merhabalar, arkadaslar sınavlar ve ödevler dolayısı ile blog yazmaya ara vermiştim zaten çokda disiplinli bir yazar sayılmam.
ama ayın 29 unda nişanlanıyorum
takip eden arkadaslara duyurayım dedim ve en kısa zamnda ORACLE yazıları ile geri dönüyorum
güle kalın…

bu arada sanırım risk alma zamanım geldi de geciyor,

süleyman ile macsaati,
ali osman ve emre ile başladığımız gps projesinden sonra
kendi projelerim için koskoca bir ikinci dönem ve yarı yıl tatili ayırdım,
internet çok yakında artık eskisi gibi olmaya bilir!

google’dan yeni bir arac!

Yakın zamanda gerçekleşen Google I/O yani Google’ın geliştiricilere özel olarak düzenlediği konferansında yeni bir Google hizmeti bütün ilgiyi üzerinde topladı. Google Wave olarak adlandırılan bu yeni hizmet, pek çok şeyi bir araya getiriyor. 2007 yılından beri geliştirilmekte olan Google Wave için projede görev alan ve projenin fikir babalarından biri olan Lars Rasmussen; “E-postayı bugün icat etmiş olsaydık, nasıl olmasını isterdik sorusundan yola çıktık” diyor.

tanıtım konferansı için

bing

“The world does not need another search engine, it needs a decision engine.”

baya iddalı!

merhabalar arkadaslar yeni bi yazımda daha sizlerleryim biliyorum biraz gec oldu ama final döneminden mütevellit bir geçikme.

İleride çok daha fazla şeyler yazacagım, microsoftun!, google tekeline! karsı oratya çıkarmaya çalıştığı arama motorunun adı bing.

Aslında microsoft kanadı arama motoru demiyor; karar motoru diyor, ama betasının yayında olması sebebiyle incelediğim kadarıyla bir karasızlık söz konusu:D hadi hayırlısı bakalım.

Aslında o kadar da yeni birsey degil bu bing, live search artı yıllardır bitmeyen kumo diyebiliriz

İlk aldığımız haberler gene microsoft karakterinin bir yansıması yani bing tanıtımına ayrılan reklam bütcesi; yaklasık 80 ila 100 milyon dola kadarcık. Microsoft yine bekleneni yapıyor ve geliştirdiği bir ürünün marketingine olabildiğince abanıyor. Ama günümüz kullanıcısı birazdaha bilincli artık yani reklamla falan kurtaramazlar yani içinde teknoloji olması lazım, bekleyip görecegiz…

Gerçekten arama sonucu bir karar verme mekanizması saglıyor mu?

Bunu çok yakın zamanda öğrenecegiz.

Ama beta versiyonunu illa deneyecegim derseniz

www.bing.com için,

tanıtım videosu için

google da boş durmuyor tabiki

wave google için

ÇALIŞTIR KOMUTLARI

compmgmt.msc – Bilgisyar Yöneticisi
devmgmt.msc – Aygıt Yöneticisi
diskmgmt.msc – Disk Yöneticisi
dfrg.msc – Disk birleştirme
eventvwr.msc – Olay Görüntülüyicisi
fsmgmt.msc – Paylaşılan Dosyalar
gpedit.msc – Grup Poliçeleri
lusrmgr.msc – Yerel Kullanıcılar ve Gruplar
perfmon.msc – Performans Monitörü
rsop.msc – Poliçe Sonuçarını Ortaya koymak
secpol.msc – Yerel Güvenlik Ayarları
services.msc – Çeşitli Servisler
msconfig – Sytem Bilgisi Hizmetleri
regedit – - Kayıt Defteri Editörü
msinfo32 – Sistem bilgisi
sysedit – sistem Şekli Editörü
win.ini – Windows Yükleme Bilgisi
winver – Şu anki Wİndows Sürümünü Görüntüle
mailto: – Varsayılan E-mail alıcısı Görüntüle
cmd – Komut satırını çalıştır

Autorun Virüsleri ve Çözüm Önerileri

Günümüzde artık herkeste bir Flash (Usb) Disk var. Cebimizde minicik bir medyada defalarca silip kullanabileceğimiz ve kapasiteside son derece tatminkar olan bu şirin aletler hayatımızı çok fazla kolaylaştırdı. Fakat, flash disklerle neredeyse her yere bulaşan salak autorun virüsleri de bir çok defa şikayetlere neden olmakta… Ben uzun süredir çok sık duyuyorum,
“Bu flash disk benim makinemde açıyor ama sende neden açmıyor?” ya da
“Benim flash diskim bozuldu galiba tıklıyorum tıklıyorum açmıyor artık, formatladım ama düzelmedi?” ya da
“Format attım defalarca ama hala bu virüs var benim flash diskimde” ya da
“Gizli dosyaları göster diyorum ama aktif olmuyor bir türlü?” ya da
“Usb Diskime sağ tuş tıkladığımda ingilizce ya da garip dillerde yazılar çıkıyor, neden ki?” ya da
“Geri dönüşüm kutum açılmıyor? Ne oldu ki? gibi bir sürü sorular… Hepsinin çözümü var meraklanmayın…
Flash diskler ile, sd kartların kullanıldığı her yere (fotoğraf makineleri, cep telefonları) ve hatta mp3 playerlara bile bulaşabilen bu virüslerin kimileri epey tehlikeli… Aslında; flash diskimizi, linux yüklü bir makine ile açtığımızda, içindeki -bu altta yazılı olan- garip dosya isimlerini silerek flash diskimizi virüslerden temizleyebiliriz. Fakat bu garip virüslerin bulaştığı windowslara flash diskimizi her taktığımızda yine virüs bulaşacaktır. Bir garip döngü yani. Böyle bir virüs yüzünden formatladınız bilgisayarınızı ve flash diskinizi diyelim ama bu virüsün olduğu bir flash diski taktığınızda hoop herşey yeniden başa dönecektir. Bakalım neler yapabiliriz?
autorun.inf / autorun.vbs
activexdebugger32.exe / fooool.exe
bittorrent.exe / msvcr71.dll
sxs.exe / winfile.exe
copy.exe / command.exe
ravmonlog / WSscript.exe
ie.exe / copy.exe
Ravmon.exe / New Folder.exe
svchost.exe / Heap41a
avp0.dll, avpo.exe, avp0.exe, secenekler.ini
Virüslü flash disklerde olan garip dosyalar…

Yazının devamında;
Bu garip virüs, trojan vs.. programlarını öncelikle Windowstan temizleyeceğiz.
Otomatik olarak çalıştığı için müdahele edemediğimiz bu flash disklerin otomatik çalıştırma özelliğini iptal edeceğiz.
Flash disklerimizden bu garip virüsleri temizleyeceğiz.
Flash diskimize bu garip virüslerin asla bulaşamayacağı önlemler alacağız.

Öncelikle Windows’ta bu virüsün kalıntılarının olmadığından emin olalım. Yani bu virüsü kendi bilgisayarımızdan bir temizleyelim… Flash diskimizi bir müddet uzak tutacağız…

Başlat – Çalıştır – regedit yazıp Registry Editör’e girelim.
HKEY_LOCAL_MACHINE \ SOFTWARE \ Microsoft \ Windows NT \ CurrentVersion \ Winlogon anahtarını seçiyoruz. Sağ taraftaki Userinit yazısına iki kere tıklayın, açılan pencerede C:\WINDOWS\system32\userinit.exe, yazıyorsa -virgülde dahil- sorun yok. sonunda autorun.bat yazıyorsa onu silin ama sonundaki virgül kalsın.
HKEY_CURRENT_USER \ Software \ Microsoft \ Windows \ CurrentVersion \ Explorer \ içinde bulunan MountPoints2 klasörünü komple içindekilerle birlikte silin. O klasörün altında {10fc1320-d535-11db-8880-0018de94c187} gibi garip garip ifadeler olabilir farketmez ya da c, d, e gibi farklı klasörlerde olabilir, hepsini silin.
HKEY_CURRENT_USER \ SOFTWARE \ Microsoft \ Windows \ CurrentVersion \ Run içinde bulunan avpo.exe dosyasını ya da buna benzer sizin kullanmadığınız bir program varsa ya da adı {10fc1320-d535-11db-8880-0018de94c187} gibi garip olan bir şeyler varsa bunları silin. Burada gördükleriniz Windows’un açılışında otomatik olarak çalıştırılan uygulamalardır. Sizin kurmadığınız bazı uygulamalar varsa şüpheleniyorsanız bunları da silin. Regeditten çıkabilirsiniz.
Eski dos günlerindeki Nc‘ye aşinaysanız onun ayarında bir program kurmaya geldi sıra. Total Commander programını indirip, kurun. (Direk C’ye totalcmd\ klasörüne kurulsun ellemeyin. )
Şimdi Ctrl + Alt + Delete diyerek görev yöneticisini açın. İşlemler sekmesine geçin. Burada WSscript.exe ya da Wscript.exe adında çalışan bir uygulama varsa işlemi sonlandır deyin. avpo.exe ya da ntde1ect.com adında uygulamalar varsa bunlarında görevini sonlandırın. En son Explorer.exe’nin görevini sonlandırın ve Uygulamalar sekmesindeki sağ alttan yeni görev deyin.

Eğer Total Commander programını kurduysanız direk 12.adıma geçin buraları atlayın. Yok ben Dos’a aşinayım elimle yazcam komutları diyorsanız devam edin.
cmd yazıp entera basın.
Windows’u c ye kurduysanız, cd \windows\system32 yazıp entera basın.
dir /a avp*.* yazıp entere basın eğer bir şeyler gözüküyorsa (Dosya bulunamadı demiyorsa)
attrib -r -s -h avp*.* yazıp entera basın sonra da del avp*.*
Daha sonra attrib -h -r -s activexdebugger32.exe yazıp entera basın eğer dosya bulunamadı derse sorun yok. Hata vermediyse
del activexdebugger32.exe yazıp entera basın.
cd\ yazıp entera basın. dir /a autor*.* yazıp entera basın. Eğer dosya bulunamadı diyorsa attrib -r -s -h autor*.* yazıp entera basın sonra da del autor*.* yazın. Bu adımları yaptıysanız direk 15.adıma geçin.
Total Commander ile devam etmek::::
Yeni Görev bölümünden gözat deyip, C:\deki totalcmd klasörünün içindeki TOTALCMD.EXE dosyasını bulun ve çalıştır deyin. TotalCMD açıldığında, Configuration dan Options a girin. Açılan pencereden, Display ‘e tıklayın. Show Hidden/System files (for experts only!) seçeneğini işaretleyin. Ok deyip çıkın. Bu işaretlediğimiz seçenek gizli ve sistem dosyalarını görünür hale getiriyor.
Daha sonra C sürücüsünün içinde autorun ile başlayan ya da üstte virüslü flash disklerde olan dosyalar baloncuğunda yazan dosyalar varsa onları farenin sağ tuşu ile seçip F8 tuşuna basın. Delete işlemi için onay verin. Daha sonra yine fare yardımıyla Windows klasörüne çift tıklayın, system32 klasörüne gidin. Burada avp ile başlayan dosyalar varsa onları da sağ tuş ile seçili hale getirin teker teker, daha sonra activexdebugger32.exe ya da ona benzer bir dosya varsa onu da seçin. Bu dosyaları da F8 ile silin.
Şimdi bilgisayarımızı yeniden başlatın.
Üstteki adımları tekrar kontrol edin bakalım bir yeniden aktif olmuş mu? Eğer başından beri takip ettiniz ve hiç bir değişiklik yapmamanıza rağmen, yani ayarlarınız düzgün olmasına rağmen virüs olabileceğinden şüpheleniyorsanız sonraki adıma geçin.
Sophos firmasının çıkarmış olduğu sav32sfx.exe dosyasını indirin. İndirme işlemi bittikten sonra üzerinde iki kere tıklayıp c:\SAV32CLI klasörüne açılmasını sağlayın.
Bu klasörü bir cd’ye yazın. Eğer bunun için cd harcamak istemiyorum diyorsanız bu klasörü diğer partition’a (d ya da e) kes-yapıştır diyebilirsiniz.
Bilgisayarınızı yeniden başlatın, Windowsun ilk yüklenmeye başladığı ekran gelmeden önce F8 tuşuna bir kaç defa basın. Karşınıza açılma seçenekleri gelecektir. Buradan “Komut istemiyle güvenli Mod”u seçin.
Karşınıza konsol açılacak. Daha sonra Cd romunuzun harfi neyse mesela E. E: (e iki nokta üst üste) yazıp enter tuşuna basın.
cd SAV32CLI yazıp entera basın, daha sonra SAV32CLI -REMOVE -P=C:\LOGFILE.TXT yazıp entera basın, size soracağı sorulara A harfini seçerek cevap verin. İşlem 1 saat kadar sürecektir, bittikten sonra artık tertemiz bir Windows’umuz var demektir.
Windows’umuzu bu saçma salak autorun virüsü türevlerinden temizledik…

Şimdi gelelim bundan sonra bu bilgisayara nasıl flash diskten virüs girmesine izin vermeyeceğimize…

Flash disklerden gelen virüslere kapıyı kapatmak
Yapılacaklar;
Virüslü flash diskleri açarken virüs yememek için Total Commander programını kuracağız.
Windows’un saçma salak autorun özelliğini flash diskler için ya da her medya için iptal edeceğiz.
Flash disklerimizdeki, (sd kartlar, microsd kartlar aklınıza ne gelirse…) virüsleri sileceğiz.
Eğer hala Total Commander programını kurmamakta hala ısrarcıysanız, kurmanızın zamanı geldi demektir. Total Commander programını indirip, kurun. (Direk C’ye totalcmd\ klasörüne kurulsun ellemeyin. ) Programı kurduktan sonra Configuration dan Options a girin. Açılan pencereden, Display ‘e tıklayın. Show Hidden/System files (for experts only!) seçeneğini işaretleyin. Ok deyip çıkın. Bu işaretlediğimiz seçenek gizli ve sistem dosyalarını görünür hale getiriyor.

Autorun özelliğini devre dışı bırakmak için, Xp Pro ve Home sürümlerinde iki farklı yöntem uygulayacağız. Eğer Xp Home kullanıcısıysanız o aşamaya geçin.

A- Xp Profesional kullanıcıları için;
A-1 Başlat – Çalıştır – gpedit.msc yazın. Entera basın.
A-2 Bilgisayar Yapılandırması sekmesinin altındaki Yönetim Şablonları sekmesini açın. Buradan da sistem sekmesine tıklayın. Sağ tarafta listelenen seçeneklerden, Otomatik çalıştır özelliğini kapat seçeneğine çift tıklayın. Etkin ‘i işaretleyin. Uygula – Tamam deyin.
A-3 Bilgisayarı yeniden başlattığınızda usb diskler ve cdler otomatik olarak çalışmayacak ve varsa virüsler size bulaşmayacaktır.

B- Xp Home kullanıcıları için;
B-1 Başlat – Çalıştır – regedit yazın. Entera basın.
B-2 HKEY_CURRENT_USER \ Software \ Microsoft \ Windows \ CurrentVersion \ Policies \ Explorer anahtarına kadar gidin. Sağ tarafta listelenen seçeneklerden, NoDriveTypeAutoRun özelliğine çift tıklayın. Onaltılık seçili iken; 0xFF yazın. Tamama basın ve Regeditten çıkın.
B-3 Bilgisayarı yeniden başlattığınızda usb diskler ve cdler otomatik olarak çalışmayacak ve varsa virüsler size bulaşmayacaktır. Konu ile ilgili bkz.Microsoft
Sıra geldi USB Disklerimizdeki salak virüs/mallware/trojan ne varsa temizlemeye
Öncelikle sistemde virüs olmadığından emin olmalısınız yoksa temizleseniz bile tekrar bulaşabilir. O yüzden makalenin üstündeki virüs temizleme adımlarını yaptığınızdan emin olmalısınız.
Eğer sistemde virüs olmadığından eminseniz; Usb diskinizi taktıktan sonra, -Autorun özelliğini kapattığınız için- otomatik olarak başlama ekranı gelmeyecektir. O yüzden Bilgisayarım’a hiç girmeden direk Total Commander’ı açın. Soldaki aşağı doğru açılır pencereden Flash diskinizin olduğu sürücü harfini seçin, flash diskinizin içindeki veriler listelenecektir. Zaten daha önceden gizli ve sistem dosyalarını göster dediğiniz için aptal dosyaları görebiliyor olmalısınız.
Bu dosyalar;
autorun.inf / autorun.vbs
activexdebugger32.exe / fooool.exe
bittorrent.exe / msvcr71.dll
sxs.exe / winfile.exe
copy.exe / command.exe
ravmonlog / WSscript.exe
ie.exe / copy.exe
Ravmon.exe / New Folder.exe
svchost.exe / Heap41a
avp0.dll, avpo.exe, avp0.exe, secenekler.ini
gibi isimlerde olabilir. Bunları sağ tuş ile güzelce seçip, F8 tuşuna ya da delete tuşuna basın. Silme işlemine onay verin. Hepsi güzelce silindi… Artık flash diskinizde virüs yok
Peki bu flash diske hiç virüs bulaşmamasını nasıl sağlarım…

Öncelikle Virüssüz ve tertemiz flash diskimizde Total Commander ile yeni bir klasör oluşturun. (F7 tuşu ile) Bunun adını da autorun.inf yapın. Bu klasörü sağ tuş ile seçili hale getirin. Files menüsünden Change Attributes ‘i seçin. Oradaki archive, read only, hidden, system seçeneklerine iki kere tıklayarak, işaretli olduğundan emin olun. (Ok işareti olacak üstlerinde tamamen dolu değil…) Sonra da ok deyin. Artık klasörümüzün sağ tarafında rahs yazmalı.
Artık flash diskimizi virüslü bir makineye taktığımızda bile virüs yüklenemeyecek. Çünkü Autorun.inf dosyası bir klasör ve bu bir sistem dosyası üzerine de yazamayacak. Eğer flash diskinizi taktığınız makinede yazma hatası verirse aldırmayın, virüs bulaşamıyor demektir.

Windowsun Püf Noktaları

KLASÖRE TAŞI VE KLASÖRE KOPYALA

Herhangi bir klasöre sağ tıkladığınızda açılan menüde “Klasöre Taşı” ve “Klasöre Kopyala” gibi iki yeni seçeneğin olmasını isterseniz yapmanız gereken şu : Başlat\Çalıştır\regedit yazın.

HKEY_CLASSES_ROOT\AllFilesystemObjects\shellex\ContextMenuHandlers bölümüne gelin.

Klasöre Taşı için :

ContextMenuHandlers anahtarında sağ tıklayın ve açılan menüden Yeni/Anahtar komutuna tıklayın. Bu yeni anahtara “Move To” adını verin. Bu anahtarı bir kez tıklayın ve sağ taraftaki “Varsayılan” değerine çift tıklayarak şunları yazın.

{C2FBB631-2971-11d1-A18C-00C04FD75D13}

Klasöre Kopyala için :

Yine ContextMenuHandlers anahtarında sağ tıklayın ve açılan menüden tekrar Yeni/Anahtar komutuna tıklayın. Bu yeni anahtara da “Copy To” adını verin. Bu anahtarı bir kez tıklayın ve sağ taraftaki “Varsayılan” değerine çift tıklayarak şunları yazın.

{C2FBB630-2971-11d1-A18C-00C04FD75D13}

PENCERELERİ FARKLI BİR YERDEN KAPATMA

Açtığınız herhangi bir pencereyi sağ üst tarafta bulunan çarpı işareti dışında farklı bir yerden de kapatabilirsiniz. Sol üst tarafta açmış olduğunuz pencerenin ismi yazar. O’ nun hemen önünde de bir simge vardır. O simgeye çift tıklayarak ta pencereyi kapatabilirsiniz.

RUNDLL HATA MESAJI

Bilgisayarınız açılırken RUNDLL hata mesajı veriyorsa, ama sistem huzur içerisinde çalışıyorsa yapacağınız şey şu : Başlat\Çalıştır\regedit yazın.

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\MICROSOFT\WINDOWS\CURRENT VERSION\RUN

bölümüne gelin ve hata iletisinde verilen adres satırını silin.

RUNTIME HATA MESAJI

Bilgisayarınız açılırken RUNTIME hata mesajı veriyorsa, ama sistem huzur içerisinde çalışıyorsa yapacağınız şey şu : Başlat\Çalıştır\regedit yazın.

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\MICROSOFT\WINDOWS\CURRENT VERSION\RUNSERVICES

bölümüne gelin ve hata iletisinde verilen adres satırını silin.

KAYIT DEFTERİNİ GERİ YÜKLEME

1-Bilgisayarı MS-DOS Kipinde başlatın.

2-MS-DOS komut isteminde, scanreg \restore yazın.

3-Bilgisayarınızı yeniden başlatın.

Bu işlemler sonucunda bilgisayarınız, başarılı bir biçimde başlattığı son duruma geri alınacaktır.

DAHA HIZLI AÇILIŞ

Windows dosyaları açarken küçük bir animasyon gösterir. Bunu engelleyerek bilgisayarın performansını arttırın. Bunun için Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop\WindowMetrics

anahtarında MinAnimate adında DWORD değeri oluşturun. Bunun değerini 0 yaptığınızda animasyon artık gösterilmez. 1 yaparsanız tekrar etkinleşir.

TÜM DOSYALAR İÇİN HIZLI BAKIŞ

Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CLASSES_ROOT

anahtarı altında * karekteri taşıyan ilk anahtarı seçin. Quickview adında yeni tuş oluşturun.Varsayılan kaydına * verisini girin.

KISAYOL OKLARINDAN KURTULMAK

Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CLASSES_ROOT\lnkfile

anahtarını arayın ve IsShort veya IsShortcut kaydını silin.

“KISAYOL” YAZISINI SİLMEK

Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer

anahtarında link kaydını bulun ve değerini 00 00 00 00 olarak değiştirin.

BELGELER MENÜSÜNÜ GİZLEMEK

Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer

anahtarına gelin NorecentDocsMenu adında DWORD değeri oluşturun ve değerini 1 yapın.

WINDOWS LOGOLARININ İPTAL EDİLMESİ

Sistem açılışındaki Windows logosu işletim sisteminin açılışını geciktirir. Bunları iptal etmek için C dizinindeki MSDOS.SYS dosyasına sağ tuşla tıklayın ve Özellikler komutunu çalıştırın. Bu dosya gizli özelliğine sahiptir, bu yüzden gerekirse Araçlar\Klasör Seçenekleri\Görünüm altındaki Tüm Dosyaları Göster seçeneğini işaretleyin. Daha sonra dosyanın Salt Okunur olma özelliğini kaldırın ve Tamam düğmesine tıklayın. Dosyaya çift tıklayıp bir editörde (Örn. Not Defteri) açılmasını sağlayın. Options bölümünde Logo=0 satırını girin. Windows 95 ile çalışıyorsanız Logo=Off girin. Dosyayı kaydedin ve yazma korumasını (salt okunur) tekrar etkinleştirin. Bir sonraki Windows açılışında artık logolar görünmeyecektir.

DİSKET SÜRÜCÜLERİNİN ARANMASININ İPTAL EDİLMESİ

Windows standart ayar olarak her açılışta varolan disket sürücülerini arar. Ancak disket sürücülerde çok nadiren bir değişiklik olacağı için, bu seçeneği iptal edebilir ve böylece açılışı biraz daha hızlandırabilirsiniz. Bilgisayarım’ a sağ tuşla tıklayıp Özellikler’ ine girin. Başarım\Dosya Sistemi’ ne girin ve Disket sekmesine geçin. Buradaki “Bilgisayarımı her başlattığımda yeni disket sürücüleri ara” seçeneğini iptal edin ve yeni ayarı Tamam ile onaylayın.

OTOMATİK SCANDISK ÇALIŞMASININ İPTAL EDİLMESİ

Windows’ u öngörüldüğü gibi Başlat menüsü üzerinden kapatmazsanız bir sonraki sistem açılışında otomatik olarak Scandisk devreye girer ve sabitdiskteki hataları aramaya başlar. Bu işlemin gereksiz olduğunu ve çok uzun sürdüğünü düşünüyorsanız bu fonksiyonu tamamen iptal edebilirsiniz. Bunun için Başlat\Çalıştır\msconfig komutunu girin ve Tamam tuşuna basarak Sistem Yapılandırma Hizmet Programı’ nı çalıştırın. Genel sekmesinde Gelişmiş düğmesini tıklayın ve “Hatalı kapatmadan sonra scandisk devre dışı kalsın” seçeneğini işaretleyin. Daha sonra tüm pencereleri Tamam ile kapatın ve Windows’ un yeniden başlatılmasına izin verin.

AÇILIŞTAKİ GEREKSİZ ARAMAYI ENGELLEMEK

Windows açılışta WINSTART.BAT dosyasını arar ve bunun komutlarını otomatik olarak çalıştırır. İşletim sistemi burada varolan tüm sabitdisklerde bu dosyayı arar ve bu da açılış işlemini geciktirir. Bu yüzden Not Defteri editörü ile C:\WINDOWS dizininde boş bir WINSTART.BAT dosyası oluşturun. Windows açılışı böylece sabitdisk hızına göre birkaç saniye daha hızlı gerçekleşir.

CAHCE İÇİN DOSYA VE YOL ADINI ARTTIRMAK

Windows son olarak açılan dosya adlarını ve yollarını (Path) özel cache belleğinde (önbellek) tutar. Bir dosyayı ikinci defa açmak istediğinizde, bu dosyanın sabitdiskteki yerini, dosya sisteminin FAT’ i üzerinden tespit etmesine gerek yoktur, bunun yerine hızlı cache’ den alabilir. Bu belleği de artırmanız mümkün. Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayarak Özellikler’ ini açın. Başarım sekmesine geçin ve Dosya Sistemi’ ne tıklayın. Açılan pencerede “Bu makinenin belirgin rolü” alanında Ağ sunucusu’ nu seçin ve açık tüm pencereleri Tamam ile kapatın.

SİSTEMİ YAVAŞLATAN SES DOSYALARININ İPTAL EDİLMESİ

Windows açılışındaki ve programların çalıştırılmasındaki en büyük frenleyicilerden biri de bunlarla ilgili ses olaylarıdır. Bu yüzden bunları komple iptal edebilirsiniz. Bunu yapmak için Denetim Masası’ na girmeniz gerekiyor. Ses bölümünde sırayla önünde hoparlör simgesi olan tüm olayları tek tek işaretleyin. Ses alanındaki Ad açılır menüsünden de Yok’ u seçin ve son olarak Tamam ile değişiklikleri onaylayın.

