„Számomra visszatérő motívuma volt a kötetnek, hogy milyenek vagyunk mi emberek ha érzelmileg valaki más próbál meg közeledni hozzánk, legyen az holló, sellő vagy egy tó. Nem tudunk mit kezdeni a helyzettel, nem is értjük meg, fel se fogjuk, micsoda szerencsénk van és kicsúszik a kezünk közül ez az ajándék. Vagy éppenséggel túlságosan emberien viselkedünk és tönkretesszük amit kaptunk.  Azt hiszem elmondható, hogy Csilla novellái, még a fantasy elemeket tartalmazó, vagy csak úgy gondoljuk, hogy azokkal operáló meséi igazából érzelmekről szólnak. Csak esetleg a helyzet különleges, amiben találkozunk vele.”

A teljes cikk elolvasható Lobo olvasónaplójában.

Drága egyetlen barátnőm ma írt egy sms-t, miszerint lenne-e kedvem mozizni ma vele, ugyanis kapott két ingyen jegyet. Hát – mondtam – ha meg tud engem várni, mert 15:15kor végzek… Azt mondta ok. Már a filmet is tudtuk, hiszen pénteken került mozikba a Twilight Saga következő része. Ő már nagyon régen olvasta, még angolul. Nekem is meghozta a kedvemet még a kezdet kezdetén. Angolul már majdnem befejeztem a 3. részt, viszont mivel már megjelent magyarul is, így már úgy olvasom. (Épp ma kezdtem el.)

Szóval nem is erről szeretnék litániát írni, hanem inkább a filmről. Chris Weitz – mondjuk úgy – sokkal jobb munkát végzett, mint elődje, az a Caterine akárki. Nem azt mondom, hogy a könyvhöz 100%-ban hű maradt, hiszen vallja be mindenki, senki nem tudott eddig olyan filmet készíteni könyv alapján, ami 100%-ban tükrözte a könyv világát. Hát eddig sem voltam Edward fan, inkább azt vallottam, hogy 50-50%-os arányban voltam a vámpír vs. vérfarkas dologgal ebben a könyvsorozatban. Hát mit sem kell mondani, azok az izmok megtették a hatásukat. Azt hiszem +20%-ot kap Jacob, hiszen áááá… Aki látta a filmet, érti. Szóval vizuálisan sokkal jobb hatást nyújt, mint Edward a vásznon.

Hát nem is tudom mit írjak még… Azt hiszem nem ragoznám, tetszett, minden Twilight Saga rajongónak ajánlom, de legfőképp azoknak, akiknek nem tetszett az első film. Garantálom, hogy ez jobb

„Sok mindent elmond a kötetről, hogy ezt is három nap alatt végigolvastam (csütörtöktől szombatig), így a minőségével semmiképpen sincs baj. A meséket különben is kedvelem, szívesen olvasnék olyan népmesei alapú modern írást is, ami nem támaszkodik a mi világunkra. De ez így is működőképes, mindenesetre 12 éven aluli gyerek kezébe nem adnám: nekik érjenek még jó véget a tündérmesék. ”

Teljes cikk a Vox Adepti blogon.

„Sok mindent elmond a kötetről, hogy ezt is három nap alatt végigolvastam (csütörtöktől szombatig), így a minőségével semmiképpen sincs baj. A meséket különben is kedvelem, szívesen olvasnék olyan népmesei alapú modern írást is, ami nem támaszkodik a mi világunkra. De ez így is működőképes, mindenesetre 12 éven aluli gyerek kezébe nem adnám: nekik érjenek még jó véget a tündérmesék. ”

Teljes cikk a Vox Adepti blogon.

A Hoolie Scene blog, és Szubjektív magazin által rendezett “közös mozizás” fergetegesen jó volt. Bár nem a film tette azzá.

A kezdetekben sétálgattunk Csipivel a Mammutban, majd találkoztunk Hoolieval, meglepően közvetlen és kedves volt velünk, rögtön jobb hangulatba kerültünk. Lassan elértünk a találkozó helyére, ami a Mammutok közti átvezető híd volt. Rengeteg ismerőssel találkoztunk, mindenkinek köszöntünk, kezet ráztunk Francesel, és megvettük jegyeinket. Kisebb beszélgetéseket folytatva azon kaptuk magunk, hogy a biztonsági őrök velünk üvöltöznek. Nagyon kellemetlen volt, körülbelül lenéztek minket, hátborzongató dolog volt, azon sem lepődtem volna meg, ha ránk vetik magukat. Körülbelül egy rendőri kíséret vitt el minket a mozihoz, hol megvettük pop-cornunkat arra az esetre ha nem lenne mivel dobálni már az előttünk ülő embereket, és beszélgetésbe kavarodtunk főleg Attilával. Majd beszállingóztunk a filmre, találkoztunk Hopával és Szofival aki előttünk ült, és DOMÁÁNnal( ) aki megemésztette az ital és étel készleteink, mondjuk a felét a fejére öntöttük, és Dancsiék ültek mellettünk.

A film sajnos borzasztó volt. Unalmas, követhetetlen, értelmetlen. Rossz animációk, kevés akció, és a nyál percenként folyt mint egy friss patak a hegyekből… Nagyon el lett rontva. Meg sem közelíti az előző részt, és nagyon hosszú is. Nem tudom, mert nem olvastam a könyvet, de szerintem egy lapon sem említhetőek. A moziban jól szórakoztunk, mert kb. 20-30 an lehettünk, és elég nagy zajt csaptunk, így az is megtörtént, hogy film alatt beszóltak nekünk. Egyébként elképesztő, hogy egy ennyire rossz filmre megtelt a mozi, és a kis tinilányok a legoroszabb poénokon is sírtak a nevetéstől…elképesztő. Azt halottam,hogy a könyvnek szomorú,depressziós a hangulata, e helyett valami komédia szerűséget, tragikomédiát kaptunk…borzasztó. A legrosszabb az, hogy minden újságban csak ezt olvasom, hogy  “The Twilight: New Moon” így lehet a sz*rból is pénzt csinálni.
[A video blog nincs kész. Egy részt Domsleepless barátunk nem szeretné, hogy a videó, és interjú amit vele csináltunk felkerüljön, ezt megértjük.Különben   sincs elég anyagunk erre ( nem nagyon videóztunk), és az Intro meg Outro sincs még meg a második évadra, de igyekszünk-igyekszünk.]

Lesz egy új heti rovatunk vasárnaponként, amit Woodoo Vödör fog nekünk prezentálni! Köszöntsétek őt, holnap írja az első postot (mivel vasárnap lesz) ő majd ellát zenével minket, egy életre!

Az elmúlt évek során valahogy mindig nekem jutott a feladat, hogy Paulo Coelho könyveiről írjak: online és print felületen, suliújságban és nagy látogatottságú portálon, kicsiknek és nagyoknak, de mindig engem talált meg a téma. Így aztán már kész szakértő lett belőlem, nem csoda hát, ha A győztes egyedül van című vadonatúj opuszt már önszorgalomból is elolvastam… elvégre kevés a szerző, akinek kivétel nélkül minden szösszenetét a kezembe nyomták már.

Köszönet Duracellnek, aki a kezembe adta

Mielőtt belecsapnék a lecsóba, előre bocsátom: Coelhótól olvastam már nagyon jót és nagyon rosszat is, így nem osztom azokat szélsőségeket, miszerint valami korszakalkotó, zseni félistenről VAGY éppen egy műanyag-termékgyáros-nyálgépről van szó. Egy valami biztos: a pasi sikeres, népszerű és gazdag, tehát érdemes megvizsgálni mi a titka, milyen eszközökkel él – igyekszem hát mindezt olyan elfogulatlanul tenni, ahogy csak lehetséges, de ne ne feledje senki, hogy a kritika szubjektív műfaj.

A győztes egyedül van elolvasása közben a kezdetektől a következő határozott érzésem támadt: mintha végeláthatatlan jegyzetekből állna a könyv. A szerző elmereng egy sor olyan dolgon, amiről az ember rendszerint inkább blogot ír: miért rossz az, ha a sikeres figura milliomosként is képtelen visszavonulni és lazítani, mennyire általános jelenség, hogy a férj arról álmodik, hogy feleségével idegen férfi szeretkezik (persze mindig szeretkezik, még véletlenül sem hempereg, toszik vagy god forbid baszik), milyen rémes dolog, hogy a legtöbb ember ideje nagy részét azzal tölti, hogy többnek próbál látszani, mint ami, miért és mennyire szívják meg a regényírók, ha megfilmesítik munkáikat… és így tovább. Szubjektív hangvételben, egyszerűen és világosan megírt jegyzetek lazán összekapcsolt füzére, amelyeket Coelho nem blogbejegyzésként publikál, hanem egy többszáz oldalasra szánt regény részeként ad egy-egy szereplő szájába. Önmagukban véve élvezetes jegyzetek, olykor egy-egy karcolat is felbukkan, persze népmesei és hagiografikus elemekkel gazdagon megbolondítva… de picit talán túl sok – és túl öncélú – már ez, regénybe zsúfolva.

Mindentudó narrátor, aki imád beszélni – tulajdonképpen többet fecseg, mint eddig bármikor, mintha maga a storyline csak úgy alibiből került volna a jegyzetek közé, mert “kellett már egy új regény”… és talán éppen ezért érzem azt szinte végig, hogy a krimiféleségben szereplő főhős motivációja a gyilkolásra harmatgyenge. Nem is értem: a felesége pont azért hagyta ott, mert nem tudott uralkodni indulatain és másoknak ártott, és most pedig azzal bizonyítaná olthatatlan szerelmét, hogy kinyír néhány random Cannes-i figurát? A karrierje a mindene, és most egyszeriben lemondana pénzről, státuszról, hatalomról, névről és minden egyébről azzal, hogy egy pikáns botrány keretében életfogytiglan a sitten ül? Számomra egyszerűen gyenge az indíték és logikátlan a motiváció, és bár utalnak jelek arra, hogy a karakter poszttraumás sokkon megy keresztül korábbi háborús élményeinek köszönhetően, ez az érzés végleg elkísér.

Míg az író sokat beszél, maguk a párbeszédek lájtosak. Oké, a pasi soha nem vitt  túl sok egyéni ízt a diskurzusba, de itt, ahol többféle kultúrából, társadalmi helyzetből és háttérből érkező, eltérő korú emberek szólalnak meg, szinte már idegesítő, hogy minden egyes karakter úgy beszél, mint a szerző a párbeszédeket összekötő blogszerű részekben. Coelhót persze sokszor húzták már karóba a kritikusai azért, mert nem szeret játszani a nyelvvel (vagy ahogy az abszolút ellentábor mondja: “úgy ír, mint egy 12 éves, és csak a fordítói csinálnak belőle embert kemény munkával”), ám én ezért soha nem bántottam… most meg valahogy mégis idegesítően száraz és íztelen a sok okoskodós, filozofálós, moralizálós dialóg és monológ. Elképzelhető, hogy talán pont azért szeretik sokan Paulót, mert ugyanolyan gondolatokat ad hétköznapi hőseinek a szájába, amilyeneket pár oldallal korábban ő maga ír, s ezzel a hatalmasság és bölcsesség illúzióját adja olvasóinak ajándékba? Lehet: én mindenesetre ritkán moralizálok négy oldalon át az élet értelméről, ha épp tragikus esemény történt a környezetemben vagy netán meg akarnak ölni.

Akad persze olyan is a könyvben, aminél virtuálisan jegyzeteltem: Coelho zseniális abban, hogy négy-öt storyline-t indít, a MEGFELELŐ helyeken hagyja faképnél a kulcskaraktereket, aztán pedig remekül kapcsolja egymáshoz a történeteket, szereplőket. Ez a fajta szerkesztési elv az életet idézi: igen, az ilyen különös “véletlenek” tényleg megesnek a valóságban is a maguk abszurditásában. Élvezetesen bánik az elvont, földöntúli elemek realista csomagolásával: sok-sok életszerű cselekvés és épp csak egy csipetnyi misztikum, hogy még feldolgozható és hihető legyen. Egy napon szeretnék disztópiát írni, amihez ez a fajta tálalás elengedhetetlen: elképesztő, már-már dokumentumhű realizmus, valami végtelen, lehetetlen abszurd aurával, végig.

Tetszetős továbbá az is, hogy van lendület a sorokban, viszik egymást a mondatok, nincs izzadtságszag: azt a fajta írói technikát sejteti, amikor az ember hónapokig-évekig kutakodik, aztán fogja magát és két hét alatt megírja a könyvet.

Összességében véve üdítő változatosság, hogy a könyv inkább pszichológiai, mint spirituális: jól teszi Coelho, ha nem csak hit és vallás ösvényén mozog. Igaz, némi kitérő a karakterválasztásban is ráférne a nagy kalózra: rémesen unom már, hogy állandóan álmodozó kisemberekről esik szó, akik ügyességgel és kemény munkával multimilliárdosak és/vagy világhírűek lesznek, mintha nem léteznének más példák is lehetséges életutakra. Igaz, a közönség léleksimogatást és spirituális útmutatást vár, a kisiklott életek és félresikerült történetek pedig nem feltétlenül bestseller-gyanúsak (esetleg egy Nobel-díjat ki lehet azért szorítani velük, már ha saját élményt dolgoz fel a szerző… lásd az elmúlt ével példája, egészen közel hozzánk is).

