Múrcia és un destí molt poc conegut. Ningú no va a Múrcia, a no ser que hi tingui parents. Ningú no pensa en Múrcia per passar un pont o unes petites vacances. I, si imaginem Múrcia a l’estiu te la seva lògica, tot i que Múrcia te platges maravelloses, i zones de la seva costa, com ara les compreses entre Mazarrón i Aguilas, son una passada. Però Múrcia és molt més que les platges verges de la costa rocosa o les platges turístiques del mar Menor. Múrcia és una ciutat agradable, amb grans atractius artístics, amb una regió al seu voltant amb tota mena de reclams turístics de primer ordre. Només en citaré alguns. A Múrcia capital teniu la Catedral, (a la foto), els carrers del casc antic, amb els seus palaus i esglèsies, plenes d’obres d’art, i museus com el Salzillo, amb els passos de setmana santa d’aquest artísta genial. La setmana santa es viu a Múrcia capital, i a tota la província, amb un fervor especial. Els actes són dignes de veure’s. Si parlem de la regió teniu Caravaca de la Cruz, i el seu santuari. O bé Lorca, una sobirana ciutat, plena d’art. O la militar Cartagena. O la blanca Águilas, a tocar del mar. L’interior depara sorpreses com la Sierra de Espuña, pulmó natural de la zona, el vall de Cieza, o Calasparra amb el seu arròs. El paisatge mineral i llunar dels voltants de La unión, zona minera poderosa, atrau als mineralogistes i als amants del turisme industrial. Per dormir us recomanem els hotels que les grans cadenes tenen a la capital. Sovint en palaus impressionants, molt bé de preu quan no hi ha executius agressius a la vista. Com ara el NH Rincón de Pepe, o l’NH Amistad. O bé cèntric com l’Hotel Arco de San Juan. O els preciosos AC-Hotels, com el Ciutat de Múrcia. Hem dormit a tots ells i us assegurem que són fantàstics. Per menjar aneu pels voltants de la plaça de Sant Joan i mengeu productes frescos de l’horta murciana. Tota mena de verdures a la planxa. Una delícia!.

Murcia es un destino muy poco conocido. Nadie va a Murcia, a no ser que tenga parientes. Nadie piensa en Murcia para pasar un puente o unas pequeñas vacaciones. Y, si imaginamos Murcia en verano tiene su lógica, aunque Murcia tiene playas maravillosas, y zonas de su costa, como las comprendidas entre Mazarrón y Aguilas, són una gozada. Pero Murcia es mucho más que las playas vírgenes de la costa rocosa o las playas turísticas del mar Menor. Murcia es una ciudad agradable, con grandes atractivos artísticos, con una región a su alrededor con todo tipo de reclamos turísticos de primer orden. Sólo citaré algunos. En Murcia capital tienen la Catedral, (en la foto), las calles del casco antiguo, con sus palacios e iglesias, llenas de obras de arte, y museos como el Salzillo, con los pasos de semana santa de este artista genial. La semana santa se vive en Murcia capital, y en toda la provincia, con un fervor especial. Los actos son dignos de verse. Si hablamos de la región tiene Caravaca de la Cruz, y su santuario. O bien Lorca, una soberana ciudad, llena de arte. O la militar Cartagena. O la blanca Águilas, al lado del mar. El interior depara sorpresas como la Sierra de Espuña, pulmón natural de la zona, el valle de Cieza, o Calasparra con su arroz. El paisaje mineral y lunar de la zona de La unión, zona minera poderosa, atrae a los mineralogistas y los amantes del turismo industrial. Para dormir os recomendamos los hoteles que las grandes cadenas tienen en la capital. A menudo en palacios impresionantes, muy bien de precio cuando no hay ejecutivos agresivos a la vista. Como el NH Rincón de Pepe, o el NH Amistad. O bien el céntrico Hotel Arco de San Juan. O los preciosos AC-Hoteles, como el Ciudad de Murcia. Hemos dormido en todos ellos y os aseguramos que son fantásticos. Para comer vayan por los alrededores de la plaza de San Juan y coman productos frescos de la huerta murciana. Todo tipo de verduras a la plancha. ¡Una delicia!.

Today is Steaksgiving at my family’s home. My sister is staying up at her university for today, to see a big rivalry game. She’ll be back in town tomorrow, so we’re going to do Thanksgiving then. Today, I’ll grill with my father, and sew with my mother, and drink beer and watch Bond movies with the both of them. It’s going to be delightful.

I’m working on another blog, a much more frustrated one. It’s not done yet, and I figured that today would not be a good day to air it even if it were finished. I know that it’s been ages since I wrote here last. I don’t know what to say, other than when the spirit has moved me, I’ve been too exhausted to even type. Which is kind of pathetic. But now I’m on a forced holiday, since there aren’t any students at the school, and have regained a bit of my verve.

As the title implies, tattoo season has come. It’s finally consistently cold enough to ensure that I won’t be going diving. And since I’m not much one for hot-tubs, there’s little chance that any part of my body will be submerged in water for quite some time.  I’ve been thinking a lot about getting more tattooing done, since more than a year ago. What follows is long and rambly and will probably serve as notes-to-self as I explore more tattoo options. Do not feel obligated to read.

I promise that the other writing, the frustrated one, will happen soon.

I thought about getting a tattoo in London, as a sort of permanent souvenir, or at least as permanent a souvenir as one can get. But prices were somewhat prohibitive and I was going through a period of rapid personal change, so I wasn’t sure that whatever I’d get would be something that I’d want further down the road. Since then, I’ve been thinking about the following things for tattoos.

Quis custodiet ipsos custodes? A quote meaning “Who will guard the guards?” or “Who will watch the watchmen?” Deals with the question of where power ought ultimately reside. It’s a question that I think about lots, not so much in search of an answer, but more in terms of where power lies in a certain situation. I think it’s a good question to ask myself frequently, to remind me that a lot of power is granted through hierarchical systems, and that I can chose to honor or ignore those systems, and that there will be consequences associated with either choice. Not sure how well-suited this is for permanent imprint on my body, but I still like it a lot.

I’ve been reading The Love Song of J. Alfred Prufrock a lot recently. We’re trying to turn one of our students on to poetry, and this is one that he seems to be able to sit through more frequently than other poems. There are tons of quotes from this that I love. “There will be time, there will be time, to prepare a face to meet the faces that you meet…” and “No! I am no Prince Hamlet, nor was meant to be…” and “…almost, at times, the Fool,” are all quotes that I’ve been thinking about for a while.

Neruda’s “Poema V” from Veinte poemas de amor y una canción desesperada is another poem that I absolutely adore. It’s an emotionally hard-hitting poem with nods towards linguistic determinism [as I interpret it] that is exquistely crafted. I’m particularly fond of the [long] quote, “Ahora quiero que digan lo que quiero decirte para que tú las oigas como quiero que me oigas.” ["Now I wish them to say what I want to say to you so that you might hear them as I wish you heard me." Wow.] I also like the idea of “una ola de angustia”, a wave of anguish. If I were to get a tattoo of anything from this poem, it’d probably be around a wrist.

