Feestelijke editie lokt veel volk.

Nog enkele uren en Hofbrouwer Jef Goetelen, Steven Lintermans en ikzelf trekken naar Buonconvento voor het Villaggio Della Birra.  Voor we gaan snoepen van het Toscaanse landschap en ons overgeven aan de Belgische en Italiaanse bieren aldaar, blikken we nog kort terug op het 10de bierweekend van de Lambikstoempers.  Vooral de zaterdag was een overdonderend succes.  Ook op zondag werden ondanks het wereldkampioenschap barbecue in Beersel een behoorlijke schare bierliefhebbers naar CC De Meent in Alsemberg gelokt.

Steven Lintermans bemant de lambikbierenstand.

De Lambikstoempers speelden handig in op het succes van Toernée Générale.  Enkele bieren uit de reeks kregen een plaats op de uitgebreide bierlijst.  Speciaal voor de verjaardag van de Lambikstoempers kwam ook de Verhuisbrouwerij -gezien op TV?- heerlijke mout- en hopgeuren uit haar ketels toveren.  Na eerder succes mengden De Lambikstoempers weer hun smaakvol Lambooske: jonge lambik van Girardin gemengd met 300 gram frambozen per liter.

Uiteraard waren er weer een paar opmerkelijke primeurs.  Frank Boon presenteerde Kriek Mariage Parfait, een mengeling van oude lambikken en liefst 400gram krieken per liter.  Een ware smaaksensatie.

Brouwerij De Vlier (weldra nieuwe locatie!) presenteerde op het festival van De Leuvense Biertherapeuten eerder dit jaar Kessel 69.  Het bier dat toen alleen op vat verkrijgbaar was, werd nu voor het eerst van de fles aangeboden. 

Paradepaardje was zeker een oude Geuze van De Troch.  Oud kon je hier letterlijk nemen.  Aangenomen wordt dat deze geuze gebotteld werd tussen 1960 en 1975.  De geur was wat muffig, maar de smaak was nog verrassend fris voor de leeftijd.  De gebrandschilderde flessen kwamen net na de tweede wereldoorlog in roulatie en waren duidelijk gegeerd door de aanwezige verzamelaars.

Wim De Kelver is behalve penningmeester, ledenadministrator en webstoemper van de Lambikstoempers ook de hoofdverantwoordelijke van het Zythos Bier Festival Team.

Sint-Pieters-Leeuw gastvrouw voor Geuze en Kriek.

Canadaganzen stormen de slotgracht van het Colomakasteel van Sint-Pieters-Leeuw in.  Het kasteel is een blijvende getuige van het grote belang dat de “Heerlijckheydt van Sinte Peeters Leeuw” had in het land van Gaasbeek.  Het Colomakasteel is een typisch voorbeeld van de overgang van een versterkt kasteel uit de 15e eeuw naar het “lusthuis” of “huys van plaisantie” of buitenverblijf.  Nog net op de valreep kan ik hier de tentoonstelling ‘Geuze & Kriek, een smakelijke expo’ bezoeken.

Het Colomakasteel fungeert als gemeentelijk cultureel centrum
en was de uitgelezen locatie voor de expo Geuze & Kriek.

De expo werd op 3 juli met een vernissage geopend en mocht ruim voor de afsluiting op 16 augustus reeds de 1.000ste bezoeker verwelkomen.  Geuze en Kriek zijn gelukkig weer populair.  Ook de proeverij van De Lambikstoempers op 7 juli in het kader van deze expo was snel volzet.

Boven: Pomp om lambiek naar ander vat over te pompen (Winderickx)
Onder: Oude bottelmachine (Winderickx)

De expo start met een uiteenzetting van het vervaardigen van lambiek.  Van de grondstoffenopslagplaats en de moutvloer gaat het naar de brouwzaal.  Het complexe gistingsproces wordt in eenvoudige termen uitgelegd.  Er is aandacht voor de kuiperij, de tappenkapperij en de solfergieterij en ook de bierstekers blijven uiteraard niet onbesproken.  En hoe schenk je nu een oude geuze volgens de regels van de kunst?  Prachtige pancartes vertellen het verhaal en foto’s en reclameborden uit de oude doos kruiden het geheel.  De meeste oude machines zijn afkomstig van de voormalige brouwerij Winderickx uit Dworp.  Graag verwijs ik je naar een vorig artikel over Edgar Winderickx.