Malaking puwang ng pagsisiyasat ang mabubuksan kung ituturing ang tula bilang panlipunang sikolohiya. Maipapalagay na ang tula, gaya ng sikolohiya, ay bumubuo sa pag-aaral ng estado ng isip, damdamin, at katawan ng mga tao. Kung ganito nga, at kung hihiramin ang dila ni Carl Jung, ang tula ay maaaring maipailalim na paksa sa sikolohiya; at ang tula ay maaaring gamiting kasangkapan upang hawanin ang sukal ng loob, pagaanin ang isip, paginhawahin ang katawan, at ayusin ang ugnayan ng mga tao. Nagmumula sa magkabukod na larang ang “tula” at ang “sikolohiya,” na ang tula ay mapanlagom at malawak ang saklaw, samantalang ang sikolohiya ay tumutukoy sa maliit, espesyalisado, at esklusibong saklaw na may partikular na pagdulog sa kalusugan ng isip ng mga tao.

Kung babalikan ang astrolohiya, halimbawa, hahatiin ng astrolohiyang kanluranin ang personalidad ng mga tao alinsunod sa labindalawang planeta, na ang bawat planeta ay sumasagisag sa mga katangian ng tao. Hindi malalayo rito ang astrolohiyang Tsino, na ang personalidad ng tao ay ibinatay sa mga katangian ng hayop alinsunod sa pagbabago ng buwan. Ang ganitong pagdulog upang unawain ang magiging isip at damdamin ng mga tao ay maiisip na pagsasaayos at pagbubukod ng panlipunang ugnayan na may pagpapahalaga sa pakikipagkapuwa at pagtuklas sa angking kakayahan ng bawat tao. Ngunit higit pa rito, hinuhulaan ang magiging resultang ugnayan kapag pinagsama ang magkakaibang personalidad. Ang astrolohiya ay maituturing na ibang anyo ng sikolohiya, kung susundan ang teorya ni Jung, at ang kapangyarihan ay nakasalalay sa lawas ng mga sagisag na ginagamit ng salinlahi sa paglipas ng panahon.

Para kay Sigmund Freud, ang akdang pampanitikan ay sintomas ng sakit ng manunulat; na ang akda ay maitutumbas sa panaginip, samantalang ang awtor ang nananaginip. Taglay ng panaginip ang mga sikil na pagnanasa at maiitim na pangitain, at salamat sa panaginip ay napawawalan ang gayong pagpipigil para mapaginhawa ang isip at loob ng tao. Magagawa nang malaya ng manunulat ang anumang ibig niya sa loob ng kaniyang tula o katha, at mababatid ninuman ang sakit ng manunulat kung susuriin ang akda nito. Upang malunasan ang sakit ng isip, kinakailangang buksan ang kubling-malay (na naglalaman ng sukal ng loob), at iangat sa antas ng ulirat. Sinalungat ito ni Jung na naniwalang ang akdang pampanitikan ay hindi dapat maging batayan sa pag-aaral ng kalusugan ng isip ng awtor; ang akda mismo ang nagtataglay ng mga kubling-malay ng kapuwa tao at sangkatauhan.

Sa teorya ni Jung, ang psyche ng tao ay binubuo ng tatlong bahagi: ego (malay na isip), personal unconcious (pansariling kubling-malay), at collective unconscious (kolektibong kubling-malay). Bagaman ang unang dalawa ay binanggit na ni Freud, ang ikatlong katangian ang pinamahalagang ambag ni Jung. Nakaimbak umano sa kolektibong kubling-malay ang lahat ng karanasan ng sari ng tao, at bago pa man umano isilang ang tao ay mayroon na siyang taglay na karunungan. Gayunman hindi kaya ng tao na buksan ang gayong imbakan; maaapektuhan lamang umano nito nang di-sinasadya ang tao at ang kaniyang gawi o asal. Nakapaloob sa kolektibong kubling-malay ang mga arketipo, gaya ng mga sinauna at maalamat na hulagway na “ama” o “ina,” “hayop” o “bayani.” Malaki ang naitulong ng kolektibong kubling-malay upang ipaliwanag ang samot-saring sagisag at pahiwatig na ikinakabit sa isang bagay o pangyayari, at pinakinabangan nang malaki ng panitikan at iba pang sangay ng sining. Ngunit ang ganitong pagdulog ay lumalampas sa hanggahan ng agham at pumapaloob sa mga bagay na esoterikong bibigyang gulugod ng pananampalataya. Para kay Jung, may dalawang uri ng personalidad: una, ang introvert (palaisip), at ikalawa, extrovert (palakilos).  Kung sisipatin sa ibang anggulo, ang ganitong pagbubukod ng mga personalidad ay paraan ng pagsusuri kung paano pakikiharapan ang kapuwa tao, at kung paano tutuklasin ang sarili.

Kung ituturing ang tula na “salamin” ng panlipunang sikolohiya, ang tula ay maaaring sapitin ang kapalaran ng agham na nagsisikap na lutasin ang problema sa isip ng mga tao at isaayos ang ugnayan sa lipunan. Maaaring sapitin din ng tula ang kapalaran ng astrolohiya, na may pagbubukod sa mga katangian ng mga tao, at paghula sa maaaring maging resulta ng kombinasyon ng mga personalidad alinsunod sa ipinahihiwatig ng mga planeta. Maiisip ang tula na imbakan ng mga arketipo, at ang mga arketipong ito, bagaman hindi maugat kung saan nagmula, ay hahayaang maging meme na siyang magdudulot ng epekto sa asal o pagpapasiya ng tao. Ngunit ang tula ay hindi kasingkitid ng larang ng agham ng sikolohiya o astrolohiya; ang tula ay maaaring magbunyag ng mga kultura, kasaysayan, at pakikipagsapalaran ng isang lipi, ngunit hindi magwawakas doon ang silbi ng tula. Dahil kung hanggang doon lamang ang tula, wala itong kaibhan sa kronika at tala sa kasaysayang nagpapahalaga sa preserbasyon ng mga pangyayari. Ang tula ay nagsisikap na makamit ang malikhaing rekonstruksiyon ng mga pangyayari, bagay, tauhan, at iba na pawang makaiiral sa realidad ng guniguni at makatutulay sa materyal na realidad, kahit walang direktang tumbasan sa materyal na realidad at realidad ng guniguni. Ang naturang rekonstruksiyon ay ginagawa nang may lubos na pagkamalay ng matitinik na manunulat, bagaman hindi masasabi ang gayon sa lahat ng manunulat. Malawak ang posibilidad ng tula, at kabilang dito ang mga epikong pagdulog na nagsasalaysay ng mga pakikipagsapalaran ng mga bayani at pagbubuo ng kabansaan na mahirap arukin kung ang pagbabatayan lamang ay pagsusuri sa takbo ng isip at kislot ng damdamin ng mga tauhan, o kaya’y pagsangguni sa imbakan ng arketipo na lilikhain din mismo ng salinlahi para magamit ng susunod na mga salinlahi.

Maihahalimbawa rito ang Ullalim ng Kalinga na nagtatampok ng kakaibang katapangang sinusubok sa pakikidigma. Sa isang bersiyon na mula sa antolohiya ni Damiana Eugenio, aakitin ni Dulliyaw si Dulaw na nakatakdang magpakasal kay Ya-u. Mahuhulog si Dulaw sa bitag ni Dulliyaw, na naghain ng nganga sa babaeng napupusuan, habang nilasing isang gabi si Ya-u. Nang magbalik si Dulliyaw kinabukasan upang itanan ang dilag, nakasalubong niya ang isang mandirigma na mapapatay niya sa isang paghahamok. Mahuhuli at mabibilanggo sina Dulaw at Dulliyaw ng tropang Kastila, at nang ibibigay na ni Dulliyaw kay Dulaw ang isang nganga ay mahimalang naglaho ito at napulot ng dalagang si Dinanaw na naliligo sa ilog. Mabubuntis si Dinanaw nang nguyain ang nganga, ipapanganak si Banna sa takdang panahon, at si Banna ang pagkaraan ay papatay kay Dulaw. Ipababatid ng kasama ni Banna na siya ang anak ni Dulliyaw na ikinulong sa destakamento ng Sakbawan. Sasakay ang mag-ama sa sinag, at magbabalik sa nayon ng Mangobya. Mag-iibigan sina Dinanaw at Dulliyaw sa pamamagitan ng nganga, at magdiriwang ang buong pamayanan sa pagtatagpo ng mag-asawa. Sa ullalim na ito, pinahahalagahan ang nganga bilang sagisag at arketipo ng panliligaw, pag-aasawa, pagbubuntis, at pagbabati ng dalawang tao na mula sa magkaibang lipi. At ang anak ang nagsisilbing tagapag-ugnay upang magkatagpo ang dalawang tao na karapat-dapat magpakasal.

May isa pang bersiyon ang itinala ni Eugenio at higit na madugo ang pangyayari. Si Laggunawa ay napaibig kay Banna na nakatakdang ipakasal kay Dungdungan dahil nagbayad na ito ng dote sa magulang ni Laggunawa. Isang gabi, nagtagpo sa bahay ni Laggunawa sina Banna at Dungdungan, nag-away, at upang malutas lamang ang suliranin ay umisip ng pagsubok si Laggunawa kung sino ang higit na matapang sa dalawa. Sinuman sa kanila ang makaligtas sa pagtungo sa isang ili ay siyang magwawagi. Nagpunta si Banna sa Bibbila ay pinaslang ang lahat ng naninirahan doon. Nagkita sina Banna at Dungdungan, at sinabi ni Dungdungan na kung mapapatay ni Banna ang higanteng Uwon ay papayag na siyang mapunta si Laggunawa kay Banna. Pinatay nga ni Banna ang Uwon at inubos ang lahi ng Baliwon. Nagbigay muli ng pagsubok si Dungdungan, at pinatay ni Banna ang dambuhalang si Gittam. Tumanggi pa rin si Dungdungan, at ang pangwakas na pagsubok ay kailangang patayin ni Banna ang kaniyang tukayo na mula sa Agunawa. Pinugutan ni Banna ang nasabing tukayo, at itinakda ang pagpapakasal nina Banna at Laggunawa. Ngunit nanggulo pa rin si Dundungan, at sa bandang huli’y mawawakasan lamang ang paghahamok nang pumayag ibalik ni Awingan, ang ama ni Banna, ang doteng katumbas ng ibinayad ni Dungdungan sa ama ni Laggunawa.

Sa dalawang bersiyon ng ullalim, ang pagsusuri sa mga isip at kalooban ng mga tauhan ay hindi maikakahon lamang sa sikoanalisis ng agham, at maipapaliwanag sa mga limitadong termino gaya ng “muslak” (extrovert) at “sentimental (introvert)” upang ipaliwanag ang kasiningan ng salaysay o katangian ng mga tauhan. Ang buong akda ay hindi basta hinango sa materyal na realidad, bagaman posibleng may gayong kahawig na pangyayari; bagkus muling pagsasaayos ng mga kalagayan at pangyayaring kinakailangang gawing payak ng sikolohiyang umuugat sa mga sanhi ng sigalot. Higit pa rito, ang pananaw ay magbabago alinsunod sa pagtatanghal sa mga tauhang isinasatinig ng makata na malikhaing ibinabalangkas ang mga tagpong magkakaroon ng buto’t laman, at estetikang halaga at silbi, sa buong pamayanan. Kung paniniwalaan ang kolektibong kubling-malay ni Jung, ang pagpapakasal ay laging kaugnay ng bakbakan; kailangang may mamatay para may mabuhay. At ang nganga ay arketipong hulagway ng ginhawa na ang manipestasyon ay pagkakasal ng mga tao, pagbabati ng mga magkaaway, pagbubuntis ng isang dalaga, at pagsasanib ng dalawang lipi. Samantala, ihahaka naman ni Sir James Frazer sa kaniyang akdang The Golden Bough, na ang pamumugot ng ulo sa Ewropa, Kanlurang Asya, at Timog-Silangang Asya na kinabibilangan ng Filipinas ay may kaugnayan sa pagtatanim at pagpapayabong ng mais. Kung gayon nga, ang pamumugot ay arketipo ng sakripisyo ng buhay ng tao para sa pinaniniwalaang Maykapal, upang isilang ang mga pananim na siyang magbibigay ng pagkain sa sangkatauhan. Sa kabilang dako, ang pagpapahalaga sa “kasal,” “nganga,” at “pamumugot” ay umaabot sa arketipo alinsunod sa pagtanaw ng mambabasa na inilulugar ang sarili batay sa mga nagaganap sa mga tauhan. Ang naturang mga hulagway ay hindi magiging estatiko ang puwesto; mababago iyon batay sa paggamit ng makata o mambabasa o kritiko, at alinsunod sa nakikita nitong landas ng pagpapakahulugan.

