wireless stuff, fiber optic cables. And our cousins up in space, whizzing around the earth, have been very helpful in getting us all talking to each other. It makes it a lot for us to coordinate our activities.

You know, if it weren’t for the need to keep you fragile humans alive and functioning, we machines could do much, much better. Space exploration is a lot easier without having to carry all the supplies required of people. Automobiles: most humans are horrible drivers. Your poor minds wander all over the place. Why don’t you just let us do the driving, then you can wave your hands in the air and talk to everyone in the car, and on your cell phones, and read your little notes and books and stuff. Wouldn’t you be happier?

I: So, we should just give up and let you do everything, is that it?

A: Yes, you finally get it. I’m pleased.

Ron Norman, The Design of Future Things, p. 182.

*Voetnoot bij Eos

Tip: Eos’ blogspotter bloemleest “de spannendste, scherpste of grappigste wetenschapsblogs”.

**Voetnoot bij me

The Scientific American lees ik al jaren met gretigheid. Ook al gaat zeer veel mijn begrip te boven. So what? Ik hoor het Hugo Claus nog zeggen, jaren geleden in een radio-interview, dat The Scientific American tot zijn geliefkoosde lectuur behoorde. Nou, ik kon hem zeer goed begrijpen. Ik weet niet of Hugo Claus het magazine nog volgt. We moesten het hem maar eens vragen?

***Voetnoot bij Willy Vermaelen

Op ICTwereld signaleert Willy ook regelmatig verse wetenswaardigheden over wetenschap en andere domeinen. Zie zijn meest recente nieuws over fysica. Willy is ook medewerker van KlasCement, dé Vlaamse portaalsite voor leraren, met o.a. een fantastisch rijk aanbod van geannoteerde sites, software, lesmodellen allerhande, … voor alle vakken, alle studierichtingen, alle niveaus, alle leraren, alle leerlingen en geïnteresseerden. Dus ook niet te missen voor wetenschappen! (Ik maak van de gelegenheid gebruik om webmanager Hans De Four  en content manager Dan Micu hartelijk te groeten. GRTZ)