Kosovo/Macedonia border crossing, 2009.

This odd little photo is a reminder of my border crossing into Kosovo (Kosovë) on 7 April, 2009. It is a little askew because I took this photo surreptitiously with my iPhone in the buffer zone between the Macedonia border checkpoint and the Kosovo checkpoint. Usually photos are “not encouraged” at border crossings, but I wanted a memento.

I had not prearranged an excursion into Kosovo for this European trip, but had hoped to arrange something while I was in Skopje (Macedonia). I have an interest in this area and its history, and AMPP is beginning to assemble stories of Christian work in Muslim areas (as well as Hindu cultures). Cultures that are unfriendly toward Christianity, I believe, will greatly influence Christian mission work in this century and this cultural/religious interaction needs to be explored.

While in Skopje, I asked my contacts there if they knew people in Kosovo who would be willing to share the story of their work. They put me in contact with some missionaries who were working in Priština. However, I had to go it alone for this excursion. So, early Tuesday morning I was picked up by a taxi at my hotel in Skopje and dropped of 40 minutes later at the border crossing. My contact, whom I had never met, was to pick me up once I made it through the Kosovo border checkpoint and drive me to Priština.

I took the above photo because I knew the history of the thousands of ethnic Albanians who fled from Serbian forces ten years prior to my crossing. 10,000 never made it to safety in Albania or Macedonia. After entering into Kosovo I found that evidence of the war is not so easy to discover with the rebuilding of the homes and infrastructure over the last ten years. It is much easier to find it in the voices of the Albanians who returned to Kosovo after the war.

While standing at the midpoint of the barbed-wire entangled bridge that spans the Ibar River to join the two halves of of Mitrovicë, I asked my driver/guide when he thought that the U.N. peace-keepers would be able to leave. He turned to look me in the eye as he said, “Never. If the U.N. leaves there will be war.” At present there is a great opportunity for mission work in this Muslim country because of the great gratitude the Albanians feel toward the U.S.A. for bringing an end to the atrocities that defined the 1998-1999 war. Will this amity endure? Not likely.

©2009 A Mission Proclaimed Productions

 FUNKY FISH do t’ju informojë gjatë ditës së zgjedhjeve si dhe pas  saj, me lajme e informacione të ndryshme si dhe rezultate paraprake e përfundimtare. (Ju faleminderit që zgjidhni FUNKY FISH për informimin tuaj, falë jush jemi ndër zërat më të fuqishëm në Web mbi pasqyrimin e këtyre zgjedhjeve pas BBC dhe VOA )

______________________________________________________________

`Shkunde Votën`

______________________________________________________________ 

Fitojnë:

Prishtinë -  LDK
Deçan -  AAK
Ferizaj - PDK
Mamushë – KDTP
Gjakovë – AAK
Malishevë – PDK
Podujevë - LDK
Graçanicë – SLS
Drenas – PDK
Skënderaj – PDK
Fushë Kosovë – LDK
Kaçanik – PDK
Shtime - PDK
(Në Kllokot pasi ka pasur vetëm një kandidat vlerësohet që nuk mund të këtë balotazh)

Burimi: “Demokracia në Veprim”

Përditësim, 16/11/09 ora 18:45 

______________________________________________________________ 

Balotazhet:

Ferizaj: Bajrush Xhemajli ( PDK – 45 %) në balotazh me  Naim Feratin (AKR);
Gjilan: Qemajl Mustafa  (PDK) balotazh me Fatmir Rexhepin (LDK);
Prizren: Ramadan Muja (PDK) balotazh me Hanefi Muharremin (LDK);
Gjakovë: Pal Lekaj (AAK) balotazh me Mimoza Kusarin (AKR-LDD);
Suharekë: Blerim Kuçi (AAK – 35.59 %) balotazh me Ramë Vatën (PDK-31,80) ose me Sali Asllanin (LDK 31.30 %);
Viti: Sokol Haliti (LDD-AKR) në balotazh me Nexhmedin Arifin (PDK);
Kaçanik: Xhabir Zharku (PDK 48,39) në balotazh me Tahir Çakën (AAK -26,95);
Kamenice: Begzad Sinani (PDK) në balotazh me Shaip Surdullin (LDK);
Sharr:  Salim Jenuzi (PDK) në balotazh me Halim Shemsidinin (LDK); 
Klinë: Sokol Bashota (PDK) në balotazh me Enver Gashin (AAK);
Hani i Elezit:  Rufki Suma (i pavarur) në balotazh me Mehmet Ballazhin (PDK);
Istog: Fadil Ferati (LDK- 48 %) në balotazh me Naim Imerajn (AAK);
Novobërdë: Bajrush Ymeri (LDK) në balotazh me Radomir Deniqin (SLS).