Lorca. Especially “Romance de la luna, luna” and “Romance sonámbulo”. Not quite sure what I’d get if Iwere to get something, though the quote “Yo ya no soy yo,” sticks in my head frequently.

Vi Veri Veniversum Vivus Vici. “I, while living, through the power of knowledge, have conquered the universe.” Pretentious, I know. Speaks to my knowledge being the limit of my universe; about which I know nothing, I do not include in my totality. Also, yes, a nod to V for Vendetta. Also a nod to a very dear teacher and a very dear friend.

Words create worlds. It’s how I feel, and have felt for quite some time. I use words to construct my worlds, to construct and communicate my attitudes and emotions towards people and ideas. I use words to create my world, and am aware of how others can use words to create their worlds. Definitely a big ol’ tribute to linguistic determinism, too, of which I am quite a fan.

V. A tattoo for the dear friend mentioned earlier.  [Interestingly, I have also been thinking about getting the Braille for V- dots 1, 2, 3, and 6- branded on me, as a reminder that even if he can't been seen, he can still be felt. Oh, the ideas that I get from working with visually-impaired students.]

I’ve also been thinking about tattoos that wouldn’t necessarily involve words. I could get imagery-heavy versions of the above listed tattoos; perhaps a Fool tarot card with “…almost, at times…” above it; perhaps a full moon; perhaps a wave.

I have also been thinking about getting a pair of GI-style thick-plastic-rimmed glasses, maybe folded up, somewhere. This would be a nod to the dear teacher mentioned earlier; he wore such glasses, and I will always associate the style with him.

A nautilus- symbol of continuous learning and growth, something that I definitely aspire to.

Theses are the ideas that have weathered at least eight weeks in my brain; most have been there much longer. With my current financial state, it looks like they’ll all probably have to wait even longer before any are realized.

Notte alta, noi due e la luna piena;
io che piangevo, mentre tu ridevi.
Un dio era il tuo scherno; i miei lamenti
attimi e colombe incatenate.

Notte bassa, noi due. Cristallo e pena,
piangevi tu in profonde lontananze.
La mia angoscia era un gruppo di agonie
sopra il tuo cuore debole di sabbia.

L’alba ci ricongiunse sopra il letto,
le bocche su quel gelido fluire
di un sangue che dilaga senza fine.

Penetrò il sole la veranda chiusa
e il corallo della vita aprì i suoi rami
sopra il mio cuore nel sudario avvolto.

 

Federico Garcia Lorca

SONO SEMPRE PIù AFFASCINATA DA LUI..

“Yirminci yüzyılı yaşadım” der ya, Melih Cevdet Anday, “Yağmurun Altında” adlı şiirinde; yüzyılı boydan boya yaşayan, yüzyılla birlikte anılacak büyük şairlerden biri de geçen hafta ölüm haberini gazetemizde okuduğum Rafael Alberti’dir (1902-1999).

23 yaşında yayımladığı ilk kitabı ile ulusal şiir ödüllerinden birini kazanan Alberti, dört yıl sonra 1929’da yayımlanan Sobre los Ángeles (Melekler Üstüne) ile çağdaş şiirin büyük ustaları arasında sayılmaya başlandı.

Alberti de, çağdaşı Lorca gibi halk türküleri geleneğine yaslanan bir şairdir. Ancak bu kitabıyla geleneksel söyleyişleri aşıp, hem özde hem de biçimde yeni, olgun, özgün bir şiir sesi ve evrenine ulaşır.

Dönemin çoğu öteki şairleri gibi o da sol düşüncelere bağlanır.

İspanya İç Savaşı’nda, Cumhuriyetçilerin yenilip faşist Franko’nun ta 1975’e dek sürecek uzun diktatörlüğü başlayınca Alberti’ye de sürgün yolları görünür. Bir süre Fransa’da kaldıktan sonra Arjantin’e yerleşir.

Henüz kırk yaşındayken (1942), Yitik Koru adlı özyaşam öyküsünü yayımlar. Ahmet Cemal’in dilimize kazandırdığı bu yapıt, şairin doğumundan 1931 yılına kadar olan yirmi dokuz yıllık yaşamını yansıtır. Yapıt bir şairin gelişim süreçlerinin izlenebildiği, bütün şiirseverlerin ilgiyle okuyabilecekleri benzersiz bir güzelliktedir.

Arjantin yıllarında da şiir yazmayı sürdürdü Alberti. Yeni şiir kitapları yayımladı. Yeryüzü ölçeğindeki ünü arttı. 1961’de İtalya’ya yerleşti. 1975’de de Franko faşizminin yıkılmasıyla ülkesi İspanya’ya geri dördü.

O günlerde sürgünden dönüşünü anlatan bir şiirinin Erdal Alova tarafından yapılmış çevirisi yayımlanmıştı “Politika” gazetesinde. O çok güzel şiire bir daha kitaplarda rastlayamadım.

1978’de de Sürgünden Şiir adlı kitabı yayımlandı ülkemizde Ülkü Tamer’in çevirisiyle.

İngiliz eleştirmen C. M. Bowra, 20. yüzyılın ilk yarısındaki yenilikçi şiir akımlarını incelediği Yaratıcı Deney (Çevirenler: Erdal Alova, Dilek Aksu, Kemal Atakay, Nesrin Kasap, Adam yayınları) adlı kitabında, Alberti’ye de bir bölüm ayırarak, onun çağdaş şiire getirdiği katkıları irdeler.

Buna göre, “Alberti’nin şiiri, güçlü bir zihin ile sağlam bir istencin, birçok insanın karşı koyamayacağı kadar büyük olan kimi güçlerle verdiği savaşımın şiiridir.” (s. 254)

“Alberti gerçek anlamda şiir olana yönelik keskin içgüdüsüne uyarak Sobre los Ángeles’e o kendine özgü görkemini verir, ama sonuçta, bu yaratıcı içgüdüye eşlik eden o gerçekliğe ilişkin zihinsel tutku ile tutkulu özlem de bu içgüdüden daha az önemli değildir. Alberti bu tutku ve özlemle hem şiirini başka insanların deneyimiyle bağıntılı kılar, hem de şiirine hiçbir şeyin sarsamayacağı bir güç katar. Kitaptaki her şiirde, bu sağlam gerçeklik temelinin, yaşanan deneyimleri hiçbir romantik ya da duygusal görüşe öncelik tanımadan olduğu gibi betimleme kararlılığının varlığını sezebilir. Alberti, özellikleri ve istemleri, sanatlarına yönelttikleri ilgi yoğunluğunu aynen gerçekliğe de yöneltmek olan, böylece de şiir sanatını yüzyılın başlarında, kendine ve yaşama karşı yapmacıklaştırdığı suçlamasından kurtaran, çağının en iyi ozanları arasında yer alır.” (s. 262)

Çağdaş şairler, yine Bowra’nın deyişiyle, “yaratma güçlerini, gerçekliğe ulaşma tutkularıyla birleştirerek, bize yalnızca her yaratıcı deneyden beklediğimiz o yabancı coşkuyu duyurmakla kalmamış, ürünlerinin içinde yaşadığımız gerçek dünyayla yakından ilintili olduğunu görmemizden kaynaklanan bir güven ve süreklilik duygusu da vermişlerdir.”