Prachtige pancartes onthullen de geheimen van Lambiek, Geuze en Kriek.
In deze fabriek vervaardigde men solferwieken voor het ontsmetten van de lege lambiekvaten.

Sint-Pieters-Leeuw kende 4 brouwerijen en stekerijen.  Brouwerij Lindemans in Vlezenbeek is nog steeds actief.  Brasserie de l’Etoile (waar nu brouwerij Belle-Vue staat) en stekerij Huygens sloten reeds lang de deuren.  In een filmpje vertelt voormalig steker Jan Moriau over Stekerij Moriau die in 1993 de deuren sloot.  Op de vraag hoe faro wordt gemaakt, antwoordt hij sappig: “ge pakt lambiek en een emmer water en kapt dat bijeen.  Zo bekom je een lichter bier.  Daar doe je dan nog wat zoet bij.”

Boven: Emaillebord van brouwerij Van Haelen uit Ukkel, ooit de favoriete lambiekleverancier van Stekerij Moriau.
Onder: Bordje van de voormalige brouwerij Huygens uit Vlezenbeek.

De reis door lambikland eindigt met een collectie glazen, oude bierviltjes en lambikstoempers van Johan ‘Wanne’ Madalijns, voorzitter van De Lambikstoempers.  In dezelfde zaal haalt men de oorzaken van de teloorgang van de fondgeuze aan (ontstaan imitatiegeuze, duurder dan andere bieren, probleem van 75cl-flessen in cafés en de consument die zoete smaken gewoon wordt) , maar ook de huidige opgang met de poging tot bescherming van het biertype en de oprichting van Horal.

Het zou me te ver drijven de tentoonstelling van naaldje tot draadje te verhalen.  Ik kan alleen maar hopen dat Sint-Pieters-Leeuw dit prachtige initiatief in de toekomst wil herhalen en dat zij die de expo niet bezocht hebben een volgende keer wel de weg naar het Colomakasteel vinden.  Al is dit kasteel met haar park, haar immense collectie rozen en haar rozenmuseum ook zonder de tentoonstelling een bezoek waard.

Bronnen en meer info:
“Geuze & Kriek, Een Smakelijke Expo”, tentoonstellingsgids
“Sint-Pieters-Leeuw“, www.geuzeinfo.be

Niet de grootste vereniging, wel zeer actief.

Juni 1999.  Een stel bierliefhebbers uit de streek van Halle in het Pajottenland richten een nieuwe biervereniging op.  Ze noemen zich naar het suiker-in-geuze-verbrijzelend apparaat uit de streek: een lambikstoemper.

De Lambikstoempers zijn reeds 10 jaar bier-actief.

Tien jaar later zijn De Lambikstoempers een gevestigde waarde in het bierlandschap.  “We organiseren jaarlijks minstens vier brouwerijbezoeken, minstens vier proeverijen en ons eigen streekbierweekend”, vertelt voorzitter Wanne Madalijns. In dezelfde grote zaal van café De Kring in Lembeek waar de Lambikstoempers nu hun tweede lustrum vieren, werd de voorloper van dit weekend in 2000 een eerste keer georganiseerd: “We waren er in geslaagd  alle lambikbrouwerijen -zelfs Belle-Vue die met houten tonnen lambik kwamen aandraven- en geuzestekerijen hier te verenigen.  Een unicum dat ook veel persbelangstelling kreeg”, glundert Wanne nog steeds na.

Wanne Madalijns is een fiere voorzitter.

Met verder de jaarlijkse medewerking aan het Zythos Bier Festival, de deelname aan de Kasteelfeesten in Beersel, een Trappistenavond i.s.m. Café De Kring, ‘Zot van Geuze’ i.s.m. restaurant Boelekewis en een Dag van de Oude Geuze in het kader van de ‘Week van de Smaak‘ zijn de werkjaren van de Lambikstoempers rijkelijk gevuld.  “Niet slecht voor een relatief kleine vereniging met een ledenaantal dat steeds rond de 60 draait”, besluit Wanne.

v.l.n.r. Armand Debelder, Frank Boon, Wanne Madalijns, David Le Roy en Sven Gatz.