Përditësim, 16/11/09 ora 18:25 

______________________________________________________________ 

Prishtinë, 16 nëntor – Në një konferencë për media, përfaqësuesi i  Koalicionit të OJQ-ve “Demokracia në Veprim” ka prezantuar  rezultatet paraprake të votimit të djeshëm për kryetarë dhe këshilltarë në 12 komuna të Kosovës. Sipas rezultateve të bëra publike sot, del se Isa Mustafa është zgjedhur kryetar i Komunës së Prishtinës që në rrethin e parë  me 57,79 për qind të votave, kurse ndiqet nga konkurrentët e tij – Vegim Gashi i AKR-LDD me 21.03 për qind, Astrit Salihu i PDK-së me 11.53 për qind, dhe Besnik Tahiri i  AAK-së me 6.94 për qind të votave.

Por zgjedhësit ndryshe kanë votuar për këshilltarë të kuvendit të kësaj komune: për LDK-në 49,94%, AKR-në 15.66%, PDK-në 14.91%, AAK-në 8.41%, LDD-në 4.62%.

Në Prizren elektorati i ka besuar Ramadan Mujës së PDK-së 33.01% të votave për kryetar, kurse Hanefi Muharremit të LDK-s 29.88%, ndërkaq për këshilltarë të PDK-së janë përcaktuar 29.92 për qind e votuesve, për ata të LDK-së 28.16% dhe për të LDD-së 6.72%.

Kandidati i PDK-së për kryetar të Mitrovicës, Avni Kastrati, sipas “Demokracisë në Veprim”, ia kanë besuar votën 39.29 për qind e zgjedhësve, Nexhmedin Spahiut të AKR-LDD-së 25.95%, kurse kandidati i LDK-së, Mursel Ibrahimi ka marrë 18.85 të votave.

Raporti i votave për këshilltarë të kuvendit të komunës në Mitrovicë duket kështu: PDK 36.04%,LDK 22.01%,AKR 16.75% dhe AAK 12.57%.

Në Deçan kandidati i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Rasim Selmanaj, ka fituar 64.35% të elektoratit deçanas, kurse kundërkandidati i tij i LDK-së,  Mehmet Bojkaj ka fituar 26.61% të votave, ndërkaq për kuvendin komunal AAK-ja ka fituar 63.06% të votave dhe LDK-ja 22.87%. LDD-ja në këtë komunë ka fituar 7.87% të votave.

Sali Bashota, kryetari i deritashëm i Klinës, që vjen nga radhët e PDK-së, është konfirmuar edhe për një mandat nga 39.45% e votuesve, kurse Enver Gashi i AAK-së ka marrë 31.60%, ndërsa për kuvendin komunal ky raport duket kështu: PDK 39.76%, AAK 30.03% dhe LDK 20.92%.

Edhe në Rahovec kandidati i PDK-së për kryetar të komunës, Qazim Qeska, ka fituar 33.50%, ai LDK-së Ibrahim Elshani 23.12%. Këshillatrët nga radhët e PDK-së këtu kanë marrë 34.79% të votave, ata të LDK-së 22.12, të AAK-së 19.41% dhe të LDD-AKR 13.77%.

Në Gjakovë Pal Lekaj i AAK-së del fitues për kryetar të kësaj komune me 50.84% të votave të elektoratit, kurse ndiqet nga Mimoza Kusari i LDD-AKR me 41.10%, LDK-ja me kandidatin Fehmi  Vula ka marrë vetëm 5.11% të votave.  Por, ndërsa AAK-ja për kuvendin komunal ka fituar 28.15% të votave të zgjedhësve, AKR-ja ka marrë 19.45% të tyre, LDK-ja 12.83% dhe PDK 7.54% e LDD 7.51%. Në Gjakovë ORA ka fituar 5.62% të votave.

Kandidati i PDK-së për kryetar të Gjilanit, Qemajl Mustafa, ka marrë më së shumti vota – 37.34%, rivali i tij kryesor – Fatmir Rexhepi i LDK-së 29.33 dhe kandidatët e dy partive të tjera – AAK-së 13.92% dhe ai i LDD-AKR-së 7.37 % të votave të zgjedhësve. Por të tjera përqindje votash dalin nga  përcaktimi i zgjedhësve për këshilltarë të kuvendit – PDK 35.14%, LDK 25.09%, AAK 13.07%, LDD 10.94% dhe AKR 10.55%.