Ülkemizde çok fazla tanınmayan Alberti de işte çağımızın böylesi şairlerinden biriydi.

Boşuna değil yanımda uyanışın,

bugün yanımda uyanışın

koruların dayanıklı gücüyle korunan

çitlenbik çalılarının arasında,

gizli böğürtlenlerin arasında.

…

Hep mutlu ol yaprak, güz nedir bilme,

o kör, ışıklı yılların kokusunu

minicik kıpırtısıyla bana getiren yaprak.

(Türkçesi:Ülkü Tamer)

Kimileri uçakla, trenle, otomobille dolaşır dünyayı, kimi kitaplarla… Çıplak gözle göremediklerinizi, bir ülkenin görünmeyen katmanlarına ilişkin derinliğine bilgi ve duyarlıkları bulursunuz kitaplarda.

Bir ülkenin şiiri de, ayrımında olmasanız da sizi o ülkenin tarihine yaklaştırır.

Şiir, kaçınılmaz bir biçimde yazıldığı dönemin toplumunu ve kültürünü doğrudan ya da dolaylı içine alır. Üstelik bu içerme tarih yazma ya da görüş açıklama gibi bir amaçla yapılmadığından çoğu zaman ülke ve toplum üstüne çok daha arı düşünce ve duygular taşır.

Orhan Veli’den başlayıp, Tahsin Saraç’ın, İlhan Berk’in, Ahmet Necdet’in yaptıkları Fransız şiiri, Cevat Çapan’ın İngiliz, Amerikan, Yunan şiiri antolojilerine ve daha nicelerine, pek çok güzel şiirle tanışmanın yanında bu gözle de yaklaştım.

Sait Maden’in yeni yayımlanan Çağdaş İspanyol Şiiri, 1900-2000 (Çekirdek Yayınları) adlı seçkisini de biraz böyle okudum.

Sait Maden, kitaba yazdığı giriş yazısında önce İspanyol halkının ve dilinin oluşum serüvenini özetleyerek temel bilgiler veriyor; ardından 20. yüzyılı, bu yüzyıldaki oluşumları, gelişim ve değişimleri anlatıyor: Yüzyılın ilk çeyreğinde çoğu Fransız, kimileri de Şili ve Arjantin kökenli öncü akımların etkili oldukları görülüyor. Bu olgu İspanyol şiirinin Avrupa ile Latin Amerika arasındaki bağı oluşturan bir köprü olduğunu gösteriyor.

1927 Kuşağı olarak anılan şairler topluluğu ise, İspanyol şiirinin bütün yüzyıla vurulan damgası oldular. Lorca, Alberti, Vicente Aleixandre ve daha çok sayıda şair, dünya çapında kalıcı izler bıraktılar.

1936’da başlayan iç savaş sonunda kırk yıl sürecek Franco faşizmi başladı. Kimi şairler öldürüldü, kimi hapislere atıldı, kimi de yurdunu terketmek zorunda kaldı. Şiir İspanya’da sustu.

Yurtdışındaki İspanyol şairleri 40’lı ve 50’li yıllar boyunca yurt sevgisi, acı ve umutsuzlukla dolu şiirler yazdılar.

1970’te yayımlanan Yeni En Yeni İspanyol Ozanları adlı antoloji, İspanyol şiirinde yeni bir devrim yapacak şairleri ortaya çıkarır. Bu şairler, dili ve kültürü çağdaş dünya ile yeniden birleştirmenin yollarını açarlar.

1975’te Franco’nun ölümü ve demokrasiye geçişle birlikte İspanyol şiirinin dünya ile kopukluğu tümüyle sona erer. Yeni arayış ve oluşumlar, dili ve kültürü özgür bir şiir dünyasına ulaştınr.

* * *

Şiir tarih yanında, o ülkenin doğasının kokusunu da taşır.

Dahası bir ulusa, ülkeye, kültüre, insana ilişkin ne varsa, bulabilirsiniz o ülkenin şiirinde. Dilbilim incelemeleri için de yamlaşabilirsiniz şiire, folklor özellikleri için de. Bir ülkenin şiirinden o ülkenin flora’sını da (bitki örtüsü) çıkarabilirsiniz, hayvan varlığını da.

Şiir okurken bunların hiçbirini görmeyiz, Bunca çeşninin karıştığı o büyülü yapı, kendi dünyasına doğru kapıp götürür bizi çoğu zaman.

Dur portakal ağacının

yanında, İspanya’dır bu,

arkadaş. Mayıs gelecek

lavantalarla morarmış

Kastilya’ya. Gökte yeni

kanatlar kürek çekecek,

ve aşk bütün bakışlarda

tek tek ateşler yakacak.

(Ramon de Garciasol)

Okurlara önerim, İspanya’ya bir de şiirle bakmaları. Hiçbir gezmenin, görmenin duyuramayacağı İspanya’yı şiirlerde görmek için.

19.12.2001

1450…….. Aparición de la prensa e imprenta de los tipos móviles que reemplazó a los manuscritos. Se inicia el desarrollo de las industrias en los medios.”Inició de la era de comunicación de masas”. Se establecen imprentas en los centros comerciales más importantes de Europa.

2006= Nacimiento de una nueva cadena generalista en España llamada La Sexta destacar de ella su ambiciosa política de compra de derechos deportivos audiovisuales : fútbol, baloncesto, fórmula 1.Nacimiento de otra nueva cadena privada llamada cuatro.

1970’lerin sonlarıydı. O zamanki Türk Dil Kurumu’nun da genel sekreteri olan ünlü şairimiz Cahit Külebi, genç şairleri değerlendirirken iki ismin altını çiziyor ve Yaşar Miraç ile Ahmet Erhan’ın ellerinde “şiir cennetinin altın anahtarının bulunduğunu” söylüyordu.

Gerçekten de o yıllarda bu iki genç şair, yazdıkları şiirlerle yeni bir biçim ve duyarlığı taşıyorlardı şiirimize. Her ikisinin de ilk yapıtları büyük ilgi görmüştü. 1979’da yayımlanan Yaşar Miraç’ın ilk şiir kitabı Trabzonlu Delikanlı, dönemin en önemli şiir ödülü olarak kabul edilen Türk Dil Kurumu Ödülü’nü kazanmıştı. Ardından peşpeşe başka kitapları da yayımlandı. Çok üretken bir şairle karşı karşıyaydık.

Ne ki Yaşar Miraç’ın 1983’te Almanya’ya yerleşmesi, onun ülkemiz şiir okurlarıyla olan bağının da koparmasına neden oldu. Kimi kitapları Almanya’da yayımlandı.

Son yıllarda şairi yeniden sık sık ülkemizde görür olduk. Elinde ilk şiirlerinden buyana hiç yayımlanmamış bin bir şiiri olduğunu ve bunları tek bir kitap olarak yayımlatmak üzere yayıncı aradığını söylüyordu.

Yayın dünyasının türlü sorunlarla boğuştuğu son yıllarda en az 800 sayfa tutacak bir şiir kitabını yayımlama cesaretini gösterecek yayıncı bulmak kolay değildi. Bu yüzden Yaşar Miraç’ın arayışları birkaç yıl sürdü.