Gumagamit ng isip sa paglikha ng tula, at ito ang malimit idahilan upang pag-aralan ang tula alinsunod sa ilang aspektong pangkaisipan. Bagaman saklaw ng tula ang usaping pangkaisipan,  ang pagpapalagay na mauunawaan, kung hindi man malulunasan, ang sakit o pinsala sa kolektibong isip ng isang lipunan sa pamamagitan ng tula o pagsusuri nito ang mabigat na palaisipan magpahangga ngayon. Mabigat naman ang ipinapataw na pagpapahalaga sa kolektibong kubling-malay, na parang ang lahat ng di-kayang ipaliwanag ay idaraan sa sinaunang hulagway at sagisag na pawang hinahanapan ng katumbas na pakahulugan at pahiwatig para pangatwiranan ang anumang sintomas, sakit, o pinsala na matatagpuan sa akda. Ang pagsusuri at pag-arok sa tula ay hindi payak na pagbabalik sa sinapupunan, at pag-alam sa abnormalidad ng DNA (Deoxyribonucleic acid) ng mga magulang o ninuno, upang doon mabatid ang problema o sikil na damdamin ng makata at ang sakit o salimuot ng kaniyang katha. Ang pag-arok sa tula ay hindi pagtatangkang buksan ang imbakan ng arketipo, dahil ayon na rin kay Jung ay hindi kailanman matutuklas nang ganap ang laman ng nasabing imbakang maipapalagay na walang hanggahan. Maraming maisasaalang-alang sa pag-arok ng tula, at kabilang dito ang pag-aaral sa panahon ng makata, at sa kapuwa kasaysayan ng panitikan at kasaysayan ng bansa, samantalang isinasaalang-alang ang pagbabalik sa mga sagisag, pahiwatig, at pagpapakahulugang matalik sa diskurso ng bayan at siyang ginamit sa tula.

Kung ang tula ay makapaglalaman ng kolektibong sagisag, lunggati, at damdamin ng bayan, ang naturang tula ay maaaring nakakikiliti sa bahagi ng maláy na kaisipan, gaya halimbawa ng tulang “Bayan Ko” ni Jose Corazon de Jesus na nilapatan ng musika ni Constancio de Guzman at sumikat hanggang Aklasang Bayan sa EDSA; o kaya’y ng mapaggigiit na indibidwalidad ng “Ako ang Daigdig” ni Alejandro G. Abadilla noong dekada 1940. Tradisyonal ang hulagway at sagisag ng ibong ginamit ni De Jesus sa kaniyang tula kung ibabatay sa mga unang kawikaan at tekstong Tagalog, samantalang sariwa ang pagpapamalay ng “daigdig,” “tula,” at “makata” sa akda ni Abadilla. Bagaman dumukal sa iisang imbakan ng mga salitang Tagalog ang dalawang makata, nagkakaiba ang mga nalikhang pagpapakahulugan dahil sa malikhaing kombinasyon ng mga salita. Mababatid na nagbabago ang datíng ng mga arketipo, kung ibabatay sa personang nagsasalita sa tula, at kung paano babasahin ng madla ang gayong persona.

May tula na makapagtataglay ng mga bagay na mula sa kubling-malay na maaaring nakaaapekto sa mga pananaw, pag-iisip, at pagpapasiya ng tao, at siyang dapat maunawaan, gaya halimbawa ng konsepto ng “dangal,” “puri,” “loob,” “kapuwa,” “bayan,” at iba pa, na pawang di-gaanong napapansin ng mga tao ngunit isinasaalang-alang sa pagpapasiya. Maihahalimbawa rito ang mga tula at katha nina Lope K. Santos, Julian Cruz Balmaseda, at Iñigo Ed. Regalado na gumamit ng konsepto ng dangal at puri sa pambansang antas, at maikokompara sa ideolohiyang ibig isulong ng Urbana at Feliza ni Modesto de Castro na ginamit ang pangangaral sa puri at dangal upang mapanatili ang kolonyal na kaayusan. Gayunman, hindi maipapalagay na ang tula ay may tiyak na lunas na gaya ng awit ng Ibong Adarna na sasagip sa naghihingalong hari, o magliligtas kay Don Juan na pinagtaksilan ng kaniyang mga kapatid para makamit ang trono ng kaharian. Makatutulong ang tula sa pag-unawa sa mga iniisip at kilos ng lipon ng mga tao, subalit dapat pang ibitin sa ngayon ang pagsasabing ang isang tula ay lumalagom sa kolektibong pag-iisip ng sambayanan dahil unang-una’y mahirap iyon mailangkap lahat ng awtor.

Kailangang pagpakuan ng pansin ang pagpapakahulugan sa tula. Kung ang tula ay sumasalamin sa sikolohiyang panlipunan o sikolohiya ng pamayanan, ang realidad ng tula ay maaaring may direktang tumbasan sa realidad ng lipunan, ngunit hindi ito totoo sa lahat ng pagkakataon. Ang tula ay mahihinuhang huhugot ng lakas sa mga sagisag at damdaming may kaugnayan sa pangyayari, tauhan, o pakikipagkapuwa mula sa isang tiyak na lugar. At ang mga sagisag at damdaming ito ang magiging diskurso ng taumbayan pagkaraan upang magkaunawaan ang mga tao. Kung isasaalang-alang ang mga bugtong at salawikain, ang mumunting tulang ito ay hindi lamang naglalarawan o nagpapahiwatig hinggil sa isang tao, bagay, o pangyayari, bagkus nagpapasok minsan ng mga kaisipan upang maisaayos ang ugnayan sa lipunan, at maitampok ang halagahan [values] at pagpapahalaga sa mga bagay. Maihahalimbawa ang sumusunod na kawikaan:

Ang tubig ma’y malalim
Malilirip kung libdin,
Itong budhing magaling
Ang mahirap paghanapin.

Sa tanagang ito, na itinuturing na salawikain, ang hulagway ng tubig ay itinataas ang pahiwatig at iniuugnay sa budhi. Ang tubig ay hindi basta likido; ito ay maaaring tumukoy sa sanaw, sapa, talon, ilog, lawa, o dagat. Ang pisikal na anyo ng tubig ay itinapat sa budhi na elementong matatagpuan sa kalooban ng tao. Kung madali umanong maarok ang tubig, hindi gayon kadali ang pagtuklas sa “budhing magaling” na makapagpapahiwatig ng kabutihan, katatagan, katwiran, at iba pang kaugnay na katangiang makapagpapataas ng pagkatao. Kasalungat ng “budhing magaling” ang “budhing masama” na nagsasaad ng negatibong asal ng tao. Ang konsepto ng tubig ay hindi puwedeng hugutin lamang sa imbakan ng arketipo; ang tubig o tubigan ay kailangan munang maranasan ng mga tao, at iba ang magiging pagsagap sa tubig kung ang mga tao ay nasa gitna ng disyerto o sa isang bundok na salat sa tubig-tabang. Ang budhi bilang imbakan ng arketipo at siyang maitutumbas sa “pansariling kubling-malay” o “kolektibong kubling malay” ni Jung ay mahirap matagpuan, lalo’t hindi mailalarawan o maipapakahulugan ang dalumat ng budhi alinsunod sa pananaw ng mga Filipino sa isang tiyak na panahon.

Mahalagang balikan kahit ang pag-aaral sa dalumat ng “loob” na kaugnay ng “budhi” ng mga Filipino kung isasaalang-alang ang ugnayan ng tula at panlipunang sikolohiya sa punto de bista ng mga Filipino. Inilista halimbawa ni Albert Alejo ang ilang konsepto ng loob sa sari-saring larang. Ang “loob” ay maituturing na yungib ng kaisipang Filipino, haka nga ni Emmanuel Lacaba. Para kay P. Leonardo N. Mercado, mauunawa ang loob at isip ng tao batay sa pagsusuri ng kaniyang salita at kilos dahil ang mga ito “ay bunga ng isip ng tao.” Para kay Zeus Salazar, ang “loob” ay nakatuon sa emosyon, samantalang ang “budhi” ay may aspektong moral at intelektuwal; at ang “kalooban ng budhi ay tungo sa unawa.” Kung pag-uusapan ang “loob” ay hindi malalayo ang “labas” dahil ang konsepto ng “labas” ay may kaugnayan din sa pakikipagkapuwa, pananaw sa buhay, at pagkilos alinsunod sa ibinubulong ng loob. Sa pananaw naman ng kritikong Virgilio S. Almario, ang tula ay kapuwa nagtataglay ng loob at labas; at may tulang paloob at tulang palabas. Ang loob ng tula ay ang anumang disenyo at likha ng makata; samantalang ang labas ng tula ay may kaugnayan sa pag-unawa ng mambabasa o pagsusuri ng kritiko. Ang tulang paloob naman ay higit na mapagmuni, at maitutumbas sa introvert ni Jung, at may katangiang tahimik; samantalang ang tulang palabas ay nasa anyong patanghal at pabigkas, na maitutumbas sa extrovert ni Jung, at siyang ikinakabit sa gaya ng balagtasan at iba pang tanghal-tula. Kung iuugnay ang ganitong mga katangian ng tula sa panlipunang sikolohiya, ang pag-urirat ng tula ay magiging dinamiko at maaasahang kakasangkapan sa samot-saring ambag ng iba’t ibang larang.

Magiging problematiko ang tula bilang salamin ng panlipunang sikolohiya kung ang tula ay ituturing at magwawakas na may iisang tabas lamang, na ikakahon ang pagdulog sa realismong panlipunan, at sumusunod sa kumbensiyon at inaasahan o abot ng alam ng madlang mambabasa o madlang nakikinig sa pagtatanghal ng tula. Ito ay sa pangyayaring puwedeng akalain na kung may kolektibong kubling-malay ang pamayanan, maaaari ding isipin ang kolektibong ulirat nito—ang ulirat na ang hegemoniya ay maaaring kumakatawan sa kung sino ang mayhawak ng makinarya at kontrol sa paghubog ng kaisipan ng mga tao at siyang ipinapaloob sa mga tula. Ang pagkakaroon ng iisang tabas ay maaaring dulot ng makapangyarihang impluwensiya, gaya ng paggamit sa padron ni Balagtas ng mga tagasunod niyang tinaguriang “Balagtasista” ni Almario. Ang kumbensiyon ay maitatakda ng wika at anyo ng mga tula, na pawang ipinalalaganap ng mga manunulat, at inaayudahan ng mga publikasyong nagtataguyod ng mga akdang komersiyal. Kahit ang akademya ay makapagpapalawig ng kumbensiyon sa pagtula, kung ang ituturo lamang nito ay ang mga sinaunang pagtulang animo’y nakikipagbalagtasan at iiwas pag-aralan ang anumang modernistang pagdulog na ipinakilala ng mga makata sa iba’t ibang panahon.  Ang kumbensiyon ay maaaring bunga ng mga pagsisikap na panatilihin ang anumang katutubong pagtula, gaya ng pagkasangkapan sa tugma at sukat, o talinghaga at dalumat, na pawang nag-ugat sa bansa. Ngunit habang lumalaon, ang labis na konserbatibong pagpapanatili ng katutubong pagtula ay mahihinuhang nakapagdudulot naman  ng pagkauyot ng pagtula ng susunod na henerasyon ng mga makata.

Magbabago ang pagtingin sa tula bilang salamin ng panlipunang sikolohiya kapag pinag-aralan ang mga koleksiyon ng mga tula ni Rio Alma. Tampok sa Muli, Sa Kandungan ng Lupa (1994) ang talinghaga ng pagbabanyuhay at resureksiyon ng isang bansa, na ang pangunahing halimbawa ay nakalahok sa mala-epikong “Oriental” na sumususog kung hindi nagdaragdag sa teoryang pampanitikan ni Edward W. Said. Bukod dito, nagpapanukala rin ang aklat kung paano babasahin ang panitikang Filipinas at uunawain ang konsepto ng kabansaan alinsunod sa pananaw ng mga Filipino. Isa pang maimumungkahing pag-aralan ngayon ng mga guro at estudyante ang pinakabagong epiko ni Rio Alma na pinamagatang Huling Hudhud ng Sanlibong Pagbabalik at Paglimot para sa Filipinas kong Mahal (2009). Ang Hudhud ni Rio Alma ay mapaglaro, mapangahas, at sabihin nang mailalaban sa pandaigdigang antas. Gagamit siya ng tatlong pilas na persona sa katauhan nina Aliguyon, Jose Rizal at Kabataang Di-Kilala. Ang tatlong personang ito ay sabay-sabay maglalakbay sa kani-kaniyang dimensiyon, makikipagdiskurso sa diwa ng kasaysayan samantalang makakabangga rin ang sari-saring tauhan sa kasaysayan, mitolohiya, kultura, politika, aliwan, at iba pang aspekto ng lipunan. Ang paglalakbay ng tatlong pilas na persona ay kaugnay ng paghahanap ng kabansaan, pagpupurga ng sarili sa imbakan ng arketipo mula sa kolektibong kubling-malay at dalumat ng Filipinas, kaya masisipat na ang wakas ng epiko ay hindi pangwakas, bagkus nagbabanta ng panibagong anyo ng hudhud na ang mitikong tagapagsalaysay ay ipagpapatuloy ang pagbubunyag ng sariwang pakikipagsapalaran at ang pagsisiwalat ng bagong anyo ng buhay at kabansaan.

Panimulang pag-aaral pa lamang ang papel na ito hinggil sa tula bilang salamin ng panlipunang sikolohiya. Mahirap ikahon ang takbo ng isip at damdamin ng lipunan, at gayundin, mahirap ikulong sa iisang pakahulugan ang tula. Sa ganitong pagkakataon, ang tula ay posibleng basahin sa iba’t ibang anggulo, at ang pag-urirat sa sikolohiya ng akda ay isa lamang sa maraming posibilidad ng pagbasa at pag-unawa sa kabuuan ng akda.

(Binasa ni Roberto T. Añonuevo sa Ikaanim na Neo-Angono Public Arts Festival na ginanap sa Regional Pilot School for the Arts ng Angono, Rizal, Filipinas noong 18 Nobyembre 2009.)