Në Pejë Ali Berisha i AAK-së, kandidat për kryetar të komunës, ka marrë 41.14% të votave, kurse Ilmi Berisha i AKR-LDD 14.55%. Kandidatët e partive të tjera sillen – i PDK-së 14.335, i LDK-së 13.97% dhe ORA 11.55%. Për kuvendin komunal zgjedhësit ua kanë besuar 34.17% të votave këshilltarëve nga radhët e AAK-së, 16.89% atyre të LDK-së, 14.55% PDK-së , 10.27% LDD, ORA 9.92% dhe AKR 5.36%.

Në Mamushë, kandidati për kryetar i KDTP-së, Arif Bytyq ka marrë 72.36% të votave të zgjedhësve, kurse kundërkandidati i tij nga radhët e LDD-AKR, Mehmet Mazrek 22.46%. Për kuvendin e komunës KDTP ka fituar 74.61 për qind të votave, kurse AKR-ja 15.80% dhe PDK-ja 9.59%.

Fitorja e kandidatit të PDK-së për kryetar të Ferizajt, Bajrush Xhemajlit duket të jetë bindëse, meqë sipas “Demokracia në veprim” ka marrë 51.56% të votave, ndërkaq kundërkandidati i tij nga radhët e LDD-së, Milazim Haliti 15,64%, dhe ai i AKR-së, Naim Ferati 16.07%, ndërkaq Faik Grainca ka marrë 11.25% të votave. Për kuvendin komunal nuk ka pasur të dhëna.

Edhe në Obiliq, sipas të dhënave paraprake të “Demokracisë në veprim” kandidati i PDK-së për kryetar të komunës, Haki Mjekiqi  ka marrë më së shumti vota – 32.40%, dhe ai ndiqet nga kandidati i AAK-së, Enver Gashi me 28.93%, e pastaj vjen kandidati i LDK-së Mehmet Krasniqi me 20.84% të votave. Ndërkaq për këshilltarë të kuvendit të komunës nga radhët e LDK-së kanë votuar 36.73% e zgjedhësve, për ata të AAK-së 23.87% dhe  për këshilltarë nga radhët e PDK-së 21.73%. 

Përditësim, 16/11/09 ora 16:30

 ______________________________________________________________

Tabela në përqindje e pjesmarrjes së qytetarëve në votime në nivel të komunave dhe të vendit

Përditësim, 16/11/09 ora 16:15

______________________________________________________________

- Incident në Skënderaj. Shefi i Shtabit Zgjedhor të LDD-së është sulmuar fizikisht ku nuk kanë munguar edhe goditjet me grushta. Këtë lajm e  konfirmojnë edhe forcat e policisë.

Përditësim, 15/11/09 ora 14:50

______________________________________________________________

- Nga KQZ, kryetarja Lushta, njofton se përqindja e qytetarëve pjesëmarrës në rang vëndi në këto votime deri në orën 11:30 është rreth 15%; një shifër e kënaqshme kjo po të mendohet se ka ngelur ende shumë kohë nga mbyllja e procesit. Ndër të tjera kjo shifër është më e lartë e krahasuar edhe me zgjedhjet e vitit 2007.

(Lajm më vete është edhe mosfunksionimi i web-faqes së KQZ gjatë gjithë ditës së sotme. Urojmë që kjo të mos jetë keqdashje nga hackers apo persona të tjerë të interesuar për të cënuar qoftë edhe sadopak procesin shumë të rëndësishëm zgjedhor.)

Përditësim, 15/11/09 ora 14:30

______________________________________________________________

- Mitrovicë, vazhdon rregullisht votimi në qytetin verior Kosovar. Nuk janë shënuar parregullsi të mëdha. Pjesëmarrja është e kënaqshme.

Në konferencat për shtyp të LDK dhe AAK në këtë qytet vazhdojnë akuzat përkundrejt PDK-së; raste të kërcënimeve të militantëve të kësaj partie në drejtim të votuesëve për të mos votuar LDK-në. Gjithsesi këto raste mbeten ende për t’u verifikuar.

Fakt është që koalicioni qeverisës PDK – LDK duket se po pëson përçarje duke u bazuar në akuzat e ndërsjella.

Përditësim, 15/11/09 ora 13:20______________________________________________________________

- LDK dhe AAK kanë mbajtur konferencat e tyre për shtyp në Prizren. Në fshatin Billush (Prizren) ka pasur ankesa si nga LDK po ashtu edhe nga AAK ku fletë votimi janë lëvizur nga dhoma e vëndvotimit në korridore. Ka patur kërcënime të ndërsjella nga eksponentë të ndryshëm partish.

Në Novaka është bojkotuar votimi ku nuk është lejuar hapja e qëndrës së votimit.

Në Suharekë kandidati i AAK, Blerim Kuçi, ka votuar pa dokument identifikimi, lajm ky që bëhet i ditur nga Skënder Çela.