Armand Debelder van 3 Fonteinen, voorzitter van HORAL vzw, is enorm blij met de steun en de medewerking van De Lambikstoempers.  “Velen benijden HORAL omdat deze brouwersvereniging niet alleen brouwers en stekers telt; ook de consumenten zelf zijn vertegenwoordigd”, weet Armand.  Politicus en bierliefhebber Sven Gatz hield een pleidooi voor de instandhouding van onze biercultuur: De kwaliteit moet blijven en de publiciteit en distributie rondom onze bieren moet merkelijk beter, willen we ons internationale aanzien in de bierwereld blijven bestendigen.  Ook in het buitenland zitten de brouwers immers niet stil”.  Ondervoorzitter van Zythos vzw David Le Roy gaf zijn persoonlijk verhaal omtrent de ontdekking van de wereld van de lambikbieren.

Oude Geuze Boon werd exclusief gebotteld in magnumflessen.

De genodigden konden genieten van een handvol karakterbieren, allen geschonken in de gloednieuwe proefglaasjes van de Lambikstoempers.  Het hoogtepunt van de namiddag werd na de speeches ontkurkt: exclusief voor het 10-jarig bestaan werd Boon Oude Geuze op magnumflessen afgevuld. Brouwerij DilVil, een hobbybrouwproject van één van de leden, had met Ola-Pola ter verrassing een feestbier gebrouwen.  Restobières, het bekende bierrestaurant van Alain Fayt, verwende ons met diverse lepelhapjes en paté met Abbaye des Rocs.

De Lambikstoempers blijven hun drukke agenda trouw, maar hebben nog enkele mooie plannen in petto. Vooreerst verlenen ze hun medewerking aan de smakelijke expo ‘Geuze – Kriek‘.  Deze tentoonstelling vindt plaats in Kasteel Coloma in Sint-Pieters-Leeuw van 3 juli tot 16 augustus. In dit kader verzorgen de Lambikstoempers er op dinsdag 7 juli om 20:00 uur een proeverij.  In 2010 reikt de biervereniging ook haar eerste ‘Gouden Lambikstoemper’ uit.  Met deze onderscheiding willen ze ieder jaar een horecazaak belonen die de bieren van spontane gisting extra promoot.

Het magische getal zeven.

Opgedirkte communiekantjes struinen vrolijk naar de kerk van Sint-Lievens-Esse. Vlakbij vinden we brouwerij Van Den Bossche. Niet toevallig is de brouwerij aan de kerk gelegen: “Toen mensen zich gingen vestigen, kozen ze plekken vlakbij het water. In die gemeenschappen werd de kerk in het centrum tussen de mensen neergepoot. En waar kan je een brouwerij beter plaatsen dan bij het water, nodig voor het brouwen, en tussen de mensen, nodig voor de consumptie van het bier?”

Aan het woord is Bruno Van Den Bossche, vierde generatie van het brouwersgeslacht. Terwijl hij instaat voor de verkoop, brouwt broer Emmanuel samen met vader Ignace. Het verhaal van de brouwerij start in 1897 als een zekere Arthur Van Den Bossche een perceel grond aan het mooie dorpsplein in Sint-Lievens-Esse koopt. Hij was getrouwd met een dochter van de familie Callebaut uit Wieze. Nu in de eerste plaats bekend omwille van de chocolade, maakten ze vroeger naam en faam als brouwersgeslacht. De productie van bier was zelfs belangrijker dan de fabricage van chocolade. Meer nog, door het bier kon de chocolaterie het hoofd boven water houden!

De roerkuip.

In de brouwerij brouwt men uitsluitend hogegistingsbieren. Vroeger ook pilsbier getuige een 80 meter diepe put met zacht water, nodig voor dit biertype. Terwijl dit water nu gebruikt wordt om te spoelen, pompt men het hard brouwwater voor de hogegistingsbieren uit minder diepe putten verbonden met een bron. Niet al deze putten zijn bruikbaar wegens een te hoog nitraat- en nitrietgehalte, maar de zuivere putten leveren voldoende water.