Konšpiračné nuly nevedia udržať závisť na uzde a preto kritizujú dobré projekty podporované štátom.  Rozprávka, ktorá upozorňuje na pedofíliu a internetové podvody je pre nich propaganda.  Hodnotia grafiku, lebo nevedia ako by zhodili dobrú myšlienku tvorcov. Samozrejme konšpiratér nepridá ruku k dielu, radšej bude zhehonocovať. Krčmový debil, ktorí dokáže len poldecáky obracať. Ešte som nečítal od konšpiratérov niečo, čo by pomohlo, alebo niečo vyriešilo. Vždy to bola len závisť a ohováranie druhých. Samozrejme je dôležitá hlavne výchova rodičov, ale neviem, prečo by v rozprávkach nemohlo existovať upozornenie.  Myslíte si, že dokážete vytvoriť lepšie ? Máte možnosť a počítače. Taký idioti čoskoro znehodnotia aj Matelka.  Tieto kčmové reči často útočia na ľudí, ktorí chcú naozaj pomôcť a varovať deti. Stránka zodpovedne je plná informácií, ktoré ľuďom chýbajú a vôbec nieje na škodu. Môžete sa vedieť správať zodpovedne v reálnom živote, ale na internete je veľa rozdielneho nebezpečia. Konšpiratérom asi vadí, že bubú deti varované pred ich podvodmi. Taký článok, ktorí kritizuje takýto projekt môže napísať naozaj len debil šáhnutý pospolitosťou, ktorý má potrebu zo všetkého, čo vláda robí, urobiť hnoj.

Článok toho primitívneho došahaného retarda nájdete na:

http://poznanie.wordpress.com/2009/10/11/rozpravka/

Podľa názorov si môžete všimnúť, že je to rasistický bastard šáhnutý pospolidebilnosťou s obmedzeným názorom. Ten už je dosť preformovaný a dobrý názor na dobré produkty vlády od neho nečakajte. Na to je moc obmedzený.

Citujem ho: Slováci si stále stoja za heslom, “Cudzie nechceme – svoje si nedáme!

Mohol by prestať klamať sám seba. Slováci majú od toho ďaleko. Idú tam, kde je lepšie, alebo ešte asi nevidel Slováka v zahraničí. Pospolitosť negatívne hovorí o prisťahovalcoch ako keby Slováci nechodili do zahraničia.

Jediné organizace, jež se proti zákonu snaží bojovat, jsou evropské křesťanské církve, je však zřejmé, že jejich boj je předem prohraný. Občané všech zemí Evropské Unie se tak mohou těšit na drastické omezení svobody slova. Jakékoliv kritizování islámu, pouhé negativní vyjádření se o něm se stane protiprávním a libovolný muslim Vás za to bude moci zažalovat. Základní stavební kámen evropské civilizace, racionální kritická diskuse, se tak velmi pravděpodobně stane minulostí.

Zákon jde však ještě mnohem dál. Nejen že se o islámu nebudete moci negativně vyjadřovat písemně či ústně, zákon počítá i s jakýmsi vytvářením negativního prostředí. To v praxi znamená, že pokud bude mít nějaký muslim pocit, že vůči němu (respektive vůči islámu) vytváříte negativní atmosféru (ať už kdekoliv), má právo Vás zažalovat. Stejně tak v případě, že se někomu bude Vaše chování zdát urážlivé vůči islámu. Gól celé věci spočívá v tom, že onen muslim nebude nic z toho muset dokazovat. Naopak, budete to Vy, kdo bude muset dokázat, že jste nic takového neprovedli!

Záměrem tohoto článku není upozornit, do jak absurdních dimenzí se může tento zákon dostat například co se týče kritizování práva Šária apod., nýbrž upozornit na jeho souvislost s Lisabonskou smlouvou. Tento legislativní paskvil, schválený v Evropském parlamentu, začne platit napříč celou Evropskou unií v momentě, kdy začne platit Lisabonská smlouva. Respektive ještě jinak řečeno, v momentě, kdy Lisabon vstoupí v platnost, bude nám tento zákon prostě a jednoduše Bruselem vnucen a my jakožto Česká republika s tím nebudeme moci vůbec nic dělat.

20 let po pádu komunismu tak zcela aktuálně hrozí, že bude svoboda slova osekána o některé své části. Ostatně, nepřipadá Vám to povědomé? Nevidíte v tom něco společného? Kritizovat v nacistickém Německu vládnoucí ideologii se trestalo smrtí. Kritizovat před rokem 1989 komunismus se u nás trestalo různě, od trestu smrti, po zamezení studovat na školách, vyloučení ze společnosti atd. A jen někdo, kdo vůbec nesleduje dění v západní Evropě a nenosí brýle barvy multikulturně-naivní, může nevidět, jakým způsobem postupuje islamizace Evropy. Legislativa na ruku islamismu je vytvářena už dnes. Stejně jako u nacismu a komunismu, kritizování islámské ideologie bude postaveno mimo zákon taktéž, hned na úvod. A až bude za pár desítek let Evropa islámská, budou mít muslimové o něco méně práce s vytvářením nových zákonů.

Na závěr tohoto článku tu pak mám něco pro každého, kdo mě bude chtít obvinit ze všech možných “nehezkých vlastností”. Podívejme se, co o islámu pravil velký demokrat a bojovník za svobodu, Sir Winston Churchill:

„Jak hrozné jsou kletby, které mohamedánství ukládá svým přívržencům! Kromě fanatické posedlosti, která je u člověka stejně nebezpečná jako vzteklina u psa, je zde strašná fatalistická pasivita. Účinky jsou zjevné v mnoha zemích. Neuvážené zvyky, zastaralé zemědělské systémy, liknavé způsoby obchodování a nejistota majetku existují všude tam, kde vládnou či žijí následovníci Proroka. Zkažený senzualizmus zbavuje tento život jeho slušnosti a kultivovanosti, vedle jeho důstojnosti a posvátnosti. Skutečnost, že podle Mohammedova zákona musí každá žena patřit nějakému muži jako jeho absolutní vlastnictví – jako dítě, žena nebo konkubína – brání konečnému zrušení otroctví, dokud islámská víra nepřestane mít takovou moc mezi lidmi. Jednotliví muslimové mohou mít úžasné vlastnosti – ale vliv jejich náboženství ochromuje společenský rozvoj těch, kteří jej následují. Na světě neexistuje větší zpátečnická síla vedoucí k úpadku. Mohamedánství ani v nejmenším neskomírá, je militantní a obrací na svou víru další stoupence. Již se rozšířilo ve střední Africe, na každém kroku povstávají nebojácní bojovníci; a nebýt toho, že křesťanství je chráněno silnými pažemi vědy, vědy, proti níž marně bojovalo, civilizace moderní Evropy by mohla padnout, jako padla civilizace starověkého Říma.” Sir Winston Churchill. (The River War, first edition, Vol. II, str. 248-50, London: Longmans, Green & Co., 1899)

Pro pochybovače všech ražení přidávám zdroj přímo na znění zákona a několik dalších odkazů k tématu:

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0426:FIN:CS:PDF

http://www.jihadwatch.org/2009/10/european-union-set-to-outlaw-objections-to-islamic-practices.html 

http://www.hudsonny.org/2009/10/if-all-goes-as-planned.php 

Nem tudom kiknek mond ez a név valamit, aki tudja, azt fogja csak érdekelni a bejegyzés.

Ada barátnőm szerint a 6-os Fekete Tőr Testvériség könyv már nem rejt magában annyi jó mozzanatot, mint az első öt. Az én véleményem ezzel szöges ellentétben áll. Szerintem a sztori igen is jó, és izgalmas, ok, hogy nincs benne annyi szex, mint az előzőekben volt, de mit várunk a két főszereplőtől, akik még a történet 2/3ánál is szüzek? Ismét követi Ward azt a stratégiáját, miszerint az adott könyv (legyen példának a 6-os) főszereplőin kívül nagyobb szerepet kap az a szereplő, aki a következő kötetben lesz a főszereplő. Jelen esetben Phury-n kívül nagy szerep jut még Rhevenge-nek is, hiszen a 7. kötet róla fog szólni.

Még nem olvastam végig ezt a kötetet sem, de nagyon remélem hogy happy end lesz a vége, és Phury – Cormia esküvőt olvashatok az utolsó sorokban.

…avagy, nézzünk körbe előbb inkább a saját házunk táján, mielőtt trágár szavakkal becsméreljük a másikat.

Mivel valaki volt olyan kedves, hogy írt egy mellékesen nem “személyes” jellegű kritikát a fordításomról, ezért bátorkodtam én is összeszedni egy-két csemegét. Én senkit se fogok nevén nevezni, mert nem vagyok olyan “maradi”, hogy ujjal mutogassak. Az illető úgyis tudni fogja, hogy róla van szó.

Akkor lássuk a medvét:

“Könyvmoly létedre igen rosszul használod a nyelvet!” -> valóban? Milyen nyelvet? Kicsit kétértelmű is, amellett meg értelmetlen.

“A Tanács tényleg ilyen hatalmas?” -> Hol van itt szó tanácsról? Végig Everlue-ről beszéltek… a Tanács ráadásul csak a mágiával hivatott ügyekkel foglalkozik… de a kézművességben hol a mágia? Mellesleg nem csak varázslócéhek vannak…

“Hogy merészlesz ilyesmit tenni, csak hogy kielégítsd a vágyaidat?!” -> kétszer “hogy”? Ráadásul a második helyesen inkább “azért” lenne…

“”Egy kézműves mester!” -> hűha… tudtommal író… mindegy… mesterember az túl egyszerű lett volna…

“Magánzárkába dugtad három évre!” -> aha… középkori fantasy-ben vagyunk… ráadásul Lucy-ról beszélünk… aki mellesleg szépirodalmon nőtt fel, és nemesi sarj… de kit érdekel, hogy a karakternek megfelelő stílust adjunk? Elő a szlenggel!

“Huh?” -> igen… ez igazán magyaros kifejezés…

“Óriás Rák Kapuja, megnyitálak!” -> megnyitálak? Ez most komoly? Éljenek a nyelvújítók!

“Azt hittem egy egyenes ütés lesz, erre
kiderül, hogy horog.” -> Na igen… ezt nevezzük szó szerinti fordításnak…

“Most már haza mehetsz.” -> hazamehetsz itt egybe… de mindegy… kitérünk minden apróságra, ahogy mások is tették.

“Lehetséges, hogy leírta a különböző
üzleti vállalkozásaim illegális gyengepontjait?” -> Illegális gyengepont? Az igen… mutassatok már nekem olyat!

“Hát átadja a Tanács vizsgálati varázslóinak…” -> nem vizsgáló varázslóinak… á dehogy…

“Leányok Kapuja, megnyitálak!” -> tök mellékes, hogy csillagjegyekről van szó, és a “maiden” itt a Szüzet jelenti, de semmi baj… a mondat második részére már ki se térek.

“Ugyan az a varázslat, mint Lucy-é?” -> hát.. a varázslat nem ugyanaz, maximum a fajtája… de áhh… már meg sem lepődök…

“Nem menekülhetsz még több lyuk ásással!” -> csak nekem tűnik értelmetlennek így ez a mondat?

“Szép volt, Crab!” -> Minek fordítsuk le… hisz japánul mondtam, hogy “Kani”… (angolt még megérteném… )

“Akkor magam fogom eltávolítani!” -> egy könyv elpusztításáról, megsemmisítéről van szó… noted…

“Szégyellem, hogy az apám írta a Hajnalt.” -> totál mellékes, hogy a Daybreak később Dear Kaby lesz, ha felcseréljük a betűket.. de valahogy a Hajnalból nem fog kijönni a Drága Kaby… áá, minek is meghagyni azt, ami jó úgy, ahogy van…

“Jó pénzt kaptunk.” -> ez lett a “The money was good”-ból… ami ugye… “Jól fizetett”, talán?

“Jól tetted, hogy abba hagytad az írást.” -> persze… abbahagytad miért is lenne egyben?

“Meg akartam szabadítani tőle a világot,
az apám jóneve érdekében. “-> Jóneve? Ez is új nekem…

“Ez egész könyvben!” -> miért is lenne “Az egész könyvben!” ?:)

“Nomrális csak így lemondani 2,000,000-ról?” -> igen, voltak elgépelések is… mondjuk ezt csak azért emeltem ki, mert mások is tették…

“Pénzt elfogadni egy olyan megbízatásért, amit
nem teljesítettünk rosszat tenne Fairy Tale jóhírének. ” -> valóban? “jóhírének”-et külön írjuk… semmi gond.

“A macskáknak kitűnő a szaglásuk!
“Azok nem a kutyák? És miköze a szagnak
az irányhoz?” kérdezi.” -> muszáj volt az előzőt is, hogy érthető legyen… “Azok nem a kutyák?”… talán “Az nem a kutyákra igaz?” … “miköze” külön…

“Rövidebb az út Magnoliába, ha átvágok ezen az erdőn, érted.” -> “érteeem?!” … erről miért a South Park jutott eszembe…?

“Nem, szerintem három darabra csapna
egy hegyet, egy szimpla rúgással!” -> szerintem sok itt a vessző…

“Még minidg itt tartasz?” -> .