Përditësim, 15/11/09 ora 13:00

______________________________________________________________

- Shënohen parregullsi në Lipjan ku kandidati i PDK për kryetar të Komunës , Shukri Bule viziton qëndrat e votimit duke u futur brënda në to e bën thirrje votuesëve të votojnë PDK. Partia “LDK” e quan këtë presion nga ana e “PDK”. Ndërkohë raportohen parregullsi në Malishevë ku janë vërejtur votime familjare. Në fshatin Novosellë, të Gjakovës, ka patur gjithashtu parregullsi.

Ambasadori Amerikan, Dell, bën thirrje për një pjesëmarrje sa më të madhe në votime e ku nuk ngurron të krahasojë Graçanicën, me prani relativisht të madhe të komunitetit serb ku ka patur një pjesëmarrje më masive se vetë në Prishtinë.

Pritet që pasdreke të ketë rritje të qytetarëve që do të marrin pjesë në votim.

Përditësim, 15/11/09 ora 12:15

______________________________________________________________

- Voton Presidenti i Republikës Fatmir Sejdiu i cili vlerëson rëndësinë e këtyre zgjedhjeve e bën ftesë për pjesëmarrje sa më të gjerë.

Përditësim, 15/11/09 ora 11:11

______________________________________________________________

- Votimi vazhdon normalisht dhe i qetë në qëndrat e hapura; nuk bëhet me dije se ç’ndodh me qëndrat e tjera të pahapura drejtë të cilave janë dërguar punonjës të KQZ si dhe përforcime policore.

Problemi më i madh për momentin mbetet mosgjetja e emrave të votuesve në qëndrat që ata kanë votuar në vitin 2007, këtyre votuesëve iu është mundësuar votimi me kosh.

LDK ka raportuar edhe tre raste të tjera problematike, të cilat mbeten për t’u verifikuar.Përditësim, 15/11/09 ora 10:50______________________________________________________________

- Nga komuna e Gjilanit, Kryetari i Komisionit Komunal Zgjedhor pohon se në një prej qëndrave të votimit procesi nuk ka filluar për një arsye absurde: Vëndi i paracaktuar për mbajtjen e votimit në fshatin Budrig është një objekt privat e në bazë të një kontrate me pronarin e këtij objekti aty duhej të mbahej procesi i votimit – por në momentet e fundit pronari i objektit ka prishur kontratën me KQZ shkak ky për vonimin e fillimit të procesit! Punohet për të gjetur një lokal tjetër ku të mund të kryhet procesi!Përditësim, 15/11/09 ora 09:35______________________________________________________________- Kryetarja e KQZ, znj. Nesrin Lushta,  pyetjeve të gazetarëve se përse nuk janë hapur qëndrat e votimit, të cilat gjenden kryesisht në veri të vëndit ku jeton edhe komuniteti serb i përgjigjet: “98,48% e qëndrave janë hapur, në ato vënd-votime të pahapura do të dërgohen forca policore për të mbikqyrur dhe të mundësojë mbarëvajtjen e procesit”Përditësim, 15/11/09 ora 09:20______________________________________________________________

- Ka filluar në orën 07:00 procesi i votimit në mbarë Kosovën. Raportohet për disa vënd-votime të pahapura, por shumica dërrmuese e tyre ka filluar normalisht procesi i votimit.

Partia LDK ka deri në këto momente pretendime për dy raste parregullsie.

Ambasadori Amerikan mësohet se ndodhet në Graçanicë për të ndjekur procesin e votimit.

Nuk raportohen incidente.

Përditësim, 15/11/09 ora 09:13

______________________________________________________________

Kosova, shteti më i ri në Ballkan, më datë 15 nëntor 2009 do të zhvillojë zgjedhjet e para lokale të lira pas shpalljes së Pavarësisë më 17 shkurt 2008.Këto zgjedhje, shumë delikate për Republikën e Kosovës priten të jenë një tregues i rëndësishëm për vazhdimësinë demokratike të shtetit të ri. Me shumë vëmëndje, përpos kërkesës legjitime të një qeverisjeje komuale më të begatë dhe europiane nga qytetarët e Kosovës, ka edhe një vëmëndje shumë të madhe nga faktori ndërkombëtar – i cili ka qënë e vazhdon të jetë ndihmues, mbikqyrës e udhërrëfyes për mbarëvajtjen e këtij shteti të ri dhe ende të brishtë.13/11/09Përditësim, 15/11/09 ora 19:20