YAVAŞ AÇILAN MENÜLERİ DAHA HIZLI AÇMAK

Windows menüleri standart ayarlı olarak her zaman kısa bir duraklamadan sonra açılırlar. Bunun daha hızlı gerçekleşmesi için Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop

dizinine geçin. Burada MenuShowDelay kaydını arayın. Böyle bir kayıt yoksa kendiniz oluşturun (Sağ tuşla tıklayarak). Bu kaydın değeri menülerin gecikme süresini milisaniye olarak ifade eder. Maksimum 65000 değerini girebilirsiniz. 0 girdiğinizdeyse gecikme ortadan kalkacaktır. Windows Me ve 2000′ de sağ fare tuşu ile masaüstüne tıklayıp Özellikler’ e girebilirsiniz burada Efektler sekmesine geçip “Menü ve araç ipuçları için geçiş efekti kullan” seçeneğinin önündeki onay kutusunu iptal edebilirsiniz.

SANAL BELLEK

Windows, takas dosyasının boyutunu sürekli olarak güncel bellek ihtiyacına göre ayarlar. Bunun için de sürekli olarak sabitdiske erişir ve sistemin çok yavaşlamasına neden olur. Dosyaya sabit bir büyüklük verirseniz, sabitdisk erişimlerinin sıklığı azalır. Bilgisayarım simgesine sağ fare tuşu ile tıklayın ve Başarım sekmesine geçin. Sanal Bellek’ e tıklayın ve “Sanal Bellek ayarlarımı kendim belirleyeyim” seçeneğini işaretleyin. En az ve En çok alanlarına 384MB yazın ve Tamam düğmesine tıklayın. Güvenlik sorgusunu onaylayın ve Windows’ un yeniden başlatılmasını sağlayın.

PROGRAMLARIN OTOMATİK BAŞLAMASINI ENGELLEMEK

Çoğu program kurulum esnasında Başlangıçta (Startup) grubuna kendini kaydeder, ya da Windows açılışında Registry’ den yüklenirler. Windows bu yüzden daha yavaş açılır. Otomatik açılışı engellemek için, Başlat\Çalıştır\msconfig programını çalıştırın. Başlangıç sekmesinden ihtiyaç duymadığınız program açılışlarını pasif duruma getirebilirsiniz.

BIOS’ U YÜKLETMEDEN DAHA HIZLI BOOT ETMEK

Windows’ u yeniden başlattığınızda, işletim sistemi bilgisayarı kapatır ve tekrar açar. Komutu çalıştırırken ek olarak Shift tuşuna basarsanız işlem daha çabuk gerçekleşir. Zira bu durumda sadece Windows yeniden yüklenir, BIOS tekrardan yüklenmez.

REGISTRY VERİ TABANININ YENİDEN HIZLI YÜKLENMESİ

Programların kurulumlarından sonra bunlar çoğunlukla Windows’ un yeniden başlatılmasını isterler, böylece değişiklikler etkili olabilir. Ancak çoğu durumda sadece Registry’ nin yeniden yüklenmesi gereken bir durum söz konusudur. Bunun için de bilgisayarın mutlaka yeniden yüklenmesi gerekmiyor. Sağ fare tuşu ile masaüstüne tıklayın ve Yeni\Kısayol simgelerine tıklayın. Şimdi de şu komut satırlarını girin.

C:\Windows\Rundll32.exe Shell32,sheexitWindowsex

İleri düğmesine tıklayın, kısayola isim verin ve tekrar İleri düğmesine tıklayın. Kısayola çift tıkladığınızda zahmetli bir yeniden başlatma işlemine gerek kalmadan Registry veritabanı yeniden yüklenecektir.

REGISTRY VERİ TABANININ YENİDEN OLUŞTURULMASI

Sistemi kurduktan birkaç ay sonra Registry giderek büyüyecek ve işletim sisteminin yüklenmesi daha uzun sürecektir. Bir DOS komutu yardımıyla veritabanındaki gereksiz yerleri sıkıştırabilirsiniz. Windows 98′ i açın (BIOS açılışından sonra F8 tuşuna basılı tutun, sadece komut istemini seçin) ve komut satırından scanreg \fix ve ardından da scanreg \opt komutunu girin. Program veritabanındaki boş yerleri silecek ve böylece dosya komutu azalacaktır. Windows Me altında ise disketten boot edin ve C:\Windows\Command dizinindeki bu komutları çalıştırın.

CD VE DVD SÜRÜCÜLERİ İÇİN DMA TRANSFERİNİN AÇILMASI

CD-ROM ve DVD sürücüleri medyaların okunmasında verileri normalde işlemci üzerinden anabelleğe gönderirler. Veri akışının kontrolü gereksiz yere yüksek hesaplama sürelerine neden olur. Özellikle DVD filmlerin oynatılmasında bu yüzden görüntülerde atlamalar, takılmalar meydana gelir. Bu yüzden sürücü için doğrudan bellek erişimini (Direct Memory Access, DMA) etkinleştirmeniz gerekir, bu erişim sayesinde veriler doğrudan belleğe gönderilebilir. Aygıt Yöneticisini açın ve sürücünün kaydına çift tıklayın. Ayarlar sekmesinde DMA’ nın önündeki onay kutusunu işaretleyin. Daha sonra Windows’ u yeniden başlatın.

UDMA66 DESTEĞİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ

Windows 2000 yeni sabitdisk ve denetleyicilerin (Controller) UDMA66 modunu destekliyor. Ancak burada ilginç bir durum söz konusu, bu fonksiyon standart olarak etkin halde değil. Bunu sizin etkinleştirmeniz gerekiyor. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\ Control\Class\{4D36E96A-E325-11CE-BFC1-08002BE10318}

dalına girin. Daha sonra Edit menüsünden New\DWORD Value simgesini tıklayın. Type alanında REG_DWORD’ u ayarlayın ve değer adı olarak da EnableUDMA66 girin. Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın ve bir sonraki pencerede 1 değerini girin, böylece fonksiyonu etkinleştirmiş olursunuz. Daha sonra bilgisayarı yeniden başlatın.

GERİ DÖNÜŞÜM KUTUSUNA GİRMEDEN HIZLI DOSYA SİLİNMESİ

Windows altında dosya sildiğinizde, işletim sistemi bunu önce Geri Dönüşüm Kutusu’ na taşır. Kapsamlı dizinlerde silme işlemi bir kaç dakika sürebilir. Silinecek dosyalara gerçekten de hiç ihtiyaç duymadığınızdan eminseniz, Geri Dönüşüm Kutusu’ nu devre dışı bırakabilirsiniz. Bunu ya Geri Dönüşüm Kutusu’ nun Özellikler’ indeki (Sağ tuşla tıklayınca) “Dosyaları geri dönüşüm kutusuna taşıma. Dosyalar silindiğinde hemen kaldır” seçeneğiyle yada Del tuşuna basarken Shift tuşunu da basılı tutarsanız yapabilirsiniz.

BİRBİRİNE BAĞLI PC’ LERİ DAHA HIZLI AÇMAK

TCP\IP protokolü olan bir peer to peer ağında Windows 98 ve Me bilgisayarları, IP adreslerini otomatik olarak aralarında ayarlarlar. Ancak PC’ ler arasındaki bu iletişim biraz uzun sürebilir ve boot işlemi geciktirir. Bilgisayarlara kendiniz bir IP adresi verdiğinizdeyse bu işlem daha çabuk gerçekleşir. Bunun için sağ fare tuşu ile Ağ Komşuları’ nın özelliklerine girin ve Yapılandırma bölümünde TCP\IP-Ethernet Kartı kaydına çift tıklayın. “Bir IP adresi belirt” seçeneğini işaretleyin ve ilk bilgisayarda IP adresi olarak 192.168.0.1 girin. İkinci bilgisayar için de 192.168.0.2 girin ve böyle devam edin. Subnetmask Alt Ağ Maskesi olarak her bilgisayarda 255.255.255.0 değerini verin. daha sonra tüm pencereleri Tamam ile kapatın. Windows şimdi bazı dosyaları CD’ sinden kopyalayacak ve sistemi yeniden başlatmanızı isteyecektir.

AĞ PAYLAŞIMLARININ ARANMASININ İPTAL EDİLMESİ

Windows Me, açılışta otomatik olarak ağdaki paylaştırılan dizinleri ve yazıcıları arar ve bunları Ağ Bağlantılarım’ da gösterir. Ancak bu işlem doğal olarak çok uzun sürebilir. Bu fonksiyonu iptal etmek için, Ağ Bağlantılarım’ da Araçlar\Klasör Seçenekleri\Görünüm ile “Ağ klasörlerini ve yazıcıları otomatik olarak ara” seçeneğini iptal edin.

WINDOWS’ U DAHA HIZLI KAPATMAK

Windows’ u kapatırken bir iletişim penceresi çıkar ve işletim sistemini kapatmak mı yoksa enerji tasarruf moduna geçmek mi istediğiniz sorulur. Bu sorguyu iptal etmek elinizde. Bunun için masaüstüne sağ fare tuşu ile tıklayın ve Yeni\Kısayol simgelerine tıklayın. Windows 95, 98 veya Me altında şu komut satırlarını girin.

rundll32.exe user,ExitWindows

Kısayola bir isim verin ve Son düğmesine tıklayın. Bu simgeye çift tıkladığınızda Windows hemen kapanacaktır.

FAT32 DOSYA SİSTEMİNİN KURULMASI

Windows 95′ den bu yana Windows işletim sistemleri FAT16 dosya sisteminin yanında gelişmiş FAT32′ yi de destekliyorlar. Bununla sadece daha büyük partisyonların kurulumu sağlanmıyor, aynı zamanda partition üzerinde serbestçe taşınabilir FAT tablolarıyla veri kayıplarına karşı daha fazla güvenlik sağlıyor. Bu dosya sistemini en iyisi sabitdiski bölümlerken oluşturun, bunun için FDISK’ te açılıştaki büyük disk desteğini etkinleştirme seçeneğini kullanmalısınız. Windows 98 ve Me altında varolan FAT16 sürücülerini FAT32′ ye dönüştürebilirsiniz. Windows 98, Donatılar grubundaki Sistem Araçları’ nda bununla ilgili bir araçla beraber gelir. Windows Me’ de bilgisayarı önce bir boot disketi ile açmanız ve C:\WINDOWS\COMMAND dizinindeki CVT.EXE programını çalıştırmanız gerekir. İşlem bittiğinde defrag etmeniz gerekir. Bilgisayar ve sabitdik’ e bağlı olarak bu işlem birkaç saat bile sürebilir. Bu yüzden PC’ nin bu işi gece yapmasını sağlayın.

SİSTEM GERİ YÜKLEMEYİ KULLANARAK SİSTEMİ TAMİR ETMEK

Çoğu uninstall rutini çok güvenli değildir. Hatalı sürücüler ve düzgün yazılmamış programlar Windows’ un kalıcı olarak güvensiz çalışmasına neden olabilirler, zira artık sistemden silinemezler. Windows Me ile çalışıyorsanız bu yüzden yeni bir yazılım kurmadan önce her defasında Sistem Geri Yükleme ile işletim sisteminin bir geri yükleme noktasını oluşturmalısınız. Program hatalı çalışıyorsa kolayca geride iz bırakmadan Windows’ tan silebilirsiniz, gerekirse güvenli kipte yapabilirsiniz bunu. Sistem Geri Yükleme’ yi Donatılar grubundaki sistem araçlarında bulabilirsiniz. Sistem Geri Yükleme, programların ve sürücülerin kurulum rutinlerini takip ediyor ve istenildiğinde eski durumu geri yükleyebiliyor.

DOSYALARI OTOMATİK OLARAK ŞİFRELEMEK

Windows 2000 NTFS sürücüleri için bir veri şifrelemesi sunuyor ve böylece veriler 128 bitlik şifreleme gücünde şifreleniyorlar ve ancak çok yüksek hesaplama zahmeti ve çok uzun sürecek bir zamanla çözülebiliyorlar. Bir dizin veya dosyanın şifrelenmesini sağlamak için Explorer’ da ek bir özelliğin seçilmesi yeterli. İlgili dizine sağ fare tuşu ile tıklayın Properties’ i açın ve Advanced’ a tıklayın. Encrypt contest to secure data seçeneğini işaretleyin. İki defa OK düğmesine tıkladığınızda Windows, sadece dizini mi yoksa bunun içinde kayıtlı olan dosyaları da mı şifreleyeceğini size sorar. İlgili seçeneği seçin ve OK ile onaylayın. Windows artık bu dizine kopyalayacağınız her dosyayı da şifreleyecektir. Dosyalarla alışık olduğunuz gibi çalışmaya devam edebilirsiniz, şifrelenmiş olmaları bir şeyi değiştirmiyor. Bu dosyaların içeriğine sizden başka hiçbir kullanıcı ulaşamaz. Sadece Administrator (sistem yöneticisi) ikinci bir yedek anahtara sahiptir.

STANDBY MODU İÇİN ŞİFRE TANIMLAMAK

Windows yeni sürümlerinde PC’ yi enerji tasarrufu sağlayan standby moduna veya hazırda bekletme konumuna geçebilir ACPI-BIOS’ u olan bir bilgisayarda bu işlem güç düğmesine basılarak manuel olarak da gerçekleşebilir. Ayrıca güvenlik için bir şifre de tanımlanabilir. Bu durumda bilgisayar fare hareketleri veya tuşlara basılıp uyandırıldıktan sonra kullanıcı şifresini sorar. Mutlaka bir şifrenin sorulmasını istiyorsanız Denetim Masası’ nda Güç Seçenekleri’ ne girin ve Gelişmiş sekmesine tıklayın. Burada açma kapama düğmesine basıldığında bilgisayarın stanby (bekleme konumu) moduna veya hazırda bekletme konumunu etkinleştirmesini sağlayın. Daha sonra “Bilgisayar beklemeden çıkıp hazır olduğunda parola sor” seçeneğini de işaretleyin ve pencereyi Tamam ile kapatın. PC’ yi daha sonra açma kapama düğmesiyle tamamen kapatabilmek için, bu düğmeye dört saniyeden daha uzun bir süre basılı tutun.

ZORUNLU AĞ BAĞLANTISINI ETKİNLEŞTİRMEK

Bir NT veya 2000 ağında, Windows 9x’ te sunucu bağlantısı mesajını Esc tuşuna basarak kolayca geçmek mümkün. Böylece yetkisi olmayan bir kullanıcı ağa erişim sağlayamaz, ancak yine de bilgisayarınızın verilerine serbestçe ulaşabilir. Registry’ deki bir değişiklikle verilerinizi koruyabilir ve mutlaka bir kullanıcı adı ve şifre ile sisteme girilmesini sağlayabilirsiniz. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\Network\Logon

dizinine geçin. Sağ fare tuşu ile pencerenin sağ yarısına tıklayın ve kısayol menüsünden Yeni\Dize Değeri simgelerine tıklayın. Yeni değere MustBeValited adını verin ve büyük küçük harflerle yazıma mutlaka dikkat edin. Kayda çift tıklayın. 1 değerini girin, Tamam ile onaylayın ve Windows’ un yeniden başlatılmasını sağlayın. Login’ de Esc tuşuna basınca artık bir hata mesajı çıkacaktır ve bilgisayarınıza istenmeyen kişiler giremeyecektir.

DOSYA VE YAZICI PAYLAŞIMININ İPTAL EDİLMESİ

Windows birbirine bağlı bilgisayarlar arasında veri alışverişi için bir peer to peer ağın oluşturulmasına imkan tanıyor. Ancak bununla istenmeyen bir kişinin verilerinize ulaşabilme gibi tehlikesi söz konusu. Bu yüzden ağda veri transferleri için sadece bir bilgisayarı hazır tutmak daha iyidir. Verilerini başkalarının kullanımına sunmak isteyen biri bu durumda bunları bu bilgisayarın paylaştırılan dizinlerine kopyalar. Bilgisayarınızda buna karşın paylaşımları iptal etmelisiniz. Bunun için Ağ Komşuları’ nın Ağ Bağlantılarım Özellikler’ ine girin ve Dosya ve Yazıcı Paylaşımı düğmesine tıklayın. Açılan iletişim penceresinde her iki onay kutusunun önündeki işareti kaldırıp paylaşımları iptal edin.

ÇEVİRMELİ AĞ BAĞLANTISI İÇİN PAYLAŞIMLARIN İPTAL EDİLMESİ

Dosya ve yazıcı paylaşımını kurduysanız, bu paylaşım sadece yerel ağda değil, internet için çevirmeli ağ bağlantısında da etkin olur. Bu durumda internet üzerinden paylaşılan dizinlere erişmek çok daha kolaydır. Bunu değiştirmek için Ağ Komşuları’ nın özelliklerinden TCP\IP – Çevirmeli Bağdaştırıcı kaydına çift tıklayın. Bağlantılar sekmesine geçin ve “Microsoft Ağları için dosya ve yazıcı paylaşımı” seçeneğinin önündeki işareti kaldırın.

NETWORK’ ÜNÜZÜ GÖZETLEYEN AĞ İZLEYİCİSİNİN KURULMASI

Windows, bilgisayarınızın paylaştırılan kaynaklarına, erişimleri gözetleyen bir araç da sunuyor. Bu aracı Denetim Masası’ ndaki Program Ekle\Kaldır seçeneği ile kurabilirsiniz. Burada Windows Kur sekmesine geçin ve Sistem Araçları kaydına çift tıklayarak girin. Buradaki bileşenlerden Ağ İzleyicisi’ ni işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayarak bu programın kurulmasını sağlayın. Kurulumdan sonra Başlat menüsünde Donatılar grubundaki Sistem Araçları’ nda bu programı bulabilirsiniz. Programı en iyisi sürekli olarak artalanda çalıştırın. Bu program kimin, paylaştırılan hangi dizinlerde ve ne kadar süre ne karıştırdığını size gösterecektir.

INTERNET EXPLORER’ IN ÖN BELLEĞİNİN İPTAL EDİLMESİ

Internet Explorer bir cache belleği oluşturur ve burada gezindiğiniz web sayfalarındaki veriler kaydedilir. Böylece bilgisayarınızı kullanan herkes sizin hangi sitelere girdiğinizi kolayca görebilir. Bu önbelleği iptal etmek için Registry’ deki bir kaydı iptal etmeniz gerekiyor. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\CurrentVersion\Internet Settings\Cache\Content

yolunda Cachelimit kaydını göreceksiniz. Böyle bir kayıt yoksa sağ tuşla tıklayıp Yeni\DWORD Değeri ile oluşturun. Bu kayda çift tıklayıp değerini 0 olarak ayarlayın. Daha sonra Windows’ u yeniden başlatın. Bu ayar Internet Explorer’ in 4 sürümünden itibaren çalışıyor.

ZİYARET EDİLEN WEB SAYFALARININ GİZLENMESİ

Internet Explorer ziyaret edilen web sayfalarının adreslerini kaydediyor, böylece adres tekrar girildiğinde kullanıcının işini kolaylaştırıyor. Web sitesine ikinci defa girmek istediğinizde, otomatik olarak adresi tamamlayabiliyor. Böylece bilgisayarınızı kullanan bir kişi sizin hangi sitelere bağlandığınızı yine kolayca görebilecektir. Bu fonksiyonu iptal etmek için Denetim Masası’ ndaki veya Internet Explorer’ in Araçlar menüsündeki Internet Seçenekleri’ ne girin. Genel kartında en altta Geçmiş bölümünü göreceksiniz. Burada girilen adreslerdeki sayfaların tutulacağı gün sayısını 0 olarak ayarlayın. Bu ayarla Browser sadece o gün ziyaret edilen adresleri kaydedecektir, bu da aslında yeterince kötü bir durum olabilir. Bu yüzden internetteki sörf deneyimlerinizden sonra her zaman buradaki Geçmişi Sil düğmesine tıklayın, böylece bu adresler silinecektir. Gerçi bu durumda da adresleri her seferinde yeniden girmeniz gerekecektir. Sık Kullanılanlar listesinden sayfaları çağırabilirsiniz ancak bu zahmetli iş, sörf davranışlarınızın başkaları tarafından öğrenilmemesini de sağlayacaktır.

GÖNDER MENÜSÜNE YENİ KAYITLARIN EKLENMESİ

Explorer’ da bir dosyaya sağ tuşla tıklayın. Şimdi bu dosyayı kısayol menüsündeki Gönder komutuyla birlikte diskete, Belgelerim dizinine veya masaüstüne kopyalayabilir veya E-mail ile gönderebilirsiniz. Bu Gönder menüsünü yeni kayıtlarla genişletmeniz mümkün, mesela bir text dosyasını Wordpad ile açabilirsiniz. Wordpad.exe, Program Files\Donatılar grubunda bulunuyor. Wordpad’ e bir kısayol oluşturun ve C:\Windows\SendTo dizinine kopyalayın. Kısayol artık sağ tuşla tıklayınca açılan kısayol menüsünde otomatik olarak görünecektir.

KISAYOL MENÜSÜ İLE DAHA KOLAY ŞİFRELEME

Dosya ve dizinlerin şifrelenmesi için Windows 2000′ de normalde bunlarla ilgili kısayol menüleri açmanız ve Advanced altında ilgili özelliği işaretlemeniz gerekir. Registry veritabanındaki bir değişiklikle şifreleme komutunu doğrudan kısayol menüsünün ilk seviyesine taşıyabilirsiniz. Bu fonksiyonu sıkça kullanıyorsanız bu sayede bir yığın tıklamadan ve zamandan tasarruf etmiş olursunuz. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAK_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced

dizinine geçin. Sağ fare tuşu ile sağ pencere alanına tıklayın ve New\DWORD Value’ ya tıklayın. Değere EncryptionContexMenu adını verin ve üzerine çift tıklayın. Değeri 1 olarak ayarlayın, editörü kapatın ve Windows’ u yeniden başlatın. Şimdi dosya ve dizinlerin kısayol menüsünde Encrypt ve Decrypt adlarında yeni kayıtlar bulacaksınız.

KISAYOL MENÜSÜ ÜZERİNDEN SIKIŞTIRMA YAPILMASI

Windows Me, dosyaları veya dizinleri Zip arşivlerine kaydeden bir sıkıştırma fonksiyonu sunuyor. Ancak bunun için önce kurulması gerekiyor. Denetim Masası’ nda Program Ekle\Kaldır ile Windows Kur sekmesine girin. Sistem araçlarını işaretleyin ve Ayrıntılar düğmesine tıklayın. Sıkıştırılmış Klasörler kaydının önündeki kutuyu işaretleyin ve açık tüm pencereleri Tamam ile kapatın ve Windows’ u yeniden başlatın. Şimdi seçili bir veya daha çok dosyaya sağ tuşla tıklayınca Gönder\Sıkıştırılmış Klasör komutunu kısayol menüsünde bulacaksınız. Bu komut dosyaları Zip formatında sıkıştırılmış bir dosyada birleştiriliyor. Bu dosyaya sağ tuşla tıklarsanız, Şifrele komutuyla aynı zamanda birde şifre verebilirsiniz. Windows Me’ nin Zip formatı ayrıca WinZip ve WinRAR gibi sıkıştırma programlarının formatlarıyla uyumlu.

SİMGELERİN GRAFİKLERİNİ KENDİNİZ DÜZENLEYİN

Windows’ un standart düğmeleri hoşunuza gitmiyorsa, masaüstündeki veya Başlat menüsündeki kısayollar için kendi motiflerinizi ekleyebilirsiniz. Bunun için bir BMP dosyasına ihtiyacınız var. Kısayola sağ tuşla tıklayın ve Özellikler’ ini açın. Simge Değiştir düğmesine ve son olarak da Gözat’ a tıklayın. Açılan pencerede Dosya türü alanında Tüm Dosyalar’ ı seçin ve BMP dosyanıza giden yolu girin. Daha sonra tüm pencereleri Tamam ile kapatın.

BAŞLAT DÜĞMESİNİN KISAYOL MENÜSÜNÜ GENİŞLETMEK

Başlat menüsüne sağ tuşla tıkladığınızda Aç, Ara, Araştır gibi kayıtları olan bir menü açılır. Bu menüyü genişletmeniz ve böylece sık kullandığınız uygulamalara daha çabuk ulaşmanız mümkün. Bunun için de Registry’ de bir değişiklik yapmanız gerekiyor. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CLASSES_ROOT\Directory\Shell

dalını arayın. Sağ fare tuşu ile sağ pencere yarısına tıklayın ve Yeni\Tuş’ u seçin. Tuşa istediğiniz herhangi bir isim verin ve üzerine tıklayın. Sağ pencere yarısında şimdi Varsayılan kaydını bulacaksınız. Bu kaydın üzerine çift tıklayın ve değer verisi olarak menüye dahil etmek istediğiniz programın adını girin, mesela Notepad. Daha sonra bu tuş içinde command adında başka bir tuş daha oluşturun. Burada yine sağ pencere menüsündeki Varsayılan kaydına çift tıklayarak programın komut satırını girin. Örneğin C:\Windows\notepad.exe. Oluşturduğunuz yeni kayıt artık hemen kısayol menüsünde görünecektir.

DÜZENLEMEK İÇİN BAŞKA BİR PROGRAM SEÇİLMESİ

Bir dosyayı düzenlemek için başka bir program ile açabilirsiniz. Shift tuşuna basılı tutarak dosyaya sağ fare tuşu ile tıklayın. Kısayol menüsünde Birlikte Aç adında bir kayıt görünecektir. Burada kurulu uygulamaların bir listesi görünecektir. Dosyanın açılmasını istediğiniz programı seçin ve Tamam düğmesine tıklayın. Seçimin ilerisi için de kalıcı olmasını istiyorsanız “Bu dosyaları açmak için her zaman bu programı kullan” seçeneğini işaretleyin.

WINDOWS ME’ DE GERİ YÜKLEME NOKTASI OLUŞTURMAK

Sistem Geri Yükleme’ yi (System Restore) Başlat menüsünde Programlar\Donatılar\Sistem Araçları altında bulunur. Başlangıç ekranında “Geri yüklemi noktası oluşturun” seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Açılan pencerede neden bir geri yükleme noktası oluşturduğunuzu en iyi şekilde açıklayan bir tanımlama girin, yani mesela “Ekran kartı sürücüsü kurulumu”. İleri düğmesine tıkladıktan sonra Windows sitem durumunu kaydedecektir. Şimdi Sistem Geri Yükleme’ den çıkın ve yeni ekran kartı sürücüsünü kurun. Sürücüyü birkaç gün boyunca değişik uygulamalarla test edin. Problem yaşarsanız eski duruma kolayca geri dönebilirsiniz. Bunun için, Sistem Geri Yükleme’ yi çalıştırın ve bu sefer “Bilgisayarımı önceki bir zamandan geri yükle” seçeneğini işaretleyin. İleri düğmesine tıkladıktan sonra güncel ayın takvim görünümü önünüzde göreceksiniz. Geri yükleme noktaları olan günler burada kalın olarak işaretlenmiş olacaktır. Üst kenardaki ok tuşlarıyla bir ay geri veya ileri gidebilirsiniz. Geri yükleme noktanızın tarihini seçin. Takvimin yanındaki ikinci bir pencerede o gün için var olan yedeklemeleri birlikte görebilirsiniz. Noktalardan birini seçip İleri düğmesine tıklayın. Güvenlik sorgusunu Tamam ile geçin ve tekrar İleri düğmesine tıklayın. Windows şimdi eski durumu geri yükleyecek ve bilgisayarı daha sonra otomatik olarak tekrar başlatacaktır. Son olarak birde onaylama çıkacaktır. Ancak daha sonra yanlışlıkla yanlış geri yükleme noktasını geri yüklediğinizi farkettiyseniz, bu da problem değil. Bu durumda yapmanız gereken tek şey Sistem Geri Yükleme’ yi yeniden çalıştırmak ve “Son geri yüklemeyi geri al” seçeneğini tıklamak. Alternatif olarak hemen başka bir geri yükleme noktası da seçip yükletebilirsiniz.