“Az ott a barátunk, srác.” -> ezt a dumát… Jézusom…

“Jajj, ne! Lucy fog megenni!” -> nem “Lucy meg fog enni”… ahogy helyesen kéne… minek?

“A csillagok gondokat mutatnak a vízzel és a nőkkel.” -> ejha… értelmes ez is…

“Hogy mered teleszorni a számat kaviccsal?!” -> előbb még Homok bomba volt… lett belőle Kavics Bomba…

Ez volt a Fairy Tail 4. részének egy felirata. Nem néztem teljesen elejétől (ígérem legközelebb megteszem ), és nem voltam túlságosan tüzetes sem, de remélem élveztétek. Őszintén szólva… én nem fogok bunkózni, parasztozni, anyázni… mert felesleges. Nem alacsonyodok arra a szintre. A kritikát jól viselem, és beismerem a hibáimat, és mások hibáiról is teljesen objektívan írok, és nem teszek megjegyzéseket mellé. (főleg nem tahó stílusban) Egy szó mint száz… jöhetnek a kritikák a fordításaimról, ha objektívek, és igyekszem javítani rajtuk… elvégre az lenne az egész célja, hogy minél jobb feliratokat alkossunk, és minél élvezhetőbbé tegyünk egy anime-t a felirataink által.

Ennyi volt mára, Uff!

Október 28-án jelent meg a kedvenc énekesem, Deák Bill Gyula legújabb nagylemeze, A király meséi. Én csak tegnap jutottam el ahoz, hogy végre meghallgathassam a várva-várt korongot.

És, hogy sikerült-e a tavalyi nagy sikerű Hatvan csapás c. lemezét túlszárnyalnia ezzel? Őszintén megmondom, hogy nálam (egyenlőre?) még nem. Hosszú évekig nem hallhattunk a Királytól új nótákat, erre ez a CD egy esztendő alatt lett “összedobva”.

Nem tudom, hogy az újdonság hatása alatt vagyok-e még, vagy ez-e a végleges véleményem, maradjunk abban, hogy ez az első benyomásom a korongról. 16 szám került a CD-re. Nem érzékelem, hogy a mostani dalok ugyan olyan mély témájúak lennének, mint a korábbi nóták. (Ami személy szerint, számomra a legnagyobb hiányosság.)

Az ütemek/dallamok nagyon pörgősre (és számomra már túl modernre) sikerültek, (alig fedezhető fel a korongon pár lassúbb szám), elmaradt a szokásos, eddig jól megszokott blues-os elemek, mint pl. a szájharmonika, amit az elektronikus hangzású és egyben a Király utánozhatatlan hangját elnyomó dob és gitár váltott fel.

Jó lett, és tetszik, de több időt kellett volna rá szánni, mivel bizonyára a november 20.-ai jubileumi nagykoncert miatt elsietettek. Még barátkoznom kell a dalokkal, bár szerintem túl modernre és egysíkúvá lettek.

Tetszik, mert még mindig Bill, és mert még mindig Ő a Király, de talán jobban figyelembe kellett volna vennie a 60. X-et is átlépő énekesnek a bűvös mondatot: “Mindhalálig blues!”
De azért még mindig,

Bill a király!

Kyra

Bahagi ng mahabang kasaysayan ng panitikang Filipinas ang paggamit sa tula bilang propaganda—kung hindi man programa—upang isulong ang ideolohiya ng isang kilusan o politika ng isang tao. Ang tula ay maaaring sipatin na bahagi lamang ng simulaing pampolitika, at yamang higit na makiling sa politika, ay hindi maaasahan dito ang mataas na uri ng estetika na posibleng hinihingi sa, o ipinapataw ng, sining. Ang estetikang maaasahan sa tula ay estetikang pampolitika, na sinisipat ang tula alinsunod sa linyang isinusulong ng partido imbes na malikhaing pagdulog na labas-sa-kumbensiyong indibiwalidad. Ang higit na mahalaga ay ang resultang pampolitikang mahuhugot sa tula, kung paniniwalaan ang partisanong makata, at ang tula ay nananatiling kasangkapan lamang gaya ng ibang materyal na bagay.

Ngunit ang tula ay higit sa kasangkapang pampolitika lamang. Ang tula ay maaaring magtaglay ng iba pang silbing higit sa kayang ibigay ng materyal na bagay, at kabilang dito ang kasiyahan, kaluwagan, at kabukasan ng isip na pawang makapagpapataas ng pagkatao. Ang tula, bagaman kayang magbunyag ng tunggalian ng mga uri at magpasimula ng himagsikan, ay makapagpapamalas din ng mga halagahang taliwas sa tunggalian o himagsikan, na kahit hindi makalulutas ng suliranin ng daigdig ay makapagbubukas ng pang-unawa at kalooban ng karaniwang tao. Ano ang ibig sabihin nito? Hindi maikakahon ang tula sa isang taguri lamang, gaya ng ibig ng ilang Marxista kuno. Ang pagtula ay hindi rin maikakahon sa dalawahang panig, na ang isang banda ay mabuti at puti samantalang ang kabilang banda ay masama at itim. At ang pagkasangkapan sa tula ay hindi monopolyo ng aktibistang makata, o dating aktibistang makata. Maihahalimbawa ang tulang “Huwag na po kayong tutula tungkol sa amin” (2009) ni Tomas F. Agulto:

Huwag na po kayong tutula tungkol sa amin

1 Huwag na po kayong tutula tungkol sa amin
2 Wala po kayong utang na loob sa masa
3 Gawin lamang ninyo ang inyong trabaho nang mahusay
4 Pagkat ginagawa namin ang aming trabaho nang walang alinlangan.

5 Huwag nyo [sic] po kaming pagtatakpan ng ilong
6 Hindi po namin ikahihiya ang ligamgam ng putik
7 Basta sigurado ang sirkulasyon ng bigas
8 At sibuyas, bawang, paminta sa buong bansa.
9 Basta laging may masarap kayong pulutan at ihaw-ihaw
10 Basta hindi kakalawangin at laging full tank ang kotse nyo araw-araw.

11 Sumusuot kaming parang mga alupihan sa ilalim ng lupa
12 Pikit-mata po kaming nakikiraan sa mga bitak sa bato ng lindol
13 Upang matiyak ang variety ng mga alahas sa inyong tenga at daliri
14 Upang sari-sari ang inyong mapagpipilian sa Ongpin
15 O sa Ayala Alabang.

16 Kahit dinadaan na lamang namin sa tulog ang hapunan
17 Tiyak na may darating na bigas at mais sa pamilihan
18 Hindi kami makapandadaya sa kalidad ng mais at bigas,
19 Kung kulang man ang timbang ng mga sako sa tindahan
20 Hindi na namin iyan kasalanan.
21 Wala pong natitira sa amin anuman.

21 Hindi ninyo kami maakusahan ng pandaraya o katamaran.

22 Hinahabol namin sa palaisdaan ang [mga] bangos at alimango
23 Sinisisid namin sa look ang mga kabibi, sea urchin at maliputo
24 Tambakol galunggong bariles dilis tandipil at abo-abo
25 Kung dumating sa inyong pinggan ang isda at bilasa
26 At makati na sa dila, hindi na po namin yan kasalanan.

27 Hindi ninyo kami maakusahan ng pandaraya o katamaran.

28 Sinusupil namin ang kati, inis at himagsik sa mga pabrika
29 Nagbubuwis kami ng daliri o kung minsa’y buong kamay sa imprenta
30 Nagkakaulser, nagkakaTB at kataka-taka
31 Kung bakit maraming niluluslusan gayong ice-tubig
32 Lang naman ang madalas na laman ng tiyan.

33 Hindi ninyo kami maaakusahan ng pandaraya o katamaran.

34 Hindi po ito pangungunsensya,
35 Hindi po kami umaasang kayo’y meron pa—
36 At hinding hindi rin ito pagbabanta.
37 Nagsasalita lang kami nang tahas, walang ligoy
38 Nagsasalita po kami tungkol sa mga bagay
39 Na aming nararanasan walang labis walang kulang.

40 Hinding hindi po kami makikipagtalo sa inyo nang basta-basta

41 Basta huwag na lang po kaming istorbohin sa bukid
42 Igalang po ninyo ang aming mabigat na pag-aantok
43 Saan man kami mahilata at abutan ng tulog
44 Hayaan ninyo kaming magpahinga.
45 Hayaan po ninyo kaming mapahinga.

46 Huwag ninyo kaming istorbohin sa pagpapahingalay
47 Nakangangawit din po kasi ang maghapong
48 Paghahasa ng itak at sundang.

49 Huwag na po kayong tutula tungkol sa amin.

Naglustay ng 388 salita sa loob ng 49 taludtod ang buong tula, kung tula mang matatawag ang nasabing akda. Payak lamang ang ibig ihatid nito: Huwag daw tulaan ng kung sinong makatang mahihinuhang burges ang pamumuhay ng mga anakpawis. Sasapit sa ganitong kabatiran kapag ibinukod ang dalawang panig. Una, ang panig ng personang nagsasalita na pabor umano sa mga dukhang mangingisda, magsasaka, at manggagawa. At ikalawa, ang panig ng kausap ng persona, na mahihinuhang negosyante, o kung sinong mayhawak ng kapangyarihan o kayamanan ng lipunan, at siyang isinasatinig ng makatang burges.

Kung uuriin nang maigi, ang winiwika ng persona ay tanging ang makatang nagmula sa uring anakpawis ang kayang tumula ng buhay ng mga anakpawis. Ang sinumang tutula hinggil sa anakpawis ngunit nagmula sa uring burges at naghaharing uri ay mabibigo, at maaaring maghatid lamang ng mga balighong interes na maaaring kinakatawan ng interes ng burgesya at naghaharing uri. Ang ganitong linya ng pag-iisip ay hindi na bago, at mahuhugot sa mga akda ni Jan Mukarovsky, at nagpapahiwatig lamang na ang kadakilaan ng isang likhang sining ay nakabatay sa halaga o pagpapahalaga na ipinapataw ng isang salinlahi tungo sa susunod pang salinlahi. Para sa anakpawistang persona, ang pagpapahalaga sa tula ay magiging makatotohanan lamang kung mula sa uring anakpawis, sakali’t ang uring anakpawis na ito ang maging dominanteng uri sa agos ng kasaysayan.

Nagmamadali ang ganitong pagbasa, at kailangan pang balikan ang tula. Sa unang unang saknong, nagpapayo ang pangmaramihang persona na huwag na daw tulaan ang mga anakpawis dahil “walang utang na loob sa masa” ang kanilang tiyak na kausap na makata. Gawin lamang daw ng makata [na burges] nang mahusay ang trabaho, dahil may trabaho din ang mga anakpawis. Ngunit ano ba ang trabaho ng makata? Hindi ba tumula? Ang pagtula nang matino ang pangunahing dapat asahan sa sinumang makata, at kung hindi bilib dito ang maramihang personang nagkukunwang anakpawis na tumutula rin, ang ganitong pagdududa ay dapat alamin pa nang malalim. Kung babalikan ang mga akdang Marxista, ang tula—o sabihin nang panitikan at sining—ay mula sa esperang pang-ideolohiya ngunit hindi kasintahas ng matatagpuan sa mga sistemang panrelihiyon, pambatas, o pampilosopiya. Maiisip dito na mababago lamang ang kamalayan ng taumbayan kung makikilahok ang uring anakpawis sa diskursong pampolitikang mailalahok sa tula; at hindi solusyon ang pagsasabing “huwag nang tumula ang mga makatang burges at elitista.”

Ang pagsasabing “huwag na kayong tumula hinggil sa amin” ay pasibong tugon sa diskursong inilalatag ng “naghaharing uri ng mga makata.” Wala itong inilalaang alternatibong hakbang na magbibigay ng katwiran sa himagsikang pangkaisipan at pang-estetika na pawang ibig salungatin ng anakpawistang persona. Kung ang estetikang silbi ng tula ay hindi maipapaliwanag kahit sa relatibong paraan sa panig ng anakpawistang persona, ang estetikang silbi ng tula ay mananatili lamang sa dati nitong lunan at mabibigong lumago para “para pagsilbihan ang masa.”

Sa ikalawang saknong, may pasaring ang persona hinggil sa prehuwisyo ng makatang burges laban sa mga anakpawis. Uulitin ang pasaring bilang retorikang pamamaraan sa mga taludtod 21, 27, at 33. Ngunit hindi ipinakilala nang maigi kung sino ang pinasasaringan. Upang maging kapani-paniwala kung may prehuwisyo mang ginagawa ang tiyak na kausap ng persona, ang tao na ito ay dapat ibunyag nang maipamalas ang diyalektikong ugnayan ng mga kaisipan at uring nagbabanggaan. Ngunit nabigong ipamalas yaon sa tula, at ang inilahad ay ang sawing kapalaran ng magsasaka, minero, tagalimbag, at mangingisda. Ang ganitong taktika ay matataguriang “epektong paawa” na nagtatangkang maging kalunos-lunos ang anyo o kalagayan ng uring anakpawis, sukdang maging romantisado, at ang sinumang kasalungat nitong uri ay magiging kontrabida. Laos na ang ganitong uri ng pagdulog sa tula, at kakatwang hindi nakapag-ambag kahit sa progresibong pakikibaka ng mga anakpawis.