Kosovë, përfundon orari zyrtar i votimeve

 Sidoqoftë serbët kanë votuar në disa zona në brendësi të Kosovës, ndërsa në Mitrovicë, në rajonin ku jeton dhe shumica e serbëve, duket se shumica ka bojkotuar procesin.
Ndërkohë raportohen disa incidente të vogla. Kështu 6 persona janë arrestuar në Mitrovicë, të akuzuar se kanë penguar procesin zgjedhor në disa qendra votimi.
Këtyre personave u janë konfiskuar armatime dhe pajisje të tjera. Gjithsesi zërat për parregullsi janë hedhur poshtë nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, pavarësisht se partitë kanë akuzuar njëra tjetrën dhe kanë patur ankesa.
KQZ ka njoftuar se ankesat duhet ti drejtohen vetëm këtij organi dhe ato do shqyrtohen të gjitha para se të jepet dhe rezultati perfundimtar i zgjedhjeve. 

Kosova, shteti me i ri ne Ballkan me date 15 nentor do te zgjedhi kryebashkiaket (ose kryekomunaret sikurse i quajne ne Kosove) te cilet do te qeverisin qytetet kosovare per kater vjetet e ardhshem. Duke qene nje shtet i ri, Kosova, perballet me shume probleme te cilat shpeshhere nuk jane ato me te zakonshmet dhe te natyrshmet ne shtetet e tjera te rajonit tone por mbartin edhe specifika te tjera e te ndryshme ne krahasim me shtetet fqinje. Por vetem disa prej problemeve me te zakonshme e me baziket sjellin ne kete kenge-rrefim dy te rinj kosovare, te cileve sikurse pjesa derrmuese e moshatareve te tyre iu intereson pak ose aspak politika dhe ndarjet qe ajo ajo krijon; perpos te gjitha interesave e meandreve qe politika (dhe jo vetem) krijon ata kerkojne thjeshte “Ni Prishtinë që funksionon”.

Eee. okkeej Okkej eee eej
Qyteti jeem oo plot Drog.
plot arm plot krim ma i miri n bott.
Mdoket qe jom vet
Edhe pse kom shum shok
mu munu me ba mir veq
tdoket e koott ej ej ej
vin venet kuadrat mbesin andrra
me i realizu t vogla i ki shancat
ngjyra osht e hinit
ndrrohen veq nuancat
shkon 1 hap perpara
kthehesh prap 3 mrapa ejj
n qytetin tem sfunksionon gati kurgjo hiq
nqytetin tem pica vjen ma shpejt se polict
prap n´tnjetin ven prap asfallti osht i prisht
prap veshna gjon prap njerzt
ka une bojn me gisht
en fakt ish dasht mja vnu menen
atyne qe e majn venin
se shum let e thojn RRENEN
Une veq pe thom temen
me ronsi osht kush fiton
mir ose keq per teton
se ndryshe s´ funksionon

Ref.(2x)

Prishtina nuk funksionon
Prishtina nuk funksionon
Poo Duu Rrog
po duu uj
po duu rrug
po duu drit
Po du veq 1 PRISHTINE
qe Funksionon

(Lumi)
Tani kishe pe mushi 1 grop me fitu naj vot
se na kem budall e asnjonit nuk po ja rrok
Boll ma qe 10 vjet tu flejt
boll ma qe 10 vjet tu rrejt
10 vjet krejt njet edhe dita edhe nata
edhe njerzt fjalt e tyne t thata
hala po nihen agregata
shum berllog e pak uj
po prap paguj qishtu
jena se gjith kena shuuujt
weq ishalla nuk o von qata
qe ju kan besu e pan
premtimet qe i ke dhoon
kush pi mannn
e duu venin temm
po prishtina o e mlume me rren
po na vyn dikush qe nuk flen
dikush qe nuk e shajn krejt
hor ne gazet
voten qe ja jep n flet
nuk e shtin n kuulet
skom ku me shkru prap
qitu ko me met
edhe ma heret e kena cek
problemi osht QE:

Ref.(4x)
Prishtina nuk funksionon
Prishtina nuk funksionon
Poo Duu Rrog
po duu uj
po duu rrug
po duu drit
Po du weq 1 PRISHTINE
qe Funksionon

Duken te vegjel nga avjoni, biles duken si pika te zeza…

Por kjo tufe zogjsh mund ta rrezonte avjonin pertoke ne pak sekonda.

Zogjte fluturuan drejt mbi avjonin e Germanias qe po nisej per ne Kosove nga Dusseldorfi me rreth 80 pasagjere ne bord.

“Dukej nje skene si filmi “Zogjte” i Hitchcock-ut. Aty ky pamja ishte e paster, pas pak sekondash shihje kete tufe zogjsh qe po thitheshin nga turbina e avionit”, tha nje deshmitar.