Bruno begeleidt ons naar de zolder waar de mout staat opgeslagen. Vroeger werden zakken van 50 kg met een katrolsysteem naar boven gehesen; nu kan men met een minder arbeidsintensief de mout rechtstreeks naar de zolder stuwen en opslaan in bulk. De moutkorrels worden gebroken, geschroot, waarna het brouwproces kan aanvangen. In de brouwzaal vinden we twee brouwketels en een roerkuip. De kleinste brouwketel werd vroeger uitsluitend gebruikt om tafelbier te vervaardigen. Het tafelbier is verdwenen en de kuip doet nu dienst als warmwaterketel. Als twee brouwsels op een dag worden gebrouwen, mag de koperen ketel haar oude taak van brouwketel nog eens opnemen.

Bruno Van den Bossche stelt het gamma voor.

Het oudste bier dat nog steeds wordt gebrouwen is Buffalo, gelanceerd in 1907 en nu officieel erkend als streekproduct. Tijdens de grootse Sint-Livinusfeesten van 1957, een feest dat slechts iedere 50 jaar gevierd wordt, lanceert de brouwerij Pater Lieven, een amberkleurig bier van 5,7 vol%alc. Ter gelegenheid van 100 jaar brouwerij Van Den Bossche in 1997 wordt Pater Lieven herwerkt tot een volledig gamma met een blonde en donkere versie, een tripel en een kerstbier. De Heilige Livinus krijgt in 2007 weer zijn befaamde feesten. Een vlot doordrinkbaar bier (5,2 vol%alc.) wordt gelanceerd onder de naam Livinus.

Datzelfde gezegende jaar 2007 brengt op vraag van een Amerikaanse importeur ook een Buffalo Belgian Stout, terwijl op vraag van een Italiaanse importeur een Buffalo Belgian Bitter wordt ontwikkeld. Dat laatste bier wordt sinds kort gebrouwen met dryhopping.

Ignace Van den Bossche ontvangt de oorkonde uit handen van Wanne Madalijns,
voorzitter van de Lambikstoempers.

De Lambikstoempers, organisatoren van dit hoogst interessant bezoek en stilaan klaar voor de viering van hun 10-jarig bestaan, schenken de brouwerij als dank een aandenken voor de aangename ontvangst. In het gezellige proeflokaal smaken de bieren ondertussen vlotjes.

Lambikstoempers vergelijken bieren van Cantillon.

Vrijdagavond proefden De Lambikstoempers in een gezellig onderonsje negen bieren van Cantillon.  De namen van de te proeven bieren werden vrijgegeven.  Het was aan de proever om door vergelijken van kleur, geur en smaak deze bieren in de juiste volgorde te zetten.  Het is aangewezen om doorheen de proefsessie van elk bier een geutje te bewaren om beter te kunnen vergelijken.  Na wat wikken en wegen hadden toch een aantal deelnemers de oplossing gevonden.  Moeilijker dan het lijkt!  Probeer het zelf maar eens met een groep vrienden.  De afwas moet je er maar bijnemen!

Het resultaat:

1. Geuze Lambic 100% bio
2. Geuze 2000
3. Kriek
4. Rosé de Gambrinus
5. Vigneronne
6. Lamvinus
7. Fou’ Foune
8. Grand Cru Bruocsella
9. Iris

Er werd nog afgesloten met twee bieren van de Duitse hobbysteker Uli (Ulrich Kremer): een meer dan verdienstelijke geuze en een sublieme rabarberlambik.

De droom van Armand Debelder.

Met een kloek patrijsje achter de kiezen, kan het feest helemaal beginnen: een rondleiding doorheen brouwerij 3 Fonteinen met monument Armand Debelder zélf als gastheer.  Een veertiental Lambikstoempers trotseren de eerste herfstkoude en trekken vooreerst naar het opslagmagazijn op een 500-tal meter van de brouwerij.  In deze geacclimatiseerde hal, waar het nooit warmer dan 16° C wordt (net als in de kelders van 3 Fonteinen zelf) , liggen de edele tonnen lambik in de beste omstandigheden te wachten tot ze uitgekozen worden voor assemblage.  De tonnen dragen het brandmerk van Pilsner Urquell, het bekende pilsbier van het Tsjechische Plzensky Prazdroj.  We ontwaren de tonmerken van Boon, Lindemans en Girardin.  Lambik van 3 Fonteinen is er op dit moment weinig voorradig omdat de hoge temperaturen in april het brouwseizoen én dus ook de brouwplannen abrupt beëindigden.