WINDOWS’ U YEDEKLEMEK

Backup programını kurmak için Windows 98′ de şunları yapmalısınız. Denetim Masası’ nda Program Ekle\Kaldır bölümüne girin. Windows Kur sekmesine geçin ve Sistem Araçları’ nı işaretleyin. Ayrıntılar düğmesine tıklayıp listeden Yedekleme bileşenini seçin ve Tamam ile onaylayın. Windows şimdi sizden Windows kurulum CD’ sini isteyecektir ve program için gerekli dosyaları kopyalayacaktır. Windows Me’ de ise biraz farklı bir yol izlemeniz gerekiyor. Burada Backup programını Denetim Masası’ ndan değil, CD üzerinde bir EXE dosyasından kuruyorsunuz. Windows Me CD’ sini sürücüye yerleştirin ve (CDROM Sürücüsü):\ADDONS\MSBACKUP dizinine geçin. Burada MSPEXP.EXE dosyasını bulacaksınız. Dosyaya çift tıkladığınızda kurulum başlayacaktır. Daha sonra Windows’ u tekrar başlatmanız gerekecektir. Programı Başlat\Programlar\Donatılar\Sistem Araçları altında bulabilirsiniz. Programı ilk defa çalıştırdığınızda yedekleme programının bir yedekleme cihazı bulunmadığına dair bir hata mesajıyla karşılaşabilirsiniz. Burada bant veya MO sürücüler gibi donanımlar kastediliyor. Bu bizi ilgilendirmiyor, o yüzden Hayır düğmesine tıklayın. QIC dosyasını istediğiniz gibi taşıyabilir ve mesela bir CD’ ye yazabilirsiniz.

4 ADIMDA WINDOWS YEDEKLEMESİ

1- Yedekleme sihirbazı sizi karşılayacaktır. İlk pencerede “Yeni bir yedekleme işi oluştur” seçeneğini seçin ve Tamam düğmesine tıklayın. “Seçili sürücü, klasör ve dosyaların yedeğini al” seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Sürücü görünümünde C:\Program Files ve C:\Windows dizinlerini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Tüm seçili dosyalar seçeneğini olduğu gibi bırakın ve İleri düğmesine tıklayın.

2- Sisteminize bir yedekleme sürücüsü bağlı değilse, Yedeklenecek yer’ de Dosya seçili olacaktır. Bunun altındaki giriş alanında backup dosyasının adını ve konumunu girin. Açıklama için istediğiniz bir şey girebilirsiniz. Önemli olan QIC dosya uzantısı. İleri düğmesine tıklayın. Takip eden iki ayarı aynen bırakabilirsiniz.

3- İleri düğmesine tıkladıktan sonra yedekleme görevine bir isim vermelisiniz. Bunun yedeğin dosya adıyla bir ilgisi yok, zira sadece bir açıklamayı ifade ediyor. “30.08.01 tarihli Windows konfigürasyonu” gibi bir açıklama mantıklı olacaktır.

4- Başlat’ a tıkladığınızda yedekleme başlayacaktır. Yedekleme işlemi sona erdiğinde Rapor düğmesiyle bu işlem sırasında hataları görebilirsiniz. Endişelenmenize hiç gerek yok; programın yedeklemediği dosyalar her zaman olacaktır. Bunlar mesela Windows’ un o an açtığı ve kullandığı Log veya indeks dosyaları olabilir. Yani bu hata mesajlarını dikkate almanıza gerek yok.

WINDOWS’ U BACKUP’ TAN GERİ YÜKLEMEK

MS-Backup ile Windows’ u yedeklediniz. Şimdi ise aldığınız yedeği geri yüklemek istiyorsunuz. Yedekleme programını çalıştırın ve “Yedeklenmiş dosyaları geri yükle” seçeneğini seçin. Tamam düğmesine tıklayın ve çıkan pencerede aldığınız backup dosyasının yolunu belirtin. Daha sonra İleri düğmesine tıklayın. Şimdi yedeğin açıklamasını, oluşturulma tarihiyle birlikte göreceksiniz. Tamam düğmesine tıkladığınızda program yedeklenmiş dizinleri gösterecektir. Şimdi tekrar C:\Program Files ve C:\Windows dizinlerini işaretleyin. İleri düğmesine tıkladıktan sonra yedekleme aracı yedeğin nereye kopyalanacağını soracaktır. Özgün Konum’ u seçin ve İleri düğmesine tıklayın. Son pencerede “Her zaman bilgisayarımdaki dosyayı değiştir” seçeneğini işaretleyin, Windows böylece varolan konfigürasyonun üzerine komple yazabilecektir. Başlat düğmesine tıkladıktan sonra program Registry’ nin de geri yüklenip yüklenmeyeceğini soracaktır. Bu soruya, donanım ve sistem ayarlarının geri yüklenmesiyle ilgili bir sonraki soruya da olduğu gibi olumlu cevap verin. Verilerin geri yazılması sırasında yedeklenemeyen dosyalarla ilgili mesajlar alacaksınız. Bunları Tamam ile onaylayın. Ayrıca System File Recovery’ nin C:\WINDOWS\PCHEALTH\HELPCTR altındaki dosyalarının üzerine yazılamaz. Bununla ilgili mesajlar es geçebilirsiniz. Geri yüklemeler tamamlandığında Windows, bilgisayarınızı yeniden başlatmayı önerecektir. Bu durumda bazen Registry veri tabanında hatalar olduğuna dair bir mesaj alabilirsiniz. Endişelenmenize hiç gerek yok, Windows’ un otomatik Registry kontrolü, problemin giderilmesini sağlayacak ve bilgisayarın yeniden başlatılmasını isteyecektir. Daha sonra eski sistem tamamen yeniden yüklenmiş olacaktır.

YEDEĞİ OTOMATİK OLARAK GERİ YÜKLEMEK

Windows’ un yedekleme programının bir dezavantajı var. Eski bir Windows sürümünü geri yüklemek için, Windows’ u mutlaka kurmanız gerekir. Ancak yedeklenmiş verileri DOS altında geri yüklemek maalesef mümkün değil. Windows CD’ sinde \TOOLS\SYSREC dizininde PCRESTOR.BAT dosyasını bulacaksınız. Bu batch programını DOS altında çalıştırdığınızda Windows’ un temel sürümünü yedekleme araçlarıyla birlikte kuracaktır. Daha sonra kullanıcının müdahalesi gerekmeksizin yedekleme programı açılacak ve alınan yedek dosyanın konumu sorulacaktır. Yazılım böylece eski bir Windows konfigürasyonunu geri yükleyebilir. Bu işlemle ilgili daha ayrıntılı açıklamaları batvh dosyası ile aynı dizindeki RECOVER.TXT dosyasında bulabilirsiniz. Ancak Windows Me’ de maalesef otomatik geri yükleme mümkün değil.

SİSTEM AÇILMIYOR REAL MODE KERNEL

BIOS mesajlarından sonra sistem açılmıyor ve sistem bulunamadı gibi bir mesajla karşılaşılıyor. Bu hatanın nedeni boot sektöründen kaynaklanıyor ve burada kayıtlı olan real mode kernel’ in (DOS\Windows 9x için IO.SYS veya Windows NT\2000 için NTLDR) artık mevcut olmadığını ifade ediyor. Dosyayı geri yüklemek oldukça kolay. Doğru işletim sistemiyle oluşturulmuş bir boot disketiyle bozuk bilgisayarı açın ve komut isteminden şu komutu girin.

sys a: c:

SYS.COM boot sektörünü ve kernel’ i sabitdiske yazacaktır. Daha sonra yine normal bir şekilde diskten sistemi açabilirsiniz. Bir boot manager’ dan (mesela Windows NT) Windows 9x’ in açılması başarısızlıkla sonuçlandıysa durum daha karışık birhal alıyor. Burada bir Windows 9x boot disketinden sistemi açıp SYS komutunu girmek vahim sonuçlara yol açacaktır. Bu durumda boot manager da silinecek ve sistem hiç açılmayacaktır. Böyle bir durumda boot disketinden SYS komutu yerine şunu girin. copy a:\io.sys c:\ Böylece Windows 9x’ in DOS kernel’ ini, boot sektörüne dokunmadan kopyalamış olursunuz.

BOOT DİSKETİ HAZIRLAMAK

Acil durumlarda kullanmak üzere içinde en gerekli programların olduğu bir boot disketine ihtiyacınız var. Windows sizi yarı yolda bıraktıysa ve güvenli kipte bile açılmıyorsa bir boot disketine sarılmaktan başka çareniz yoktur. Böyle bir durumda da çoğunlukla bu disketi bulamazsınız. İşte bu yüzden hemen şimdi temiz bir disket hazırlayın ve mükemmel boot disketinizi oluşturun. Denetim Masası\Program Ekle\Kaldır\Başlangıç Disketi ile bu disketi oluşturabilirsiniz. Sistem Windows’ tan açılmıyorsa, ancak MS-DOS kipinde boot ediliyorsa bir şansınız daha var.

C:\Windws\Command

dizinindeki Bootdisk.bat dosyası da bu işi yapabiliyor. Bu programı çalıştırın, bunun bir avantajı da disketi hazırlamak için sürücüde Windows CD’ sini istememesi. Bu açılış disketi önemli programlarının yanında CD-ROM sürücünüzün de sisteme tanıtılmasını sağlayacaktır.

SİSTEM DOSYASI DENETLEYİCİSİ İLE RESTORE

Virüsler ve hatalı programlar yüzünden sistem dosyaları hasar görmüş olabilir. Windows’ un Sistem Dosyası Denetleyicisi programı bozulan sistem dosyalarını orijinali ile değiştirebiliyor. Başlat\Çalıştır komutlarıyla msinfo32 girin ve Tamam ile onaylayın. Daha sonra açılan programdan Araçlar\Sistem Dosyası Denetleyicisi ve Başlat seçenekleriyle programı çalıştırın. Sistem Dosyası Denetleyicisi şimdi kayıtlı tüm sistem dosyalarını denetleyecektir. Hatalı olanları varsa bunları sabitdiskteki yedeklerle veya orijinal Windows CD’ sindeki dosyalarla değiştirecektir.

SİSTEMİN YÜKLÜ OLUP OLMADIĞINI KONTROL ETMEK

Açık olan tüm programlar sisteminizin anabelleğinde bulunur. Bunlar o anda çalıştığınız Word, Excel veya Internet Explorer gibi uygulamalar olduğu gibi, ekran kartı sürücüleri, Microsoft Office’ in hızlı yükleme gibi artalan görevleri veya sağ altta görev çubuğundaki küçük simgeleriyle gösterilen küçük programlarda olabilir. Tüm bu görevler sistem kaynaklarınızı tüketir, yani anabellek ve işlem gücünden çalarlar. Şansınız varsa Windows sistem kaynaklarının tehlike derecede düşük olmasını bir uyarı penceresiyle size bildirir. Şansınız yoksa da baş belası mavi ekranla sisteminiz kilitlenir. Bu gibi durumlarda açık olan tüm programları kapatıp sistemi yeniden başlatmak en iyi yol olacaktır, zira veri kaybı tehlikesini ancak bu şekilde önleyebilirsiniz. Alternatif olarak artık cevap vermeyen programları anabelleğiniz’ den şu şekilde temizleyebilirsiniz.

1- Task Manager’ i (Görev Yöneticisi) açmak için Ctrl-Alt-Del tuş kombinasyonuna basin.

2- Task Manager açilacaktir. Listeden artik cevap vermeyen ve kapatmak istediginiz uygulamalarinin kaydini seçip Görevi Sonlandir dügmesine basın. Bazen bu işlemi birkaç defa tekrarlamaniz gerekebilir.

3- Seçili görevin gerçekten de sonlandirilmak istenip istenmedigine dair güvenlik sorgusunu Evet ile onaylayin. Bu arada sadece bildiğiniz görevleri bu şekilde kapatın. Explorer veya Systray gibi görevler işletim sisteminin bir parçasıdır ve kapatılmamaları gerekir.

DR. WATSON ILE KİLİTLENMELERE SON

Sisteminiz durup dururken kilitleniyor ve siz bunun neden kaynaklandığını bilmek istiyorsunuz. Microsoft Sistem Bilgisi altındaki (Başlat\Programlar\Donatılar\Sistem Araçları\Sistem Bilgisi) altında birçok faydalı aracın arasında özellikle bir tanesi göze çarpıyor. Dr.Watson. Maalesef çoğu kullanıcının varlığından haberdar olmadığı Dr.Watson nedenini bilmediğiniz Windows kilitlenmelerinin tam olarak neden kaynaklandığını bulmada size oldukça yardımcı olabiliyor. Ayrı bir protokol dosyasında tam bir kesinlikte hatalı programları ve sürücüleri not ediyor. Bir kilitlenmeden sonra bunları tespit edebiliyorsunuz.

1- Program maalesef otomatik olarak çalıştırılamıyor. Bunu siz yapmalısınız. En hızlı şekilde Başlat menüsünden Çalıştır komutu ile drwatson girip Tamam düğmesine tıklayarak çalıştırabilirsiniz.

2- Dr.Watson sistemin kısa bir duru kaydını (Snapshot, bellek kopyası) alıyor ve sonra artalanda gizleniyor. Görev çubuğunun sağında küçük bir simge halinde görebilirsiniz. Program bir hata tespit ettiğinde otomatik olarak devreye giriyor.

3- Simgesine çift tıklayarak Dr.Watson’ u açabilirsiniz. Görünüm\Gelişmiş Görüntü’ ye tıklayarak sisteminiz ve etkin görevler hakkında ayrıntılı bilgiler alabilirsiniz.

4- Dr.Watson’ un protokolünü Dosya menüsündeki Kaydet komutuyla kaydedebilir ve istediğiniz zaman çağırabilirsiniz. Bunun faydası iki sistem durumunu birbiriyle kolayca karşılaştırabilmektir.

CD’ LERİN AUTORUN SORUNLARINI ÇÖZÜMLEMEK

Bilgisayarınıza taktığınız CD’ leriniz artık otomatik başlama özelliğine cevap vermiyorsa ve gereken tüm ayarları değiştirmenize rağmen bir fayda sağlamadıysanız çözümü registry’ de bulabilirsiniz. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USERS\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer

anahtarına ulaşın ve buradaki NoDriveTypeAutoRun’ ın değerinin 95 00 00 00 olduğundan emin olun değilse değiştirin. Sorun düzelecektir.

PROGRAM EKLE\KALDIR LİSTESİNİ TEMİZLEMEK

Program Ekle\Kaldır özelliğini kullanarak kurulu bir programı kaldırmanıza rağmen bazen sadece ismi listede kalabilir ve programı yeniden kurmanızı engelleyebilir. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Uninstall

anahtarına başvurmanız gerekir. Burada yer alan programlardan istediğinizi silebilirsiniz. Ancak bu işlem sadece listedeki ismi silecek ve asıl programlara dokunmayacaktır.

ÇALIŞTIR MENÜSÜNDE İSTENMEYEN PROGRAMLAR

Kurduğunuz çoğu program işletim sisteminin her başlatıldığında hafızaya yüklenmek isteyebilir. Bu yüzden de kendini Run menüsüne yazar. Ancak bu sayı artıkça açılışta gecikecektir. Açılışta istemediğiniz programları silmek için önce Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion

altındaki Run ve RunServices anahtarları altında bulabilirsiniz. Daha sonra bulunan bu anahtar altındaki istenmeyen programları kaldırın. Artık Windows’ u baştan başlatabilirsiniz.

MASAÜSTÜ AYARLARIN KAYDEDİLMESİ

Denetim Masası, Başlat menüsü programları yada sıradan diğer masaüstü pencerelerin boyut, pozisyon ve simge düzeni gibi ayarları ayarladığınız gibi kalmıyorsa Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer

anahtarı altında bulabilirsiniz. Burada bir NoSaveSettings anahtarı yer almaktadır. Bunu silerek soruna çözüm üretebilirsiniz.

WINDOWS AÇILIŞINDA UYARI YAZISI EKLEMEK

Bu ilginç ipucu ile bilgisayarınızı ilk başlattığınız zaman daha oturum açmadan bir uyarı banneri görüntülemesini sağlayabilirsiniz. Bunun için Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\WinLogon

anahtarı altına gelin. Şimdi burada LegalNoticeCaption adı altında yeni bir dize oluşturmanız gerekecek. Bu dizeye vereceğiniz diğer menü çubuğunda görüntülenecektir. Daha sonra başka bir dize daha oluşturup adını da LegalNoticeText olarak belirleyin ve ekrandaki diyalog kutusunda ne görüntülenmesini istiyorsanız yazın. Artık bilgisayarınızda kim oturum açmak isterse istesin hazırladığınız bu banner ekrana gelecektir. Bu özelliği kullanarak bilgisayarınızı izinsiz kullanmak isteyen kişilere karşı yasal uyarılar hazırlayabilirsiniz.

HIZLI SÖRF REKLAMSIZ İNTERNET

Windows klasöründeki Temporary Internet Files klasörüne kısa bir bakış, zamanla giderek büyüyen dosya artığı yığınının gerçek boyutunu açığa çıkaracaktır. Internet Exploler 6 kullanıcısıysanız, cookie’ leri browser aracılığıyla yönetebilirsiniz. Ancak IE6 bu siber çerezleri adı hiç de akılda kalmayacak bir klasöre yerleştiriyor. Registry’ e bir müdahaleyle klasör adını değiştirebilirsiniz. Bunun için Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\Current Version\Explorer\Shell Folders

anahtarında Cookies değerini değiştirin. Burada ilk değer yerine herhangi bir klasörün adını verin. Geçici internet dosyalarını silmek istediğiniz klasör adı önem kazanacaktır. IE6, cookie’ leri bu klasöre yükler. Cookie klasörünün adını değiştirerek; hata yapmanız halinde cookie’ leri de diğer dosyalarla birlikte silinmesini engelleyebilirsiniz. Bu, IE6′ nın Cookie yönetimini kullanan tüm kullanıcılar için büyük bir kolaylık. Sonuçta, bazı internet sayfaları bilgileri cookieler üzerinde kişiselleştirme imkanı tanıyor.

KİSİSEL BİLGİLER TEHLİKEDE

Yeni Internet Explorer 6.0, cookie işlemlerini açıklığa kavuşturuyor. Bundan böyle hangi online sunucuların bilgisayarınızla cookie alışverişi yapmak isteyip istemediğini rahatlıkla öğrenebileceksiniz. Bunun için gerekli temel ayarları aşağıdaki şekilde değiştirebilirsiniz.

1- Internet Explorer 6.0 penceresinde Araçlar\Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın ve ekrana gelen penceredeki Gizlilik kartını aktif hale getirin.

2- Artık Internet Explorer’ in bundan sonra cookie’ lere karşı nasıl davranacağını belirleyebilirsiniz. Eğer internette sıkça alışveriş turlarına çıkıyorsanız kesinlikle cookie’ lere ihtiyacınız olacaktır. Bu nedenle kaydırma çubuğunu Orta derecesinde bırakmalısınız.

3- Şayet bu küçük casuslara güvenmiyorsanız en yüksek güvenlik derecesini kullanmalısınız. Bu, tüm cookie’ lerin kesinlikle dışarıda kalacakları anlamına geliyor. Örneğin, sadece online kitapevi ideefixe tarafından gönderilen cookie’ lerin kabul edilmesi için aşağıdaki işlemleri yerine getirmelisiniz.

a- Araçlar\Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Gizlilik kartını aktif hale getirin. Web Siteleri başlığı altında Düzenle düğmesine tıklayarak veri güvenliği penceresine ulaşabilirsiniz.

b- İletişim penceresindeki web sitesi adresi kutucuğuna www.ideefixe.com adresini girin. Daha sonra izin ver düğmesine tıklayın ve Tamam düğmesine tıklayarak da iletişim penceresini kapatın.

Bu işlem sonucunda ideefixe için özel bir izin verilmiş oldu. Tabi ki bunun tam tersi de mümkün. Önle düğmesine tıklayarak da tek bir web sayfası tarafından gönderilen cookie’ leri engellemek mümkündür. Bu sayede Internet Explorer, o anki aktif cookie’ lerin durumunu veri güvenliği penceresinde ekrana getirecektir.

IP ADRESİNİZİ BULMAK

Internet’ e bağlandıktan sonra Başlat menüsünden Çalıştır komutunu çalıştırın. Burada WINIPCFG yazıp Enter tuşuna basın. Ekrana gelecek olan diyalog kutusunda bilgisayarınızın Internet adresi, kullanmakta olduğunuz DNS, ağ geçidiniz vs. gibi faydalı bilgileri bulacaksınız.

YAZICINIZIN PERFORMANSINI ARTTIRIN

Bilgisayarım içindeki Yazıcılar klasörüne girin. Bu klasöre ulaşmanın bir başka yolu da, Başlat menüsünden Ayarlar’ a girmek. Yazıcılar klasörüne Denetim Masası’ ndan da ulaşabilirsiniz. Yazıcılar penceresine ulaştıktan sonra, kullandığınız yazıcının simgesine sağ tıklayıp karşınıza çıkan menüden Özellikler’ i seçmeniz gerek. Yazıcının özellikler penceresine ulaşmış oldunuz. Bu pencerede de Ayrıntılar diye bir sekme göreceksiniz. Ayrıntılar sekmesinde de, üzerinde Spool Settings yazan bir düğme karşınıza çıkacak. Spool dosyasının ayarlarını değiştirebilmek için bu düğmeye tıklamanız gerek. Spool dosyasının ayarlarında, bu dosyanın nasıl iş göreceğini belirleyen birçok seçenek vardır. Windows’ un varsayılan ayarlarında, programın işini daha hızlı bitirebilmesi için yazdırma işlerini beklet anlamına gelen, Spool Print Jobs so Program Finishes Faster seçeneği işaretlidir. Bu ayar, Windows 95\98′ in, yazdırma işini başlatıp art alanda sürdürürken, kontrolü uygulamaya devretmesini sağlar. Yine varsayılan ayarlar arasındaki “Start Printing After First Page Is Spooled” seçeneği de, Windows 95\98′ in, bir yandan spool dosyasını oluşturmaya devam ederken öte yandan ilk sayfayı yazıcıya göndermesine olanak tanır. Eğer kontrolün uygulamanıza mümkün olduğunca çabuk geri gelmesini istiyorsanız, Start Printing After Last Page Is Spooled seçeneği işaretleyin. Bu seçenek, Windows 95\98′ in, spool dosyasının oluşturulma sürecini, yazdırma işine başlamadan önce bitirmesini sağlar. Böylece, Windows’ un kontrolü uygulamaya devretmesi, varsayılan ayarlarla olabileceğinden çok daha kısa sürede gerçekleşir. Fakat bu arada, Start Printing After Last Page Is Spooled seçeneğinin, normaldekinden daha fazla disk alanına ihtiyaç duyacağını bilmelisiniz. Bu yer ihtiyacı, Windows’ un bütün bir yazdırma işini spool dosyasına bir kerede islemesinden kaynaklanıyor. Ayrıca, belgenin yazdırılması, Windows spool dosyasını oluşturmayı bitirmeden yazıcıya bir şey göndermeyeceği için, daha uzun sürer. Gördüğünüz gibi, Windows’ un varsayılan ayarları, bir an önce uygulamaya geri dönmek isteyenler için uygun. Ama ya öncelikli olan iş yazdırma işinin kendisiyse? O zaman da, bir başka seçeneği, Doğrudan yazıcıya gönder seçeneğini işaretlemelisiniz. Bu seçenek, yazıcıdan çıkışa öncelik verecektir. Fakat bu arada, uygulamanızın bütün yazdırma işlemi boyunca meşgul olacağını unutmayın. Daha önce de söylediğimiz gibi, Windows 95\98, belgeleri spool dosyasına kopyalarken, gelişmiş metafile formatını (EMF) kullanır. Windows, varsayılan ayarlarında, Spool Data Format seçeneğini EMF olarak işaretler. Bu format, olasılıklar arasında en etkin formattır ; çünkü bütün yazıcılarla uyumlu, görece küçük boyutlu bir dosya oluşturur. Diğer olasılıksa, RAW format seçeneğini işaretlemek. Bu seçenek, yazıcılar için küçük farklar içerir. Dolayısıyla, Windows 95\98 yazdırma bilgisini seçili yazıcıya uyarlamak zorunda olduğundan, yazdırma işi daha uzun sürer.

WINDOWS’ U TEK TIKLAMA İLE YENİDEN BAŞLATMAK

Bunun için kısayol masaüstünde sağ tıklayıp Yeni\Kısayol tıklayın. Komut satırı bölümüne

C:\Windows\rundll.exe user.exe,exitwindowsexec yazın.

GERİ DÖNÜŞÜM KUTUSU’ NUN İSMİNİ DEĞİŞTİRİN

Geri Dönüşüm Kutusu’ nun adından hoşlanmıyorsanız onun adını değiştirebilirsiniz. Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY _CLASSES_ROOT\CLSID\{645FF040 – 5081 – 101B – 9F08 – 00AA002F954E }

anahtarına girip bir kere tıklayın. Sağ panelde varsayılan satırının karşısında Geri dönüşüm kutusunun yazılı olduğunu göreceksiniz.Varsayılan alanı çift tıklayın ve oraya istediğiniz yeni adı yazın ve Tamam’ ı tıklayın.Kayıt düzenleyicisini kapatıp Windows’ unun yeniden açtığınızda geri dönüşüm kutusu yeni ismiyle karşınızda olucaktır.

MASAÜSTÜNE E-MAİL KISAYOLU KOYABİLİRSİNİZ

Masaüstünde mouseun sağ tuşuna tıklayın ve Yeni\Kısayol seçin. Komut satırı kutusuna mailto:isim@isim.com?subject= merhaba yazın ve ileriyi tıklayın. Bu kısayola anlamlı bir isim verin ve son u tıklayın. Böylece bu kısa yola tıkladığınızda posta programı açılacak ve yazmış olduğunuz adrese yani alıcı satırı otomatik olarak dolacaktır.