Sonunda Bilim Sanat Galerisi Yayınları 1001 Şiir’i yayımladı. Şu anda elimizde, büyük bir özenle, kuşe kâğıda, içinde renkli resimlerle basılmış, 824 sayfalık ciltli bir kitap var.

Bu kitaba, tek bir şiir kitabı gibi de bakılabilir, eski divan şairlerinin bütün şiirlerini topladıkları divanları gibi de. Çünkü 1001 Şiir, şairin ilk şiirlerinden son şiirlerine dek bütün dönemlerinden ürünlerini içeriyor. Çeşitli nedenlerle yayımlanmış kitaplarında yer alamamış, ama onun yaratıcılığının, veriminin ürünleri.

Benim gözlediğim, şiir dünyasının Yaşar Miraç’a iki ayrı dönemde iki farklı yaklaşımı oldu: Şiirlerinin yeni yayımlanmaya başladığı 1970’lerin ikinci yarısıyla 1980’lerin ilk yıllarında büyük beğeni ve övgülerle karşılandı. Bunun başlıca nedeni, Trabzon folklorundan yola çıkıp, yöresel bir sesle çağdaş bir şiire ulaşabilmiş olmasıydı. Hatta bu yönüyle Lorca’ya benzetenler oldu onu.

Özellikle Almanya’ya yerleşip, şiirleri ortalıkta görünür olmaktan çıkınca Yaşar Miraç’a karşı değerlendirmeler de farklılaşmaya başladı. Aslında hece ölçüsüne dayanan sıradan şiirler yazdığı savunulmaya başlandı bu kez.

Şimdi 1001 Şiir ile şiir okurları için güzel bir değerlendirme yapma fırsatının ortaya çıktığı görülüyor: Bir şairin on beşinden kırk beşine dek otuz yıllık şiir serüvenine topluca bakabilir ve siz de kendi yorumunuzu yapabilirsiniz.

Benim düşüncemi soracak olursanız, Yaşar Miraç önemli bir şair. Özellikle de ilk dönem şiirleri Türk şiiri için yenilik taşıyor. Yeni bir söyleyiş, yeni bir duyarlık. Bugün de o şiirleri etkilenerek okudum. İçimi kıvıl kıvıl oynattı dizeleri.

Ancak bir başka sorudan da kurtulmak olası değil: Çağdaş şiirimizde ikinci bir örneğini yalnızca Fazıl Hüsnü Dağlarca’da görebildiğimiz bu denli çok sayıda şiir nasıl yazılabilir? Elbet şiire teknik bir ustalık ürünü olarak yaklaşmakla. Böyle yaklaştığınızda da şiire bir teknik çoğaltmaca unsuru egemen olmaz mı? Şairlerimizin yazdıklarında da yer yer düşünce ve duyarlığın geriye çekildiği, teknik ustalıklarla oluşturulmuş  şiirlere rastlıyoruz.

Benim düşüncem, şiirin bu denli çok üretilmesinin zor olduğu. Bu denli çok şiir yazıp arada boş atmamak olanaklı değil. Ama aslolan elbette boşlara değil, dolulara bakmaktır.

1001 Şiir, dolu dolu şiirlerle dolu bir yapıt. Kaç kişi otuz milyon lira verip bu kitabı edinebilir bilmiyorum ama, okuyanları mutluluk ülkelerinde dolaştıracak sayfalarla dolu olduğunu söyleyebilirim.

gülsüz bir gülüşe gömdüm

ben o gümüş serçeyi

22.1.2003

Yunus Emre’den bu yana, okuyana durup dururken kolayca söylenivermiş gibi gelen dizelerin ardında hep şiire verilmiş koca bir ömür vardır.

Kendi kuşağımda (Erdal)Alova denli hayatını yalnızca şiire vermiş, varlığını şiirle özdeşlemiş az şair gördüm.

Alova, yeni ve ilk kez bir toplu şiirler yapıtıyla karşımızda:Dizeler (2001-1973). 28 yıllık zaman diliminden 133 sayfalık bir bütün.

Dizeler başlığı, rastgele konulmuş bir başlık değil bence. Kitaptaki her bir dizeye verilen emeği, özeni, sahip çıkmayı gösteriyor.

Öyle bir şiir birikimiyle karşı karşıyayız ki, boş yok. Arıta arıta uluşılmış som bir bütünlük.

Hep söylenir ya, şiir tek bir sözcüğüne dokunamayacağınız bir yapıdır, tek sözcüğünü değiştirseniz bozulur o yapı.

Şiirlerdeki kusursuzluğa baktıkça bu temel yapıyla karşılaşıp hayranlık duymamak elde değil.

Yalnızca yapısal bir yoğunluk ve mükemmellik içermiyor Alova’nın şiiri; taşıdığı anlam katmanlarıyla da çok zengin bir şiir.

Bu özgün şiir dünyasına giresilmek yalınkat bir okumayla olanaklı değil. Şiir bilmek, tarih bilmek, doğa bilmek, hayatı bilmek gerek.

Gene de aşkı anlatan bir şiirle başlayabilirsiniz onu okumaya. “Sevgi Dönümü”nden birkaç dize size o şiirin yolunu açabilir:

Omuzların iki yunus kürekte.

…

Patlıcan moru saçların

nasıl döverdi yastığı

uçaktan atılan kâğıtlar gibi

çırpınırken ayakların

…

Bir bir açtım kapalıçarşılarını

geçtim batık saraylarından

balık kanı kokan geçitlerinden

kayboldum sonunda

cevahir bedesteninde.

Şairlere yazdığı şiirler de, şiir sanatına ilgi duyuyorsanız Alova şiirine giriş için açık bir kapı olabilir. Şiirle seslendiği şairlere bir bakalım: Sappho, Kavafis, Lorca, Ritsos, Henri Michaux, Nâzım Hikmet, Orhan Veli, Oktay Rifat, Edip Cansever, Metin Eloğlu, Can Yücel, Cemal Süreya, Cevat Çapan.

Bu şiirleri okurken yine çok yönlü şiir dünyalarıyla karşılaşacaksınız. Bir yandan üzerine şiir yazılan şairin dünyası, öte yandan Alova’nın bu şairlere yaklaşımıyla ortaya çıkan derinlikli portreler. Bir de “Tayf” şiiri var, Alova’nın dokuz şairden oluşan bir “Çağdaş Türk Şiiri Antolojisi”

Alova şiirini yoğunlaştırırken en çok doğayı kullanıyor. Doğadan derlediği türlü gereçlerle  kuruyor imgelerini. Hayattan ve edebiyattan uzaklaşmış bir doğa onun şiirleriyle yepyeni söyleyişler olarak geri dönüyor:

Sevgisizlik yiyip bitirmiş

Süngertaşı gibi yüreklerini.

…

Dizlerin sönmüş kraterler

Eteğine kent kurduğum

…

Dilbalıkları gibi kayıp geçerken günler

…

Yazarken yaz günü isteklerini

Mürekkepbalıklarının tebeşiriyle

Mavi tahtasına denizin.

Doğa, şiir, kişisel ve toplumsal tarih, binlerce ayrıntı… toplayın hepsini. Çevirip başınızı hayatın gürültüsünden, bakın, insan doğanızın geresindiği şeylerden söz ediyor şair.