Mendohet se me shume se 200 garguj u thithen nga turbina e Boeingut i cili po arrinte 200 milje ne ore shpejtesi.  Disa prej tyre deformuan edhe siperfaqen e depozites se karburantit por qe per fat te mire nuk e shpuan. Mbetjet e tyre mund te shiheshin edhe me vone ne avjon.

“Ritmi i turbines e shpetoi situaten” tha Juergen Kienast i cili beri dhe foton dramatike. “Dukej sikur fusje nje tub metalik ne nje mikser”

Pasi u ngrit ne ajer, piloti raportoi defekt ne motorr dhe pas 45 minuta fluturim u ul perseri ne aerodrom.

/Daily Telegraph.au/

Astrit Lulushi

Dr. Rifat Latifi

Kёtё muaj (dhjetor 2008), Dr. Rifat Latifi, Profesor i Kirurgjisё nё Universitetin e Arizonёs-Tuson, dhe Drejtor i Programit tё Telemjekёsisё sё Kosovёs, bёri njё vizitё nё studiot e Zёrit tё Amerikёs nё Uashington. Ardhja e tij pёrkoi edhe me 6 vjetorin e fillimit tё programit pёr telemjekёsi nё Ballkan, qe eshte nisma e tij. I pyetur rreth pёrparimeve nё zbatimin e kёtij programi nё kёto 6 vjet, doktor Latifi u shpreh pozitivisht dhe i kenaqur nga pёrkrahja qё po i jepet zhvillimit tё telemjekesisё si nga mjekёt ashtu edhe nga zyrtarёt nё Shqipёri, Kosovё e Maqedoni. Por pakёnaqёsinё e tij ai e kishte ruajtur pёr njё tjetёr aspekt; gjendjen nё tё cilёn ndodhet mjekёsia kosovare. Sipas doktor Latifit, pa mjekёsi tё zhvilluar bashkёkohore nuk mund tё kёtё as demokraci tё mirёfilltё, e as siguri e as pavarёrsi tё plotё. Por fusha e mjekёsisё, thotё ai, ёshtё edhe burim i madh tё ardhurash, dhe pёrmbledh ndёr intelektualё mё tё mirё qё ka njё vend. Doktor Latifi mendon se tё gjitha kёto vlera tё mjekёsisё nё Kosovё ende nuk janё duke u kuptuar, pёrkundrazi, shteti i ri e ka bёrё mjekёsinё humbёse tё vazhdueshme si tё mjeteve materiale edhe tё kuadrove.

Doktor Latifi thotё se pёr t’a shpёtuar, pёr t’a sjellё nё jetё mjekёsinё e Kosovёs duhen strategji afatgjate, e ndryshime radikale bazuar nё sistemet e zhvilluara tё mjekёsisё, bazuar nё ligjet e ekonomisё sё tregut dhe standardeve tё larta botёrore, duhen investime tё mёdha financiare e intelektuale, duhet modernizim i praktikёs dhe ligjeve tё mjekёsisё, duke e trajtuar atё me pёrparёsi e seriozitet kur politikanёt adresojnё shqetёsimet rreth qёndrueshmёrisё dhe pavarsisё shtetit tё ri .

Doktor Latifi, thotё se gjendja e rёndё e mjekёsisё kosovare bёn qё pёr shёrbime edhe ato mё elementare, pacientёt tё drejtohen jashtё vendit. Kёshtu ata i sjellin vendit njё humbje tё madhe jo vetem ekonomike por edhe shkencore. Cdo pacient qё dёrgohet ose shkon pёr mjekim jashtё, ёshtё njё humbje e shumёfishtё, thotё doktor Latifi, sepse mjekёt mёsojmё nga tё sёmurёt, aq sa kёta pёrfitojnё nga dituria dhe ekspertiza mjekёsore. Nёse mjekёt vendas nuk trajtojnё a kujdesen pёr rastet e rёnda klinike, ata por edhe studentёt e mjekёsisё nuk do tё jenё nё gjendje tё mёsojnё pasi do t’u mungonte pёrvoja qё mund tё fitonin nёse pacienti shkon tek ata pёr t’u trajtuar. Por prej trajtimit tё pacientёve lindin edhe tё ardhurat tё cilat pjesёrisht pёrdoren pёr blerjen e teknikёs, aparaturave dhe mjeteve tё pёrparuara nё mjekёsi. Sot pёr sot, thotё doktori Latifi kёto fonde shkojnё atje ku pёrfundon pёr kurim pacienti kosovar; nё Maqedoni, Serbi, Bullgari,Turqi, Austri, Sloveni, Kroaci, Greqi.