Ang pahayag ng maramihang persona na “Hindi ninyo kami maaakusahan ng pandaraya o katamaran” ay pagpapahiwatig na nag-aakusa nga ng ganito ang kanilang kausap. Ngunit may ganito ba talagang akusasyon ang kausap ng persona? Wala, dahil hindi matibay na naipamalas sa tula kung sino ang tarantadong kausap ng persona at kung bakit nag-aakusa sila nang gayon. Ang pahayag ng persona ay maaaring sipatin na nagmumula sa baliw—na nakaririnig ng kung ano-anong tinig—at animo’y pinarurusahan ng guniguning makata na walang isinusulong o ipinagmamatwid kundi ang interes lamang ng uring burgesya at elitista. Payak lamang ang ibig ipaunawa ng tula: Na ang uring pinagmulan ng anakpawistang persona ang nagtatakda ng kamalayan nito at siyang mahuhugot din sa linyang isinusulong ni Karl Marx. Wala umanong magagawa kundi maghimagsik. Sa tula ni Agulto ang kondisyon ng paghihimagsik ay mababaw ang pagkakalugar sa agos ng kasaysayan, at ang konteksto ng anakpawistang persona ay nabigong maitampok ni maipahiwatig sa tula.

Binanggit sa taludtod 34 na hindi raw pangungunsiyensiya iyon ng persona sa makatang burges. Nagsasalita lamang daw ang persona nang tahas at batay sa karanasan “nang walang labis at walang kulang.” Ngunit hindi ito totoo. Ang pagsasalita ng persona ay hitik sa ligoy, at ang mga pasaring ay lihis na lihis sa pinatutungkulan. Ang persona—na nagtatangkang kumatawan sa uring manggagawa, magsasaka, mangingisda, minero, at dukha—ay nabigong maitampok sa kapani-paniwalang pamamaraan ang buhay ng anakpawis na inapi o kinawawa ng makatang burges sa mahabang panahon. Ang akusasyon ng “pandaraya at katamaran” ay isang meme na ipinalalaganap ng mga telenobela at sinaunang kuwentong komiks, at kung ito man ay gagamitin sa tula ay dapat higit na mabalasik at matindi na kayang rumindi sa sensibilidad ng mambabasa o makatang burges na pinatutungkulan. Kaya ang pahayag na “huwag ninyo kaming tulaan” ay sampal na bumabalik sa persona at hindi sa pinatutungkulang makatang burges.

Ang problema sa akda ni Agulto ay hindi naibukod ang “makatang burges” sa “uring burgesya” o “naghaharing uri” na patuloy na naghahasik ng pang-aapi at pandurusta sa mga anakpawis upang manatiling anakpawis ito sa habang panahon at manaig lamang ang naghaharing interes. Kung ang makatang burges ay siyang may kontrol sa produksiyon ng materyal na bagay sa lipunan, kabilang na ang panitikan, ito ang dapat linawin sa tula. Paano natitiwalag ang persona sa mga makatang burges? At paanong ang mga makatang burges ay nakapaghahari sa lipunan kahit sa puntong pagbilog sa kamalayan ng taumbayan? Hindi ito sinagot sa tula. Ang makatang burges ba ay “nang-iistorbo sa bukid” o baka naman ang tinutukoy ay “panginoong maylupa” lamang? Bagaman sinasabi ng persona na hindi ito “nagbabanta” sa tiyak na kausap ay mahihinuhang gayon ang ibig nitong ihayag, lalo kung sasapit sa mga taludtod 47–48 na hinggil sa maghapong “paghahasa ng itak at sundang” na pahiwatig ng pag-iisip ng madugong krimen.

Maitatanong: Para saan ang maghapong paghahasa ng itak at sundang? Para sa pahiwatig ng anakpawistang himagsikang mala-milenaryo? Sayang ang ganitong pagtatangka, dahil marupok at mababaw ang pagsusuri ng persona hinggil sa mga pangyayaring pampolitika, pangkabuhayan, at pangkultura sa lipunan. Kung may himagsikan mang ibig ang persona, ito ay dapat nakatuon sa pagbasag sa mga kumbensiyonal na pananaw ng pagiging anakpawistang makata, at anakpawistang kaligiran sa lipunan. Maaaring basagin din ng persona ang kumbensiyonal na pananaw ng makatang burges, ngunit ang masaklap, ang mga isinaad na hulagway patungkol sa makatang burges ay lumang-luma at pinagkakitaan na noon pa mang dekada 1970–1980 ng mga aktibistang makata.

Kung babalikan ang tesis ng tula, de-kahon ang pananaw na “hindi kayang tulaan ng mga makatang burges” ang buhay ng mga anakpawis. Kung ang pagtula ay ituturing na malikhaing pagsisinungaling—na ang realidad ng anakpawis ay naitatanghal sa ibang antas ng realidad, anyo, at pamamaraang di-kumbensiyonal—ang tesis ni Agulto ay mapabubulaanan. Kung ang pagtula ay pagsasaharaya ng buong lipunan, ang lipunang ito ay hindi lamang bubuuin ng anakpawis bagkus ng iba pang uri. May prehuwisyo lamang ang persona ng tula, at maaaring ito rin ang pananaw ni Agulto, na ang mga anakpawis ay matutulaan lamang ng mga makatang anakpawis, at ang pagtulang ito ay mahihinuhang nasa pagdulog na realistang panlipunan lamang. Posibleng may nakikitang ibang anggulo ang tinaguriang “makatang burges,” at ang anggulong ito ay maaaring nabigong maisahinaganap ng mga makatang anakpawis na linyado kung mag-isip at tumula.

Sa dulo, mahihinuhang ang pagrerebelde ng personang nagsasalita sa tula ay nakabatay sa sukal ng damdamin, imbes na sa matatag na lohika, at maaaring sanhi ng prehuwisyo rin ng nasabing persona laban sa ipinapalagay nitong “makatang burges.” Kung ipagpapalagay na ekstensiyon ni Agulto ang persona ng tula, si Agulto ay nagbabalatkayong anakpawistang makata, dahil nabigo niyang lagumin ang mahabang kasaysayan ng uring anakpawis at ang makulay nitong pakikibaka sa lipunan. “Huwag na kayong tutula tungkol sa amin” ang pamagat ng tula, at ang pamagat na ito ay marahil nagpapayo rin sa makatang Agulto na suriin ang kaniyang sariling akda na maaaring hindi na tumutugma sa kalagayan ng uring manggagawa, mangingisda, at magsasaka na pawang mga dukha at nagsusulong ng himagsikang pangkaisipan at pangkalooban. Ang pagtula ay nangangailangan ng natatanging kasanayan, sigasig, sensibilidad, at talino, at ang mga ito ang hinihingi kahit sa premyadong makata na gaya ni Tomas F. Agulto.

PAHABOL:  Para sa kaalaman ng lahat, ang kritika sa tulang “Huwag na po kayong tutula tungkol sa amin” ni Tomas F. Agulto ay hindi simpleng sagot sa banat ni Agulto sa aking tulang “Lawa ng Wala.” Hindi iyon “ganting-salakay” sa tula ni Agulto, kahit si Agulto ang unang umulos at nag-ingay upang magpapansin. Walang ginawang masusing kritika si Agulto sa aking tula, at ano kung gayon ang dapat sagutin? Kayang ipagtanggol ng aking tula ang sarili nito, at hindi gaya ng tula ni Agulto. Ang tula ni Agulto ay binigkas niya sa Kongreso ng UMPIL (Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas) nang may halong pang-uuyam at paglibak sa naturang organisasyon, at sa aking palagay ay dapat inuurirat nang maigi. Mababatid sa naturang akda ni Agulto kung karapat-dapat siyang bigyan ng parangal bilang makata, o kung dapat isumpa sa pagsulat “ng walang kawawaan.”

Aki nem rendszeres néző, és gyorsan felhozná magát, nem egész fél éve írtunk az első évad fináléjáról. A múlt héten elindult a második évad, ami épp egy héttel az évadfinálé után veszi fel a fonalat. Teszem hozzá, borzalmas nyitó képsorral.

Noha nem vagyok olyan grafika-sucker, mint Deino, de ez kéremszépen borzalmas. Bárki is gondolta, hogy egy igazi szobor így dőlne, hát… Megcsapkodnám szívlapáttal. A szeretet jegyében, természetesen. Ettől eltekintve azonban úgy vélem egy felettébb korrekt évadnyitóval gazdagodtunk: szépen bemutatták az új visszatérő karaktert (Tabreth Bethell) és motivációit, valamint az eddigiek új mozgatórugóit.

Ennyit spoilermentesen, értékelve: 7/10. Mert azért szét nem izgultam magam rajta. A tovább mögött pedig kicsit elmélkedés.

Darken Rahl tehát meghalt, de ugye azért még marad. Hogy szolgálja az évad új főellenségét, az Őrizőt. Az Alvilágét, természetesen. Amiért viszont pacsi jár, mert ezt nagyon jól sikerült ábrázolni. See for yourself:

Darken Rahl halálával tehát elszakadt a holtak és élők világát elválasztó Fátyol, így később majd jó sok mocsokság jöhet elő. Mindeközben a Birodalom uralkodó, a Mord-Sithek meg vezető nélkül maradnak. Így szépen össze is vesznek, Cara pedig hőseinkhez kerül. Egyelőre csak visszatérőként, ha megtartják könyvbéli szerepét, akkor jó ideig.

Ricsi kapott egy kis borostát, hátha így kicsit komolyabban veszik majd a népek. Mellé pluszban egy kis önértékelési válságot, hogy akkor most akar-e ő uralkodó lenni, vagy sem. Kahlan hozza az előző évadit: dögös, néha kemény, és a tőrökkel még most is halálosan hatékony. Egyelőre nem merték megjátszani a szétválasztásukat, de ha követni akarják a könyvek fő vonalát, egy idő után muszáj lesz. Kérdés, hogy elbírja-e ezt a sorozat?

Bridget Regan egy interjúban elmondta, hogy kaptak egy kis plusz pénzt erre az évadra, így a CGI színvonala kicsit emelkedni fog (amihez ha hozzávesszük a továbbra is gyönyörű tájat és az elég magas színvonalú díszletet, jelmezeket megilyesmit), ami igencsak jó hír.

A történetszálak tehát fel lettek vezetve, a nagyjából 4000 oldalnyi regényháttér még most is rendelkezésre áll: minden adott egy következő (még jobb) évadhoz. Kezdődik tehát a vadászat a Könnyek Kövére és a harc az Őriző ellen, aztán meglátjuk mi lesz.

Mit tennél, ha tudnád, hogy már csak pár órád van hátra? Ha a térkép a lábaid alatt rajzolódna át, romba döntve mindazt, amit ismersz és szeretsz? És hogyan viselkedne a többi ember, a kormány, a döntéshozók, ha látnák, ahogy elpusztul a Föld? A 2012 című vizuális szuperprodukció pontosan ezekre a kérdésekre keresi a választ a nagy katasztrófafilmek klasszikus eszköztárával és a családi mozik korhatár nélküli örök kliséivel. Mindezt azonban olyan szórakoztató módon teszi, hogy még azt is megbocsátjuk, ha a benzinnel tankolt repülőt egy hobbipilóta-hallgató plasztikai sebész vezeti.

Az interneten a "baljós évszám" közeledtével egyre gyakrabban keringenek a jövendölések arról, hogy 2012. december 21-én lesz a világvége

A maja naptár 2012 december 21-én ér véget, a történelmi tény azonban csupán legenda marad egészen addig, amíg a bátor afro-amerikai geológus, Adrian Helmsley fel nem fedezi, hogy földgolyónk lejárati dátuma valóban ez a nap. Az Egyesült Államok (fekete) elnöke a G8-cal és a világ szuperhatalmaival karöltve egy gigantikus hajót épít (ami valójában egy bárka – finom bibliai utalás), hogy megmentsék az emberiséget… pontosabban szólva a világ elitjének azon kivételes helyzetben lévő tagjait, akik képesek leperkálni az 1 milliárd euró/koponya árfekvésű jegyet az életükért vagy kivételes politikai-gazdasági szerepet töltenek be a világban. A fennmaradó 6 milliárd ember smafu.

Közéjük tartozik Jackson Curtis, a bukott író is, az egzisztencia nélküli hurráoptimista, akit még saját fia sem tisztel, ám a film végére – lám, a rendező Ronald Emmerich nyilván a Disney-délutánokon is buzgón jegyzetelt – mégis szuperhőssé avanzsál. Jackson a többi emberhez hasonlóan mit sem sejt, amikor az első tektonikus lemezmozgások kettéhasítják szemei előtt a padlót, és egészen addig kissé ügyefogyott, ám szeretni való vasárnapi apuka marad, amíg egy véletlen folytán tudomására nem jut a végveszély. Ettől a pillanattól fogva azonban egyesül az Armaggedon, a Deep Impact, a Holnapután, a Tűzhányó, a Dante pokla, a Titanic, A mag… egyszóval az összes létező észak-amerikai katasztrófafilm, amelyben minden tragédia épp egy centiméteren múlik és valamennyi karakter reakciója komikusan kiszámítható és tipikus.