Sonrada şunu sorabilirsiniz; böyle bir şairin değerlenmediği bir şiir ortamının sağlığından söz edilebilir mi?

18.7.2001

HE DIED 34 years ago but the country he dominated is still struggling to escape his legacy.
On November 20, 1975, General Franco finally breathed his last in a Madrid hospital despite desperate attempts to keep the old dictator alive.
For a few years after his death thousands flocked to the Plaza del Oriente, the square in front of Madrid’s royal palace, on that date to recall his memory. It was like stepping back into the Europe of the 1930s as the crowd — including blue-shirted youngsters — chanted “Viva Franco!” and raised their arms in the fascist salute.
This year few will bother to mark the anniversary. Indeed, many young Spaniards are not even sure who Franco was.
Yet, though Spain has developed into a very different place since the implacable dictator’s death, it is still agonising over the Franco years. While rightwingers claim old wounds should be left to heal, many others are campaigning to “recuperar la memoria”. That means rewriting the history taught in Spanish classrooms, which tends to gloss over the Franco years, renaming streets still bearing the names of Francoist heroes and giving the same rights to surviving anti-Franco guerrillas as combatants in the Civil War.
It also means digging up the remains of more than 100,000 persons executed then tossed into unmarked, mass graves. Relatives want them identified and given decent burial.
Some victims were shot because they supported the Republic against which the Nationalist forces had rebelled. Some were killed in the settling of accounts which had nothing to do with politics. Some were simply at the wrong place at the wrong time.
An estimated 4,500 men and women executed by the Franco regime are buried in Málaga’s San Rafael cemetery alone. Hundreds more are buried on a hillside outside Granada, among them Federico García Lorca, one of Spain’s greatest 20th-century poets and dramatists.
Work has finally started on locating his remains at Alfacar where on an August morning in 1936 he was executed, without trial, along with a school teacher and two banderilleros (members of a bullfighting team).
This exhumation has stirred controversy because the Lorca family for long opposed it. They say the poet should be left to rest in peace. However, they appeared to relent after the families of the other victims pressed for work to begin.
Specialists at the University of Granada will check the DNA of any remains discovered so that they can be identified. Even though medical science has advanced considerably in this respect, the work of identification is still difficult and time-consuming.

SENTIMIENTOS DESGARRADOS, PASIONES IMPOSIBLES DE OCULTAR, SIMBOLISMO Y , COMO NO, LA MUERTE PRESENTE DE PRINCIPIO A FIN. JOSÉ CARLOS PLAZA REALIZA PARA EL CENTRO DRAMÁTICO NACIONAL ESTE MONTAJE DE LA MÁS PURA TRAGEDIA LORQUIANA.  Por Vanessa Ramiro.

Cuenta la hispanista francesa Marcelle Auclair que, estando Lorca en la Residencia de Estudiantes charlando con un amigo, entró otro con un ejemplar del diario ABC. Lorca lo ojeó y poco después exclamó: “¡La prensa, qué maravilla! ¡Leed esta noticia! Es un drama difícil de inventar”. Se refería el granadino a una noticia publicada el 25 de julio de 1928 que relataba un suceso acaecido en Níjar, Almería: una boda termina en tragedia al ser raptada la novia, siendo más tarde asesinado el raptor y detenido el novio burlado.

Desde el 12 de Noviembre

Teatro María Guerrero

Little Ashes, un producción inglesa rodada en Barcelona, España; Cuenta la historia de tres jóvenes españoles, que en 1922 comienzan sus estudios en la Residencia de Estudiantes de Madrid.

Salvador Dalí (Robert Patttinson), Federico García Lorca (Javier Beltrán) y Luis Buñuel (Matthew McNulty) son tres jóvenes estudiantes con aspiraciones ambiciosas y con ideales revolucionarios. “No hay límites” para el arte, la literatura, ni el amor, cuando las amistades comienzan a transformarse, y el afecto y el deseo rompen los esquemas tradicionales de una sociedad conservadora.

Little Ashes, es una película de bajo presupuesto, dirigida por: Paul Morrison y escrita por: Philippa Goslett, que se estrenó en el año 2008 y que probablemente no llegue a las carteleras nacionales (Sin embargo se puede conseguir por internet) A pesar de que en líneas generales, es un film bastante sencillo, vale la pena verlo pues muestra una parte de la historia que no conocemos o que no hemos visto en la gran pantalla.

M.E.R.P.P.

“Morality, inmorality, good, bad. We have to smash that into pieces”

http://personal.telefonica.terra.es/web/medicina/Federico_Garcia_Lorca.html

Mele leggermente ferite da sottili spadini d’argento
nuvole strappate da una mano di corallo che porta sul dorso una mandorla di fuoco
pesci di arsenico come squali
squali come gocce di pianto per accecare una folla
rose che feriscono
e aghi installati nei tubi del sangue
mondi nemici e amori ricoperti di vermi
cadranno su di te. Cadranno sulla grande cupola
che unge d’olio le lingue militari
dove un uomo orina su una splendente colomba
e sputa su carbone masticato
circondato da migliaia di campanelli.

Perchè non c’è più chi divida il pane e il vino
nè chi coltivi erbe nella bocca del morto
nè chi apra i lini del riposo
nè chi pianga per le ferite degli elefanti
Non c’è altro che un milione di fabbri
che forgiano catene per i bambini che verranno.
Non c’è altro che un milione di falegnami
che fanno bare senza croce.
Non c’è altro che un affollarsi di lamenti
che si aprono le vesti in attesa del proiettile.
L’uomo che disprezza la colomba doveva parlare
doveva urlare nudo fra le colonne
e farsi un’iniezione per prendere la lebbra
e piangere un pianto talmente terribile
da sciogliere i suoi anelli e i suoi telefoni di diamante.
Ma l’uomo vestito di bianco
ignora i misteri della spiga
ignora il gemito della partoriente
ignora che Cristo può dare ancora acqua
ignora che la moneta brucia il bacio prodigioso
e da il sangue dell’anello al becco idiota del fagiano.
I maestri indicano ai bambini
una luce meravigliosa che viene dal monte;
ma quel che giunge è un raduno di cloache
dove urlano le oscure ninfe del colera:
I maestri indicano con devozione le enormi cupole suffumicate;
ma sotto le statue non c’è amore,
non c’è amore sotto gli occhi di cristallo definitivo:
L’amore sta nelle carni lacerate della sete,
nella capanna minuscola che combatte con l’inondazione;
l’amore sta nei fossi dove combattono le serpi della fame,
nel triste mare che culla i cadaveri dei gabbiani
e nello scurissimo bacio pungente sotto i guangiali.
Ma il vecchio dalle mani trasparenti
dirà: amore, amore, amore,
acclamato da milioni di moribondi;
dirà: amore, amore, amore,
fra i drappi frementi di tenerezza;
dirà: pace, pace, pace,
fra il brivido dei coltelli e meloni di dinamite;
dirà: amore, amore, amore,
finchè le labbra gli diventeranno d’argento.
Intanto, intanto, ahi!, intanto,
i negri che portano via le sputacchiere,
i ragazzi che tremano sotto il terrore pallido dei direttori,
le donne affogate in olii minerali,
la folla di martello, di violino o di nuvola,
dovrà gridare anche se le romperanno la testa contro il muro,
dovrà gridare di fronte alle cupole,
dovrà gridare pazza di fuoco,
dovrà gridare pazza di neve,
dovrà gridare con la testa piena di escremento,
dovrà gridare come tutte le notti insieme,
dovrà gridare con voce così straziata
finchè le città non tremino come bambine
e spezzino le prigioni dell’olio e della musica.
Perchè vogliamo il nostro pane quotidiano,
fiore d’ontano e perenne tenerezza sgranata,
perchè vogliamo che si compia la volontà della Terra
che dà i suoi frutti per tutti.