Doktor Latifi ka rreth 25 vjet qё punon si mjek kirurg nё Shtetet e Bashkuara. Ai erdhi nё Amerikё menjёherё pas diplomimit nё mjekёsi nga Universiteti i Prishtinёs dhe ka njё histori tё gjatё studimesh, bashkёpunimi e lidhjejesh me njё numёr klinikash tё njohura amerikane pёrfshi klinikёn e Klevelandit, apo qendrat mjekesore si ajo e Teksasit apo Universitetit Yale. Prej disa muajsh, Doktor Latifi drejton qёndrёn e ndihmёs sё shpejtё pranё spitalit tё universitetit tё Arizonёs nё Tuson. Ai e ёshtё profesor i lёndёs sё kirugjisё pranё kёtij univesiteti dhe autor i disa librave shkencorё nё fushёn e amino-acideve, libra qё pёrdoren si tekste mёsimore nё shumё shkolla mjekёsore nё SHBA.

Pёr nxjerrjen e mjekёsisё kosovare nga gjendja e vёshtirё, doktor Latifi ka njё ide, e cila permban dy elementё qё nёse ndёrthurren, problemi do tё zgjidhej. Ai thotё se shteti i Kosovёs po edhe qytetarёt saj e kanё pёr detyrё tё ndihmojnё mjekёsinё vendit tё tyre. Sipas tij, Kosova ka shumё miq dhe bijё e bija qё ia duan tё mirёn; ka gjithashtu shumё ekspertё vendas por qё veprojnё jashtё, tё cilёt duke tёrhequr pas edhe miqtё e kolegёt e tyre aty ku punojnё, mund t’a nxjerrin mjekёsinё e vendit nga gjendja e mjerueshme, prandja Kosova duhet tё kёrkojё ndihmё e tyre; ky ёshtё elementi i parё. Elementin e dytё, ёshtё nevoja pёr largpamёsi a vizion tё atyre qё drejtojnё dhe qeverisin shtetin e ri tё Kosovёs; cdo qeveri vjen nё pushtet me njё mandat tё pёrkohёshёm, por cka ndёrton sot duhet tё mbetet pёr shekujt qё vijnё. Kёshtu duhet tё mendojnё qeveritarёt, thotё doktor Latifi, dhe e pranon se pёr ndryshimin e gjendjes duhet kohё, e cila fillon me ndёrgjegjёsim.

Sep 4th 2008
From The Economist print edition

On paper, people who flee war and persecution have an unconditional entitlement to go back to their homeland. In reality, lots of other factors come into play

THE scenes look encouraging. Since the beginning of August, hundreds of Iraqi refugees living in Egypt have gone back to their homeland on flights sponsored by the Baghdad authorities. The Iraqi government hails these returns as a sign that things are getting back to normal in a country where more than 2m people have fled abroad, and even more were internally displaced, as a result of the chaos that followed the American-led invasion of 2003.

But away from the fanfare, the feelings of the Iraqis involved in these homecomings are mixed. A few expressed mild optimism that the situation has improved in their home areas. Many more said they were returning because they had little choice: they were unable to work in Egypt and were running out of money.

Nor were they the first of Iraq’s refugees to come home. Some 50,000 people re-entered the country in the nine months up to last March, the UN believes. Among these were 365 families who came back from Syria in late 2007, wooed by a resettlement offer of $800 per household. But most of that group later told the UN they could not “go home” in the literal sense; their houses had either been ruined or seized by others.

Officials of the UN High Commissioner for Refugees also say quietly that the returns from Egypt, insofar as they were prompted by near-destitution, risk violating one of the key principles of refugee law: the idea that people should not be sent back to their home country against their will. But for the UNHCR and other agencies that care for the displaced, this was only the latest of many cases where the high ideals of international law run up against the realities of power politics.

The UNHCR’s founding charter is the 1951 Convention on Refugees, which spells out the entitlements of those who flee their country for fear of being killed or persecuted. The agency is also guided by the UN declaration on human rights, whose 13th article says that “everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country.”

In addition to those principles, many pragmatic considerations guide the actions of governments that take in huge numbers of involuntary migrants. Even if the outside world helps, such arrivals place a huge burden on the receiving country. Refugee camps can be breeding-grounds for extremism; refugees can become political actors in their host country, and their role is often destructive.

All this can be an incentive for receiving countries to “resolve” the fate of refugees on their soil—by sending them home, by resettling them in another country or by finding the right way of integrating them. But that, of course, assumes that the receiving governments want stability. If they want to keep a conflict alive, then keeping an angry population in tents—neither able to go home, nor to settle down anywhere else—can also serve a political purpose.

