Okay, I’m back. And I’m being asked to talk about what the difference is between prose and poetry. I’ve seen this debate on poetry message boards, where someone posts up a poem for critique and someone else says: “That is terrible. It’s not a poem.”

And you’re like, what? What kind of a thing is that to say?

Sometimes someone says, “That’s just lineated prose.”

Again: what?

So it seems that one way of talking about prose – especially among poets – is to start by talking about poetry. After all, the concept of “prose” only exists in our world as a counterfoil for “poetry,” or “verse.” (I differentiate partly because “verse” implies versification – i.e., prosody – whereas “poetry” doesn’t need, these days, overtly to have it. Note all the qualifiers.)

It seems to me that a good place to start looking at this binary is with Samuel Taylor Coleridge’s famous remark that:

The definition of good prose is – proper words in their proper places; of good verse – the most proper words in their proper places. The words in prose ought to express their intended meaning, and no more… But in verse, you must do more; there the words [are] the media…

Very prescient of him, I think. And then there’s Yeats, writing to Lady Wellesley – specifically about poetry as opposed to prose – that, “The correction of prose, because it has no laws, is endless; a poem comes right with a click like a closing box.”

We could ask the novelists what they think about that “no laws” remark; it’s tempting to say prose has more laws, and poetry ust has more of a guideline… And it is possible there is a single moment when novelists know they’re done; maybe it just isn’t like a click.

Housman said: “Poetry is not the thing said but the way of saying it.” He also said, “Meaning is of the intellect, poetry is not.” And he said “Poetry indeed seems to be more physical than intellectual.”

This is where you get into the idea that poetry is partly about, not only sound, but the movement of the sounds through both the ear and the mouth; rhythm and pattern, on either the large scale or at letter or sound level. It’s abut waves and reverberations.

One of the most particular prose stylists of the late 19th century was, surprisingly, RL Stevenson. He would write and rewrite to get the assonance right, to get the sounds to work in service of the thing. But he was definitely writing prose. He’d have said so.

One way of thinking about it is to think of prose as something that can be paraphrased. As Frost said: “poetry is what’s lost in translation.” So you can translate prose – a novel, say – and even with the odd infelicitous word or clunky phrase, you get the meaning and can understand the point.

Try that with Mallarmé* or Celan.

And what about prose poems? Are they poems because each word is particular and necessary to a meta-meaning, and no word can be replaced?(I’m asking; I’m really asking! I find prose poems harder to read than poetry-poems. I’ve written a couple, two or three, and they did come to me differently, and defied the line. But I can’t define it. And then someone said to me once that when I read one of them out it was in metre – which it had defied on the page – so who knows?)

On the whole, I think the kind of poetry that gives poetry a good name is the kind where you can’t “describe what it’s about” because the whole thing is so integral: lineation, word play, double meanings, sonic effects, the particular timbre of a set of allusions or changes in register (though you can do many of these things in prose). As Auden said, “A poem must be a closed system.” An ecosystem, if you like.

To say any of this, of course, is to invite the exceptions: the Sebalds, the Steins, the other people who don’t begin with S…

But just for the sake of argument, let’s say a poem is a closed system. And, except for the the subset “bad poetry”, prose is everything else…

* Here’s a good description from Wikipedia of the kind of thing I mean:

Some consider Mallarmé one of the French poets most difficult to translate into English. The difficulty is due in part to the vague nature of much of his work, but mostly to the important role that the sound of the words, rather than their meaning, plays in his poetry. When recited in French, his poems allow alternative meanings which are not evident on reading the work on the page. For example, Mallarmé’s Sonnet en ‘-yx’ opens with the phrase ses purs ongles (‘her pure nails’), whose first syllables when spoken aloud sound very similar to the words c’est pur son (‘it’s pure sound’). Indeed, the ‘pure sound’ aspect of his poetry has been the subject of musical analysis and has inspired musical compositions.

Não se trata de desnaturar, mas de inventar.

Sou a favor de nenhuma licitação, tudo que evoca um livro deve se passar no espírito do leitor: mas se voce substitui a fotografia, por que nao ir diretamente ao cinematográfo, cujo desenvolvimento substituirá imagens e texto e volume vantajosamente.

O que separa de modo mais manifesto a estética filosófica da reflexão do artista é que ele procede de um pensamento que acreditamos estranho às artes e que sentimos ter uma esencia diferente do pensamento de um poeta ou de um músico, na qual direi desde já, ela não se reconhece.

Mallarmé

weeeee,  que felicidade! Alcançamos 1,000 seguidores no twitter!

“Twitter? O que é twitter?“

Pra quem não sabe o que é twitter é bom se informar. [Brincadeira, eu explico]

O twitter é uma espécie de microblog em que você tem apenas 140 caracteres para dizer o que está fazendo.O seu objetivo é responder a proposta original: “What are you doing?”