Postato in Paola Turci il Ottobre 23rd, 2008

http://personal.telefonica.terra.es/web/medicina/Federico_Garcia_Lorca.html

Mele leggermente ferite da sottili spadini d’argento
nuvole strappate da una mano di corallo che porta sul dorso una mandorla di fuoco
pesci di arsenico come squali
squali come gocce di pianto per accecare una folla
rose che feriscono
e aghi installati nei tubi del sangue
mondi nemici e amori ricoperti di vermi
cadranno su di te. Cadranno sulla grande cupola
che unge d’olio le lingue militari
dove un uomo orina su una splendente colomba
e sputa su carbone masticato
circondato da migliaia di campanelli.

Perchè non c’è più chi divida il pane e il vino
nè chi coltivi erbe nella bocca del morto
nè chi apra i lini del riposo
nè chi pianga per le ferite degli elefanti
Non c’è altro che un milione di fabbri
che forgiano catene per i bambini che verranno.
Non c’è altro che un milione di falegnami
che fanno bare senza croce.
Non c’è altro che un affollarsi di lamenti
che si aprono le vesti in attesa del proiettile.
L’uomo che disprezza la colomba doveva parlare
doveva urlare nudo fra le colonne
e farsi un’iniezione per prendere la lebbra
e piangere un pianto talmente terribile
da sciogliere i suoi anelli e i suoi telefoni di diamante.
Ma l’uomo vestito di bianco
ignora i misteri della spiga
ignora il gemito della partoriente
ignora che Cristo può dare ancora acqua
ignora che la moneta brucia il bacio prodigioso
e da il sangue dell’anello al becco idiota del fagiano.
I maestri indicano ai bambini
una luce meravigliosa che viene dal monte;
ma quel che giunge è un raduno di cloache
dove urlano le oscure ninfe del colera:
I maestri indicano con devozione le enormi cupole suffumicate;
ma sotto le statue non c’è amore,
non c’è amore sotto gli occhi di cristallo definitivo:
L’amore sta nelle carni lacerate della sete,
nella capanna minuscola che combatte con l’inondazione;
l’amore sta nei fossi dove combattono le serpi della fame,
nel triste mare che culla i cadaveri dei gabbiani
e nello scurissimo bacio pungente sotto i guangiali.
Ma il vecchio dalle mani trasparenti
dirà: amore, amore, amore,
acclamato da milioni di moribondi;
dirà: amore, amore, amore,
fra i drappi frementi di tenerezza;
dirà: pace, pace, pace,
fra il brivido dei coltelli e meloni di dinamite;
dirà: amore, amore, amore,
finchè le labbra gli diventeranno d’argento.
Intanto, intanto, ahi!, intanto,
i negri che portano via le sputacchiere,
i ragazzi che tremano sotto il terrore pallido dei direttori,
le donne affogate in olii minerali,
la folla di martello, di violino o di nuvola,
dovrà gridare anche se le romperanno la testa contro il muro,
dovrà gridare di fronte alle cupole,
dovrà gridare pazza di fuoco,
dovrà gridare pazza di neve,
dovrà gridare con la testa piena di escremento,
dovrà gridare come tutte le notti insieme,
dovrà gridare con voce così straziata
finchè le città non tremino come bambine
e spezzino le prigioni dell’olio e della musica.
Perchè vogliamo il nostro pane quotidiano,
fiore d’ontano e perenne tenerezza sgranata,
perchè vogliamo che si compia la volontà della Terra
che dà i suoi frutti per tutti.

Postato in Paola Turci il Ottobre 23rd, 2008

I think I’ll start sharing a couple interesting news items from around the web related to poetry and, to a lesser extent, writing in general. Cheers.

• Federico Garcia Lorca was buried in a mass grave in 1936 as merely one result of the Spanish Civil War. Seems the family has agreed to allow excavations of his presumed burial site. Can you say “Zombie Lorca”?
• The IMPAC longlist is now available. Some Canadian talent in here. I draw your attention to Patrick Lane here.
• xkcd is a brilliant web comic that posts a couple times a week on both random and currently significant topics. Here’s one for fans of LOTR, Star Wars, and a couple other big name movies.

Ajatuksia Lorcan runon äärellä

Pyhäinpäivän ilmastoon sopii hyvin Federico García Lorcan (1898-1936) tummasävyinen runo Canción de jinete (Ratsastajan laulu). Jo vuosia se on kuulunut lempirunoihini; ehkä se vetoaa synkkään goottilaiseen puoleeni, tai ehkä se vain on niin uskomattoman tiheätunnelmainen ja tenhoava. Kerta kaikkiaan ajaton.

Runosta on kaksi ”virallista” suomennosta: Aale Tynnin ja Matti Rossin. Runo on ollut suosikkejani jo käännöksinä, mutta nyt kun pystyn perusespanjantiedoillani hiukan hahmottamaan kielen rakenteita, se koskettaa vieläkin enemmän, niin tekstinä kuin myös kuultuna, kaikkine lausuntamaneereineenkin (kuuntelepa runo en español).

Runo kertoo ratsastajasta, joka on matkalla Córdobaan ja epäilee, ettei koskaan sinne saavu. Matkakaverina hänellä on hevonen, josta Lorca on käyttänyt runossaan feminiinisukuista sanaa la jaca (lausutaan: haakka). Tynni on kääntänyt jacan kahdessa kohdassa sanalla hepo ja yhdessä ratsu. Rossi taas on kääntänyt kaikissa kohdissa ratsuksi. Hepo kuulostaa hiukan lapselliselta ja yltiörunolliselta nykyihmisen korvaan, ja ratsu (varsinkin musta ratsu) taas herättää mielikuvan korskeahkosta, isokokoisesta orista. Mutta mutta… la jaca on feminiinisukuinen sana; miksi Lorca on valinnut juuri sen runoonsa eikä esim. maskuliinisukuista sanaa el caballo, joka tarkoittaisi sekä hevosta että ratsua? Koska runoon ei ylipäätään valita mitään sattumalta, on lähdettävä siitä olettamuksesta, että la jaca on runossa tarkoituksella, vieläpä hyvin painokkaalla tarkoituksella.

Millainen hevonen on siis la jaca? Sanakirjani ei sitä tunne, joten on tehtävä salapoliisin työtä Internetin valtateillä ja sivukujilla. Ratsastajan laulua on käännetty myös muille kielille, ja näiden käännösten pikaselaus tuottaa jacalle mm. tällaisia tuloksia: Pferdchen (saksa), little horse, cob ja nag (englanti).