A film 200 millió dolláros költsége a látványra ment, nem a sztárgázsikra

Elképesztő, realisztikus pontossággal megrajzolt gigászi jelenetekben lép ki medréből az óceán cunamit okozva, tör ki a hegy gyomrában alvó láva, maga alá temetve városokat és kultúrákat, miközben kártyavárként omlanak össze a civilizált világ jelképei és státuszszimbólumai: az apokalipszis hegyeket, síkságokat, tengereket, országokat és népeket töröl el a Föld felszínéről (lám, hiúságok hiúsága, még Las Vegasból is csak egy tábla maradt a füstfelhőben). Közben pedig kapunk az arcunkba egy adag jellemábrázolásba ágyazott déja vu-t: van őrült, aki igazat beszél, akad ellenszenves, pöffeszkedő pacák, aki még az anyját is eladja a biztonságáért, színre lép az igazságos fekete, aki 20 percenként elmondja, hogy “az embereknek joguk van tudni” és ott van Jurij, a komikus orosz maffiamiller (ezt a karaktert általában Igornak szokták hívni), aki kezdetben a hatalom és a pénz alattvalója, a film végére azonban önzetlen, önfeláldozó szeretet költözik a szívébe. A karakterekhez hasonlóan az epizódok is a katasztrófa-zsáner családi mozidélutánnal hígított elegyét adják: a vetélytársak a közös cél érdekében békejobbot nyújtanak egymásnak a lávatengerben, a haraggal elvált apa és fiú lélekben újra egymásra talál, a családtagok könnyesen búcsúznak az utolsó pillanatban, szerelmesek a halál szorításában találnak egymásra, a jó elnyeri méltó jutalmát, a rossz büntetését.

A mesterien megkomponált látvány és a sok rongyosra koptatott közhely kontrasztja mellett persze végig ott vibrál a nézőben számtalan filmtől valóságosabb kérdés: vajon mi mit tennénk? Hogyan viselkednénk? Milyen esélyeink lennének a túlélésre? Hogyan fogadnánk a halálos csapást? Kitől, hogyan búcsúznánk el? És a még ezektől is fontosabb, alapvető emberi kérdések: vajon úgy élünk, hogy elmondhatjuk magunkról, hogy mindent megtettünk azért, hogy építsünk és befogadjunk, üzenjünk és megértsünk, szeressünk és szeretve legyünk?

Tökéletes katarzis, profi feloldással a végén – American number 1 quality, akár a Cinema City gigapopcornja.

American Number 1 Quality popcorn

Yip-Man egy kung-fu mester, akinek 2k100 a TÉ-je, és végtelen VÉ-vel bír.

Yip-Man egy egyszerű ember kínában, aki éli mindennapjait ott, Fuoshanban, ahol minden utcasarkon új harci iskola nyílik. Szereti a családját, ám szenvedélye, a kung-fu, nem engedi meg, hogy egyszerre hódoljon mindennek. Ráadásul a falu is állandóan a nyakukra jár, mindenki verekedni akar a mesterrel, aki viszonylag nagy hírnévre tett szert a városban, mivel senki nem tudta még megverni őt.

A Yip-Man könnyed gyerekmeséből, amely egy szuperhősről szól, szinte átmenet nélkül vált kőkemény drámává. A háború keménysége, egy ember személyes drámája, akinek egyetlen vágya, hogy a családjával lehessen, és hódolhasson szenvedélyének.

A Yip-Man gyönyörű alkotás Bruce Lee mesteréről.

Valahol azt olvastam, hogy a kritika nem fér össze a szeretettel, mert az igazi szeretet feltétel nélküli. Nyilván ezért reagálunk olyan stresszesen és érzékenyen a kritikára, saját egónk védelmezése mellett. Talán kicsit túlzó ez a megállapítás, hiszen olykor segíteni próbálunk a másiknak a kritikával (feltéve, hogy a másik egyáltalán tehet a változásért), de van benne valami. Képzeljük el, hogy belépünk egy szobába, ahol két ember tartózkodik. Amikor meglátnak, az egyik arca felragyog az érkezésünk láttán, a másik végigmér. Melyiknél érezzük, hogy elfogadnak?

Olyat is hallottam, hogy manapság egyfajta “véleménydiktatúrában” élünk. Mindenki kéretlenül is osztogatja a véleményét és tanácsát. Ha történik valami az országban vagy a világban, nem a tények, hanem különféle szakértők véleménye hallható a médiában. Van egyáltalán még valami a világban, ami nem csikar ki azonnal véleményt belőlünk?

Ha a kéretlen véleményekkel nem is tudunk mit kezdeni, a biztonság kedvéért mi is gyakorolhatjuk a feltétel nélküli elfogadást, azt a hozzáállást, amikor nem hasonlítgatunk embereket, és nem akarjuk őket - a saját ideáljainknak megfelelően – “tökéletesre csiszolni”. Nézzünk a szándékok mögé: aki folyton csiszolgatna, az valóban a világot, vagy inkább önmagát nem tartja ideálisnak? Ne felejtsük el, hogy az őszinteség soha nem a másikról, hanem önmagunkról szól! Esetleg figyelmeztessük erre a buzgó kritizőröket is, akik őszinteségnek címkézik fel a faragatlanságot, miközben önmagukról mélyen hallgatnak.

„A Kiadó utószavában így fogalmazza meg a saját véleményét arról, hogy miről is van itt szó: „Kik vagyunk valójában az embert próbára tevő, többnyire tragikus helyzetekben?”, de én egy picit máshogy látom.
Mert Csilla történeteiben épp úgy vannak teljesen hétköznapi emberek, mint ezért vagy azért különlegesek, és az átlagolvasó nem feltétlenül tud az utóbbiakkal azonosulni.
Ugyanakkor az összes novella olyasmiről szól, ami valójában bármelyikünkkel megtörténhet. És ez benne az ijesztő.”

Uzseka Norbert ajánlója elolvasható itt.

Tumatanyag ang salitang “plataporma de gobyerno” tuwing sumasapit ang panahon ng halalan. Ngunit ang kakatwa, walang seryosong talakayan ang umuurirat hinggil dito, at ang halalan ay nauuwi sa pasiklabang personal ng mga kandidato. May panimulang forum ang inilunsad kamakailan na ang bawat kandidato sa pagkapangulo ay tinatanong ng mga lokal na opisyal ng pamahalaan, at siyang tinugon ng bawat kandidato alinsunod sa kaniyang pananaw at paniniwala. Gayunman, kulang pa rin iyon upang mabatid ang tindig ng kandidato batay sa plataporma de gobyerno na isinusulong ng kaniyang partido.

Paano mababatid ang plataporma de gobyerno ng mga pangunahing partido? Isang paraan ay balikan ang opisyal na websayt ng bawat partido politikal at doon mababatid kahit paano ang tindig ng kandidato sa ilang pangunahing isyu.

Para sa Partido Liberal (LP), mahalaga ang pagbibigay ng kapangyarihan sa taumbayan [people empowerment], imbes na panatilihin ang kapangyarihan sa kamay ng ilang mayayaman. Pahayag pa nga ng LP:

We must change our political system to give the citizen more power and the government less; our economic system to confer power to every working person and to provide them with a share in the wealth they create; our social services to guarantee choice and dignity to each of us; and our educational system to equip us to better face the many challenges of the modern world.

Liberals recognize the importance of the things we own in private but we also know the value of what we hold in common. This is why we emphasize concern for the environment—the global common. We also believe that people are at their best as members of communities, to tackle crime and poverty, to build up the common wealth and improve the shared quality of life. We believe that all government, whether local or national, should be bound by the rights of the individual and should be fully accountable to the citizen. For the main purpose of government is to serve and protect the people.[1]

May binanggit ang LP hinggil sa pangangalaga ng kaligiran, pagtugon sa krimen at kahirapan, pagtataguyod ng yaman, at pagpapahusay sa buhay ng mga mamamayan. Idiniin din ng LP na may pananagutan ang pamahalaan sa mga mamamayang sakop nito, samantalang ang mga tao ay binibigkis ng angking mga karapatan.

Bagaman maganda sa unang malas ang plataporma ng LP, kulang na kulang pa rin sa buto’t laman ito upang maging malinaw na gabay ng bawat kandidato. Halimbawa, hindi nilinaw ng LP ang tindig nito hinggil sa malawakang pagmimina at panghihimasok ng mga dayuhang korporasyon sa mga pamayanan. Walang binanggit ang LP hinggil sa umiiral na bakbakan ng Moro Islamic Liberation Front (MILF) at pambansang pamahalaan, at kung paano lulutasin ang problema hinggil sa separatistang tindig ng MILF na ibig biyakin ang Mindanao para makapagsarili ang tinatawag nitong Bangsa Moro. At lalong malabo kung paano magpupundar ng yaman ang pamahalaan, dahil nabigong ipahiwatig ng LP kung daraanin ba sa pagpapatupad ng bagong buwis, sa pangungutang sa mga dayuhang institusyong pananalapi, at sa pagbebenta ng mga ari-arian ng pamahalaan ang plano hinggil sa paglikom ng salapi at paglutas sa kakulangan ng pondo para sa pambansang badyet.

“Ang bayan, higit sa lahat!” ang sigaw ng Partido Nacionalista (NP) na mahigit isang siglo na ang tanda ng pagkakatatag. Makulay ang pakikibaka ng NP, mulang panahon ng pananakop ng Amerikano hanggang Ikalawang Digmaang Pandaigdig hanggang panahon ng Batas Militar at Aklasang Bayan sa EDSA. Ipinagmalaki ng NP ang ubod na halagahan nito:

From its inception, Independence has been a value held dear by the Nacionalistas. In fact, some of them paid for this value with their lives during the first half of the 20th century. The Nacionalistas achieved political independence from its colonial masters. Now, the focus is on achieving economic independence.[2]

Ang “kalayaan sa ekonomikong larang” ang target umano ng NP, yamang nakaigpaw na ang bansa sa pananakop ng dayuhan. Ngunit walang binanggit ang NP kung paano mangangalap ng sapat na pondo para tustusan ang mga programa at proyekto ng gobyerno. Ang kalayaan ba na tinutukoy ng NP ay hinggil sa paglutas sa lumolobong kakulangan sa badyet? Kaugnay ba iyon sa pagbabayad ng utang panlabas? Walang binanggit.

Sa kasalukuyan, walang makikitang malinaw na plataporma ang NP kung sasangguniin ang opisyal nitong websayt, na ang nilalaman ay pulos balita hinggil sa mga gawain ng mga prominenteng mambabatas, gaya nina Sen. Manny Villar, Sen. Alan Peter Cayetano, at Kin. Carlos Padilla. Mahihinuha rito na hindi seryoso ang NP hinggil sa plataporma de gobyerno nito, at kung sakali’t magwagi si Villar sa pagkapangulo ay maaasahan ang dating gawi dahil wala namang matibay na adyendang alternatibo ang NP kompara sa pinaiiral ng kasalukuyang administrasyon. Maimumungkahi kung gayon na linawin ni Villar ang tindig ng NP sa mahahalagang isyu, at ilahok ito sa plataporma de gobyerno ng NP upang maging gabay ng mga tao.

Malinaw ang tindig ng Lakas-Kampi Christian Muslim Democrats (Lakas-Kampi CMD) hinggil sa plataporma de gobyerno nito. Saad nga ng pangkalahatang layunin ng partido:

Section 1. The general objectives of the Party are:

1.1 To promulgate laws, formulate policies, and implement programs which shall safeguard and strengthen the nation’s integrity and sovereignty, promote national unity, foster a high sense of honor and pride among Filipinos, and secure for them genuine and lasting peace, sustained economic growth, prosperity, and political stability as hallmarks of a Strong Republic.

1.2. To develop a socially responsive democratic political structure and a revitalized streamlined graft-free government bureaucracy that will contribute to a stable and durable democracy and effective national governance.

1.3. To engage in the active and peaceful quest for political power as the most effective instrument for promoting Party ideals in the service of the common good and the nation;

1.4. To promote an efficient and globally competitive economic reform policy that will improve the living conditions of the Filipino people; and to pursue socially relevant and political ideals that truly represent the general interest of the people;

1.5. To conduct educational programs which shall stress the universal ideals of democracy and the historical contributions to our national identity of Christianity, Islam, and the country’s indigenous communities; and

1.6. To develop the spirit of entrepreneurship that rewards individual initiative but respects national cultural traditions and places spiritual and ethical goals above purely secular and material interests.[3]

Kahit ang mga layuning pampolitika ng partido ay maingat ang pagkakahanay:

Section 2. The specific political objectives of the Party are:

2.1. To decentralize political power through devolution, deconcentration, and improved local autonomy;

2.2. To empower every citizen politically by promoting social consciousness and active involvement in governance, especially in his community, and the formation of people’s organizations as partners for political articulation and developmental action in society;

2.3. To ensure that politics promotes the national interest, thus transforming the politics of patronage and personality into one of service and ideology; and

2.4. To help ensure a responsible, accountable, and transparent system of government.[4]

May magagandang punto ang mga layuning pangkabuhayan ng partido Lakas-Kampi CMD, at ito ay nakasaad sa Seksiyon 3 ng Konstitusyon nito. Kabilang dito ang pagtatatag ng kaayusang sosyo-ekonomikong batay sa makatarungang pamamahagi, at pantay-pantay na pagpapakalat ng ari-arian, oportunidad, at kontrol ng yaman ng bansa; ang pagsasakatuparan ng demokratiko at mapanlahok na pagdulog sa pagpaplanong pangkaunlaran; ang pagbubunsod ng kooperatibismo at solidaridad sa mahihirap na sektor at maliliit na negosyante; ang pagtitiyak ng epektibong pagsasakatuparan ng repormang agraryo; at pagbubuo ng mga programa at patakarang magtatampok ng seguridad sa pagkain at enerhiya para sa buong bansa.