Além de explorar o poder de síntese do usuário, o twitter conta com o sistema de “followers”, ou seja, os seguidores que tem acesso a acompanhar e receber seus updates assim que postados.

Eu estou comemorando os 1,000 seguidores, porque dentro dessa minha inutilidade internética isso é muito bacana!

O twitter vem sofrendo aquele processo de sucateamento que o Orkut passou lá em 2007. De repente o sistema virou um antro de pessoas desinteressantes. No começo era até mais legal, mas hoje em dia você encontra desde o twitter de William Bonner e Millôr Fernandes, até descer ao subsolo do conteúdo, vendo a filha da Xuxa [A Sassa] escrever “cena” com s, e outras pessoas escreverem coisas do tipo:

-”kkk, acabei de ir no banheiro pqp”

- Acabo de completar “Mais um quiz idiota” e meu resultado foi: Sou um imbecil! [como vocês podem conferir ser verdade nesse twitter]

É claro que eu não sou a pessoa mais interessante do mundo, mas fico contente das pessoas gostarem do que eu escrevo.

Ah! Por falar nisso, tenho que comentar com vocês que hoje eu tive um novo infarto. Foi a vez do Fabiano [professor de literatura] falar que leu o blog, e eu quase desmoronei né. [Para os leitores esclerosados: Fabiano é marido da Giovana]

Eu já tinha ficado perplexa com a ideia da Giovana acompanhar os textos aqui, mas ter a honra de ser lida por um cara que consegue citar 10 nomes de autores aleatórios em 10 segundos, e então olhar pra cara dos alunos e contar nos dedos quem mudou a expressão quando ouvir ele falando “Mallarmé”. Bá, é demais.

Eu vivo falando para o meu super amigo roteirista (cujo blog, eu recomendo) Zé Henrique sair um pouco daquela UEM e vir assistir uma aula dele. E até o final do ano você vai ver uma né Zé?

Enfim, obrigadíssimo de novo pelo reconhecimento!

###

E pra fechar esse post de hoje [já que já estou atrasada para o meu cronograma] queria dizer que eu nunca tive medo de tempestades e sempre achei os dias cinzas, os mais bonitos. Mas essa quarta-feira foi assustadora.

Ver uma cidade no interior do Paraná sofrer com um tornado é o tipo de manchete impossível pelo que aprendemos lá na geografia.

Pois bem, escutamos e vimos isso.

De manhã, o chão da cidade parecia um tapete verde.
Os pontos de ônibus viraram arte moderna, meio Niemeyer, de tão retorcidas.

###

E ah! Obrigada ao pessoal que entrou um montão aqui! você são muito fofos.

Sinto muito se os decepcionei pela qualidade dos textos. Mas blog é blog, não se discute!

Beijos :*

The sun peeked out at dusk, and the love I had for its reddish light falling on the blue spruce in a neighbour’s yard was overwhelming.

I agree with the following, but for different reasons than the reasons it was written for:

In the strange garden of effective existence, anything is the swan, that is, potential beauty, but nothing is the peacock that entirely spreads its fan.

-Yves Bonnefoy

(Made of reason because the reasons are my own)

De quoi un retour à l’épopée, aujourd’hui, peut-il être le retour ?

L’ontologie de la forme-roman, pour laquelle existent essentiellement 1° un personnage, 2° une intrigue, 3° un narrateur, correspond, grosso modo, à celle d’une épistémè moderne s’ouvrant avec Leibniz, se fermant avec Nietzsche, et trouvant son point d’acmé dans la Science de Hegel : la métaphysique du sujet. En effet, la structure personnage-intrigue-narrateur qui donne sa forme au roman est une projection dans la fiction de la structure monade-perspective-Dieu selon laquelle, sous les yeux d’un sujet absolu (Dieu), chaque sujet particulier exprime l’objet selon une perspective particulière. Un personnage serait donc une perspective, manière-de-voir-le-monde, c’est-à-dire une subjectivité dont la vision trahit autant ce qu’il est lui que ce qu’il voit de l’objet. L’intrigue est la configuration systémique des évènements par laquelle se déploie le devenir du personnage, jusqu’à ce qu’il atteigne la vérité de ce qu’il est. En ce sens, tout roman est d’éducation, la confrontation d’un Soi au réel qui l’informe. Il y a donc, transcendantale à l’histoire d’un roman, l’idée d’une intrigue nécessaire au déploiement des subjectivités, autre manière de dire que l’être du sujet est son devenir et que le vrai s’énonce dans un système (en mouvement : l’intrigue) : métaphysique hégélienne de la subjectivité dont l’énoncé programmatique se lit dans les paragraphes 19-25 de la préface de la Phénoménologie de l’Esprit.