WINDOWS’ UN KAPANIŞ YAZISINI DEĞİŞTİRİN

Bilgisayarınızı her kapatışınızda karşınıza çıkan Şimdi Bilgisayarınızı Kapatabilirsiniz yazısını değiştirebilirsiniz. Bilgisayarınızı her kapatışınızda karşınıza çıkan bu dosya logos.sys dosyasıdır. Bu bitmap türü bir grafik dosyasıdır ve 320×400 piksel boyutlarındadır.Eğer sizde bu görüntüyü değiştirmek isterseniz yapmanız gerekenler şunlardır. İlk önce Paint de logos.sys dosyasını açın.Sonra o yazıyı silin veya istediğin bir resmi koyun.Ayrıca yazmak istediğiniz şeyleri de resme ekleyebilirsiniz. Ama resimleri veya başka bir yazı koyarken 320×400 ölçülerinde olmasına dikkat edin ve bu yaptığınızı logos.sys dosyası olarak tekrar kaydedin ve Windows klasörünün altında olmasına dikkat edin.

KLASÖRLERİ DAHA SIK GÜNCELLEYİN

Bir klasörün içeriği değiştiğinde Windows 98 bunu hemen anlayamıyor ve klasör penceresini F5 ile tazelemek gerekiyor. Bu tazeleme işini Windows 98′ e daha sık ve daha hızlı yaptırabilirsiniz. Bunu için Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\control\Update

bölümüne gelin. Sağ taraftaki pencere içerisinde UpdateMode anahtarına gelin, sağ fare düğmesine basın ve açılacak olan menüden Değiştir komutunu çalıştırın. Açılacak olan pencerede 01 değerini 00 olacak şekilde değiştirin. Regedit uygulamasını kapatın, Windows 98′ i kapatıp açın. Artık klasör pencereleriniz daha hızlı güncellenecektir.

SAĞ FARE MENÜSÜNÜ TEMİZLEMEK

Programları silerken Program\EkleKaldır seçeneğini kullanın. Ama böyle yapmayıp program files klasöründen bu programı silmişseniz, program büyük ihtimalle silinip gitmiştir, bunun için arkasında bıraktığı bu menü izini temizleme işlemini Registry editörünü kullanarak yapacaksınız. Aşağıdaki adımları takip edin.

1. Silmek istediğiniz komutu harfiyen not alın.

2. Registry editörünü çalıştırın.

3. CTRL + F tuşlarına basın. Ekrana gelecek olan diyalog kutusu içerisine not almış olduğunuz komutu yazın ve FIND NEXT düğmesine basın.

4. Registry kayıtları aranacak ve komutu içeren Registry anahtarı bulunacaktır. Bu anahtarı silin.

5. REGISTRY editörünü kapatın.

Bundan böyle o komut sağ fare düğmesinde görüntülenmeyecektir

C SÜRÜCÜSÜNÜN SİMGESİNİ DEĞİŞTİRMEK

Bilgisayarım penceresini açıp da gördüğünüz C sürücünüzün standart simgesinden artık bıktıysanız simgesini değiştirmenin çok kolay bir yolu var. Hatta bilgisayarınızı yeniden başlatmaya bile gerek kalmıyor. Bunun için ilk önce C sürücüsünün içinde bir AUTORUN.INF dosyası oluşturun. Bu dosyayı NOTEPAD ile oluşturabilirsiniz. Daha sonra Windows’ un PAINT uygulamasında ki başka bir resim işleme programı da olabilir 32*32 bir dosya oluşturup bir şeyler yazıyoruz. Dosyayı farklı kaydet diyerek C sürücüsünün içine c.ico adıyla kaydederek bir icon yapmış oluyoruz. Şimdi, daha önceden oluşturmuş olduğumuz AUTORUN.INF dosyasını açıp şunları yazıyoruz.

[autorun]

icon=c.ico

Dosyayı kaydederek kapatıyoruz. Burada ki c.ico yerine yeni bir dosya oluşturup onun da ismini verebiliriz. Bilgisayarım penceresinin içindeyken mouseun sağ tuşuyla Yenile diyoruz veya F5 tuşuna basıyoruz ve oldu.

İsterseniz AUTORUN.INF dosyasını gizli yaparak görünmez duruma da getirebilirsiniz.

WINDOWS’ TA KAPANMA PROBLEMLERİNİZE ÇARELER

1. Bazı donanımlar Windows’ un hızlı oturum kapatma seçeneği ile uyum sağlamaz. Buda Windows’ ta kapatma problemlerine neden olabiliyor. Hızlı oturum kapatma özelliğini kapatmak için şu yolu izleyin. Başlat\Çalıştır\msconfig yazıp enter’ a basın. Sistem Yapılandırma Hizmet Programı açılacaktır. Genel basamağındaki Gelişmiş tuşuna basın. Ekranda belirecek diyalog kutusundaki “Hızlı oturum kapatma özelliğini devre dışı bırak” seçeneğini işaretleyin ve enter’ a basın.

2. Eğer Windows’ un kapanış sesi bozuk veya kayıp ise Windows düzgün biçimde kapanmayabilir. Kapanış sesini kapatmak için Başlat\Ayarlar\Denetim Masası yolunu izleyin. Denetim Masasından Ses simgesine tıklayın. Windows’ tan çık olayını seçin. Ad bölümündeki açılır menüden “Yok” seçeneğini seçin.

WINDOWS’ A İSİM DEĞİŞİKLİĞİ

İşletim sistemi kurulurken her makineye bir isim verilir ve siz yeni aldığınız bilgisayarınızın ismini değiştirmek isterseniz Registry editörünü çalıştırın (Başlat\Çalıştır\regedit).

1. Sol taraftaki ağaç yapısını kullanarak

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion

anahtarına gelin.

2. Sağ taraftaki listede REGISTERED OWNER bölümünü kullanarak kullanıcı adını, REGİSTERED ORGANİZATİON bölümünü kullanarak da firma adını değiştirebilirsiniz. Eğer makinenin ağ adını değiştirmek istiyorsanız, bu durumda da aşağıdaki adımları takip etmelisiniz. a. Masaüstündeki Ağ Komşuları simgesinin üzerine gidin ve sağ fare düğmesine basın.

b. Açılacak olan menüden Özellikler komutunu çalıştırın.

c. Ekrana gelecek olan diyalog kutusunun Tanım (Identification) bölümüne gelin.

d. Buradaki metin kutularını kullanarak bilgisayarı adını ve çalışma grubunu değiştirebilirsiniz.

e. Tamam düğmesine basın ve bilgisayarınızı kapatıp açın. Artık bilgisayarınızın ağ adı da değiştirilmiştir.

BİLGİSAYARI İSTEĞE BAĞLI BELLİ BİR ZAMANDA KAPATMAK

Bu iş için Windows 98 ile birlikte gelen Görev Zamanlayıcısı programını kullanacaksınız. Eğer bu program aktifse, görev çubuğunun sağ alt tarafında küçük bir saat simgesi görüntülenir. Üzerine sağ fare düğmesi ile tıklayıp Aç komutunu çalıştırıp ekrana getirebilirsiniz. Eğer çalışmıyorsa Başlat menüsünden PROGRAMS\ACCESSORIES\SYSTEM TOOLS menüsünden SCHEDULED TASKS komutunu çalıştırın ve bu programın penceresini ekrana getirin. Daha sonra, programın penceresinin içerisinde ADD SCHEDULED TASK simgesinin üzerine çift tıklayın. Birinci adımda NEXT düğmesine basın. İkinci adımda ekrana gelecek olan diyalog kutusu içerisinde BROWSE düğmesine basın ve açılacak olan dosya arama diyalog kutusunu kullanarak C:\WINDOWS\RUNDLL.EXE dosyasını bulun ve OPEN düğmesine basın. Şimdi ekrana yeni bir diyalog kutusu gelecek. Burada işleme bir isim verin (Örneğin Windows’ u kapat gibi). Diyalog kutusunun alt tarafındaki DAILY seçeneğini aktif hale getirin. Bu işlemi yaptıktan sonra NEXT düğmesine basın ve bir sonraki adıma geçin. Bundan sonraki adımda bilgisayarınızın her gün kapatılmasını istediğiniz saati START TIME bölümünde saat ve dakika cinsinden ayarlayın. NEXT düğmesine basın ve bir sonraki adıma geçin. Bu adımda OPEN ADVANCED seçeneğini aktif hale getirin ve FINISH düğmesine basın. Şimdi ekrana oluşturmuş olduğunuz yeni günlük işlemin ileri seviye özelliklerini ayarlayabileceğiniz bir diyalog kutusu gelecek. Burada RUN bölümünde C:\WINDOWS\Rundll.exe satırını aşağıdaki gibi değiştirin.

C:\WINDOWS\Rundll.exe USER,EXITWINDOWS

Gerekli değişikliği yaptıktan sonra OK düğmesine basın ve diyalog kutusunu kapatın. Görev Zamanlayıcısına yeni bir işlem eklemiş durumdasınız. Görev zamanlayıcısı penceresini kapatın ve bekleyin. Ayarlamış olduğunuz zaman geldiğinde bilgisayarınız kapatılacaktır.

MODEMİ HIZLANDIRMAK

1) Başlat\Çalıştır komutunu açın ve buraya sysedit yazarak enter tuşuna basın. Gelen menüde win.ini dosyasını açın. Modeminiz hangi port’ a bağlıysa, win.ini içinde o portu bulun (Genellikle Com2’ dir). O portun hizasındaki 9600 rakamını 921600, sondaki x’ i de p yapın. Satır şöyle olacaktır. Com2:=921600,n,8,1,p Kaydet deyin ve kapatın.

2)Modeminizi Kurarken

Modeminizi kurduktan sonra yapacak bir işiniz daha var. Denetim Masası’ nda sistem simgesini tıklatın ve bağlantı noktaları bölümünü bulun. Bu bölümü tıklattığınızda Com1, Com2, Com3 ve LPT1 yazılarını göreceksiniz. Modeminiz hangi porta bağlıysa onu seçin ve özellikler seçeneğini açtıktan sonra Baud Rate değerini 115200 olarak değiştirin.

3) Modeminizin Telefonu Daha Hızlı Çevirmesi için

Modeminizin numaraları daha hızlı çevirmesini sağlayabilirsiniz. Denetim masasından modem e girin ve bağlı olan modemin özelliklerine tıklayın. Çıkan kutuda bağlantı sekmenine gidin ve altta gelişmiş e girin. Diğer ayarlar bölümüne S11=40 yazın. Bu modeminiz bir numara ararken 2 numara arasındaki süreyi 40 milisaniye indirmesini

arkadaslar yazdığım herseyi lisansladım…

ctrl-c ve ctrl-v

tehlikesine karsı…

ltfi by ltfi’ blog is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
Based on a work at lutfiu2.wordpress.com.
Permissions beyond the scope of this license may be available at http://lutfiu2.wordpress.com/.

İŞLETİM SİSTEMLERİ

İşletim sistemleri konusu, bilgisayar bilimleri kapsamındaki en temel konulardan birini oluşturmaktadır. İşletim sistemleri, bilgisayar sistemlerinin gelişmesine paralel olarak gelişme göstermiştir. Çünkü, yeni gelişen bilgisayar mimarisi, yeni istekler ve ihtiyaç duyulan güvenliğe göre işletim sistemleri gelişmiştir. Bu nedenle, kullanıcı ile bilgisayar arasında bir köprü görevi yürüten ve donanıma en yakın yazılım birimi olan işletim sisteminin ayrıntılarını incelemeye geçmeden önce, bir bilgisayar sisteminin yapısını genel olarak ele almak gerekmektedir.Bir bilgisayar sisteminin genel olarak 4 bileşeni vardır.

-Donanım (İşlemci (CPU), belek ve I/O üniteleri gibi)
-İşletim Sistemi (Ms-Dos, Unix, OS/2 gibi)
-Sistem Yazılımları (Derleyiciler, Veritabanı ve Network Yazılımları)
-Uygulama Yazılımları (Kullanıcıların kendi geliştirdikleri yazılımlar)

İŞLETİM SİSTEMLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

a) Proses (Process)Bir işletim sisteminde anahtar kavram Proses’ dir. Bir proses temel olarak “çalıştırılmakta olan bir program” dır. “Çalıştırılabilir bir program”, programın verileri, program sayacı, ve diğer bölümlerinden oluşan bir “veri yapısı” şeklindeki çatıdır.

Proses, yukarıda da belirtildiği gibi, bir “programın işletimi” ne verilen isimdir. Bir “kaynak program” durgun bir komutlar dizisi şeklinde bulunurken, proses bu komutlar dizisinin işletilmesi anındaki durumuna verilen isimdir. Kişisel bilgisayarlarda (PC), genellikle ortam tek kullanıcılı olmasına rağmen, zaman zaman işletim sistemine ilişkin prosesler de işletime alınmaktadır. Ancak yine de bu bilgisayarlarda çalışan işletim sistemlerinin bazılarının (MS-DOS) gibi tek iş düzeni (monoprogramming), bazıları ise kullanıcının kendisine ait farklı programları aynı anda işletime alabilmeleri nedeni ile (Windows işletim sistemi gibi) çok görevli (multitasking) özelliği taşıdığı söylenebilir.

Çok kullanıcılı olan, (multiuser) ve çok iş düzeni (multiprogramming) uygulanan sistemlerde ise, aynı anda birden çok işin işletilmesi zorunluluğu, CPU, bellek ve diğer sistem kaynaklarının bu işler (prosesler) arasında paylaştırılmasını gerektirir. Bu sistemlerde bu nedenle proses işletimi daha karmaşık bir hal alır.

b) Dosyalar (Files)

İşletim Sisteminin temel bir fonksiyonu, disklerin, çevre üniteleri vs. ile ilgili özelliklerini tutmaktır. Dosya (file) yaratmak, okumak veya yazmak için sistem çağrılarına ihtiyaç vardır. Bir dosya okunmadan önce mutlaka açılmalıdır. Dosyalar ile ilgili bilgiler “ Dizinler (Directory)” şeklinde bir yapıdır.

Prosesler ve dosyalar hiyerarşik (iç içe dallanmış) bir yapıdadır. Ancak, proselerdeki hiyerarşi, dosyalardaki kadar derin ve kalıcı değildir. Proseslerin hiyerarşik yapıdaki yaşamları en fazla birkaç dakika sürerken dosyaların hiyerarşik durumdaki yapıları yıllarca sürebilir.

c) İş (Job)

Kullanıcıların, bilgisayar sisteminde bağımsız bir bütün olarak ve belli bir sıra dahilinde işlenmesini istedikleri hizmetler kümesine “İş (Job)” denilebilir. Bilgisayarın sistemlerine gönderilen işler, bir veya birden fazla programın ayrı ayrı işletileceği alt adımlardan oluşabilir. İşler genellikle adımların art arda uygulanacağı biçimde düzenlenir. Her adım, bir öncekinin sonuçlanması üzerine işletime girer.

Bir örnek verecek olursak, günümüzdeki işletim sistemi olan MS-DOS işletim sisteminde “*.bat” uzantılı dosyalar bir anlamda iş adıyla adlandırılabilir.

d) İstemci / Sunucu (Client/Server)Modern İşletim Sistemlerin de genel eğilim, çekirdek (kernel) (DOS’ daki Command.com gibi düşünülebilir) en düşük düzeye indirip kullanıcıları etkileyen utility (yardımcı program) leri zenginleştirmektir. Örneğin, bir dosyadan bir blok bilgi okumak için bir istek talebi olsun. Bu durumda istemci proses’ i (client process), dosya sunucusuna (file server) bir istem gönderir. File server işi yapar ve sonucu işlemciye gönderir.

Bu model de Kernel (Çekirdek) istemcilerle sunusular arasında iletişimi sağlar. İşletim sistemini, “file server”, “proses server”, “memory server” gibi parçalara bölmek yönetimi daha kolaylaştırmıştır. Örneğin bir yazılım hatası (bug) sebebiyle sistemdeki “file server” in çalışmaz duruma gelmesiyle, dosya servisi durur ama sistemin tümü çökmemiş olur.

e) Terminal (Sonda Bulunan)

Modern İşletim Sistemlerinde, istemci konumunda olan ve son uç olarak bulunan sistemlerdir. Fakat bu sistemler, iki türlüdür. Bunlardan birisi şu an kullanmakta olduğumuz şekli ile olandır. Yani, kendi işletim sistemini kullanarak istemci konumunda olanlardır. Diğeri ise, sistemi olmayan yani sadece monitör ve klavyeden oluşan sistemlerdir. Bunlara Dumb Terminal (aptal terminal) denir ve bunlar kendi içinde, özel kartla küçük bir server’ a bağlı olarak çalışır ve istemci durumunda bulunur. Örnek olarak bankalardaki memurların kullandığı bilgisayarları gösterebiliriz.

f) Boot (Yeniden Başlatma)

İşletim sisteminin yaptığı işler bitirilip veya kayıtları tutularak yarıda kesilip işletim sisteminin tamamen kapatılması veya elektriğinin kesilip yeniden verilmesi ve işletim sisteminin yeniden başlatılmasıdır.

İŞLETİM SİSTEMİNİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ

Bir işletim sistemi bir anda yalnızca bir kullanıcının bilgisayarı kullanmasına izin veriyor ve birden çok kullanıcının kullanmasına izin vermiyorsa, böyle bir işletim sisteminden bir grup çalışanın ortak kullanım sağlaması mümkün olmaz. Buna benzer olarak örneğin bir kullanıcı aynı bilgisayar üzerinde birden fazla programı aynı anda işletime almak istiyorsa, o işletim sisteminde “çok görevlilik” (Multitasking) özelliğinin bulunmasını aramalıdır.

İşte bunun gibi işletim sistemlerinin bir kısmında bulunan bir kısmında bulunmayan çeşitli özellikler, özellikle endüstride bir işletim sisteminden bahsedilirken üzerinde en fazla konuşulan hususları oluşturmaktadır. Bu nedenle endüstrideki günlük konuşma dilinde çok geçen bazı kavramlar incelenecektir.

a) Batch Processing (Yığın İşleme)İşletim Sistemine, okutulan programlar (Spooling sahası) denilen ve disk üzerindeki özel bir alanı kapsayan bölüme sıra ile ve arka arkaya okutulup biriktirilmeye ve sonra bu saha da derlenmek ve çalıştırılmak için bekleyen programların sıra ile derleme ve çalıştırılma işlemine tabii tutulması yöntemine geçildi. İşte bu yöntem “yığın işlem” in (Batch Processing) temellerini atmış oldu.

Yığın İşlem, bilgisayar sistemlerinin daha verimli kullanılmalarını sağlayarak, iş başına düşen sistem giderlerini azaltmıştır. Ancak bu olumlu yönünün yanı sıra 2 önemli sakıncası vardır. Bunlardan ilki iş yönetiminin durgun ve iş denetim dilinin olanakları ile sınırlanmış olmasıdır. Kullanıcı işletimde oluşan hataları çözümlemek için işin sonuçlanıp sonucun kendisine dönmesini beklemek zorundadır. Yani, işletim kullanıcının tamamen kontrolü dışındadır. İkinci sakınca, çoğu işletim ortamında işler sonuçlanmış olsalar bile çıktıların kullanıcıya ulaşması saatler sürebilmekte, buda verimliliği azaltmaktadır.

Kişisel bilgisayarlardaki “MS-DOS” işletim sisteminde “Batch Processing” yığın işleyen programları çalıştıran komutların bir dosya içine arka arkaya (ardışık) yazılması ile oluşan tek bir dosyanın çalıştırılması ile sağlanır. Bu dosya *.BAT uzantılı bir dosyadır. Örneğin, “Autoexec.bat” dosyası DOS yüklenirken otomatik olarak çalışan ve bu dosyanın içinde ardışık olarak yazılı durumda olan her deyimi sıra ile işleten bir nevi “Batch Processing” işidir.

b) İnteractive Processing (Etkileşimli İşlem)

Etkileşimli işlem kullanıcılara, işlerini dinamik biçimde yönetme, çalıştırılan programların sonuçlarını doğrudan elde edip, her an müdahale edebilme olanağı sağlayan çalışma türüne ilişkin bir özelliktir. Bu çalışma türünde kullanıcılar, bir işin çalışma süreci boyunca işe, monitör ve klavye vasıtası ile her an müdahale edebilmektedirler. Yani bir başka söylemle, ekran başında oturan bir kullanıcının bilgisayara bir komut vermesi ve o komuta bilgisayardan yanıt alması türünde, bir nevi karşılıklı konuşma yapar gibi çalışma biçimine “Etkileşimli İşlem” denir.Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi, kullanıcılar program geliştirme, metin dosyaları oluşturma, program derleme ve test etme, veri tabanı sorguları işletme, bilgisayar ağı komutları girme, internet servislerini kullanma gibi kısa süreli işlerini Etkileşimli İşlem olarak yürütürler.

Bu yöntemin kullanıldığı işletim sistemleri tek kullanıcılı bir PC olabildiği gibi birlikte çalışan kullanıcı sayısı oldukça fazla olan bir ana bilgisayardaki işletim sistemi de olabilir. Terminal başındaki veya kişisel bilgisayar başında oturan kullanıcının çalışma şekli buna örnek olarak verilebilir. Etkileşimli işlemde, hizmet süreci: a) İşlenecek bilginin bilgisayara yöneltilmesib) İşletim için beklemesi

j) Multiuser systems (Çok Kullanıcılı Sistemler)Multiprogramming’ i destekleyen işletim sistemleri, genellikle çok sayıda kullanıcının sistemi çeşitli amaçlarla kullanmalarını sağlar ki, bu sistemlere çok kullanıcılı sistemler (Multiuser System) denir. Bu özellik sayesinde her kullanıcı sisteme ayrı bir terminalden ya da bir bilgisayar ağına bağlı kendi bilgisayarından kendisine ait hesabını (userid) şifresi ile birlikte girerek sisteme erişmiş olur. Bu nedenle multiuser sistemler kullanıcı seviyesinde daha yüksek bir güvenlik (security) ve koruma (protection) mekanizmaları sağlamaya ek olarak kullanıcının sistem jaynaklarını kullanma düzeylerini (accounting) saptamaya ve izlemeye yarayan mekanizmalar içerir.

–> Buradan anlaşılmaktadır ki, bir işletim sisteminin multiuser özelliği varsa, o sistem genellikle multiprogramming de desteklenmektedir

Genel Bilgisayar Multimedia ve Donanım Terimleri

ACPI - “Advanced Configuration and Power Interface” – PC’ lerde yeni nesil DOS tabanlı güç idaresi için yazılmış yazılım. ACPI, eski Intel APM (Advanced Power Management) yazılımının yerine geçmiştir. ACPI, sadece bilgisayar aktif değilken zaman ayarlamalarını yapmaktan öte, güç kullanımını dinamik olarak gösterir ve gücü bağlantılı olarak kullanır. ACPI kontrolü PC’ nizin BIOS’ undadır. “eysipiay” diye okunur.

Active matrix display - Bugünün çoğu laptop – dizüstü bilgisayarlarının ekranı böyledir.Actif matriks teknolojisinin “pasif matriks” den farkı ekranın kendisini daha sık bir şekilde tazelemesidir. Böylece resim kalitesi ve bakış açıları artar. Bazen TFT (“thin film transfer”) ince film transferi olarak da anılır.

Adapter Card – PC ana kartı üzerine takılan elektronik kartların genel ismi. Bu sayede bilgisayar çevre birimleri ile bilgi alış verişinde bulunur. Network interface card (NIC) bunun bir çeşididir.

ADSL - Asymmetric Digital Subscriber Line – Tek yönlü, yüksek hızlı sinyal transferi deyimidir. Asimetrik oluşu, sinyal alırken hızlı, verirken yavaş oluşundandır. Bu hız kullanıcının merkeze olan uzaklığı ile değişebileceği gibi, 6 Mbps kadar yüksek veya 128 Kbps kadar düşük olabilir. “eydiesel” diye okunur.

AGP - “Accelerated Graphics Port” – Intel tarafından imal edilmiş, nisbeten yeni grafik çıkışıdır. 3 boyutlu grafikleri daha iyi gösterir. AGP 528 MB/saniye hızı ile data transfer edebilir. Mukayese edersek, PCI (Peripheral Component Interconnect) çıkışları, 132 MB/saniye hızını aşamazlar. AGP’ nin büyük bant genişliği, oyunların ve 3 boyutlu grafik çalışmalarının daha gerçekçi olmasını sağlar. Bunun yanında dataları kendi hafızasında değil, sistem hafızasında tuttuğu için performans düşer. “eycipi” diye okunur.

Alpha Channel – Bilgisayar grafiklerinde, her pikselin şeffaflık için ayrılmış parçasına verilen addır. 32-bit grafik sistemleri 4 kanallıdır. Kırmızı, Yeşil ve Mavi (RGB) için üçü kullanılırken 1 tanesi 8-bit alfa kanalı için ayrılmıştır. Alfa kanalı gerçekte bir maskedir. İki ayrı rengin üst üste gelmesi halinde öndekinin alması gereken renge göre bir üçüncü renk belirler.

AMR – “Audio Modem Riser” – Anakartların analog giriş çıkışları için Intel tarafından bulunmuş bir uygulamasıdır. AMR kartı, ana kartlardaki analog giriş çıkışları kaldırır. Böylece anakart imalatçıları, FCC veya beynelmilel telekom sertifikalarına ihtiyaç duymazlar. Bu da ucuzlamayı getirir. “eyemar” diye okunur.

AMPS – “Advanced Mobile Phone Service” – Analog hücresel telefon standartları, 1983 yılında AT&T tarafından tanıtılmıştır.. AMPS telefonları 800 ila 900 Megahertz (MHz) kanalında yayın yapar. “cell” denilmesinin sebebi radyo yayıcılarının cell adı verilen bu uzay bölümüne yayın yapmasındandır. “eyempies” diye okunur.

API – “Application Program Interface” – İşletim sistemi, sürücü arabirimleri ve yazılımlar arasındaki muhaberatı sağlayan yazılım serilerine verilen isim. Yazılım bloklarından oluşan bina yapmaya benzetilmiştir. Bazen “Application Programming Interface.” olarak da anılır. “eypiay” diye okunur.
ASP – “Application Service Provider” – Küçük işletmelerin programlarını ücret karşılığı kullanıma sunan ve hardiskinin bir bölümünü kiraya veren web sitesi. Onlar olmasa lokal network olmazdı. “eyespi” diye okunur.

ASP – “Active Server Pages” – WEB’ de servis sağlayıcının sağladığı, uygulama imkanıdır. Dinamik olarak HTML sayfaları üretir. ASP sayfası, TML sayfasıdır. Fakat bağlanan için yazılım ve HTML oluşturur. ’server-side scripting’ sunucu tarafında çalışan yazılım adı da verilen Javascript veya VBScript kullanılarak yapılır. “eyespi” diye okunur.

ATA – “Advanced Technology Attachment” -Harddiski kullanma hakkını harddiskin kendisine veren, genel disk sürücü arayüzüdür. ATA versiyonlarının birkaçı, 33 MBps ATA-33 ,66 MBps ATA-66 sayılabilir.