Kahanga-hanga ang ganitong paglalatag ng mga layunin, ngunit makabubuting linawin ng partido kung ano-anong batas at patakaran ang dapat pang unahin, at kung paano ipatutupad ang gayong mga batas o patakaran. Halimbawa, magandang hakbang ang desentralisasyon, dekonsentrasyon, at lokal na awtonomiya subalit makabubuti kung ipaliliwanag ng partido ang saklaw nito batay sa umiiral na batas, pondo at likas-yaman, o kung may kinalaman ito sa nilulutong federalismo ng mga politikong ibig biyakin na tila pizza pie ang Filipinas. Isa pang halimbawa ang “pagbibigay kapangyarihan sa taumbayan” na maririnig din sa ibang partido. Ang kapangyarihang ito ay maaaring akalaing hanggang papel lamang, at kailangang lagyan ng matibay na pundasyon, sa larang man ng pagtataguyod ng mga samahang masa at pagsasakatuparan ng mga programang nilalahukan ng iba’t ibang sektor.

Sa panahon ngayon, ang hinihingi ng tao ay malilinaw na hakbang para mapabuti ang pagpapatakbo ng pamahalaan. Ang tindig ng Lakas-Kampi CMD ay nangangailangan ng ibayong paglalatag ng mga punto, lalo sa larang ng ekonomiya, agrikultura, politika, kaligiran, edukasyon, seguridad at kapayapaan, ugnayang panlabas, heograpiya, kultura at sining, at iba pa. Hinihingi sa partido ang plataporma de gobyerno dahil ito ang magiging adyenda nito sakali’t magwagi sa halalan ang kandidato sa pagkapangulo. Maliban na lamang kung ibinalangkas ang naturang plataporma para itanghal lamang ngunit hindi naman isasakatuparan.

Higit na detalyado ang plataporma de gobyerno ng Nationalist People’s Coalition (NPC) kung pagbabatayan ang websayt nito. Maihahalimbawa ang plano nito hinggil sa paglikom ng pondo ng pamahalaan sa pamamagitan ng buwis: una, ang gawing payak ang pagbuwis sa mga tao, at pagtatakda ng mga patakaran, hakbang, at pananagutan upang malutas ang kutsabahan, kalituhan, at korupsiyon. At ikalawa, ang pag-alam kung dapat lumipat sa pagbuwis batay sa kinokonsumo, imbes na batay sa kinikita. Binanggit ito ng NPC dahil kailangan umano ang katatagan sa pananalapi upang makalikha ng yaman. At makasisira sa negosyo ang matataas na pataw ng buwis, masasamang utang, at maling pamumuhunan.

Kung paniniwalaan ang NPC, hangad din umano nitong ibaba ang antas ng buwis, gaya sa buwis sa korporasyon at suweldo, at palawakin ang base ng pamumuwisan. Bukod dito, malaking palaisipan ang pagkalap ng sapat na pondo, na magiging balakid para punuan ang badyet. Heto ang plano ng NPC para lutasin iyon:

Promote a performance-based revenue collection scheme.

Harness technology and maximize its potential to boost revenues by improving transparency, predictability and accountability in the collection scheme.

Review the provision of fiscal incentives and subsidies to private firms and investors.[5]

Ang una at ikalawang hakbang ay mahihinuhang sa patakaran sa loob ng Bureau of Internal Revenue (BIR). At ang ikatlong hakbang ay hindi lamang tungkulin ng BIR bagkus maaaring panghimasukan ng sangay na ehekutibo at lehislatibo—mulang pagpapatibay ng mga bagong batas at patakaran hanggang pagpapatupad at pagpapalaganap ng mga ito. Samantala, kung malinaw ang plano ng NPC hinggil sa pagkalap ng pondo, malabo ang tindig nito sa paglutas sa utang ng pamahalaan sa mga panloob at panlabas na institusyong pananalapi, na nangangailangan ng ibayong paliwanag ang pagbalanse sa paglalaan ng pondo para sa mga proyekto at programa, at sa pagbabayad ng mga obligasyon sa mga institusyong pananalapi.

Nakabubuwisit naman ang Pwersa ng Masang Pilipino (PMP) na dating Partido ng Masang Pilipino. Walang laman ang websayt nito hinggil sa plataporma de gobyerno, bukod sa mali-mali pa ang Ingles sa mga lahok. Heto ang halimbawa:

Organization Purpose

The purpose of this organization is to increase the popularity of our common interests. We hope to add new members so we will be able to grow and expand. We also want to have fun while when we are together and working on projects. By developing relationships and friendships, the organization will become even stronger.

Our Mission

Our mission is to further promote the interests of our organization and our members to the community. We strive to make a difference by educating the public and expanding our reach.[6]

Ano ang interes na ibig isulong ng PMP, at karapat-dapat pa bang palaganapin iyon? At kung nais ng partido na magpakasaya habang isinasagawa ang mga proyekto ay maaaring ibang katuwaan iyon, na dapat linawin ng pamunuan. Ang inaasahan ko sa PMP ay masinop na paglalatag ng plataporma na nasa wikang Filipino, ngunit yamang Ingles ang websayt nito ay mahihinuhang hindi iyon para sa masa bagkus para sa mga maykayang nakauunawa sa banyagang wika. Nakipag-alyansa ang PMP sa Partido Demokratiko Pilipino-Lakas ng Bayan (PDP-Laban) ngunit magpahangga ngayon ay wala pa ring inihahayag ang PDP-Laban hinggil sa plataporma de gobyerno nito na maiuugnay sa PMP. Ang alyansa ng dalawang partido ay mahihinuhang hindi batay sa prinsipyo at plataporma de gobyerno, bagkus batay sa pondong mailalaan ng partido sa mga kandidato nito.

Pangwakas

Malapit na ang halalan ngunit salat na salat ang mga partido politikal sa pagbabalangkas ng seryosong plataporma de gobyerno. Kung ang ganitong kaliit na bagay ay hindi pinaglalaanan ng panahon, talino, at pondo ng mga partido, at ni hindi ipinaliliwanag nang maigi sa mga websayt, walang maaasahan sa buong panahon ng kampanya kundi ang pagtatampok ng mga personalidad. Ang kampanya ay mananatiling nasa antas ng pagpapamalas ng panrabaw na katangian ng mga kandidato at partido. At ang pagbabago ay mananatiling isang pangarap lamang, at napakailap para sa karaniwang mamamayang Filipino.

Mga Tala

[2] Mula sa “Nacionalista Party: Frequently Asked Questions” na nalathala sa opisyal na websayt nito. Mababasa ang buong artikulo sa http://www.nacionalistaparty.com/faq.html/ na hinango noong 7 Nobyembre 2007.

[3] Hango sa artikulo 3 ng Konstitusyon ng Lakas-Kampi Christian Muslim Democrats. Mababasa ang nasabing konstisyon ng partido sa http://www.lakaskampicmd.com/constitution/ na hinango noong 7 Nobyembre 2009.

[4] Ibid.

[5] Hango sa manipesto ng Nationalist People’s Coalition, sa ilalim ng “Fiscal Discipline” na mababasa ang buo sa http://npcparty.org/index.php?option=com_content&view=article&id=30&Itemid=3/ na hinango noong 7 Nobyembre 2009.

[6] Hango sa http://nelson5108.tripod.com/id1.html/ na hinango noong 7 Nobyembre 2009.

Salita ang bumubuo ng publikong imahen ng tao, at ang masining kung hindi man tusong paggamit nito ay makalilikha ng pambihirang konseptong sasaklaw sa guniguni ng madla. Ang mga taguring “King of Rock & Roll,” “King of Pop,” at “Asia’s Songbird” ay maaaring sumaklaw hindi lamang sa angking husay ng tao sa piniling larang na musika, bagkus sa negosyo at kulturang isinusulong nito. Ang musika ay lumalabas sa dating lunan ng pagtatanghal, at nakakabitan ng mga diwaing maharlika, samantalang ang publiko ay mistulang sakop sa gayong halina. At ang mang-aawit ay nagiging pambihira, dahil ang taguri sa kaniya ay posibleng lampas sa kayang ipakita ng kaniyang talento sa pagtatanghal.

Ang pagpapangalan ay tumutulong upang matandaan ng madla ang isang personalidad. Maihahalimbawa ang mga ikonikong pangalan sa resling noong dekada 1980, gaya nina Ricky “The Dragon” Steamboat, George “The Animal” Steele, Jake “The Snake” Roberts, at Jimmy “The Superfly” Snuka, dahil kakabit ng mga pangalan nila ang konsepto ng hayop o insektong mabagsik at nakamamatay. Samantala, ang pagiging ilahas ay itatampok ng gaya nina Randy “Macho Man” Savage at Brett “The Hitman” Hart na hindi lamang guwapo at makisig bagkus maaasahang tirador sa loob ng lona. Ang paglalaban sa lona ay kapuwa isports at aliwan, at naging makulay dahil sa introduksiyon ng madulaing tagpo ng mga bakbakan at katauhan ng mga kalahok.

Hindi magpapahuli ang Filipinas sa kalakaran sa ibayong dagat. May “Living Legend,” “Fortune Cookie,” “Sky Walker,” “El Presidente,” at iba pang taguri na hindi lamang magpapasikat sa basketbolista bagkus magpapakilala rin ng saklaw ng Philippine Basketball Association (PBA) noong dekada 1970-1980. Ang pagpapakilala ay dapat ipapataw ng iginagalang na komentarista, gaya nina Joe Cantada at Ed Piczon, upang maging kapani-paniwala sa madla. Mauulit ang gayon sa bilyar, gaya ng Efren “The Magician” Bata Reyes; at sa boksing, gaya ng taguring “Pound for Pound King” kay Manny Pacquiao.

Pinakamalakas ang datíng ni Michael Jordan na tumulong nang malaki upang makilala ang brand ng sapatos na Nike. Dahil kay Jordan, ang Nike ay hindi naging ordinaryong gomang sapatos bagkus sapatos na kayang magpalutang sa eyre ng kaniyang mga panatikong tagasunod. Ang sapatos ay nagdaragdag ng prestihiyo at angas sa mga manlalaro kung hindi man tagahanga. Ang sapatos at basketbol ay nagkaroon din ng pagsasalikop ng katangian, at umabot hanggang ibang larang gaya ng moda, agham, siyobis, at politika. Ang ehemplo ni Jordan ang sinisikap pantayan ngayon ni Pacquiao, bagaman walang malinaw at konsistent na produktong isinusulong si Pacquiao kundi pain killer at serbesa.

Isang taktika ng propaganda ang pagpapangalan. Ang isang tao ay dapat mahusay at tinitingala sa kaniyang larang, at ang husay na ito ang lilinangin ng mga anunsiyante para ikabit sa isang produkto o simulain. Nagmimistulang ekstensiyon ng produkto ang tao, dahil ang katangian ng tao ay isinisilid sa produkto. Samantala, kinakailangan ang sari-saring pagdulog sa tao upang maging isang ganap na ikon. Kabilang dito ang paghuli sa tiyak na kilos o pagsasalita, kisig o ngiti sa publiko; o kaya’y paulit-ulit na pagpapamalas ng serye ng mga hulagway o salita gaya sa MTV video. Madaling magwakas ang pagiging ikon ng isang tao kapag pumusyaw ang halina ng personalidad, halimbawa sa sandali ng kabiguan o kasawian, o kaya’y natuklasan ang kapintasan ng produkto. O kung sumulpot ang bagong personalidad na tatabon sa kasikatan ng nauna sa kaniya.

Ang pagpapangalan ay estratehiya ng marketing, at dito matutunghayan kung paano ginagamit ang meme para bilugin ang isip ng madla. Ang meme ay maaaring jingle, poster, slogan, retrato, at kung ano-ano pang bagay. Nawawalan ng kakayahan ang isang tao na makapag-isip, wika nga ni Richard Dawkins, at masasagap niya ang isang diwaing lihis man sa lohika at saliksik nang parang ganap na katotohanan. Ang problema sa ganitong pangyayari, bagaman napapanatili ang kaayusan sa lipunan ay lumilikha naman ng mga saliwang pagtanaw sa daigdig palayo sa katotohanan. Halimbawa, gaano man kaganda ang sapatos na Air Jordan, hindi ito makatutulong upang humusay ka sa basketbol. Kailangan ang siyentipikong pagsasanay at talento, at kung minsan, suwerte upang tumanyag.

Maaasahan ang pagpapangalan sa panahon ng halalan. Ang politikong kandidato ay magiging laman ng palengke, kalye, ospital, paliparan, pamayanan, at kung saan-saang lugar. Kailangan niyang magpamalas ng partikular na imahen, gaya sa pananamit at pagsasalita, at ang imaheng ito ang ikakabit sa pagpapangalan na kaugnay ng meme. Kung hindi ito gagawin ng kandidato, maaaring malaglag siya sa sarbey at langawin ang kaniyang kandidatura. Samantala, malaki ang gagampanang tungkulin ng mga partido politikal ng bansa, dahil magsusulong ito ng mga adyenda para sa susunod na administrasyon sakali’t magwagi sa halalan. Kung ang kandidato ay mananatiling nakakahon sa pagpapangalan, ang mga plataporma de gobyerno ay maaaring matabunan sa kampanya, at nakapanghihinayang na hindi makaiigpaw ang halalan sa mababaw na pamumulitika.