Ce qui se perd, dans cette structure, c’est la contingence : le déploiement de l’intrigue, en vraisemblance avec le caractère des personnages ou des subjectivités qu’elle exprime, ne laisse pas de place au hasard. Dans l’épopée traditionnelle, au contraire, il n’y a pas de personnage mais un héros, pas d’intrigue systémique mais des péripéties. Ulysse n’a pas changé d’un poil du début à la fin, il est l’homme rusé ; l’épopée ne présente pas le temps de sa transformation ou de “son advenir à soi” (définition hégélienne du sujet). De la même manière, les événements qui prennent place entre le départ de Troie et l’arrivée à Ithaque ne suivent aucune nécessité narrative, et ne forment pas une trame dont le dévoilement progressif constituerait l’intrigue. Enfin, le Dieu a laissé place aux dieux : cette contingence de l’épopée a pour strict revers la présence dans le texte du sacré et du merveilleux.

Cette contingence, sans doute, dont les postulats sont très lourds (les personnes sont des substances aux attributs stables, par ex. l’homme rusé ; ce sont les dieux qui influent sur les destinées humaines), n’a plus de sens pour nous. Mais, après que certains poètes comme Mallarmé eurent passé leur vie à essayer de l’abolir, à jouer avec, à la penser, une autre contingence, un autre hasard nous est à considérer, par où se défait l’ontologie lourde de la métaphysique hégélienne : la contingence portée par le langage lui-même, qui se loge dans l’écart entre les agencements rythmiques et le sens. En effet, le travail du rythme, par le poète, amène à produire un sens auquel il n’avait pas pensé a priori ; ce faisant, le sens est moins produit par des décisions de l’écrivain (ou par l’arbitraire divin) que par des clinamen linguistiques qui ne relèvent d’aucun entendement, le texte se faisant le lieu d’autres événements, d’un autre merveilleux, d’une autre manière qu’ont les dieux d’être dans le texte : ce que l’on peut appeler à son tour épopée, dont la forme élémentaire chante que l’histoire des hommes ne dépend pas que d’eux, c’est-à-dire affirme qu’il y a des événements, et donc du sens qui se créé, de la valeur – un enchantement.

.

o eterno retorno

.

me lembro bem, eu já fui um deus

daqueles que moviam mundos e fundos

bastava rir para ver tudo florir

mas aqueles que eu chamava de meus

aqueles que deveriam ter fé

foram virando as costas

e, sem mais nem menos, me largaram a pé

sem perguntas e sem respostas

.

eu sabia que a sensação de estar só

como tudo nesse mundo

um belo dia, retornaria ao pó

e assim me tornei um vagabundo

um inútil pária das estrelas

um monumento ao nada que sirva

um sinônimo de ovelha

não de pastor ou cristo ou shiva

.

o mundo era meu, estava escrito,

no entanto, não tomei posse

e deixei o bem dito pelo maldito

mas se a luz é sombra até que se mostre

encontrei no breu o farol da volta

a poesia me pegou na veia

e, com mil poetas como escolta,

voltei à vida com a caneta cheia!

.

Guardador de Vaca

.

.

(43) L’autre débauche [Minolta Les films Lidl 2005]
(8 rue de Gigant – Nantes)

One more thing. After trying to explain a few things about Mallarmé as quickly as I could to several acquaintances the other night, I recommended his poem, “Brise Marine”, as a good place to start with his poetry, as it is one of the poems that I started with and has stayed my favourite. After that, I decided to try translating it, and then I decided to post it here.

Feel free to comment or suggest alternatives. This is only a rough draft and a crude one at that, more literal than I would like. Eventually, I hope to end up with a translation of the poem that I am satisfied with. First, the French:

La chair est triste, hélas! et j’ai lu tous les livres.
Fuir! là-bas fuir! Je sens que des oiseaux sont ivres
D’être parmi l’écume inconnue et les cieux!
Rien, ni les vieux jardins reflétés par les yeux
Ne retiendra ce cœur qui dans la mer se trempe
O nuits! ni la clarté déserte de ma lampe
Sur le vide papier que la blancheur défend,
Et ni la jeune femme allaitant son enfant.
Je partirai! Steamer balançant ta mâture,
Lève l’ancre pour une exotique nature!
Un Ennui, désolé par les cruels espoirs,
Croit encore à l’adieu suprême des mouchoirs!
Et, peut-être, les mâts, invitant les orages
Sont-ils de ceux qu’un vent penche sur les naufrages
Perdus, sans mâts, sans mâts, ni fertiles îlots…
Mais, ô mon cœur, entends le chant des matelots!

And now, first attempts:

This flesh is sad, alas, and I've read every book.

To flee! To steal away! There where I sense that the birds are inebriated

to be between the unknown seafoam and the skies!