Athlon – AMD firmasının Intel’ in Pentium III’ ü ile rekabet etmek için çıkardığı merkezi işlemcilerine verilen ad. K7 olarak da anılır. PC World’ ün Eylül 99 baskısında 600MHz Athlon, 600MHz PIII’ den % 9 daha hızlı denmiştir. Grafik testlerinde, Athlon üç boyutlu modellemede % 21daha hızlı bulunmuştur. Mukayese için AMD Athlon sayfasına bakabilirsiniz..

AWG – “American Wire Gauge”, Kablodaki tel kullanımı için bir standarttır. Sayı azaldıkça çap artar. “eyvici” diye okunur.

Backplane -Başka bir baskılı devrenin kendisine takılması için üzerinde soket bulunan baskılı devrelere bu ad verilir. Çoğu bilgisayarın ana kartı böyledir. Üzerinde PCI, ISA, AGP veya RAM soketleri bulunur. Bu yüzden “motherboard” anakart diye anılır. Üzerine ekran kartı, network kartı, RAM, modem gibi başka kartlar takılır.

Bandwidth – Band genişliği, belli bir zaman biriminde internette gönderilen data miktarına denir. Genellikle birimi “bits per second” (bps), “kilobits per second” (Kbps) or “megabits per second” (Mbps) olarak kullanılır.

BIOS – “Basic Input/Output System” – BIOS, PC’ lerdeki ilk yazılımdır. PC, ilk bilgileri buradan alır. Kontrol sürücüleri, klavye, ekran, mouse, seri portlar, vs. BIOS, donanım ile işletim sistemi arasında köprü vazifesi görür. BIOS, ROM çipinde saklı kalır. (RAM’ de değil), böylece bilgisayar BOOT eder, yani açılır. “bayos” diye okunur.

Bluetooth – Kısa mesafeli kablosuz iletişim için açık standarttır. mobil telefonlar, bilgisayar ve PDA üreticileri tarafından ortaklaşa üretilmiştir. Bu sayede bu standardı destekleyen tüm aletler birbiri ile iletişim kurar. Daha fazla bilgi için Bluetooth web sitesine bakınız.

BNC - Anten kablosuna benzeyen koaksiyel kablolar ile bilgisayarları birbirine bağlarken kullanılan konektör. Taktıktan sonra döndürerek kilitlenir. “biensi” diye okunur.

Bridge – İki veya daha fazla bilgisayarı router gibi birbirine bağlayarak data aktaran iletişim aracıdır. Data paketlerini okur ve filtre eder.IP adresi istemez ve yayın trafiğini atlar. “Briç” diye okunur.

Broadband – Bir tek ses kanalından, yani modüle edilmiş frekansı taşıyan taşıyıcı dalgadan daha geniş bir banda sahip taransmisyon kanalı veya medyasıdır. Aynı anda ses, data, görüntü gibi farklı servisleri şebeke ortamında dağıtır. Kablo yayın böyledir.

Browser-safe colors – Mac ve PC’ lerin her ikisinde birden kullanılan 256 renklik renk paletinin 216 sından meydana gelen bir renk paletidir. Her iki platformda da görülmesini istediğiniz web sayfalarında bu sistemi kullanmalısınız.

Bus -Bilgisayar mimarisinde bir elemandan diğerine bilgi taşıyan bölümdür. Genellikle birden fazla komponent takılır. Hafızanın bir kısmında, buna takılan kartların adresleri tutulur. “Bas” diye okunur.

Cache – Bir çeşit kayıt hızlandırma şeklidir. Bunun için ana hafıza kullanılırsa “memory caching” , sabit disk kullanılırsa “disk caching” adını alır. Hafızada yapılanı, diğer programlar tarafından da tekrar tekrar kullanıldığı için çok hızlıdır. Bazen bu amaçla ayrı bir hafıza birimi kullanılır. Buna “Cache Memory” denir. Bu daha hızlı olur. “Level 2 (L2) cache”, işlemci ile DRAM arasına yerleştirilmiş ve bugünkü bilgisayarların demirbaşı olmuştur. “Keş” diye okunur.

CDPD – “Cellular Digital Packet Data” – Radio frequency (RF), radyo dalgaları ile çalışan kablosuz bir iletişim servisidir. Data paketlerini cep telefonu hattından gönderir. 19.2 kbps hızına kadar çıkabilir. CDPD paketleri konuşmalardaki duraksamalarda gönderilir. Bu hizmet Amerika’ da 65 şehirde verildiği halde, Türkiye’ nin her yerinde vardır. “sidipidi” diye okunur.

Circuit-Switched Cellular - Eski analog telefon şebekesinin kullanıldığı bir sistemdir. Amerika’ da bile CDPD için geliştirilme yapılmamıştır, ancak ülkemizde son sistem santrallarla kullanılabilmektedir.

CLEC – “Competitive Local Exchange Carrier” – Bir telekom şirketi çeşididir. CLEC’ ler kablo, ISP, GSM hizmetleri verirler. “silek” diye okunur.

Koaksiyel Kablo – Ortada ayrı bakır teller, dışında ise manyetik alanlara kalkan olabilecek şekilde çevrelenmiş ve sarılmış bakır teller olan bir kablo şeklidir. Genellikle anten kablosu veya telsiz kablosu olarak satılır. Dıştaki tel genellikle topraklanır. Her iki tel grubu da aynı eksen üzerindedir. Bu nedenle koaksiyel diye anılır. 10-Base2 Ethernet kullanımında, kablo TV gibi bazı RF uygulamalarında bu kablo kullanılır. Bu kabloların karakteristik bir empedansı vardır. (genellikle 47 ohm) Kablo üzerinde bu omaj yanında RG yazar. Bu “Radio Guide” ın kısaltılmışıdır. Bunun yanında rakamla belirtilen kablo tipi ve “/U” yazar. RG-6/U, 75-ohmluk bir anten kablosudur. RG-59/U ise 75-ohmluk video kablosudur. RG-58 de 50 ohmluk bilgisayar şebeke kablosudur.

CompactFlash – Bir çeşit ön hafızadır. I & II PC-Kartlarındaki soketlerde adaptörle kullanılır. kendi üstünde kontrolörü olduğu için kamera ve PDA cihazlarında yükü azaltmak için kullanılır. 2MB ile 64MB arasında çeşitleri vardır.

CMS – Cable Management System, Kablo sistemlerini düzenlemek için kullanılan cihazların genel ismidir. “siemes” diye okunur.

CPE – Customer Premise Equipment – Kullanıcı tarafındaki iletişim cihazlarının genel ismidir.DSL servisleri için CPE’ lere “modem” deriz. “sipii” diye okunur.

Cross-over Cable – Çapraz bağlantı ile data alış verişi yaparak Hub kullanılmadan bilgisayarları birbirine bağlayan kabloya denir.

CSMA/CD – Carrier Sense Multiple Access / Collision Detect. Bu data aktarım tekniği şu şekilde çalışır. Cihaz data paketini göndermeden evvel, başka bir cihazın data göndermekte olup olmadığını kontrol eder. Hat boş ise paketi gönderir. Meşgul ise bekler. İki cihaz aynı anda başlarsa, bu çakışmayı hisseder ve her iki cihaz da rastgele bir zaman için bekler. Bekleme zamanı kısa olan önce gönderir, diğeri ise beklemeye devam eder. Ethernet kartlarının çalışma sistemi böyledir..

DEMARC – Bir döngünün veya devrenin sorumluluk alanını balirleyen bir sınır taşıdır. “dimark” diye okunur.

Dedicated Line – Kullanıcının kesinisiz olarak hizmetinde olan hatta verilen isimdir..

DIP switches – “Dual Inline Package” switches – Anakart veya diğer kartlarda bulunabilen minik anahtarcıklardır. On ve off, pozisyonları vardır. Böylece kartlar ayarlanır. “dipsviç” diye okunur.

Downstream/Upstream – Downstream, kaynaktan aşağı data akışını; Upstream de kaynağa doğru data akışını gösterir. Internet service provider (ISP) ‘ den kullanıcıya olan data akışına Downstream denir.

DRDRAM – “Direct RAMbus Dynamic Random Access Memory” – RAM teknolojisinin son halidir. DRDRAM, SDRAM’ ın yaklaşık üçde biri kadar güç çeker. Saat hızı 800MHz’ e kadar çıkabilir ve 4 paralel RAM takılmasına izin vererek çoklu kanal çalışabilir. Data yolu SDRAM’ ın iki katı genişliktedir. (bir byte yerine iki byte kullanır) “diardrem” diye okunur.

DSP – “Digital Signal Processor” – Analog sinyalleri dijital sinyallere dönüştüren işlemcilere verilen genel addır. Ses ve görüntü sıkıştırmasında, sesin işlenmesinde, modemlerde, işitme yardımında, sismik algılayıcılarda ve hızlı çevirici ve filtreleyicilerde kullanılır. “diespi” diye okunur.

DVD – “Digital Video (or Verastile) Disc” – 4.7GB ile 17GB arasında multimedya data transferi sağlayabilen CD-ROM-benzeri teknolojinin geliştirilmişidir. DVD, CD-ROM’ ları destekler ve çoğu DVD sürücüleri şarkı CD’ lerini ve CD-ROM’ ları çalıştırır. DVD’ nin son şekli olan DVD-2 (veya DVDII), CD-R (Recordable) ve CD-RW (Re-Writable) diskleri de çalıştırır. “dividi” diye okunur.

EIDE – “Enhanced Integrated Device Electronics” – Harddisk kontrol kartını kendi üzerinde bulunduran bir çeşit ATA disk sürücüsü standardıdır. Eski IDE standardına ek olarak, 30-40 GB gibi yüksek kapazitelerde, hızlı erişim zamanı ve “burst” transfer (bir seferde büyük data paketi) sağlar. “iaydii” diye okunur.

Ethernet – Yerel iletişim şebekesi -local area network (LAN), 1976 yılında Xerox tarafından geliştirilmiştir. En meşhur Ethernet bağlantıları 10Base-T (saniyede 10 megabit data transferi) ve 100Base-T (100Mbps) çoğunlukla sarımlı çift kablo ile bağlanırlar. Koaksiyel ve fiber-optik kablo bağlantısı da yapılabilir.

Firewall – Başkalarının özel datalarımıza ulaşamaması için kullanılan programlara denir. Bir çeşit güvenlik politikasıdır. Bir intranet bağlantısının internete açılmasında, internettekilerin intranete ulaşmasını engeller. “fayrvol” diye okunur.

FOIRL – Fiber Optic Inter-Repeater Link Fiber optik bağlantıların içsel tekrarlayıcısı.

Full-Duplex – Aynı zamanda her iki istikamette de data transferi olabilen ortamlardır ve band genişliğinin % 100′ ünü kullanır.

Half-Duplex – Sadece tek istikamette data transferi olabilen ortamlardır ve band genişliğinin % 50′ sini kullanır.

Hub – Genellikle ethernetlerle birlikte kullanılır. Tüm bilgisayarlardan ayrı ayrı gelen kabloların üzerine bağlandığı cihazdır. Hub, gelen sinyalleri gereken yerlere tekrar transfer eder. Bir hub 8′ lik, 16′ lık veya 32′ lik olduğu gibi, birden fazla hub birbirine bağlanarak şebekedeki bilgisayar sayısı arttırılabilir.Bu durumda hub’ lar arasında çapraz bağlantı kablosu kullanılır. Eğer ‘MDI’ portu varsa gerek kalmaz. “hab” diye okunur.

Horizontal Cable – Duvardaki prizden telefona veya bilgisayara bağlantı yapılan kabloya verilen addır. Hub veya PBX’ i patch panele bağlarken kullanılan kabloya da bu isim verilir.

HVAC – Heating, Ventilating, and Air Conditioning systems. Isıtma, havalandırma ve soğutma sistemleri.

IDC – Insulation Displacement Connector. RJ konektörlerinde olduğu gibi, monte ederken kabloyu sıyırarak, bağlantıyı sağlayan konektörlerin genel adıdır.”aydisi” diye okunur.

ISDN – Integrated Services Digital Network – Telefon şirketi tarafından sağlanan dijital şebeke sistemidir. “ayesdien” diye okunur. ISDN hatları iki adet ‘B’ kanalı ve bir adet ‘D’ kanalından oluşur:
B Kanalı = Bearer Channel, 64kbps. Dataları bu kanal taşır.
D Kanalı = Data Channel, 16kbs. Sinyal bilgisini taşıyan kanaldır. ISDN şebekesinin bağlanmasına veya bağlanmamasına karar verir.

Kbps – Kilobits per second – Data transfer hızını veya bant genişliğini gösteren bir birimdir. Her bit 8 byte ettiğinden cps – character per second ile karşılaştırıldığında 8 kat fazla gösterir, ki yanıltıcıdır. Bir saniyede gönderilen her 1000 bit demektir.

MAC Address – Media Access Control Address – Genellikle hexadecimal yani 16 tabanlı olarak gösterilen, şebekeye bağlı her bilgisayara ayrı olarak verilmiş 32 bitlik bir sayı ile ifade edilir. Bu sayı o cihazın adresi sayılır.6 byte uzunluğundadır. İlk üçü imalatçıyı belirtir. Dünyadaki bütün şebeke bilgisayarlarının böyle bir adresi olması şarttır.

Monster-Cable – Normal olmayan kabloların fiyatlandırılma stratejisi.

Mbps – Million bits per second – 1000 Kbps karşılığı data transfer hızını veya bant genişliği.

Multi-Mode (MM) – Fiber optik kablolar için kullanılır. Genellikle 62.5/125 olur. Bu rakamlardan 62,5 mikron fiberin çapını gösterir. 125 mikron brüt çapıdır, yani dış muhafazası ile birlikte kablo çapıdır.. Multi-Mode fiber, LAN uygulamalarında kullanılan tipik bir kablodur. Mesafe olarak 2Km ile sınırlıdır. İsminden anlaşılacağı üzere çoklu muhaberata izin verir. Bunu da ışığın değişik frekansları ile sağlar.

MUX – MUltipleXer .Alçak bant genişliğindeki birçok kanalı toplayarak tek bir yüksek band genişliğinde birleştiren bir taşıyıcıdır. Devrenin diğer ucunda bunun tersi şeklinde çalışan MUX/DEMUX çevirici bulunmalıdır.

NAT – Network Address Translation – Özel bir IP adresinde, hayali, dinamik bir bağlantı temin eder.

NIC – Network Interface Card – Bilgisayarla şebeke arasında kullanılan bir devre kartıdır. Ethernet, Arcnet, token ring, vs..

Node – Şebekede hub’ dan başka ne varsa node olarak anılır. PC, router, bridge, sniffer, printer vs.

Patch Cable – İki cihazı birbirine bağlayan kısa network kablosu.

Patch Panel – Data kablolarının sonlandığı cihaz. A device where data cables are terminated. Kablolamanın ileride devam etmesi için kullanılır. Çok da gerekli değildir.

PC-100 main memory bus - 1998′ lerin ortalarında tanıtılmış bir bus teknolojisidir. 66 MHz bus’ lar yerine üretilmiştir. % 20 daha hızlıdır. Bu hızla uyumlu çalışabilmesi için RAM’ lerin 100MHz SDRAM (“Synchronous Dynamic Random Access Memory”) olması gerekir.

PCI – “Peripheral Component Interface or Interconnect” – Pentium işlemcilerin isteğine uygun olarak hazırlanmış 64-bit yerel bus soketidir. Maksimum transfer hızı132 MB/sec olmuştur. “pisiay” diye okunur.

PCMCIA card – “Personal Computer Memory Card International Association” card – (“PC Card” olarak da bilinir.) – Kredi kartı büyüklüğünde bir karttır. Dizüstü bilgisayarlarda, kişisel dijital cihazlarda veya kablosuz iletişim cihazlarında bulunabilen kendine özgü sokete takılılar. Ek hafıza, modem ve network kartı olabilir. “Type II” ve “Type III” gibi çeşitleri vardır. “piemsiey” diye okunur.

PCS – “Personal Communication Services” – FCC ve kablosuz endüstrisinde dijital hücre teknolojisi terimidir. PCS standardında GSM (“Global System for Mobile Communications”), CDMA (“Code-Division Multiple Access”) ve TDMA (“Time Division Multiple Access”) bulunmaktadır. PCS telefonları tamamen dijitaldir ve 1900 MHz frekanstadır. “pisies” diye okunur.

PDF – “Portable Document Format” – Adobe tarafından geliştirilmiş bir dosyalama formatıdır. Her platformda okuduğu için hangi programla yazıldığı farketmez. The Adobe Acrobat Reader ( Adobe’ nin websitesi) ile okunabilir. “pidief” diye okunur.

Plenum – HVAC sistemlerinde havanın geri dönüş bölümüne denir. Plenum, kablo kaplama türü değildir. Kablonun havalandırma alanında tutulma şeklidir. Bazı plenum kabloları PVC-kaplıdır.

POSIX – “Portable Operating System Interface for uniX” – Unix sistemlerle bilgisayar uygulamaları arasındaki arayüz standatlarının bir kısmına verilen addır. POSIX uyumlu Unix sistemler kullanıcıların, Unix, Linux ve hatta Windows NT ve çeşitleri için daha kolay program yazmalarını sağlar.

POTS – Plain Old Telephone Service – Analog telefon sistemlerinde sağlanan hizmetleri ifade eder.

PVC – Genel kablo kaplama malzemesi. “pivisi” diye okunur.

Raised Floor – Bilgisayar odalarında sıkça kullanılan döşeme sistemidir. Yer döşemesinin betondan 25-30 cm yüksek yapılarak kabloların buradan geçmesi sağlanır ve havalandırma için plenum oluşturulmuş olur.

RCA connector – Yuvarlak, orta ucu çıkıntılı bir konektör çeşididir. Genellikle anfilerde kullanılır. Eski stereo müzik aletlerinin hemen hepsinde vardır. Kırmızı olanı, sağ hoperlör; siyah veya beyaz olanı, sol hoperlör; sarı olanı da kompozit ekran içindir. “arsiey” diye okunur.

RISC – “Reduced Instruction Set Computer” – İlk CISC (“Complex Instruction Set Computer”) işlemcilerinden geliştirilmiş bir çip dizaynıdır. RISC çipi, IBM’ in ‘1970′ in başlarında, daha az işletim talimatı olsun ki hızı artsın ve ucuz olsun diye ürettiği bir çiptir. Motorolanın PowerPC çipleri, Macintosh’ larda kullanılmaktaydı ve RISC dizaynıydı. DEC’ in Alpha ve Sun’ ın SPARC modelleri de RISC çipidir. “risk” diye okunur.

RJ-11 – Telefonlarda kullanılan 6 pinli konnektörlerdir. Dişisi kablonun üzerinde, erkeği ise duvarda veya telefonun üzerinde olur. Genellikle 4 pine kablo bağlansa da sadece kırmızı ve yeşil olan ortadaki iki tanesi kullanılır. Diğer ikisi ikinci telefon veya telefonun ışıklandırılması için kullanılır. Diğer ikisi son zamanlarda, bilgisayarınızı telefonla networke bağlamak için kullanılmaya başlanmıştır. “RJ” Registered Jack tescilli konektör demektir. Takibeden numara ise (RJ-45, RJ-61X, vs.) FCC tarafından belirlenen bir standarttır. “arcey” diye okunur.

RJ-45 – RJ-11 (telefon) konektörü gibi fakat 8 pinli daha geniş bir konektördür. Hem network, hem de telefon için kullanılabilir. “arcey” diye okunur.

Riser - Döşemenin yükseltilmesi için kullanılan ayaklardır. “rayzır” diye okunur.

Router – Birçok bilgisayar şebekesini adreslerini okuyarak birbirine bağlamak için kullanılan bir cihazdır. Data paketi okunur ve gereken adrese postalanır. Bridge – Köprülerden daha fonksiyoneldir. Birbirine benzemeyen farklı şebekeleri kolayca birbirine bağlarlar. LAN’ ları LAN’ lara veya LAN’ ları WAN’ lara bağlayabilirler. “rotır” diye okunur.

RS-232 – Modem veya seri bağlanan çevre birimleri ile, bilgisayarınızın haberleşmesi için kulandığı endüstriyel standart bir giriştir. Seri denmesinin sebebi her seferinde bir bit göndermesidir. Bir paralel bağlantıda (yazıcı bağlantısı gibi), datalar birçok kablodan bit grupları halinde gönderilir. Şimdilerde RS-232, yerini USB’ ye bırakmaktadır. “ares232″ diye okunur..

SC – Bir çeşit fiber konektör. Bir çift fiberi bir konektör e bağlar. Yanyana iki kareye benzer. “essi” diye okunur.

SCSI - “Small Computer System Interface” – Yazıcı, harddisk veya başka bir bilgisayara bağlanmak için kullanılan yüksek hızlı paralel arayüz birimidir.”skazi” diye okunur.

SDMI – “Secure Digital Music Initiative – Kayıt endüstrisi MP3 korsanlığını durdurmaya çalışmaktadır. Bu yüzden tüm orjinal CD’ lere filigran basılmaktadır. SDMI-uyumlu MP3 çalarlar (ve diğer müzik aletleri) ancak bu filigran kullanımı ile ticari bir nitelik kazanabilirler. Korsan CD’ lerde bu filigran olmayacaktır. Daha fazla bilgi için http://www.sdmi.org/ adresini ziyaret ediniz. “esdiemay” diye okunur.

SDRAM – “Synchronous Dynamic Random Access Memory” – Geleneksel DRAM’ dan daha yüksek kristal frekansı – saat hızıyla çalışabilen bir DRAM türüdür. “bursting” teknolojisi ile sonraki hafıza adresini önceden bilmesi ile hızlanır. “esdirem” diye okunur.

SDSL – “Symmetric Digital Subscriber Line” – Tek hat servisi olarak da anılır. SDSL, band genişliğini “bandwidth” her iki yönde de kullanır. “esdiesel” diye okunur.

Shell – Genellikle Unix’ in kullanıcı arayüzündeki işletim sistemini tarif eder. Kabuk demektir. İşletim sisteminin en dışındaki hattı gösterdiği için bu isim verilmiştir. En içteki hatta ise kernel denir. “Shell out”, bir Unix terimidir ve Unixteki bir programdan kabuktaki arayüzüne geçişi ifade eder. “şel” diye okunur.

SM – “Single-Mode” – Fiber optik kablo çeşididir. Fiber çapı 5-10 mikrondur. SM fiber, çok daha uzun mesafelerde kullanılır, fakat çapın daha küçük olması nedeni ile daha kuvvetli ışık kaynağına – transmiter – ihtiyaç vardır ki bu da lazer olur. SM, Telco dağıtım gibi birçok WAN uygulamasında kullanılır. Çapın küçüklüğünden ötürü, tekil muharebat sağlar. “esem” diye okunur.

SIMM – “Single Inline Memory Module” – Üzerine takıldığı baskı devreyle birlikte, RAM hafıza çiplerine verilen ad. “Single Inline” RAM’ lerin anakarta temas ettirildiği yerin tek hat üzerinde olmasından dolayıdır. Daha yüksek band genişliği olan yeni tip hafıza modülüne DIMM (“Dual Inline Memory Module”) denir. Yeni sistem bilgisayarlar bunu kullanır. “sim” diye okunur.

Simplex – Datanın tek yönde hareket ettiği medya.

Skins – MP3 çalarlarda kullanıcının oluşturduğu grafik arayüzlerdir.Quake ve bazı yazılımlar bu tür arayüz tanımlamasına izin verirler.

SmartMedia card – (SSFDC “Solid State Floppy Disk Card”) – Takılıp çıkartılabilen bir çeşit Flash RAM hafıza kartıdır.dijital kameralarda ve diğer taşınabilir bilgisayarlarda veya Diamond Rio MP3 player gibi MP3 çalarlarda kullanılır. SmartMedia kartları 3.3 ve 5 volt olarak 2MB ile 16MB veya daha büyük kapazitelerde üretilmiştir.

Socket 7 – Orjinal Intel Pentium sınıfı işlemcilerin takıldığı, ana kartlardaki yuvaya verilen isimdir. Pentium II ve III’ lerde, Intel işlemcisini plastik bir slota geçecek şekilde üretmiştir. Fakat AMD ve Cyrix soket kullanmaya devam etmiştir.

SOHO – “Small Office/Home Office” – Daha fazla insanın bilgisayarla ileyişiminin ve evlerde yaygınlaşmasının sonucu olarak SOHO yani küçük ofis/ev ofisi, bigisayar firmaları için hedef kitle haline gelmiştir.

S/PDIF – “Sony/Philips Digital InterFace” - Çoğu kayıt stüdyoları ve PC ses kartları için dijital stereo aktarım şekli olarak yerleşmiş bir formattır.

SPAM – Pazarlama, reklam veya sosyal içerikli olarak büyük kitlelere ulaştırılmak istenen mesajlariı, kullanıcının isteği dışında kendisine Internet ya da cep telofonu gibi teknolojiler aracılığı ile yollanmasıdır. (Internet Üst Kurulu SPAM Bildirgesi).

Spread spectrum – Sinyali taşımak için, orjinal sinyalden (baseband) belirgin bir şekilde daha geniş band kullanan, birçok RF ayarlama tekniğinden her biri. Bu değişimin avantajı, parazite karşı yüksek bağışıklıktır. İki çeşit teknik kullanılır: Direk yayılma ve frekans zıplaması. Frekans zıplaması sistemlerinde bant genişliği değiştirilmez, alıcı ve verici belirlenmiş silsilelerle frekansları değiştirirler.

SRAM – “Static Random Access Memory” – Elektriği kesilinceye kadar üzerindeki bilgiyi muhafaza eden, DRAM gibi tazelemeyen bir RAM çeşididir. “esrem” diye okunur.

ST – Fiber konektör çeşidi. Her fiberi ayrıca sonlandırır. Minik BNC konektöre benzer. “esti” diye okunur.

Stackable – Birbirine bağlanabilen hub’ lara verilen tanımlamadır. Böylece port sayısı arttırılırken ilave aktarma yapılmalış olur.

SAF – Store-and-forward – Mesajların alınıp saklandığı, daha sonra şebeke trafiğinin azaldığı zamanlarda yerine ulaştırıldığı iletişim sistemidir. Bu sayede kapalı bilgisayara ulaştırılmak istenen mesaj kaybolmamış olur. Bir çok e-mail trafiği bu şekilde sağlanır.

S-video – “Super Video” – Ses ve görüntü frekanslarının karıştırılarak aktarıldığı kompozit ekranlardan daha net görüntü ve ses alınan bir video teknolojisidir. S-video, renk (chrominance) ve parlaklığı (luminance) ayrı ayrı taşır. S-Video çalışan kameralar genellikle hem S-Video output cakı hem de alılışılmış RCA-tipi audio/video bağlantısını destekler.S-Video avantajını kullanabilmeniz için, TV’ nizin S-Video girişi olması gerekir..