   
Boven: Ton lambik met tonmerk Girardin, datum en brandmerk Pilsner Urquell.
Onder links: tonnen lambik 2 hoog gestapeld.
Onder rechts: lambik met sierlijke ‘L’, het tonmerk van brouwerij Boon.

Brouwerij 3 Fonteinen begon oorspronkelijk als stekerij in 1953 in een pand in de Hoogstraat.  De zaken floreerden zo goed dat uitbreiding noodzakelijk was: in 1961 wordt een pand tegenover de kerk aangekocht en meteen afgebroken om plaats te maken voor het huidige restaurantgebouw op het Herman Teirlinckplein.  De restaurantactiviteiten winnen steeds meer aan belangrijkheid en wanneer de consumptie van lambikbieren in 1990 een absoluut dieptepunt bereikt, staat het voortbestaan van de stekerij op de helling.  In 1993 winnen de laatste 3 overgebleven geuzestekers de OBP-trofee en het geloof in een toekomst voor de spontane gistingsbieren herleeft weer bij 3 Fonteinen en Hanssens.  Voor stekerij Moriau is het dan al onherroepelijk te laat.  In 1998 wordt een brouwinstallatie geïnstalleerd: brouwerij 3 Fonteinen is een feit.

Armand schenkt ons kriekenlambik rechtstreeks uit de lagertank, klaar om te worden afgevuld op flessen.  De krieken en de kriekenpitten (te proeven als een amandelnootachtige impressie) hebben hun werk gedaan op een 50-50 mengsel van lambik van 3 Fonteinen en Girardin.  De smaak is zeer fruitig (volle kriekensmaak en kriekenpitten), vrij zuur maar niet agressief.  Perfect !

Boven links: Schrootmolen van Deense makelij.
Boven rechts: Brouwketel.
Onder: Koelschip op de eerste verdieping.

In samenwerking met Willem van Herreweghen, brouwingenieur bij Palm Breweries en oprichter van stekerij De Cam, werd in 1998 een computergestuurde brouwinstallatie geïnstalleerd.  Deze installatie was voorheen de proefbrouwerij van de Inbev vestiging in Jupille.  De capaciteit bedraagt 1000 liter.  Het wort koelt af in het koelschip -dat kortelings het gezelschap krijgt van een tweede bak- en wordt op die manier spontaan bevrucht (een onbevlekte ontvangenis) door de aanwezige gistcellen in de lucht.  Daarna vergist en lagert de lambik in de houten tonnen om als jonge of oude lambik als dusdanig te worden geconsumeerd of om te worden versneden.  Behalve de lambikken aangekocht bij de collega lambikbrouwers, kan Armand nu ook gebruik maken van 3 Fonteinen lambik bij het blenden.  Zowel bij het brouwen als bij het steken, gaan de gedachten van Armand uit naar vader Gaston zaliger: ‘wat zou die ervan vinden, hoe zou hij het doen’.

Armand Debelder

Enkele flessen 3 Fonteinen Oude Kriek worden ontkurkt en daarna vergeleken met Oude Kriek van Schaerbeekse Krieken.  Het aroma van de Schaarbeekse is wat rijker, haar smaak licht zoeter, met een ietwat vollere kriekensmaak en nog net dat ietsje meer verfijnd.  De zurigheid is bij de ‘gewone’ Oude Kriek wat indringender, maar nooit wordt de drempel naar azijnzurigheid overschreden: ‘azijnzuur en bier gaan NIET samen’, benadrukt Armand. 