Compared with Iraq, the return of refugees to another war-torn land where the West is deeply involved—Afghanistan—has been a relative success story. Over 5m Afghans have returned to their homeland since 2002, mostly from Pakistan and Iran. But 3m Afghans remain in the two neighbouring states; and when Antonio Guterres, the UNHCR chief, met the government of Pakistan (which still hosts 1.8m Afghans) last month, it was agreed that many refugees are likely to remain on Pakistani soil for years to come.

As the Afghan conflict has shown, the job of the UNHCR does not end when refugees re-enter their homeland. In the early 1990s, the agency’s approach to resettling people in their native land was little more than a “cooking-pot and a handshake”, says Jeff Crisp, a UNHCR official. Thinking (and the UNHCR’s job) broadened under Ruud Lubbers, a former Dutch prime minister, who managed in his time (2001-2005) as head of the agency to breathe new life into some old buzzwords: repatriation, reintegration and rehabilitation. Simply put, people who had fled a country because their village had been flattened would now get more help to go back and take up life where they had left off.

In Iraq and Afghanistan a mass exodus was a by-product of war, and not the conscious or main intention of the country’s leaders. Both the outside world and the leaders of Iraq and Afghanistan agree that those countries, in contrast with some other conflict zones, should continue to exist within their present borders, and that a mixture of sects and ethnicities should live in them.

Things are harder when war is triggered by an openly nationalistic project that seeks to redraw borders and change demographic balances; the most obvious, but not the sole, case of this in recent European history was the effort by Slobodan Milosevic to forge a greater Serbia.

With more consistency than has been applied in other places, the settlements imposed on Balkan war zones reflected the very opposite idea: the idea that “ethnic cleansing will not stand”, so that anybody who was forced to abandon home and property must be allowed, and helped, to go back. That looked optimistic at the time of the Dayton accords which settled the Bosnian war in 1995. Nearly half the country’s pre-war population had been uprooted; about 1m had taken refuge abroad, and as many again were internally displaced. A decade later, statistics at least suggested a great achievement. Just over 1m Bosnians had reclaimed their homes, and of these nearly half were so-called minority returns, going back to places where a rival group was dominant.

On closer inspection, however, the Bosnian record isn’t quite so spectacular. A report published last month noted that in many cases, claimed “returns” meant simply that a displaced proprietor reasserted his title and then rented out or sold his old home. And the dream of remaking mixed communities was only a partial success, says Andy Bearpark, a Briton who oversaw the Bosnian effort.

In Kosovo, too, much energy was devoted to helping the return of people displaced by war, even if they had to take the risk of coexisting with old foes. That effort got under way in August 2001, when 54 Serbs were driven at night, under heavy international guard, to an area in western Kosovo where they had once lived. But the security surrounding that operation underlined the hard truth that in Kosovo’s embittered atmosphere, recreating an ethnic mix depends on a huge policing operation; once the field is left to local players, the cycle of cleansing may restart. In all, only 18,000 “minority returns” (out of a possible total of over 100,000) are claimed for Kosovo, and many did not stay long.

As part of the price of Western recognition for their independence, Kosovo’s leaders agreed that their land should have room for non-Albanian minorities. But in reality nationalist Kosovars—like every other ethnic faction in the region—hardly hide their feeling that the fewer minorities they have to live with, the better.

That leads on to the hardest question of all for anyone concerned with refugees: is the right of return a principle on which no negotiation is possible, or is it simply one of several considerations, on which there can be political trade-offs? To put it another way, can governments limit a right that is ascribed unconditionally to individuals—the right of displaced people to decide whether or not to return home?

Israeli officials cite the more pragmatic view to make a case against any automatic right of return for the 4.2m Palestinians—refugees from the 1948 war, and their descendants—who may in theory reclaim homes or land on the territory of Israel. UN resolution 194, voted by the General Assembly in 1948, is often quoted in support of the Palestinian right of return: it says that “refugees wishing to return to their homes and live at peace with their neighbours should be permitted to do so at the earliest practicable date.” Israelis insist that, far from proclaiming a non-negotiable principle, this language subordinates return to other considerations, such as feasibility and the intentions of the refugees.

In any case, the “right of return” has snarled all efforts to seal a final Israeli-Palestinian peace. On the Israeli side, it is claimed that anybody who asserts this right is demanding the end of the Jewish state and cannot really want peace. Ehud Olmert, the outgoing prime minister, says Israel need take no refugees back because it was not responsible for the 1948 war; Palestinians retort that many expulsions took place before that war. Conscious that a “right of return” can neither be accepted by Israelis nor ignored by Palestinians, the Bush administration has suggested that the right be exercised in a modified form: Palestinians could return to a new Palestinian state emerging out of a two-state solution, but not to Israel.

If a desire for peace really existed on all sides, that approach might possibly work—but only if it were accepted that the right of return is something to be negotiated, not simply asserted.