Switch – Büyük şebekelerde, talep edilen veriyi parçalara ayırarak ve sadece, bilgiyi talep edene göndererek talep etmeyenlerin trafiğini azaltan bir cihazdır. HUB verileri herkese eşit gönderir, talep eden bu bilgiyi alırken diğerleri de bu bilgiyi almadığı halde meşgul olur. “sviç” diye okunur.

T-1 – “Digital Transmission Rate 1″ – saniyede 1,544 megabit veri taşıyabilen kiralık telefon hattıdır. Genellikle şebekeleri birbirine, ISP’ lere, web sağlayıcılarına ve internetteki diğerlerine bağlanmak içindir.

TDMA – “Time Division Multiple Access” – Kablosuz bağlantı teknolojisinde, bant genişliğini zaman aralıkları ile paylaşan “time-division multiplexing” (TDM) dijital kablosuz sistemdir. TDM, radyo frakanslarını belli zaman aralıklarına bölerek, daha fazla ziyaretçi için yer açar.TDMA ile, aynı anda daha fazla data aktarımı yapılır. Cep telefonları – GSM için kullanılmaktadır. “tidiemay” diye okunur.

TDR – “Time Domain Reflectometer” – Üeretilen sinyalin geri dönüşünü ölçerek, kablo uzunluğunu tesbit eden bir cihazdır. “tidiar” diye okunur.

Token Ring Network - Dijital izlerin birbirine aktarılması ile seri bağlantılı bir yerel bilgisayar ağ şeklidir. Bu zincirin bir parçası olmayan bilgisayar, data gönderemez. Saniyede 4 megabite kadar data aktarılabilir.

Tone Generator and Inductive Amplifier - 2 kHzlik bir ses dalgası verilmiş kabloyu takip etmek için, kablodan 2-10 cm uzaklıkta endüktiv bir alıcı kullanılır. Bu sayede kablo test edilirken kesilmez.

TWAIN – “Technology (veya Toolkit) Without An Interesting Name” – Scanner – tarayıcı, fax, grafik ve yazı okuyucu – OCR yazılımları için kullanılan arayüz standardıdır. Anlamı: “ismi lâzım değil” veya ” filan teknoloji” olabilir. Görüntünün, görüntüyü işleyen yazılıma aracısız iletilmesine imkan verir. Bu sayede tarayıcılar çok basit ve ucuz olmuştur. “tveyn” diye okunur.

Twin-Ax – Twinaxial cable – Koaksiyel kabloya benzer, fakat ortada tek değil iki kablo bulunur.

UART – “Universal Asynchronous Receiver/Transmitter” – Seri portlarda kullanılan seri verileri paralel portlarda kullanılan hale çevirmek için üretilmiş bir çiptir. Bilgisayar/Modem ilişkisindeki darboğazdır. Yeni bilgisayarlar 16-bit buffer’ lı 16550 UART çipini kullanırlar. Bu sayede günümüzün hızlı modemlerine ayak uydurabilirler. “yuart” diye okunur.

Ultra ATA – (ATA-4, Ultra DMA, ATA-33, DMA-33) ATA/EIDE disk kontrolü standatdının en son sistemidir. EIDE, veya “Enhance Integrated Electronics Interface” teknolojisi, harddisk için gereken elektroniğin kendisi üzerine monte edilmesi ile imal edilmişti. “ATA” veya “Advanced Technology Attachment” IDE ile eş anlamlıdır. Ultra ATA, ATA-2′ nin üç katı veri aktarımı yapar. (saniyede 33.3 megabite kadar). “DMA” yani “Direct Memory Access” isteyenin harddisk ile direk konuşmasını sağlayarak işlemciye – CPU’ ya boş zaman kazandırır.

UltraSCSI - “Ultra Small Computer System Interface” – SCSI çevre birimlerini bilgisayara bağlamak için kullanılır. (Harddiskler, seyyar sürücüler ve yazıcılar gibi…) UltraSCSI’ nin yeni versiyonu olan SCSI-2, 8 bit bağlantılarda 20MB, 16 bit bağlantılarda 40MB veri transferine kadar ulaşabilmektedir.

Upstream – Son kullanıcıdan ISP’ ye bağlantı yönünü tarif etmek için kullanılır. Genellikle ADSL metodlarında görülür.

USB – Universal se-ri-@l Bus – Daha çok PC’ lerin seri iletişimi için ortaya çıkmış bir standarttır. 12Mbs hızıyla ve 127 adet cihazı zincirleme bağlantıyla bağlaması ile bir üstünlük getirmiştir. Bu bağlantıdan voltaj alınabildiği için ayrıca cihazlara adaptör takılması gereği ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. Bir kaç USB aletini aynı cihaza bağlamak isterseniz, USB Hub’ ı kullanmalısınız. USB’ den bağlanan cihazlar, bilgisayar kapatılmadan takılıp çıkartılabilirler. “yuesbi” diye okunur.

UUCP - “Unix-to-Unix Copy” – Unix makinelerde bilginin seri bağlantılarla aktarımını sağlayan bir dizi yazılım ve protokollerin genel adı. 70 li yılların sonunda Bell laboratuvarlarında, programların, verilerin ve e-mail’ lerin standart telefon hatlarından aktarımı için imal edilmiştir. “yuyusipi” diye okunur.

V.90 – 56 Kbps analog modemlerde, üzerinde anlaşılan son standarttır. Rockwell’ in K56Flex ve 3COM’ un X2 standartları, hala kabul görmektedir. V90 standardı; kablo modem, DSL ve diğer yüksek band genişliği kullanan sistemlerin yaygınlaşması ile başka bir standart icat edilmediğinden, son analog standart olacak gibi görünüyor.

WAP – “Wireless Access Protocol” – Kablosuz iletişim protokolü. Cep telefonları, radyo cihazları, kablosuz modemler ve diğer internete bağlantı yapan cihazlar için teknolojik standart getirmek amacını taşır. Daha fazla bilgi için WAP Forum a bakın..

Wavetable synthesis - Gerçek enstrumanların ses örneklerinden oluşmuş bir diziyi kullanan ses teknolojisidir. Mesela, bir MIDI dosyası belli bir enstrumanın belli bir notasını istediğinde bilgisayar, ses tablosunda bu notayı bulur. Ses Tablosu sentezi, FM sentezindan dah iyi netice verir. O bir öncüdür.

Wiremap tester – Kısa devre, açık devre, ters bağlantı veya çapraz bağlantı gibi kablo hatalarını tesbit eder. Çok karışık dijital aletler olabileceği gibi basit analog cihazlar da olabilirler.

XGA – “Extended Graphics Array” – IBM tarafından 1990 yılında geliştirilen, yüksek çözünürlükte görüntü standardıdır. 640X480 çözünürlükte 65,536 rengi, 1,024X768 çözünürlükte 256 rengi gösterir. XGA-2, daha yüksek çözünürlük ve daha çok rengi verir.

XJACK – Bazı diz üstü bilgisayarlardaki kart modemlerin telefon bağlantısı için kullanılan bir konektördür. Kart modemlerde RJ-11 kalın olduğu için kullanılamaz. Yatay bir caktır. “ikscek” diye okunur.

XML – “Extensible Markup Language” – HTML gibi bir WEB işaret dilinin nisbeten daha yenisidir. Sadece nasıl göstereceğini söylemekle kalmaz, muhteviyatın ne idüğünü de bildirir. Mesela, bir ürünün resmini gösterirken, alttan fiyatınıda yazar ve tarama sırasında bu ürünün en ucuz nerede olduğu da taranabilir. Ek bilgi sağlamada avantaj sağlar.Daha fazla bilgi için WC3′ ün page on XMLsayfasını ziyaret edin.. “iksemel” diye okunur.

Yagi antenna – Paralel anten elemanlarından müteşekkil bir yönlendirici antendir. Gelen sinyalleri alır ve bir cihaza yansıtır. (Aktarım hattına bağlı elektriksel bir cihaz).

ZIF Socket – “Zero Insertion Force Socket” – Çoğu anakartta bulunan işlemcinin takıldığı bir soket çeşididir. İşlemciyi takarken kuvvet kullanılarak, iğnelerinin eğilmesine meydan vermemek için yapılmıştır. Yan tarafında bir kol vardır. Bu kolu kaldırarak, işlemciyi kolayca yerleştirir, sonra kolu indirerek, hem işlemciyi sabitleştirmiş, hem de iğnelerin tam temasını sağlamış olursunuz.

Bilinen Dosya Uzantıları ve Açıklamaları

Tabikide gün gectikce sirketler kullandıkları dosyaları geliştirdikce versiyon farkını oluşturmak için uzantılarını ufak tefek yerlerden degiştirmeye gittiler

örn: .doc—–>.docx
Ama genel anlamda uzantılar hakkında fikir sahibi olmak programcılar ve son kullanıcılara herzaman yararlar sağlar.

.$$$ – Bazı geçici dosyalar bu uzantıyı taşır, bellekte yüklü bir uygulama bulunmuyorsa bu dosyaları silmenizde bir sakınca yoktur.

.386 – Takas dosyası, Windows XP’den önceki 32 bit’lik Windows sürümleri tarafından kullanılan sanal bellek dosyasıdır.

.AI – Abode Illustarot dosyası, Illustrator yazılımının uygun sürümü kullanılarak açılabilir.

.AIF, AIFF – Uzantısı “Audio Interchange File Format” olan AIFF, Apple Computer tarafından, ses parçalarının ve şarkıların kaliteden ödün vermeden saklanabilmesi için geliştirilmiş “sıkıştırma sağlamayan” bir dosya formatıdır. Bu ses dosyalarını açmak için QuickTime veya iTunes yazılımlarından faydalanabilirsiniz.

.ANI – Animasyonlu fare imleçleri, kullanmak için C:WindowsCursors klasörüne kopyalamanız yeterlidir.

.ARC – Bir dosya sıkıştırma formatıdır.

.ARJ - ARJ, uzun dosya isimlerini desteklemediği için artık yaykın olarak kullanılmayan bir dosya sıkıştırma ve arşivleme formatıdır.

.ASF – Açılımı “Active Streaming File” olan ASF dosyaları genellikle akışkan video dosyalarının alımı için kullanılır. ASF dosyası bir akışkan video dosyalarının alımı için kullanılır. ASF dosyası bir akışkan sunucusunu gösterebileceği gibi izlemek istediğiniz videonun tümünü de barındırabilir.

.ASP – Active Server Page (Aktif Sunucu Sayfası – ASP) sayfaları, sunucu tarafından çalıştırılan, web sitelerinin dinamik içerik sunmalarına olanak tanıyan dosyalardır. Çalıştırılmaları için gerekli ASP eklentilerine sahip bir web sunucusuna ihtiyacınız bulunur.

.AU – Sun Microsystems ve diğer UNIX tabanlı bilgisayarlar üzerinde kullanılan bir ses dosyası türüdür.

.AVI – Çeşitli codec’lere sahip video ve ses parçalarını barındırabilen dosyalardır. AVI dosyalarını görüntüleyebilmeniz için, içerdiği ses ve görüntü parçalarının codec’leri sisteminizde yüklü bulunmalıdır.

.AVS - İntel’in geliştirdiği video yakalma formatı.

.BAK – Dosyaların yedek amaçlı kopyaları BAK uzantısına sahiptir. Bu dosyalar ana uygulama tarafından geçici olarak oluşturulur.

.BAS – Basic dilinde kod barındıran dosyalar genellikle BAS uzantısına sahiptr. BAS uzantılı dosyalar Visual Studio kapsamındaki Visual Basic’de, Word ve Excel kapsamındaki Visual Basic for Applications’da VBA halen kullanılmaktadır.

.BAT – Yığın dosyalarının uzantısı.BAT’tır. Bu dosyaları çalıştırdığınızda bi sıra DOS komutu art arda çalıştırılır.

.BIN – Binary (ikili) veri barındıran doya türleri genellikle bu uzantıyı alırlar. .BIN dosya uzantısı CD/DVD imajlarının sonun da eklenir. Bu dosyanın bulunduğu klasörde CUE dosyaları da bulunabilir, CUE dosyası BIN’in ne gibi bilgiler barındırdığını anlatan açıklayıcı dosyalardır. BIN CD/DVD imajları Daemon Tolls kullanılarak açılabilir.

.C – Derlenmiş C programcıkları bu uzantıyla saklanır. .C dosyaları aslında birer salt metin dosyasıdır. Bir betin editörüyle kolaylıkla açılabilirler. Derlenebilmeleri içinse uygun bir C derleyicisine ihtiyaç vardır.

.CAB – Microsoft tarafından hayata geçirilmiş ZIP benzeri bir sıkıştırma ve arşivleme formatıdır. Windows’un güncel sürümleri herhangi bir yardımcı uygulamaya ihtiyaç duymadan CAB arşivlerinin içeriğini görüntüleyebilir.

.CDA - Açılımı “CD Audio track” olan CDA dosyaları, CD/DVD ROM sürücünüze yerleştirdiğiniz müzik CD’lerinizi dinlemenize yardımcı olur. CDA dosyalarının her biri CD7deki bir şarkıya kısayol niteliğindendir. Örneğin 5.CDA uzantılı dosyayı çalıştırılarak Windows Media Player’in CD’deki 5. şarkıyı çalmasını sağlayabilirsiniz. CDA dosyalarınızı sabit diskinize kopyalarsanız CD’deki ilgili parçalar diskinize kopyalanmayacaktır, bu iş için bir CDex gibi Audio CD-Rip yazılımı kullanmanız gerekir.

.CMD, .COM, .EXE – İkili veri barındıran çalıştırılabilir dosyalardır.

.CPL – Windows denetim masası dosyasıdır. Üzerine çift tıklanarak çalıştırılabilirler.

.CSS – Web ortamında kullanılan hazır stil şablonlarıdır. Ana dokümandan çağrılan CSS dosyaları, yazı tipi, büyüklüğü, satır aralığı gibi
parametreler etki eder.

.CSV – Virgülle ayrılmış veriler içeren metin tabanlı dosyalardır.

.CUR – Windows imleç dosyasıdır.

.DAT – Genel veri dosyası. Video CD’lerde bulunan DAT dosyalarıysa sıkıştırılmamış ses ve MPEG görüntü barındıran basit video dosyalarıdır.

.DLL – Açılımı dynamic link library olan DLL dosyaları, uygulamalarının çalışabilmesi için gerekli fonksiyonlar içerir.

.DOC – Microsoft Word dokümanı. Word dokümanları Microsoft Word ile açılabilkitleri gibi, Wordpad, OenOffice.org, Ability Write gibi yazılımlarla da açılabilir.

.DOT – Microsoft Word doküman şablonu.

.DRV – Sürücü dosyası. Genellikle bir donanıma veya çere birimine aittir.

.EPS – PostScript formatı. Genel kabul görmüş, dokümanların vektörel olarak saklanmasına olanak tanıyan bir formattır.

.FLA- Flashın kaynak dosyalarının uzantısıdır. Degiştirilebilinir.

.FLV- Flashın publish dosyasının uzantısıdır üzerinde oynama yapılamaz sadece çalıştırılabilinir.

.FLC, .FLI – AutoDesk animasyon dosyaları.

.FNT, .FON, .TTF – Yazı tipi (font) dosyaları. Görüntülemek için üzerine çift tıklamanız, sisteminize yüklemek içinse C:WindowsFonts klasörüne kopyalamanız yeterlidir.

.HLP - Yardım (Help) dosyalarının genel uzantısı .HLP’dir. Bir yardım dosyasını görüntülemek için tek yapmanız gereken üzerine çift tıklamaktır. Programcılar günümüzde CHM uzantılı / HTML tabanlı yardım dosyalarını da sıklıkla kullanıyorlar.

.HTM, .HTML – Çeşitli komutlar kullanılarak biçimlendirilmiş, web tarayıcılar tarafından görüntülenebilen, metin tabanlı dosyalardır. HTML formatındaki dosyalar basit bir metin editörüyle oluşturulabileceği gibi Frontpage, Dreamveawer gibi yazılımlarla da hazırlanabilirler. (Örnek – http://www.erenet.net)

.ICO – Windows simge (icon) dosyası.

.INF – Bilgi (Information) dosyaları. Genellikle salt metin içeren bu dosyalar, bir uygulama veya dosya hakkında bilgi içerebildikleri gibi donanım sürücülerinin yüklenmesine de aracılık ederler. Donanım sürücülerinin bulunduğu klasördeki INF dosyasını inceleyerek hangi donanıma ait olduğunu ortaya çıkarabilir, INF dosyası üzerine sağ tıklayarak Yükle’yi seçip ilgili aygıt sürücülerinin yüklenmesini sağlayabilirsiniz.

.INI – Açılımı Initialization olan bu dosyaları uygulamaların çalışma parametrelerini saklar.

.JPEG, .JPG, .JIF, . JFF, .JFIF – Bu uzantıların hepsi JPEG formatını anlatır. Joint Photographic Experts Group tarafından geliştirilen JPEG formatı günümüzde halen yaygın olarak kullanılır. Popüler tüm grafik uygulamaları JPEG formatındaki dosyaları açabilir. Bir ISO/ITU standardı olan JPEG’de minimum kayıplı sıkıştırma 1/20′dir. Bu sıkıştırma oranı tercih edildiğinde fotoğraf fazla zarar görmeden etkili bir sıkıştırma sağlanır. En yüksek sıkıştırma oranıysa 1/100′dür. Bu oran kullanıldığında JPEG’in tüm sıkıştırma zaafları görülebilir.

.LOG - Log (kütük) dosyaları, uygulamalarda oluşan hataları veya çalışma adımlarını kontrol etmenize izin veren bilgilendirici dosyalardır. Herhangi bir metin editörüyle açılabilirler.

.MDB – Access veritabanı dosyasıdır.

.MID – MIDI ses dosyası, Windows Medio Player kullanılarak oynatılabilirler.

.MP3 – MPEG l video dosyalarının 3. katmanı olan ses katmanı ayrılarak bu katmana MP^uzantısı verilmiştir. MP3 dosyaları hemen her medya oynatıcı tarafından görüntülenebilir.

.MPE, .MPEG, . MPG – Motion Pictures Expert Group tarafından geliştirilmiş olan bir formattır. Video dosyaları bu uzantıyı taşır.

.OCX - Uygulamalara çeşitli özellikler kazandıran kütüphane dosyalarıdır.

.PCX – Zsoft tarafından geliştirilmiş bir grafik formatıdır.

.PIF – Microsoft tarafından geliştirilen ve açılımı “Program Information File” olan bu dosya, uygulamanın hangi parametreler kullanılarak çalıştırılacağını Windows’a anlatır.

.PNG - Açılımı “Portable Network Graphics” olan bu imaj formatı halen yaygın olarak kullanılmaktadır. Imajları yüksek oranda sıkıştırabilen bu format, görüntüde herhangi bir kayba sebep olmaz. Quickview, Internet Explorer, xırfanview gibi yazılımlar PNG uzantılı dosyaları gösterebilir.

.PPS – PowerPoint Slayt göserisi. Bir PowerPoint sunumunun (PPT) uzantısını PPS olarak değiştirirseniz dosyanın üzerine çift tıkladığınızda sunum otomatik olarak dönmeye başlar.

.PPT – PowerPoint sunum dosyaları PPT uzantısını taşır ve Microsoft PowerPoint uygulamasıyla açılabilir.

.PSD – Photoshop’un varsayılan imaj formatıdır.

.MOV, .QT – QuickTime dosyaları, Apple tarafından sunulan QuickTime uygulaması kullanılarak görüntülenebilir. Bu iki uzantıya sahip olan dosyalar, bir müzik parçası, video görüntüsü veya çevresel görüntü barındırabilir.

.RA, .RAM, .RM – Real Neworks (www.real.com) tarafından geliştirilmiş ses/video dosyalarıdır.

.RAR – Yüksek sıkıştırma oranı sağlayabilen bir sıkıştırma / arşivleme dosya türü, WinRaR kullanılarak açılabilir.

.RAW – Ham (işlenmemiş) görüntü formatıdır. İlgili makine üreticisinin sunduğu imaj işleme yazılımıyla açılıp, kullanılabilir bir imaj formatına çevrilmeleri gerekir.

.REG – Kayıt dosyası. Bu dosyaların üzerine çift tıkladığınızda içerisindeki bilgiler Windows Kayıt Defteri’ne (Regedit.exe) işlenecektir.

.RTF – Rich Text Format (Zengin metin biçimi). Microsoft tarafından hayata geçirilmiş, yazı tipi, renk ve vurgulama barındıran metin tabanlı dosyalar hazırlamanıza olanak tanıyan bir formattır.

.SIT – Apple Macintosh bilgisayarlarda kullanılan bir dosya sıkıştırma – arşivleme formatıdır. SIT dosyalarını açabilmek için sisteminizde Stuffit Expander (www.stuffit.com) uygulaması yüklü bulunmalıdır.

.SCR - Ekran koruyucu dosyalarıdr. Bu dosyaların çalıştırılabilir EXE, COM, MSI gibi dosyalardan farkları bulunmaz. Üzerlerine çift tıklayarak SCR dosyalarını çalıştırıbilirsiniz.

.SYS – Sistem dosyalarıdır.

.TAR - “Tape Archive” ifadesinin kısaltılmasından oluşan bu uzantı UNIW tabanlı işletim sistemlerinde kullanılır. TAR dosya formatında arşivlenip bir araya getirilen dosyalarda sıkıştırma işlemi gerçekleştirilmez. TAR dosyaları zaman zaman yardımcı uygulamalarla sıkıştırılarak .tar.gz, .tar.Z veya .tgz. gibi uzantılara kavuşurlar.

.THEME – Microsoft’un Windows 95′ten itiberen kullanmaya başladığı bu dosya uzantısı arayüz temasını değiştirebilen dosyalara eklenir.

.TIF, TIFF – Grafik dosyalarıdır. Photoshop, Irfanview gibi uygulamalar kullanılarak görüntülenebilirler.

.TMP – Geçici (Temporary) dosyalarıdır.

.TXT – ASCII standardı belirlenmiş karakterleri kullanan metin dosyalarıdır.

.WAB – “Windows Address Book” ifadesinin bir kısaltması olan WAB uzantısı, kısaltmadan anlaşılabileceği gibi adres defteri barındıran dosyaların sonuna eklenir. Outlook Express, WAB dosyalarını kullanan uygulamaların başında gelir. Herhangi bir WAB dosyasını açmak, içeriğini görüntülemek ve değiştirmek için üzerine çift tıklamanız yeterlidir.

.WAV – Herhangi bir sıkıştırma rutini barındırmayan ham ses dosyasıdır.

.WMF – Popüler bir vektörel grafik formatıdır. WMF dosyalarının sağladığı avantaj, vektörel olmasının sağladığı avantaj ile kaliteden ödrün vermeksizin istenilen büyüklükte kullanılabilmesidir. Hemen her grafik uygulaması bu formatı tanır.

.WRI - Karşılaşılması oldukça zor olan bir dosya formatıdır. RTF formatına benzeyen bir biçime sahip olan WRI dosyaları, Windows 3.1 ve NT 3.51 bünyesindeki Write uygulamasıyla hazırlanır. Wordpad, MS Word gibi popüler kelime işlemciler bu dosyaları açabilirler.

.XLS - Excel çalışma tablosu. Tahmin edilebileceği gibi Microsoft Excel uygulamasıyla oluşturulabilir ve açılabilir.

.Z - Unix’de kullanılan dosya sıkıştırma formatıdır. Bu dosya uzantısını taşıyan dosyaları açmak için 7 Zip (www.7-zip.org) veya benzeri ücretsiz bir uygulamadan faydalanabilirsiniz.

.ZIP – Sıkıştırılmış arşiv dosyasıdır. Çeşitli sıkıştırma uygulamaları tarafından oluşturulabilen ve açılabilen dosya türüdür. Windows Me ve üzeri işletim sistemleri ZIP dosyalarını açmak için herhangi bir uygulamaya ihtiyaç duymazlar.