Pikakierros espanjalaisilla keskustelupalstoilla tuo tulokseksi tiedon, että la jaca on pienikokoinen, rotevarakenteinen hevonen. Jaca ei siis varsinaisesti ole rotu, joskin sellainenkin hevosrotu on olemassa kuin Jaca Navarra.

Kaikissa runoissa ”pelataan” mielikuvilla, jotka kääntäjänkin on otettava huomioon. Sana ratsu herättää (ei hevosihmisen mielessä ainakin) ihan erilaisen kuvan kuin poninkokoinen, roteva hevonen. Ratsu-sanassa on jotain ylvästä ja korskeaa, ehkä hiukan pelottavaakin. Pienessä, maatiaistyyppisessä hevosessa taas on lempeyttä, pehmeyttä ja luoksepäästävyyttä, ja juuri sellaisen hevosen Lorca on runoonsa kirjoittanut. Runon ilmasto muuttuu olennaisesti, kun näkee ratsastajan pienehkön, rotevan hevosen selässä. Runosta tulee jotenkin surullisempi, viiltävämpi ja silti pehmeämpi. Ratsastaja on alistunut kohtaloonsa. Jos hän istuisi ison korskean orin selässä, hänessä olisi vielä taisteluhalua jäljellä. Myös runon huudahdus ¡Ay mi jaca valerosa! tuo kyyneleet silmiin, kun näkee huudahduksen kohteena pienikokoisen, lempeän hevosen. Mutta miten suomentaja runorytmin säilyttäen voisi kääntää jaca-sanan oikein? Meillä on sana pienikokoiselle hevoselle: poni. Mutta mutta… poni-sana ei herätä oikeita mielikuvia; siitä tulee mieleen koiran kokoinen hevonen, jolla vain lapset voivat ratsastaa. Olkoonkin, että poneja olisi aikuisillekin, niin raavas mies ponin selässä ei kuulosta runoon sopivalta. Näky on väärä.

Jatketaan eteenpäin Internetin kujilla. Esiin ponnahtaa tieto, että jaca-sanalla on myös toinen merkitys. Viehättävää naista voi joku karkeasti kutsua sanalla jaca. En tiedä, olisiko jo Lorcan elinaikana jacalla ollut tällainen sivumerkitys, mutta tämä tieto toisi runon hevoseen feminiinisyyden, sen mikä itse sanassa, sen suvussa jo on. Suomen kielessä on mainio sana naaraspuoliselle hevoselle: tamma. Se myös sopisi kaksitavuisena runon rytmiin. Katselen kuvia Jaca Navarra -hevosista, ja minun – ei hevosnaisen – silmissä ne näyttävät tammoilta. Olen siis kääntymässä sille kannalle, että runon jaca negra ja jaca valerosa voidaan kääntää: musta tamma ja urhea tamma.

Mutta onko Lorca tarkoittanut tätä? Onko naisilla hänelle jokin erityismerkitys? Hän oli naisten kasvattama, ja kotiseudullaan Granadassa hänet tunnettiin homoseksuaalina. Mikä merkitys feminiinisukuisella jacalla hänelle oli? Oliko se ratsastajan naisellinen puoli; sekö oli viemässä häntä kohti kuolemaa? Vai oliko ratsastaja viemässä omaa naiseuttaan kohti vaaraa, melko varmaa kuolemaa? Ratsastaja ei puhu omasta rohkeudestaan, vain ja ainoastaan hevosensa. Mitä Córdoba edusti Lorcalle? Córdoba sijaitsee Andaluciassa niin kuin Granadakin. Loppujen lopuksihan Lorca tapettiin kotiseudullaan. Ja miksi Lorca korosti runossa, että minä (yo) en koskaan saavu Córdobaan; Espanjan kielessä ei nimittäin käytetä persoonapronomineja muutoin kuin silloin kun halutaan erityisesti korostaa tekijää. Ehkä ratsastaja arveli, että hevonen kyllä pääsee perille, mutta hän itse ei.

Tämä runo on niin loistava, että sen äärellä pohtien ja tutkien voisi viettää tuntikausia. Ehkä palaan tähän täällä jossain vaiheessa uudestaan. Alla runo ja oma käännökseni, joka ei valitettavasti pysty ottamaan huomioon alkuperäisen runon laulullisuutta muuta kuin ajoittain.

PS. Käännös on niitä lukijoita varten, jotka eivät osaa espanjaa. Itse luen tätä runoa enää vain alkuperäisellä kielellä, ja samaa suosittelen lämpimästi muillekin. 

Tras el viaje de los escritores chinos que hemos ido contando estos días pasados, llega el momento de saber qué rastro les hemos dejado y cómo nos han marcado a nosotros. Además de los recortes de prensa que hemos podido ir recogiendo al paso de los escritores por las distintas ciudades, el pasado domingo Juan José Armas Marcelo publicó un artículo en el que contaba sus impresiones de una cena de los escritores chinos con una representación de escritores españoles, entre los que él se encontraba. Según cuenta Armas Marcelo en el artículo, en un momento determinado de la cena, los asistentes comenzaron a nombrar autores de ambos países. Los escritores españoles nombraban autores chinos, y viceversa. Cuando llegó el momento del profesor Chen Zhongyi, éste nombró a Federico García Lorca y a José María Álvarez. Gracias a éste artículo de Armas Marcelo, el poeta José María Álvarez,  se ha puesto en contacto con nosotros, con el fin de contactar con los escritores chinos. Las huellas del paso de los chinos se alargan. Trataremos de que contacten entre ellos y os contaremos más de este “apéndice”.

Le style est la réponse à tout.
L’approche neuve d’une chose terne et dangereuse.
Mieux vaut faire une chose terne avec du style qu’une chose dangereuse sans style.
Faire une chose dangereuse avec style, c’est ça l’art.

La tauromachie peut être un art.
La boxe peut être un art.
Faire l’amour peut être un art.
Ouvrir une boîte de sardines peut être un art.

Rares sont ceux qui ont du style.
Rares sont ceux qui peuvent le garder.
J’ai vu des chiens avoir plus de style que les hommes.
Bien que peu de chiens aient du style.
Les chats en ont à profusion.

Hemingway se faisant gicler la cervelle contre le mur au calibre 12, ça c’est du style.
Quelquefois les gens vous donnent du style.
Jeanne d’Arc avait du style.
Jean-Baptiste,
Jésus,
Socrate,
César,
Garcia Lorca.

J’ai connu en prison des gens qui avaient du style.
J’en ai connus plus en prison que hors de prison.
Le style, c’est une différence. Une façon de faire, une façon d’être.
Six hérons juchés sur leurs pattes dans un étang…
ou vous, qui sortez nu des chiottes, sans me voir.