Een Oude Geuze uit de persoonlijke collectie van de grootmeester mag daarna onze lippen beroeren.  Het is het signaal voor Armand om zijn toekomstplan te ontplooien.  Eind april (vooropgesteld tijdstip) gaat een droom van Armand Debelder in vervulling: de opening van ‘lambik-o-droom’.  In het pand naast de brouwerij wordt een proeflokaal ingericht.  Een aantal exquise specialiteiten waaronder oude bieren en speciale blends zullen er geschonken worden in kristallen glazen.  Oude Geuze moet het cachet krijgen dat het verdient: een zeer hoogwaardig product met een uitstraling die zich moeiteloos kan meten met de champagnewijnen.  Dat belooft !!!  Er wordt ook gewerkt aan een nieuw hogegistingsbier dat exclusief in de lambik-o-droom te verkrijgen zal zijn.  Er worden geen gerechten geserveerd: Armand wil geen concurrent zijn van het restaurant 3 Fonteinen van broer Guido.

Armand Debelder vertelde vol passie, vol gedrevenheid en was bij wijlen zelfs wat emotioneel.  Lambikbieren ontspruiten niet alleen uit houten vaten, ze komen vooral vanuit het hart.

BROUWERIJ 3 FONTEINEN
Hoogstraat 2A
1650 Beersel
Tel: 02/306.71.03
Fax: 02/305.07.41
infoNOSPAM@3fonteinen.be

Lekker proeven in de schaduw van de burcht.

Genieten in een prachtig kader van een streep muziek, wat folklore, heerlijke streekproducten en uiteraard een goed glas bier … het is een cocktail die onze zintuigen prikkelt.  Zo kwamen we zaterdag als vanzelfsprekend in Beersel terecht.  Daar, aan de voet van de welbekende waterburcht, konden we ons hartje ophalen.

Misschien hadden we eerst het kasteel zelf moeten bezoeken, maar als dorstige kalveren moesten we, Linty met vriendin Els en ikzelf, zonodig eerst naar de stand van de Lambikstoempers trekken.  Twee of drie glaasjes (15cl.) Moriau Oude Geuze later, werd het kasteel gesloten om het nachtelijk vuurwerk voor te bereiden.

Lang hebben we niet getreurd.  Oude Geuze 3 Fonteinen, geschonken door grootmeester Armand Debelder zelve, trok onze mondhoeken weer in de juiste plooi.  Enkele standen verder was ook brouwerij Oud Beersel present.  Hun lambik met hoppige toets kon bekoren.  Ook brouwerij Boon had een vaatje wrangzurige lambik aangestoken.  De Oude Geuze van Hanssens Artisanaal uit Dworp, deelgemeente van Beersel, toonde zich scherp citroenzurig.  Fantastisch.  Met deze 5 standen maakten we nog een drietal kleine ‘geuzetoertjes’, waarbij we nu eens kozen voor lambik, dan weer voor Oude Geuze, Oude Kriek of kriekenlambik.

Tussendoor mochten we ook de vele gerechtjes niet aan ons laten voorbijgaan: artisanale garnaalkroketjes bij Boelekewis, wulken (bij Hanssens) of paling (bij Alsput Hotel) in een geuzesoepje, kaas en taartjes bij Geitjesweelde, …  Het allerhoogste genot vond ik in de ’schelle van de zeuge’ van Hoeve Cuvry.  De stevige hammen werden met geuze bespoten (flesrestjes die de standen met geuze voor hen verzamelden) terwijl ze in het houtvuur wentelden.  Een ferme lap varkensvlees werd geserveerd op een stevige snee boerenbrood.

Na de Guldensporenworp, waarbij je rozijnenkoekjes kon vangen en een guldensporenjuweel kon winnen, werden de boxen opengedraaid voor wat muzikaal entertainment.  Hoofdact was Paul ‘Polle Pap’ Michiels, afkomstig uit ons eigen Heist-op-den-Berg.  Even later vormde het oude kasteel en de donkere hemel het uitgelezen decor voor een waanzinnig vuurwerk, knallend en flitsend op de tonen van muziek.

Terug naar de bron.