İnternet ve Bazı Yazılım Terimleri

Access Nedir : Depolanmış olduğu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girişi sağlamak, okumak veya yazmak.
Adapter (Adaptör) Nedir : Direkt olarak birbirlerine uyum sağlamayan iki konnektörün veya cihazın bağlanmasını sağlayan bir aracı cihaz.
Address (Adres) Nedir: Bir sistem ya da ağdaki bir cihazda veya diğer veri kaynaklarında bulunan bir dosyanın yeri için ayrılmış özel kod. Bir kullanıcının yerini belirten dizi.
Address resolution Nedir: Alfasayısal bir Internet adresine karşılık gelen sayısal fiziksel adrese çevirme işlemi.
Administrative Domain Nedir: Yönetsel Alan. Tek yönetim birimi tarafından idare edilen ana sistemler, yönelticiler, ve birbirine bağlı iletişim ağlarının bütünü.
Alias Nedir: Takma ad. Uzun ve hatırlaması zor bir ismin yerine kullanılan genelde kısa ve hatırlaması kolay isimler
Alphanumeric Nedir: Alfabetik ve nümerik karakterlerden oluşmuş kelime. Rakam, kelime ve özel semboller ihtiva eden karakter seti.
Analog Nedir: İşlemden geçirilen yada yeniden orjinal bir görüntü veya sesi temsil eden bir elektirk sinyalinin varyasyonu.
Animation (Animasyon) Nedir: Ekranda görüntü hareketleri yaratmak için tatbik edilen bir işlem. Bazı durumlarda rendering şeklinde de belirtilebilir.2-D Animation (İki boyutlu animasyon)Basit görüntülerle çalışır. İmge yana döndüğü zaman düz çizgiler görülür. İmgelerin birbiri üstüne kompoze edilmesinde kullanılır.2.5-DÜç boyutlu efektlere sahip iki boyutlu bir grafik.3-D AnimationEkranda perspektif içinde hareket ettirebilmek için, bir nesnenin üç boyutlu bir bilgisayar modelini yaratmak.
Application Nedir: UygulamaDoğrudan kullanıcı için bir işlevi yerine getiren program. FTP, mail ve telnet kullanıcı programları iletişim ağı uygulamalarına örnek oluştururlar.
ARPANET Nedir: İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar Ağı (Advanced Research Projects Agency Network). Internet ağı konusunda ilk çalışmalar yapılırken o ağa verilen ad. Bugünkü Internet’in temeli.
ASCII Nedir: Birçok bilgisayarın kullandığı standart 8 bitlik haberleşme kodudur.
Assembler Nedir: Makine dilinde program üreterek bilgisayar tarafından doğrudan işletilebilmesini sağlayan bilgisayar programıdır.
Assembly language Nedir: Assembler dili.
Audio Track Nedir: Audio sinyallerini taşıyan video teybin bir bölümü.
AVI Nedir: Ses ve Video özelliklerinin bir arada kullanılabildiği dosyalar. Window’s un Medya Aygıtı öğesi üzerinden ulaşılabilir.
Background Nedir: Fon, zemin, geri plan, görüntünün arka planı.
Bandwidth Nedir: Bir kanalın ya da devrenin veri iletme oranı veya iletişim kapasitesi ölçüsü.
BASIC Nedir: Kelimelerinin ilk harflerinden oluşan, ilk defa DARMOUNTH kolejinde geliştirilen en basit bilgisayar programlama dili.
Baud Rate Nedir: Bilgisayar kontrollu sistemlerde seri hatlar üzerindeki bilgi akış hızı birimi.
Binary Nedir: İkiliİkili düzen, örneğin 11001001.
Bit Nedir: Binary rakamlardan biri. Bir bit, sıfır ya da bir değerini taşır. Bilgisayarın tanıdığı en küçük haberleşme birimidir.
BMP Nedir: Grafik formatı. Windows Paintbrush öğesi üzerinden ulaşılabilen dosya uzantısı.
BODY Nedir: HTML sayfalarında kullanılır. HTML sayfalarını oluşturan kodları barındıran “Başlık” ile “Son” arasındaki bölümdür.
Boot Nedir: Sistemin istenilen seviyeden işleme başlamasını sağlayan makine prosedürü. İlk birkaç talimat, bir giriş cihazından gelir ve bunlarla sistemin tamamının yüklenebilmesi sağlanır.
Browser Nedir: Bir ağ üzerinde, bilgiyi aramak, bulmak, görmek ve işlemek için grafik etkileşimli arabirime sahip uygulama yazılımı. Tarayıcı.
Byte Nedir: Sekiz data biti+bir parti bitten meydana gelen bir alfabetik veya özel karakterdir. Genelde ASCII kodludur.
CAD Nedir: Grafik işlerinin mimari ve mühendislik sistemleri için çizim ve planların bilgisayarda üretilmesi.
CD-ROM Nedir: CD-ROM, kişisel bilgisayar ortamlarında harici bir CD-ROM okuyucu yoluyla kullanılan CD’lerdir. Bilginin CD-ROM üzerine kaydediliş şekli hangi işletim sisteminde kullanılacağını belirler. CD-ROM okuyucular ise böyle bir ayrıma tabi değildir. Macintosh ve IBM uyumlu bilgisayarlar aynı CD-ROM okuyucusunu kullanabilirler.
CGI Nedir: Web tarayıcılarının Web Hizmetçileri ile iletişim kurmasını sağlayan arabirimdir. Web taraycıları CGI aracılığıyla, HTML içindeki formları ve döküman kaynaklı sorgulayıcıları Web hizmetçilerinin anlayabileceği hale sokarlar.
Character (karakter) Nedir: Bilgisayar tarafınrdan yazılıp okunabilen ve depolanan herhangi bir tek alfabetik, nümerik, noktalama veya değer işaretlerinden biri.
Chat Nedir: Gerçek zamanlı görüşmeyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. IRC, WebChat, gibi bir arabirim.
Client Nedir: KullanıcıBir başka bilgisayar sistemini ya da programın hizmetini talep eden bilgisayar sistemi ya da programa verilen ad. Dosya dağıtıcısından (file server) herhangi bir dosyanın içeriğini isteyen diğer bilgisayar o dağıtıcının kullanıcısıdır. kullanıcı-dağıtıcı modeli (client-server model), hizmet birimi (server).
COBOL Nedir: Komplike iş uygulamaları ile ilgili program yazmaya uygun bilgisayar programlama dili. COBOL, US savunma bakanlığı kuruluşu olan CODASYL ile çeşitli bilgisayar imalatçıları ve bilgi işlem cihazları kullanıcıları tarafından geliştirilmiştir.
Code (kod) Nedir: 1- Bilgisayar sistemleri için talimat yazmak.2- Uygun tabloya göre bilgilerin sınıflandırılması3- Makine dilini kullanmak.4- Program yapmak.
Command (komut) Nedir: Bilgisayara başlamasını, durmasını veya devam etmesini söyleyen bir pals, sinyal, kelime veya harf dizisi. Command, çok sık olarak instruction (talimat) ile karıştırılır.
Compiler Nedir: Herhangi bir programlama dili ile yazılmış bir bilgisayar programını, bilgisayarın kendi diline çeviren program (Derleme)
Configuration (konfigürasyon) Nedir: Hardware için, sistemi oluşturan bir grup araç. (device) software için toplam software grubunun arasında kurulan ilişki.
Contrast Nedir: Bir görüntünün beyaz bölgelerinin siyah bölgelere oranla ne denli parlak olduğu
Counter Nedir: Sayaç. Mekanik ya da elektronik olarak çalışır. Kafa önünden geçen band uzunluğunu inç cinsinden verir.
CPU Nedir: Central Processing Unit. Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayarın işlemlerinin yapıldığı ve transistörlerin bulunduğu küçük çip.
Cursor (imleç) Nedir : Bilgisayar ekranında göz kırpan çizgi veya kutu. Bir sonraki data girişinin nereye yapılacağını gösteren işaret.
Data (Bilgi-veri) Nedir : Bilgisayar tarafından üretilen ve işlenebilen bilgi elemanı için kullanılan genel terim.
Database Veri tabanı Nedir: Bir bilgisayar sistemi içinde saklı ve erişilebilir verilerin tümü. Bunlar değişik kullanıcıların aynı bilgilere erişebilmesi ve gereksiz tekrar ve fazlalıkları önlemek amacıyla büyük bir kütük şeklinde hazırlanabilir. Bu düzen veri saklama alanında daha az yer kapladığı gibi erişim süresini de hızlandırır. İzni olmayan kişilerin kullanmasını ve başkalarına ait verilerle karışımı veya bunların bozulmasını önlemek için bu kütüğe parolalar ve kullanıcı alanları konulabilir.
Default Nedir: Bilgisayarın otomatik olarak geçerli saydığı ve aksi belirtilene kadar geçerliliğini koruyan işlem veya değer.
Device Nedir: Özel bir işlem yapabilen hardware parçası. Printer, bir device örneğidir.
Digital (Sayısal) Nedir: Ses, görüntü, bilgisayar verisi ya da diğer bilgiler için işlemleri yapmak veya ikilik (sıfır veya bir) sinyalleri iletmek için voltaj, frekans, genlik, zaman vb. ayrık değişkenleri kullanan bir yöntem.
Digital Audio Nedir: Sesi daha yüksek kalite sağlmak amacıyla bir sayısal dizi şeklinde kodlayarak saklanan bir ses alma tekniği.
Directory (dizin) Nedir: Depolama bölümü için her dosyaya ait adı, yeri, boyutu, yazılım veya son düzeltme tarihini veren tablo.
Disket Nedir: Software veya data kaydetmeye yarayan, düz, eğilebilir, magnetik materyal ile kaplı ve koruyucu zarf içindeki çevre birimi.
Download Nedir: Program ve / veya bilgilerin dosyalarını bir bilgisayarndan bir başka cihaz veya bilgisayara geçirmek.
Drag and Drop Nedir: Bir ekran nesnesini (ikon) seçip işaretleyerek, bir başka ekran nesnesinin içine koymak anlamında kullanılan bir GUI deyimi.
Drive Nedir: Magnetik elemanları yazıp okuyabilen ve CPU’nun işlem yapabilmesini sağlayan araç. (sürücü)
E-mail (E-posta) Nedir: Elektronik mektup. Internet üzerinde kişisel mektupların bir noktadan bir diğerine yollanması için kullanılan yöntem.
Electronic Mail (email) Nedir: Elektronik Posta (e-posta)Bir bilgisayar kullanıcısının aralarındaki iletişim ağı vasıtasıyla diğer bilgisayar kullanıcıları ya da kullanıcı grupları ile mesaj alışverişi yapıtığı sistem. Elektronik posta Internet’in en popüler kullanım alanlarından birini oluşturmaktadır.
File Transfer Protocol (FTP) Nedir: Dosya Aktarma ProtokolüBir sistemdeki kullanıcının iletişim ağı üzerinden diğer bir sisteme erişme-sini ve oradaki dosyaları kendine veya kendi dosyalarını oraya aktarmasını sağlayan protokol. Ayrıca, FTP kullanıcıların bu protokolü kullanmalırını sağlayan programa verilen isimdir. Protokolün tanımı STD 9 ve RFC 959′da yapılmıştır. anonim FTP (anonymous FTP).
File Nedir: Bilgisayar tarafından bir bütün olarak kabul edilen, birbirleri ile ilgili data gruplarının toplandığı program.
GIF Nedir: WWW üzerindeki görüntü dosyaları için kullanılan standart bir format. GIF dosya formatı, dosya büyüklüğünü azaltan bir sıkıştırma yöntemi kullandığı için oldukça popülerdir.
Global search Nedir: Bir değişkeni referans alarak, (karakter veya komut olabilir) text içerisindeki her türlü görünümünü vererek araştırma şekli.
Hardware Nedir: Bilgisayar sisteminin sahip olduğu cihazların tümü (Donanımı).
HTML Nedir: Web sayfalarının düzenlediği ve Web bilgilerinin dağıtıldığı ortam için kullanılan bir kısaltma. Bir birleşik döküman formatı.
Internet address Nedir: Internet adresiInternet üzerindeki bir düğümü ifade eden adres. ağ (internet), Internet, IP adresi (IP address).
IP Nedir: 1. Internet Protocol- Internet’in temel işletme protokolüdür.2. Internet Provider- ya da Internet Access Provider. Kendi servisleri üzerinden başka kullanıcıları Internet’e bağlayan, genellikle ticari amaçlı kuruluşlardır. IP adress Internet üzerindeki her makine sadece bir tane IP numarasına sahip olabilir. Buna karşılık kullanıcıların servis isimlerini daha rahat hatırlamaları için makinelere bir ya da daha fazla “Domain Name” atanabilir. IP adresi noktalarla bölünmüş 4 sayıdan oluşur. (Örnek: 194.762.183.106)
IRC (Internet Relay Chat) Nedir: Kişilerin gerçek zamanda birbiriyle konuşmasını sağlayan, dünya çapında bir sohbet hattı protokolü.
JAVA Nedir: Sun Microsystems’in yarattığı kolay kullanılır, güvenli, nesneye yönelik ve güçlü bir programlama dilidir. HTML dilinin eksiklerini kapamaya yöneliktir. Bu dil Netscape 4.0 veya Sun Microsystems’in HotJava web tarayıcısıla görüntülenebilir. Ayrıca bir derleyiciye gerek yoktur.
JPEG Nedir: Joint Photographic Experts Group, Sözcüklerinin kısaltılmasından meydana gelen grafik formatıdır. Çözünürlüğü ve renk sayısı çok fazla durağan grafikleri yüksek oranda sıkıştırıp saklayabilen bir formattır. JPEG formatı grafik dosyalarında sıkıştırma yaparken “tolerans oranları” kullanır. Bu oranlar dosyanın gerçeğe yakınlık derecesini belirtir.
LAN Nedir: Yerel Alan Ağı (Local Area Network).
LCD Nedir: (Liquid Crystal Display) sıvı kristal ekran. Her ekran noktası bir matriksle yöneltir. Kesişme noktalarında piksel aydınlanır.
Megabyte (MB) Nedir: Bir milyon bayt.
Memory Nedir: Bilgisayarda, bilginin depo edildiği, kopyalandığı ve yeniden kullanıldığı yüksek erişim hızına sahip bölüm. (RAM-ROM vb.)
MPEG Nedir: Hareketli görüntüleri sıkıştırmada kullanılan standart bir yöntem.
Multi-Tasking Nedir: Aynı zamanda birden fazla iş yapabilen bir operasyon sistemi.
Network Nedir: Bilgisayar ağı. Birçok bilgisayarın çeşitli yöntemlerle birbirine bağlanarak bazı bilgileri paylaşabilmelerini sağlar.
OCR Nedir: OCR (Optik karekter tanıma)Yazılı veya basılı karakterlerin makina tarafından ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanıması. Bu tür programlara örnek vermek gerekirse RECOGNITA firmasının GO-CR, Caere firmasının Omni Page programları gösterilebilir.
Router Nedir:Yönlendirici. Bir ağ ile diğeri arasındaki iletişimi sağlayan cihaz.Routing:YöneltmeVeri paketinin gideceği bir sonraki sisteminin doğru olarak seçimi.
Shareware Nedir: Belirli bir süre ücretsiz kullanılan, ancak yazılımın deneme süresi bitince yazılımın sahibine ücret ödenmesini gerektiren türden yazılımlara verilen isim.
Site Nedir: Internet üzerindeki bir hizmet biriminin adresi.
Software Nedir: Yazılım donanımı, bilgisayarın çalışmasını kontrol eden programlar.
TCP/IP Protocol Nedir: Internet üzerindeki bilgisayar sistemlerinin birbirlerine bağlanması için kullanılan standart ağ iletişim protokolüdür.Internet Protokolü (IP) üzerinde çalışan Transfer Kontrol Protokolü (TCP) ve bunlara bağlı çalışan diğer protokollerin oluşturduğu aile. IP, TCP, FTP, Telnet.
TCP/IP Nedir: Transmission Control Protocol/Internet Protocol cümlelerinin kısaltılmış halidir. Internet’i oluşturan protokollerdir. Başlangıçta Unix işletim sistemi için tasarlanmış olup günümüzde birçok işletim sistemini desteklemektedir.
UNIX Nedir: Çok kullanıcılı, çok hedefli bir operasyon sistemi. Genellikle çalışma hayatında kullanılan bir işletim sistemi.
UNZIP Nedir: Daha önce bir sıkıştırma yardımcı programı kullanılarak sıkıştırılmış bir dosyayı açmak.Upgrade: Daha yüksek performans veya ilerlemiş özellikler gösteren parçalarının eksiklerin yerlerine yerleştirilmesi.
WWW (Word Wide Web) Nedir: Dünya çapında ağ. Hypertext tabanlı, dağıtılmış Internet bilgi sistemi. Kullanıcılar hypertext dökümanları oluşturabilir, daha önce oluşturulan dökümanları düzenleyebilir, gözden geçirebilir. İstek birimi ve hizmet birimi programlarını ücretsiz olarak temin edebilirİsviçre parçacık araştırma merkezi tarafından yaratılmış olan hipertext tabanlı, dağıtılmış bilgi sistemi. Kullanıcılar hipertext dökümanları yaratabilir, düzeltebilir, yaratılmışları gözden geçirebilir. Kullanıcı (client) ve dağıtıcı (server) programalarını ücretsiz olarak temin etmek mümkündür.

Dreamweaver Hakkında Genel Bilgiler

Zannımca kod ve tasarım dünyasının en kaliteli ve güçlü editörünü birazcık tanıtacagım…

Hazırsak, web sayfamızı tasarlayamaya başlıyoruz. Sizlere en başta programın araçlarını kullanmayı öğretmeyi istiyoruz. Programı kurup açtığınızda, sizden üç arayüz arasından bir seçim yapmanız isteniyor. Eski kullanıcılar düşünülerek Homesite stili veya DW  stili de bunlar arasına eklenmiş. Biz sizlere yeni stili kullanmanızı öneririz. Çünkü bu stil diğer Adobeprogramlarında da korunmuş. Zaten MUI adı verilen “Adobe Kullanıcı Arayüzü” sizi her programda aynı yüzle karşılıyor. Bir kere alıştınız mı, herşey kolay. İlk menü ile seçimimizi yaptıktan sonra arayüzü tanımaya başlayabiliriz.ARAÇLARI TANIYARAK İŞLERİ KOLAYLAŞTIRMAK MÜMKÜNBu bölümde, belge ile ilgili işlemlerin yapılacağı ikonlar bulunuyor. Kodlamanın hangi arayüz kullanılarak yapılacağını seçeceğiniz 3 ikon yan yana duruyor. Sola ve sağa bakan açılı parantez, sizi kod görüntüsüne götürür. Bu görünümde kodlar renklendirildiği için, elle kod yazanlar açısından oldukça pozitif bir durum oluşuyor. Bu ikonun yanında hem kod hem de dizayn görünümü yer alıyor. Bu ikonun avantajı, dizayn görünümünde seçtiğiniz nesnenin kod görünümünde seçili hale gelmesi. Böylece kodda değiştirmek istediğiniz yeri bulmak için uzun uzun arama yapmaktan kurtuluyorsunuz. Üçüncü ikon olan dizayn görünümü ise tamamıyla görsel sayfa tasarımı yapmanızı sağlıyor.

Bu üçlü ikonun yanında “Live Data View” var. Veritabanı uygulamarın geliştiriken bu ikon yardımıyla dinamik datayı tarayıcı yardımı olmadan görebilirsiniz. Hemen sağında, belgenizin başlığını yazacağınız kutu bulunuyor. Bu kutudaki yazı, sayfanızı web tarayıcınızda izlerken sayfanın konusu ile ilgili bilgi vermek amacıyla kullanılabilir. “Falanca Kişinin Sayfasına Hoşgeldiniz” gibi yada “Konu İsmi” gibi… Kutuyu doldurmayı unutursanız, DW sizin yerinize belgeyi “İsimsiz Belge” başlığı ile kaydeder. Bu kutunun sağında belgenizin sunucu ile olan işlerini halledebilirsiniz. Mesela, belgeyi sunucuya göndermek yada belge üzerinde işlem yapan kişinin not bırakması gibi… Yandaki dünya resimli ikonu ise belgenizi önizlemek için kullanabilirsiniz. Son dört ikonun bulunduğu araçlar menüsünün ilki kod görüntüsünde yaptığınız işlemlerin sonucunu görmek için tazelemeye yarar. Ancak güncelleme için tek yol bu değil. Koddaki değişiklikten sonra dizayn görünümüne geçmek yada F5 tuşuna basmak da aynı sonucu verir. Hemen sağında açılı parantezlerin arasında soru işareti bulunan ikon yardımıyla DW’nin referansına erişebilirsiniz. Bu referansın da sizi eriştireceği yer, HTML, CFML, ASP.Net, CSS, JSP, JavaScript, Sitespring gibi diller yada hizmetlerin sözdizimleri ve kurallarıdır. Ayrıca, kod görünümünde iken bir kelimenin üstünde durup bu ikona basarsanız, sizi bu kelimenin açıklandığı referansa görürür.Yani sizi aramak derdinden de kurtarır. Ancak bazen bir kelime farklı dillerde de kullanıldığından, istediğinizi aramak ve bulmak gene de size kalmıştır. Bu arada hemen belirtelim. Referansta PHP dili yer almıyor. Ancak bu referansıda listeye eklemek mümkün. DW’ ı eklentilerle zenginletirmek konusu, daha sonra detaylı olarak anlatılacak.

Referans ikonunun sağında yer alan ikon yardımıyla, kod görünümünde iken, belgede bulunan script’lere kolay erişim sağlayabilirsiniz. Belgenize yeni fonksiyonlar yazdıkça bunlar burada listelenir ve sizi bütün belgede arama yapmaktan kurtatır.Son ikonumuz ise bize ek seçenekler sunar. Tablo veya katmanların çizgilerini gösterip kaldırmayı buradan ayarlayabilirsiniz.Ayrıca belgenizi daha rahat oluşturmak için cetvel ve ızgara da eklemek isterseniz bu ikonu kullanın.

BELGE İŞLEMLERİNİ TAMAMLAMAKTA ZORLUK ÇEKMEYECEKSİNİZBu bölüm DW ilk açıldırğında ekrana gelmeyebilir. Açmak için Araçlar menüsüne sağ tuşla tıklayın yada View menüsünden Toolbars’ın altından Standart seçeneğini işaretleyin. Bu bölümde yeni belge oluşturabilir, belgenizi kaydedebilir ve belgede bulunan nesneleri kesip kopyalayıp yapıştırabilirsiniz. Ayrıca işlemleri geri ve ileri almayı da bu panelden sağlayabilirsiniz. Zaten bu araçlar, ikonların şekilleri de dahil, diğer pek çok metin düzenleme programı ile benzerlik göstermektedir. Bir tek ikon yeni görünebilir. O da çift disket işaretli ikondur. Bu sayfanızda frameset yapısı varsa frameset de bulunan her frame’i kaydetmenizi sağlar.

ETKİLEYİCİ BİR WEB SAYFASI NESNESİZ OLMAZEn çok kullanılan araçlar bu bölümde toplanmış olup, kategorilere göre gruplandırılmıştır. Mesela sayfaya basit özellikler eklemekten tutun da, form,tablo,görünüm işlemlerini yapacağınız birçok araç bu bölgede bulunur.Buradaki araçlar seçtiğiniz uygulama diline göre farklılık gösterir. Mesela HTML dilinde bir web sayfası geliştiriyorsanız, temel HTML etiketlerini oluşturacak araçlar var iken, seçtiğiniz dil ASP olduğunda veritabanı uygulamaları gerçekleştirebileceğiniz araçlar da eklenir. En genel araçları içeren Common menüsü basit bir web sitesini olşturmanıza yetecek kadar araç içerir. Sadece bu araçları kullanarak bile etkileyici sayfalar yaratmanız mümkün. İkonların ne işe yaradıklarını anlatmak bir hayli uzun süreceğinden, bunları bir uygulama geliştirerek anlatmak istiyoruz. Böylece ikonları uygulama geliştirirken öğrenmiş ve yazının sonunda size ait bir sayfa elde etmiş olacaksınız.

SAYFANIZA HERKESİ DAVET EDEBİLİRSİNİZİlk uygulamamız, kendinizi tanıtan bir sayfa oluşturmak. Böylece arkadaşlarınızı yada aileneze size ait bir sayfa ile hava atabileceksiniz. Belge işlemleri menüsünden beyaz sayfa ikonuna tıklayarak, yeni belgenizi açın. Basic Page kategorisinde HTML sayfa tipini seçin. Yazı dizimiz ilerledikçe farklı uygulamalar geliştireceğimizden farklı belge tiplerini kullanacağız.Şimdilik sadece HTML bize yeterli.DW, yaptığınız sayfaları bir sitenin farklı ama kendi aralarında bağlantılı elemanları olarak düşünüldüğünden, sayfalarınızı bir site altında toplamanız sizin için daha iyi olur. Böylece sayfanızın diğer sayfalarla olan bağlantısında,hatalı bağlantılar ve yollar vermeniz engellenir. Hemen bir site yaratalım. Site menüsünden New Site seçeneğine basın. Site kurma paneli sizi karşılar. Basic sekmesini kullanarak sitenize isim verin. Sitem ismi ilerde hatırlamanız için faydalı olabilir. Bir sonraki adımda bir sunucu teknolojisi seçmeniz istenecek. Şimdilik bu seçeneği hayır diyerek atlayalım. Sitemizi uzak sunucuya gönderip göndermemek arasında bir seçim yapmamız gerekiyor bir sonraki adımda. Sayfalarımızı daha da ilerlettiğimiz zaman, uzak sunucu haberleşmesini de açıklayacağız. Bu aşamada site dosyalarınızın bilgisayarınızda nerede bulunacağını belirliyorsunuz. Bir dizin seçerek diğer adıma atlayın.Seçtiğiniz dizinin, sitenin kök dizini olduğunu unutmayın. Sitenizin bütün bağlantıları, bu dizine bağlı olarak verilir. Son adımda ise uzak sunucuya bağlanmak için bağlantı metodu ve ayarları girebilirsiniz. Şimdilik sadece kendi bilgisayar ortamınızda web sayfaları yapacağınız için, bu seçeneği None olarak ayarlayın. Açtığımız HTML belgesinin başlığını verip kaydedin. Artık boş olsa bile, bir sayfanız var. Hadi dolduralım.

YAZMAK İSTEDİKLERİNİZİ ÖNCEDEN TASARLAMANIZDA FAYDA VARİlk olarak belgemize kendimizi tanıtan birşeyler yazalım. Dizayn görünümünde solda yanıp sönen bir imleç olmalı.Adınızı yazmakla hemen başlayabilirsiniz. Yazı stilini değiştirip isminizi daha değişik bir görünümde görmek ister misiniz ? Hadi o zaman Özellik Paneli’ ne. İsminizi seçerek aşağıda yer alan Özellik Paneli’ nde A resmi görünen yerin sağındaki menüden kendinize bir font seçin.Seçiminiz hemen bu font ile şekillenecektir. Adınızın daha büyük görünmesini de isteyebilirsiniz. Ne de olsa bu sayfa sizi anlatacak ve şu anda bu sayfayı sizin yapmanızdan daha önemli hiç bir şey yok. Gene Özellik Paneli ’nde Format menüsünden Heading1’i seçin. Daha sonra Size menüsünün yanında yer alan altındaki okla kare kutuya tıklayın ve renk skalasından bir seçim yapın. Biz mavi tonu tercih ettik.

Şimdi kendinizi anlatan birşeyler yazın. Mesela; “Bu benim ilk web sayfam. Sizleri selamlıyorum. Bu yazı dizisinin sonunda sizlere web sitemin bitmiş halini sunacağım. Beni tanımak için lütfen ilerleyin…”

Bu aşamada aslında yazacağınız kelimeler çok önemli değil. Menüleri kullanmayı öğrendikçe istediğiniz herşeyi yazmakta serbest olacaksınız. Az önce yazdığınız satırları seçerek, renk skalasını açtığınız kutuya gelin, ancak basmayın. Yanında boşluk göreceksiniz. Bu kutuya #123456 yazın. Buraya yazdığınız kod, seçtiğiniz metne uygulamak istediğiniz renk kodudur. Renk skalasında seçtiğiniz renkler web ortamında her ortamda görünebilecek renklerdir. Ancak özel renk kodlarını da denemekten çekinmeyin. Bu sefer Size menüsünden büyüklüğü 3 ’e ayarlayın. Yazdığınız yazının son cümlesini seçin ve link boşluğuna gelerek sonraki.htm yazın. İşte bir bağlantı oluşturdunuz. Bağlantı aslında olmayan bir sayfaya gidiyor. Merak etmeyin. Birazdan ikinci sayfanız olacak.

BİRBİRİ ARDINA GELEN SAYFALAR… İKİNCİ SAYFANIZ BİLE OLDU !Yeni bir sayfa açın. Üstte yer alan Nesneler panelinden Common başlığı altından 4. ikonu (kutu resimli ikon) seçin. Tablo oluşturma menüsü karşınıza gelir. Rows yazan kutucuğa 1, Colums yazan kutucuğa 1, Cell Padding ve Cell Spacing yazan kutulara sırayla 10 ve 5 yazın. Width miktarını olduğu gibi bırakıp, Border değerini 1 verin.

Neler yaptık bir bakalım! Bir tablo oluşturduk. Bunun 1 satırı ve bu satıra ait 2 sütunumuz var. Bu sütunların birbirlerinden uzaklıkları 5 piksel, 10 değeri ise hücre içeriğinizin ne kadar içeride tutulacağını belirtiyor. Border ayarı ile tablomuzun kenarını göstermek istedik. Tablo kenarımızın rengini açık kırmızı yapalım. Nasıl mı? Özellik Paneli ’ne bakın. Brdr Color yazan bir kutu göreceksiniz. Az önce metin işleminde yaptığımız gibi, buradan renk seçeceksiniz. Ancak önce tablomuzu seçili hale getirmeliyiz ki seçimimiz uygulansın. Tabloyu edklediğiniz anda seçili halde ekrana gelir. Belki daha sonra başka işlemler yapmış olabilirsiniz. O yüzden tabloyu nasıl seçeceğinize bakalım.