***

Charles Bukowski (1920-1994) – Mockingbird, Wish Me Luck (Oiseau moqueur, souhaite-moi bonne chance) (1972)

Federico Garcia Lorca  (Granada, 1898 – 1936)

ATLININ TÜRKÜSÜ

Kurtuba
Uzakta tek başına

Ay kocaman at kara
Torbamba zeytin kara
Bilirim de yolları
Varamam Kurtuba’ya

Ova geçtim yel geçtim
Ay kırmızı at kara
Ölüm gözler yolumu
Kurtuba surlarında

Yola baktım yol uzun
Canım atım yaman atım
Etme eyleme ölüm
Varmadan Kurtuba’ya

Kurtuba
Uzakta tek başına

(Melih Cevdet Anday – Sabahattin Eyüboğlu)

MADRİGAL

Yağmur yağar Santiago’ya
Güzelim sevgilim benim
Gölgeli aydınlığı güneşin
Ak kamelyası göklerin

Yağmur yağar Santiago’ya
Hep karanlık geceler
Uykudan ipekten çayırlar
Issız ayları örter
Bak yağmura sokaklarda
Taş ve kristal sancısı, derin
Bak, yitik rüzgârlara
Gölgesi ve külü denizlerinin

Gölgesi ve külü denizlerinin
Santiago, güneşten ötelerde
Çok eski sabahların suları
Çırpınır durur yüreğimde

(Hilmi Yavuz)

HOŞÇAKALIN

Ölürsem
açık bırakın balkonu.

Portakal yiyor oğlan çocuğu,
Balkonumdan görüyorum onu.

Çiftçi ekin biçiyor,
Balkonumdan duyuyorum onu.

Ölürsem
Açık bırakın balkonu.

(Tüzün Gürson)

DENİZ SUYU TÜRKÜSÜ

Deniz
gülümsüyor uzaktan.
Dişleri köpükten,
dudakları gök.

“Ne satarsın, deli kız
rüzgârda memelerin?”

“Suyunu denizlerin, yiğit,
suyunu denizlerin.”

“Ne taşırsın kara oğlan,
kanınla karıştırıp?”

“Suyunu denizlerin, yiğit,
suyunu denizlerin.”

“Bu tuzlu gözyaşları, ana,
nerden gelirler?”

“Ağlarım suyunu denizlerin, yigit,
suyunu denizlerin.”

“Bu derin sızı, gönül,
nerden dogdu oy?”

“Ne acıymış, ne acı
suları denizlerin!”

Deniz
gülümsüyor uzaktan.
Dişleri köpükten,
dudakları gök.

(Cevat Çapan)

BİR GENÇ KIZIN KULAĞINA

İstemedim, hiçbir şey
söylemek istemedim sana.

Gözlerinde iki çılgın ağaç gördüm,
gülüşten, esintiden, altından iki ağaç.
Kımıldanıp duruyorlardı, istemedim.

Sana hiçbir şey söylemek istemedim.

(Tüzün Gürson)

ÖLÜ BİR ÇOCUK İÇİN GAZEL

Her gün öğleden sonra Granada’da
Bir çocuk ölür her öğleden sonra
Her öğleden sonra sular durulur
Şöyle bir söyleşmek için dostlarla

Ölünün yosunlu kanatları var
Rüzgârlar aydınlık ve buluttur
Kulelere doğru bir çift sülün uçar
Gün, yaralı bir çocuktur

Şarap mahzenlerinde seni bulurken
Tarla kuşlarından iz bile yoktu
Nehirde boğulduğun günse gökyüzünde
Bir bulut kırıntısı görünmüyordu

Korkunç bir sel gelir de tepelerden
Devrilir uğuldayan vadide zambak ve köpek
Ellerimin menekşe gölgesinde o ölü tenin
Nehrin kıyısında, soğumuş melek

(Hilmi Yavuz)

DİNLENEN KADINA KASİDE

Seni çıplak görmek, toprağı hatırlamaktır.
Düzgün toprağı, atlardan temizlenmiş.
Gümüş sınırlı o kamışsız toprağı,
Geleceğe kapanmış sağ durumuyla.

Seni çıplak görmek, arzusunu anlamaktır yağmurun
Her zaman o çelimsiz biçimleri arayan,
Ya da ateşini denizin, kocaman yüzü
Yanıklarının ışığını bulamadığı an.

Kan yankılanacak yatak odalarından,
Parıldayan bir kılıçla gelecek;
Ama kurbağanın morun yüreği
Nerde saklanmış, bilmeyeceksin.

Senin karnın köklerin savaşıdır,
Sisli bir şafaktır dudakların.
Sıralarını beklerken ölüler inler
Ilık gülleri altında yatağan.

(Ülkü Tamer)

LOS CAMINOS DEL HOMBRE DE AZOGUE

CAPÍTULO VII: UN LLANTO COMO UN RÍO

“Yo quiero que me enseñen un llanto como un río

que tenga dulces nieblas y profundas orillas”

F. G. Lorca

El Hombre de Azogue seguía caminando mientras la noche iba cediendo paso al amanecer. El Hombre llamado Jardín se detuvo mirando en silencio al horizonte y empezó a llorar. El Hombre de Azogue no se atrevió a preguntar la razón de tan inesperado llanto, pero se detuvo para esperar a que el Hombre llamado Jardín se calmara y continuara camino.

El Hombre llamado Jardín lloró unos minutos, un llanto sin palabras, sin inhibición, sin búsqueda de consuelo, sin destinatario. Un llanto como un espejo, como una herida, como un río. El Hombre de Azogue le miraba pacientemente, un paso por delante, las manos a la espalda, los labios cerrados.

El Hombre llamado Jardín se secó las lágrimas con el antebrazo y continuó camino mirando al suelo, mirándose la punta de sus pies descalzos. Mirando su propia tristeza desnuda.

Ni un comentario.

El Hombre de Azogue era muy reservado y respetuoso con los sentimientos del Hombre llamado Jardín. Temía herir su sensibilidad y evitaba cualquier injerencia en su intimidad.

Llegaron a un terreno donde brotaban chumberas silvestres que exhibían buenos higos maduros. Aunque no llevaban protección para las manos ni tan siquiera un cuchillo, ambos se aventuraron a coger con sus manos desnudas aquellos frutos protegidos por grandes hojas cubiertas con infinidad de alfileres amenazantes.

Comieron, sangraron, se saciaron, se miraron.

NI un comentario. El Hombre llamado Jardín tenía los ojos irritados y las mejillas sucias por las lágrimas. No habían encontrado agua para asearse. El Hombre de Azogue le miró, analizó su tristeza, pero no se atrevió a preguntar la razón. Era muy reservado y respetuoso con los sentimientos del Hombre llamado Jardín. Temía herir su sensibilidad y evitaba cualquier injerencia en su intimidad.

Este capitulo es necesariamente corto, corto y triste. El sol comenzaba a asomar. Habían pasado la noche caminando sin descanso. Sin rumbo.

Ahora tenían que decidir si querían continuar o descansar. Tenían las manos ensangrentadas.

El Hombre llamado Jardín se limpió la sangre sobre el vello de su pecho. El Hombre de Azogue le imitó. Ni un comentario.

Over the past year i have worked on numerous projects two of the most enjoyable have been ‘The House of Bernarda Alba’ by Federico Garcia Lorca and ‘Captured’, a short film. I played Amelia in The House of Bernarda Alba which was on in March 09 at The Barons Court Theatre in London and was very well received. In ‘Captured’ i played a model married to a dull rich man who eventually tries to kill her, very fun and exciting stuff!

The House of Bernarda Alba

Captured