Na alweer een leuke werkweek spraken Linty en ik, beiden werkend in het Brusselse, vorige week vrijdag af in Restaurant 3 Fonteinen in Beersel.  We genoten er van een appelzurige lambik van 3 Fonteinen als aperitief, gevolgd door enerzijds ’Kalkoen Tijl Uilenspiegel’ en anderzijds ’Parelhoen met kriek’, als vanzelfsprekend begeleid met een goed glas 3 Fonteinen Oude Geuze.

Met een goedgevulde maag trokken we daarna richting Lembeek naar café De Kring, thuishaven van de Lambikstoempers.  In dit volkscafé presenteren Guy en Lydya een aardige bierlijst van een 80-tal bieren met het gamma van brouwerij Boon en lekkernijen als Malheur, Quintine, XX-Bitter, … In het bovenzaaltje van dit café mocht Jef van den Steen ons andermaal begeesteren met zijn onovertroffen welbespraaktheid en zijn bodemloos vat bierkennis.  Lambik, faro, kriek en geuze waren dit keer de helden in Jef’s verhalen.

Jef verweeft zijn passie voor bier en geschiedenis.  In zijn betoog vertelt hij over de intrede van de tarwe.  Brouwers probeerden reeds voor 1420 een percentage tarwe, een hoogwaardig en duur graan, in het brouwproces te gebruiken om de kwaliteit van hun bieren te verbeteren.  Hertog Jan IV verplichtte het percentage tarwe op te drijven: betere kwaliteit betekent meer inkomsten aan accijnzen.  Zo ontstonden de Brabantse tarwebieren met de witbieren enerzijds, de lambikbieren anderzijds.

Tot 1880 vond je in elk Brussels café twee soorten bier: lambik en faro.  Lambik, bier van de eerste spoeling was straffer, maar ook duurder dan faro, bier van de tweede spoeling.  Soms werden ze ‘Half en half’ gedronken of lengde men de duurdere lambik aan met water: sjamoes.  Tot slot was er ook nog de meerts, een plat tafelbier.

De economische crisis, Wereldoorlog I en de opkomst van nieuwe biertypes deed de populariteit van de lambikbieren zienderogen dalen.  Gelukkig waren er nog de boeren, die bier nodig hadden om hun knechten tevreden te stellen, om het bier in leven te houden.  Het is een mirakel dat spontane gistingsbieren nog bestaan.

Jef ging onverdroten voort over de geschiedenis van de benamingen, het ontstaan van de geuze en de fruitbieren, de opkomst van de geuzestekers, …  Als je de kans hebt, woon dan eens een sprekersavond van Jef van den Steen bij (try before you die …) en koop zeker zijn boek ‘Geuze en kriek, de champagne onder de bieren’.

Wat ik wel nog kwijtwil, is dat de kwaliteit van onze spontane gistingsbieren nooit beter was dan de laatste tien jaar (terug naar de bron).  De Europese bescherming van dit nobel product en de strenge regelgeving hieromtrent, hebben de kwaliteit gevoelig opgekrikt.  De verkoop van de spontane gistingsbieren zit mede daardoor duidelijk in de lift, niet langer alleen in het buitenland, maar nu ook in ons eigen landje.  Voor de brouwerijen wordt een goede Oude Geuze of Oude Kriek een onmisbaar visitekaartje als bewijs van kwaliteit: Mort Subite, Lindemans en binnenkort ook De Troch brengen opnieuw een Oude Kriek op de markt.

Er werd niet alleen aandachtig geluisterd; er werd ook geproefd.  Een malse lichtzurige Lambik Boon werd gevolgd door een te kandijzoete Boon Faro.  Geuze van Hanssens en 3 Fonteinen streelden onze tong.  Mort Subite Oude Kriek moest zeker niet onderdoen.  Voor deze kriek gebruikt men twee soorten krieken: Gorsem (smaak) en Kelleriis (kleur) om alzo de kwaliteit van de zeldzame Schaarbeekse Krieken te benaderen.  Lindemans Cuvée René Kriek mag bestempeld worden als een goede ‘instapkriek’.

Geuze en kriek, de champagne onder de bieren
Jef van den Steen
Uitgeverij Davidsfonds
ISBN 90-5826-410-6

Café De Kring
Steven de Waelplein 15
1502 Lembeek
Open vanaf 10:00 uur, gesloten op maandag.