Tablo hücrelerinden birinin içine gelin. Özellik ekranının üstünde kalan bir satırda

göreceksiniz. Table yazısına bakın. İşte tablonuz seçili halde.Belgede seçmekte zorlandığınız nesneleri bu satırı kullanarak seçebilirsiniz.

Tek metot bu değil tabii. Tablonuzun sağ veya alt kenarına geldiğinizde genişletmeye yarayan imleçler göreceksiniz. Bir kere basın ve bırakın. Tablonuz gene seçildi. Eğer, genişletme imleçlerini bastıktan sonra bırakmadan sürüklemeye devam ederseniz, tablo ve hücrelerin boylarını değiştirmiş olursunuz. Artık belgemizi kaydetmenin zamanı geldi. Belgeyi ilk sayfanız olduğu yere yani sitenizin kök (root) dizinine sonraki.htm olarak kaydedin. Hatırlarsanız ilk sayfanızdan bu sayfaya bağlantı vermiştik. Şimdi sayfamızı biraz renklendirelim

WEB SAYFANIZA RENK: AL BOYAYI ELİNE, ÇİZ BİR RESİMTablonuzun sol sütununun içinde bir yere basın. Gene Common başlığından üzerinde ağaç resmi olan ikona tıklayın. Resim ekleme iletişim kutusu açılır. Bilgisayarınızda dolaşarak hoşunuza giden bir resim seçin. Üzerinde birşeyler yazabileceğiniz bir resim arayın. Bir şiir, düşünce gibi… Çünkü bu resim sizi anlatacak. Resmin boyunu, üzerine tıkladığınızda önizlemesiyle birlikte iletişim panelinin sağında görebilirsiniz. 150×150 piksel civarında boyut tercih edin.
Seçtiğiniz resim muhtemelen sitenizin dizinlerinden başka bir yerde olacaktır. DW seçtiğiniz resmin belgenizi kaydedene kadar mutlak bir yolda olduğunu söyleyecektir. Yani bu, Belgelerim klasörünüzde bir dizine giden yol olabilir. Yaptığınız sayfaları kendi bilgisayarınızda izlerken sorun olmaz ancak uzak sunucuya yüklediğinizde (internette yayınladığınızda) ziyaretçileriniz bilgisayarınızdaki belgelerim klasöründen resmi aldığınız dizini aramaya çalışacaklardır. Bu da resmin yerinde hoş olmayan bir çarpı işareti demektir. O zaman resmi sitenizin kök dizinine taşıyıp seçmeniz daha garantili bir metottur. Peki her seferinde bir yerlerden resim bulup sitenize taşımak olmaz mı? DW bunu sizin için yapar. Seçtiğiniz resim sitenize ait değilse, size bunu taşıyıp taşımamak arasında bir seçim sunar. Sadece deneme amaçlı ise, bu seçeneğe hayır diyebilir veya seçtiğiniz resim hakkında kararınız kesinse evet diyerek resmi garantiye alabilirsiniz. Böylece DW, resmi sitenizin altında kaydetmek için site klasörünü açar ve sizden dosyaya isim vermenizi bekler. Siz de yeni bir isim verebilir ve dosyayı site dizini altında istediğiniz yere koyabilirsiniz.

Hayli zahmetli oldu, ancak artık bir resmimiz var. Resim eklendiği anda seçilidir, ancak başka zamanlarda seçmek için üzerine tıklamanız yeterli. Resme ait özellikler menüde görünür. Resmin boyu, yüksekliği, üzerine geldiğinizde çıkarak alternatif yazı. Resme bastığınızda gideceği link de gene resim özellik panelinde görünür. Burada vurgulamamız gereken bir nokta var. DW, de panellerin yeri aynıdır. Ancak seçtiğiniz nesneye göre bu panellerdeki ayarlar değişir. Böylece her seferinde tek bir yere bakacağınızı bildiğinizden, her nesne için ayrı menü aramak zorunda kalmazsınız. Resim hakkında söyleceğimiz son konu ise DW’ nin resim düzeltme yeteneğinin olmadığıdır., ancak bu açığını güzel bir şekilde kapatmış. Düzenlemek istediğiniz resim seçiliyken sağ tıklayarak Edit with Fireworks veya Edit with’ e tıklayark favori resim düzenleme programınızı açabilirsiniz. Resim düzenlenip kaydedildiğinde, DW resmi sizin için günceller. Genelde web için kullanılan resim formatları .gif veya .jpg olmaktadır. .bmp ve .png de kullanılmaktadır. Ancak en popüler olan ilk iki formattır. Bu yüzden, resim programlarınızda kullandığınız bütün formatları kullanarak çalışmalarınızı riske atmayın.

BİRAZ DAHA DÜZENİN KİMSEYE ZARARI YOKTURResmi ortalasak daha iyi olacak. Resmin bulunduğu hücrenin içinde bir yere tıklayın. Özellikler panelinden Horz menüsünü açarak Center seçeneğini işaretleyin. Bu hücrede bulunan her nesneyi ortalar. Sağdaki hücreye geçin ve bir şiir yazmayı deneyin. Tamam tamam, sadece birşeyler karalasanız da olur. Sonra yazdığınız yazının ortasında bir yere imleci getirin ve özellik panelinde sağa hizalama tuşuna basın. Yazınız şimdi sağdan sola akmaktadır. Yeni kelimeler ekledikçe aynı düzenin korunduğunu göreceksiniz. Az önce resmi ortalamak için Özellik Paneli’ nde yatay hizalama için Ortala’ yı seçimiştik. Yazımızı sağa yaslamak için yatay hizalamayı sağ yapabilirdik bu hücrede. İki seçenek şu aşamada aynı kapıya çıkıyor. Ancak ayrı ayrı aynı işi yapmalarının farklı bir nedeni var. Bir düşünün: Hücrenizde bulunan şiirinizin kıtalarının biri sağda biri solda olsun isterseniz, ne olacak? Sadece sağda ya da solda olması hiç sorun olmaz, ancak biz biraz lükse kaçmak istiyoruz.
Hücrenin yatay hizalamasını sağa ayarlayın. Yazınızın içine gelerek hizalamayı sola yapın. Böylece hücredeki diğer elemanlar sağa yaslanmış dururken, yazını sola dayalı olacak. [ENTER] tuşuna basın. Bir kıta daha ekleyin. şiirinize. Az önce [Enter] tuşuna bastığınız için üstteki satırlardan miras kalan bir sola dayama mevcut. Bunu sola dayama tuşuna bir kere daha basarak kaldırabilirsiniz. Böylece yazınızın sola dayama özelliği kalkacak ve hücrenin sağa dayama özelliği aktif olacak. Hücrelerin kendi içlerindeki hizalamaları artık biliyorsunuz.
Peki ya tablomuzun tamamını da hizalayabilir miyiz? Tabii ki ! Tablomuzu nasıl seçeceğimizi hatırlıyoruz, değil mi? Kenarına gelin ve tıklayın. Sonra Özellik Paneli’ndeki Align menüsünden Right seçeneğini tercih edin. Tablonuzun tamamı artık sayfaya göre sağa yaslanmıştır. Her içeriği bir üstte yer alan yere göre hizalama esası olduğundan, tablomuzun içinde bulunan hücrelerdeki hizalamalar tabloya göre hizalanmıştır ancak şimdi hepsi beraber biraz daha sağa kaymış durumda olmalı.
Artık bu sayfa ile son bir işimiz daha kaldı. İlk sayfamızdan buraya bir bağlantı kurmuştuk. Bu sefer bu sayfadan ilk sayfaya bir geri dönüş bağlantısı yapacağız. Resmin bulunduğu hücrede resmin sağında hücrede boş bulunan bir yere basın. Sonra [Enter] tuşunu kullanın ve boşluk bırakın. geri dön yazın ve seçin. Sonra link kutusuna ilk sayfanızı kaydettiğiniz ismi girin. Mesela ilksayfa.htm adında kaydettiyseniz, sayfanızın ismi bu olmalıdır. (Başka bir yol ise link kutusunun yanındaki sarı renkte klasöre tıklamaktır. Bu yöntemlede hedef belirterek link oluşturabilirsiniz. Ancak bir kuralımız vardı hatıralayacaksanız. Hedef belirteceğiniz dosya sitenin kök dizininde ya da alt dizinlerde olmalıdır). Belgenizi kaydedin. Sitenizin bulunduğu klasöre gidin. Sayfanızı açın ve bağlantıya tıklayarak resmi yerleştirdiğiniz sayfaya gidin. Resmin altındaki bağlantıyı kullanarak tekrar geri gelin. Artık iki sayfadan oluşan bir siteniz var. Kendinizi kutlayabilirsiniz… Ayrıca bu dersle birlikte de sitemizin sloganı olan “ne yapabileceğini göster” ilkesine de uymuş bulunuyorsunuz.

DREAMWEAVER İLE WEB TASARIMI – BÖLÜM 2

* Site Özellikleri II (Sayfamızın Sunucuda Yayınlanması)
* Uygulama II (Metin Düzenleme – CSS, katmanlar, davranışlar)
* Script I (Kod Görünümünü Kullanma) Yazı dizimizin ikinci bölümünde Dreamweaver’da biraz daha ilerleyeceğiz. Öyle ki DW’nin aynı zamanda bir FTP programı İçerdiğini göreceksiniz. Ayrıca şu aralar çok popüler olan CSS nasıl yazılır ve düzenlenir konusu da bu ay okuyacaklarınız arasında yer alıyor.1. Bölümde sadece iki sayfadan oluşan bir site yapmıştık. Geçen sürede sizlere sunduğumuz araçlar ile sayfa sayınızı artırmış olmalısınız. Bunları yayınlamakla da oldukça sabırsızlandığınızı tahmin ediyoruz, internette sizlere ücretsiz alan sağlayan pek çok site var. Tabii bunların verdikleri imkanlar da birbirinden farklı. Sayfalarınızda dinamik özellikler kullandıysanız salt HTML desteği veren bir alan işinize yaramayacaktır. Sonraki sayfada sayfanızı hazırladığınız dilde ücretsiz hizmet veren sitelerin adresleri var. Geçen ay hazırladığımız sayfanın üzerine eklemeler yapacağımızdan bu listede daha çok HTML ağırlıklı adresler bulunuyor.

Sitemiz görücüye çıkıyor: FTP ile sunucuya upload

Site paneli ile geçen ay tanışmışımız. Şimdi yine bu paneli kullanarak uzak sunucudaki sitemize ulaşacağız ve geçen yazıda hazırladığımız siteyi oraya yükleyeceğiz. Tavsiyemiz 6te.net gayet güvenilir ve rahat bir free host arkadaslar…
6te.net adresine giderek kendinize bedava bir hesap açmanız. Bu isminiz.netfirms.com olacaktır muhtemelen. Böylece
adresine giden kullanıcılar sitenizi ziyaret edecektir. Paneli kullanarak sitenize bağlanma örneğini, adresi buradan almış olduğunuzu düşünerek veriyoruz.
Site menüsünde sitenizin isminin yazdığı tutamaca tıklayın ve aynı yere bir kere daha tıklayarak bırakın. Site ayarlarını yaptığınız ekran karşınıza gelir. Advanced sekmesine geçin. Remote Info kategorisinden Access tipini FTP olarak ayarlayın. Açılan kutulara sitenize ulaşmak için gerekli hesap bilgilerini yazacağız, İlk olarak FTP Host kutucuğuna gelerek isminiz.netfirms.com yazın. Host Directory için www/ yazın. Login ve password kutularına da sırasıyla isminiz ve şifrenizi yazın. Save yazan kutucuğa da tıklamayı unutmayın. Neler yaptık bir bakalım.
İlk olarak uzak sunucuda bulunan dosyalarımıza erişim için FTP kullanacağımızı belirttik. Sonra dosyalarımıza ev sahipliği yapan siteyi yazdık. Bu adreste bulunan www/ adlı evi bulduk. Bu ev bizim gibi diğer kullanıcıların da dosyalarını barındırdıkları genel bir yerdir. Kendi odamızın yolunu bulmak için adımızı ve şifremizi belirttik. Artık yükleme ve hazırız

CSS Nedir ?

CSS, web sayfalarına renk getiren basit kodlardır, desek yanlış olmaz. CSS kodlarını belgenizdeki çeşitli elemanlara bağladığınızda, HTML ile yapamayacağınız işleri başarabilirsiniz. Mesela bir metin editör ünde ki gibi yazılarınızı sağa ve sola eşit bir şekilde yaslayabilir ve paragraf girintisi verebilirsiniz. Resimlerinizi bir resim düzenleme programındaki gibi silikleştirebilir, altlarına gölge verebilirsiniz. Detayları önümüzdeki bölümlerde bulacaksınız.Sitemizi Dreamweaver ile adım adım yüklüyoruzSitenizin ayarlarını yaptıktan sonra paneli kapatın. Site menüsünde iki kablo ucunun birbirine baktığı bir ikon var. Bu ikon ile sitenize bağlantı kuracaksınız. Hadi bağlanın. DW eğer ayarlarda ya da bağlantıda bir sorun varsa bunu size bildirir. Şu ana kadar anlattığımız ayarlar sizin hesabınızı aldığınız yerden farklı olabilir. Bunu sitenizin yardım sayfalarında bulabilirsiniz. Site menusunun sağında kalan, bir sayfanın ikiye ayrılmış olduğu izlenimini veren ikona tıklayın. Bu, çalışmalarınızın ve uzak sunucudaki dosyalarınızın göründüğü bir ekrana götürür sizi. Şu anda hala DW’de olmanıza rağmen FTP programı kullanıyormuşsunuz havası vardır.
Kendi tarafınızda (ki bu genelde sağ tarafta oluyor) geçen bölümde yaratmış olduğunuz onceki.htm ve sonraki.htm dosyaları olmalı. Ya da siz her ne isim verdiyseniz! Ayrıca bir kaç da resim… Sayfalarınızda kullandığınız resimler muhtemelen sayfalarla aynı düzeydedir. Ancak sayfa sayınız arttığında ne yapacaksınız? Birçok dosya arasında .htm olan dosyalan aramak zorunda kalabilirsiniz. İleride dinamik sayfalar hazırladığımızda işler daha da karışacak. Tavsiyemiz, sitenizde belli bölümler oluşturmanız. Mesela anasayfaya ait resimleri, resimler adlı bir klasör açarak barındırabilirsiniz. Bunu sitenizin sağ tarafında boş bir yerde farenizin sağ tuşuna tıklayarak ve “New Folder” diyerek yapabilirsiniz. Dizinin ismi resimler olsun. Sonra sitenize ait resimleri bu klasöre sürükleyerek bırakın. Bu işlemin aynısını zaten işletim sisteminiz de sunuyor. Ancak neden o kadar uzağa gidesiniz ki. Hem hatırlayın. Resminizin orada gözükmesi için ona bir yol verdiniz. Şimdi bunu işletim sisteminizi kullanarak yaparsanız sayfalarınız resimleri olması gereken yerde bulamayacaktır. Dahası bu sayfada yer alan birkaç resim olduğunda yollarını elle düzeltmek sizi fazla yormaz, ama her sayfa bu kadar iyimser olmayabilir. Bu yüzden site panelini kullanarak resimleri taşırsanız DW sizin için siteyi tarar ve sitede bulunan dosyaların taşıdığınız dosyalarla bağı olup olmadığına bakar. Eğer varsa size bunların bir listesini sunar ve bağları güncellemek için bir seçenek sunar. Bu durumda güncellemek, tam olarak istediğiniz şey.

Son kontroller de tamamsa sağ tarafta göndermek istediğiniz dosyalan sol tarafa sürükleyerek bırakmayı deneyin. Ya da araçlar panelinden yukarı bakan mavi oka basın. Dosyanız uzaktaki ev sahibine yola çıktı bile. Bir uyanda bulunmak gerekirse; sitemiz, diğer kullanıcılar ismini yazdığında görünebilir olması için index.htm biçiminde bir giriş sayfası olarak kaydedilmelidir. Esas sayfanız yani bizim örneğimizde onceki.htm artık index.htm olmalıydı. Resimlerin taşınmasında olduğu gibi isim değişikliği de DW tarafından takip edilir ve sonraki.htm sayfanızın güncellenmesi önerilir. onceki.htm olan dosya ismini index.htm olarak değiştirin ve güncellemeyi yapın. Seçtiğiniz sunucuya göre anasayfanızın ismi home veya main olabilir. Sitenizi tarayıcınızda test edin ve çalıştığından emin olun.

Biraz daha çalışalım: CSS stilleriyle sitelere makyaj:

Artık sitenizi sunucuya yükledikten sonra belgemizi daha güzel göstermek için çalışabiliriz. CSS’ten bahsediyoruz. Son dönemde oldukça popüler olan bu teknik sayesinde bir kelime işlem programında yaptığınız gibi metinlerinizi istediğiniz boyda göstermeniz mümkün.

Yani HTML’ in size sunduğu boy sınırlarından kurtuluyorsunuz. Ayrıca kullandığınız font ailesine göre yazınızı farklı kalınlıklarda göstermek, altından, ortasından çizgi geçirmek de mümkün. Formlarda kullandığınız butonlann kenarlarına kalınlık verebilir, zemin rengini değiştirebilir ve hatta üzerinde yazan yazıya bile biçim uygulayabilirsiniz. Resimler üzerinde ufak efektler uygulamanız bile mümkün.
Yeni bir sayfa oluşturun. Sayfanıza başlık verip kaydettikten sonra uzunca bir yazı bulup sayfanıza yapıştırın. Mümkünse iki paragraf şeklinde düzenleyin. Bu yazının bir başlığı olsun. Başlık kısmının ortasında bir yere imleci getirin. Sonra özellik panelinde A yazan ikona tıklayın. Şeklin ying-yang biçimi aldığım göreceksiniz. Yanındaki kutucuğu açarak “New CSS Style..” deyin. Gelen ekranda size yeni stil için ad sorulur. Dikkat ederseniz bu ismin başında bir nokta vardır. Siz de stilinize isim verirken nokta ile başlamalısınız. Bu CSS’in elemanlara uygulanacak stili bulması için gereklidir. Mesela biz bir başlık biçimlendireceğimiz için bu ad .baslık olabilir. Tip olarak birinci seçenek uygun. Ancak CSS’in uygulanacağı yer olarak sadece belgemizi istiyoruz. Bunun için “This Document Only” seçeneği aktif olsun.
Ok seçeneği ile diğer mönüye geçelim. Buradaki kategorileri keşfetmeyi sizlere bırakıyoruz. Şimdilik sadece yazı şekillendirme üzerinde duracağız. “Type” kategorisi altında font kutucuğundan istediğinizi seçin. “Size” menüsünden büyüklüğü 14 piksel olarak ayarlayın. Aslında punto olarak ayarlamanız da mümkün, ancak tarayıcı boyu değiştiğinde okuyucularınız metninizi esnemiş olarak görecektir. Piksel olarak ayarlamanız metninizin her çözünürlüğe adapte olmasını sağlar. Başlığımızın dikkat çekici olmasını isteriz. O zaman altını çizmek için “decoration” tipi olarak underline’ı işaretleyelim, Daha kalın göstermek için ise weight menüsünden 500 uygun olacaktır. Font tipine göre bu miktarı değiştirmek gerekebilir. Ok diyerek CSS ekranını kapatalım.

Kod yazmak istiyorum diyenler için küçük bir başlangıç:

Başlığa uyguladığımız stile benzer şekilde paragraflarımıza da stil uygulayalım. Paragrafın içinde bir yere gelerek yeni bir stil yaratın, ismi .para olsun. Sadece font tipi aynı kalsın. Büyüklüğü 12 piksele rengi ise mavi bir tona ayarlayın. “Block” kategorisinden text indent için 20 piksel yazın. Bu paragrafımızın 20 piksel içeriden başlayacağını belirtir. Paneli kapatın. Değişikliğin uygulandığını göreceksiniz. Ancak ikinci paragrafın da bu stilde olmasını isteyebilirsiniz. Bunun için birkaç yol var.Onlara sonra deginecegim.

İşleri daha da kolaylaştırmak: Hazır stilleri kullanın

Şimdi şunu sorabilirsiniz kendi kendinize. DW benim için CSS yazabiliyor, ancak ben bunu şu ana kadar sadece bir tek sayfa için yaptım. Peki pek çok sayfam olduğunda her bir sayfadaki paragrafları aynı şekilde mi değiştirmek zorunda kalacağım? Tabii ki hayır. DW CSS panelini size sunduğunda, stili kullandığınız sayfaya eklemek istemiştiniz. Bir diğer seçenek bunu bir dosyadan almak olabilir. Sayfamıza yeni bir stil ekleyelim. Ancak bu sefer {New Style Sheet File} aktif olsun. DW size stillerin alınacağı CSS belgesinin sitenizde nereye kaydedeceğinizi sorar. Sitenizin ana dizini altında css adlı bir klasör oluşturup text.css olarak kaydedin. Stiliniz hakkındaki özelliklere de karar verdikten sonra paneli kapatın.
Seçtiğiniz stili istediğiniz yerlere uygulayın. Şu anda çalıştığınız sayfanın bir kopyasını çıkarın. Bu, stil kodlarını bir dosyadan almanın ne işe yaradığı hakkında bir fikir verecek. Kopya dosyanız kaynağı olan dosya ile aynı stilleri paylaşır. Ancak buradaki stillerin hepsi zaten css klasörü altında bulunan text.css ile ilişkilendirilmiştir. Şimdi kurnazca bir şekilde sadece text.css dosyasını değiştireceğiz. Tek yol olmamasına rağmen biz bu dosyayı uzaklara gitmeden, hala üzerinde çalıştığımız belge üzerinden değiştirmek istiyoruz. text.css dosyasına kaydettiğiniz stilin uygulandığı bir paragrafa gelin, Ying-yang panelini kullanarak “Edit CSS Style…” deyin. DW değiştirmek istediğiniz stilin nerede kaydedildiğini bilir ve siz değişikliği yaptığınızda text.css dosyasını da günceller. Kopya sayfanızı açlığınızda stildeki değişikliğin burada da güncel olduğunu fark edeceksiniz.
Stillerinizi dosyadan almanın avantajı hakkında düşünelim. Diyelim ki bir konu hakkında uzunca yazılar yazıyorsunuz. Yazının başlıkları, alt başlıkları ve paragrafları için özel stiller belirlediniz, ancak yazı tipi veya renginden memnun kalmadınız. Sadece test.css gibi bir dosyayı değiştirerek istediğiniz kadar sayfada güncelleme yapabilirsiniz.

Stil sayfalarını belgenize bağlamak çok kolay:

–>Bir yerlerden bir .css dosyası bulduğunuzu farz edelim. Sayfanızda henüz stille şekillenmemiş yazılar olsun. Bir nevî ters bir işlem yapmanız gerekecek. Yani stilleri belgede yaratıp bir dosyaya kaydetmek yerine henüz stil yaratılmamış bir sayfayı, stillerin dolu olduğu bir dosyaya bağlamak. Bu da oldukça kolay. Ying-yang menusu ile “Attach Style Sheet” diyerek hazır bir .css dosyasını belgenize bağlayabilir ve sonra sayfanız da stil eklemek istediğiniz yere gelerek uygun css stilini seçebilirsiniz.

merhaba arkadaşlar en kısa zaman içinde inDesign eğitimlerine başlıyoruz…

…evet!

not tutmaya

başladım…

BURSAda gittigi markette, 11 yasindaki kiz cocuguna cinsel tacizde bulunmasi saniye saniye goruntulenince tutuklanan, 11 cocuk 36 torun sahibi 78 yasindaki Lutfi Yesilbahce hakkinda 15 yila kadar hapis cezasi istemiyle dava acildi. Merkez Osmangazi Ilcesinde, markete giren Lutfi Yesilbahce, annesin BURSAda gittigi markette, 11 yasindaki kiz cocuguna cinsel tacizde bulunmasi saniye saniye goruntulenince tutuklanan, 11 cocuk 36 torun sahibi 78 yasindaki Lutfi Yesilbahce hakkinda 15 yila kadar hapis cezasi istemiyle dava acildi. Merkez Osmangazi Ilcesinde, markete giren Lutfi Yesilbahce, annesinin peynir almak icin gonderdigi S.O. adli kiz cocuguna cinsel tacizde bulunmustu. Marketten cikan kiz cocugunu takip edip bu kez gittigi simit firininda rahatsiz eden Lutfi Yesilbahce, kiz cocugunun bagirmasi sonucu yakalanmisti. Markette yaptigi cinsel taciz, guvenlik kamerasi tarafindan goruntulenen Lutfi Yesilbahce cikartildigi nobetci mahkemece tutuklanip cezaevine konmustu. Tutuklu sanik Lutfi Yesilbahce hakkinda Cumhuriyet Savciliginca yapilan sorusturma tamamlandi. Hakkinda Bursa 2nci Agir Ceza Mahkemesince, ‘magdurun beden ve ruh sagligini bozacak sekilde cinsel istismar sucundan 15 yila kadar hapis cezasi istemiyle dava acilan Lutfi Yesilbahcenin yargilanmasina onumuzdeki gunlerde baslanacak.

Apa kabar RUU Pornografi? Meski diliputi banyak pro dan kontra, pengesahan RUU Pornografi ini sudah lama dinantikan. Harapannya, pornografi dan pornoaksi yang sudah kepalang menjamur di negeri ini bisa dihilangkan. Meski, harapan itu tidak terlalu bisa dinantikan. Sebab, RUU tersebut mengandung kelemahan menyangkut batasan pornografi pada pasal 1 ayat 1. Kemudian, ada kerancuan antara pornografi yang dilarang dan yang dibolehkan. Itu tertuang pada pasal 13 ayat 1. Bahkan, beberapa bagiannya, pasal 13 ayat 2, bisa dianggap memberikan jalan bagi berkembangnya pornografi itu sendiri.

Tetapi, kita harus tetap optimistis demi masa depan bangsa Indonesia. Siapa pun pasti sepakat bahwa pornografi dan pornoaksi menjadi salah satu penyebab bobroknya moral bangsa, khususnya generasi muda. Karena itu, pemerintah harus bergerak cepat dengan segera mengesahkan RUU tersebut menjadi UU Pornografi. Tidak ada lagi predikat sebagai negara pengakses situs porno terbanyak. Tidak ada lagi pengatasnamaan pornografi sebagai bentuk seni dan keanekaragaman budaya. Yang ada hanya Indonesia bersih dari pornografi dan pornoaksi.

Lutfi, Keputih 3-C/4, Surabaya (djati_pas@yahoo.co.id) [Jawa Pos]