Nothing, not the old gardens reflected by my eyes

will restrain this heart already wet with the sea,

oh nights! not the empty clarity of my lamp

on the empty page that whiteness defends

and not the young woman nursing her child.

I will away! Steamer with your pitching mast

hoist your anchor for an exotic nature!

An Ennui, grieved by cruel hopes,

still believes in the supreme adieu of a waving hanky!

And perhaps these masts, inviting storms,

are those that the wind tilts towards shipwrecks

lost, with neither masts nor fertile isles...

But, oh my heart, hear the song of the sailors!

DÜNYA ŞİİRİNDEN SEÇİLMİŞ ÖRNEKLER

Antolojide bulunup aşağıdaki  örnekler arasında yer almayan MAYAKOVSKİ, SHAKESPEARE, ARAGON, CİBRAN, NERUDA  BRECHT, HAYYAM, ELUARD, MEVLÂNÂ, BAUDELAİRE, GOETHE, KAVAFİS, LORCA, NEYZEN, NİETZSCHE, YESENİN PUŞKİN, TAGORE, POE, SAPPHO, RİLKE vb. şairlerin seçki kitapları “DÜNYA ŞİİRİ” kategorisinde yer almaktadır.

KATULLUS

(I.Ö. 84 – 54)

GECEDEN ÖNCE

Yaşayalım Lesbia’m, sevişelim,
Metelik vermeden homurtusuna,
Kıskanç ve suratsız ihtiyarların.
Batan gün her sabah yeniden doğar;
Ama bu bizdeki süreksiz ışık
Bir kere söndü mü ötesi gece;
Hiç bitmeyen bir gece, tek ve sonsuz,
Bin kere öp beni, öp, yüz kere öp;
Bin kere, sonra yüz kere yeniden
Bin kere, yüz kere, öp, durmadan öp,
Şaşır sayısını, şaşır Lesbia’m,
Şaşır ki sevdamıza göz değmesin

(Türkçesi: Oktay Rifat)

Victor HUGO

(Fransa, 1802 -1885)

SORULAR… SORULAR...

Gözden yaşmı akıtmalı ağlamak isteyince,
Dudaklar gülümserken insan ağlayamaz mı?

Sevmek için güzel ve şuh görüntüler mi aramalı,
Çirkin tende güzel bir ruh, kalbi bağlayamaz mı?

Hasret, özlediğimizden uzaklarda kalmak mıdır,
Özlenen yanımızdayken özlem duyulamaz mı?

Para, eşya, mücevher çalmak mıdır hırsızlık,
Mutlulukları çalmak, hırsızlık sayılmaz mı?

Soldurmak için gülü dalından mı koparmalı,
Pembe bir gonca açıp dalında solamaz mı?

Silah, hançer mi gerekir insanı öldürmek için
Gözler hançer, gülücükler kurşun olamaz mı?

(Türkçesi: Tüzün Gürson)

Mihail LERMONTOV

(Rusya, 1814-1841)

İNCELİKLE SEVDİLER BİRBİRLERİNİ UZUN ZAMAN

……………………….Sie liebten beide doch keiner
……………………….Wollt’es dem andern getehn (Heine)

İncelikle sevdiler birbirlerini uzun zaman
Derin bir tasayla, çılgınca, isyancı bir tutkuyla!
Kaçınıyorlardı itiraftan ve karşılaşmaktan,
Düşman gibi; boştu ve soğuktu konuşmaları da.

Suskun ve gururlu bir acı içinde ayrıldılar,
Bazen ve ancak düşte gördüler yitik sevgiliyi.
Öldüler sonunda, mezar ötesinde buluştular…
Fakat orada da tanımadılar birbirlerini.

(Ataol Behramoğlu)

Stephane MALLARME

(Fransa, 1842-1898)

DENİZ MELTEMİ

Hayır yok tenden artık; hatmedildi kitaplar.
Ah! Bi kaçsam! bilirim, o mest kuşlara diyar,
Bir akl’almaz köpükle göklerin arasında.
Bir şey tutamaz gayrı, gözlerin aynasında
Yanan bahçeler bile, bu deniz kokan gönlü;
Tutamaz ne geceler, ne duran o hüzünlü
Boş kâğıtlar üstüne iğilmiş kandil öyle;
Tutamaz o çocuğunu emziren taze bile,
Gidiyoruz! Kalk, gemi! Yalpanı vur şöyle bir,
Ve sonra al bir günâ âleme doğru demir!
Ümitten onca çekmiş sıkıntı şimdi, dersin,
Hayır duasına mı kanmakta mendillerin?
Belki de bu direkler, fırtınalara davet,
Nâçar bir gün yığılır güverteye… Ne imdat,
Ne görünürde ada ve ne kürek ne yelken;
Ama sen geçme gene gemici türküsünden!

(Can Yücel)

Guillaume APOLLİNAİRE

(Fransa, 1880-1918)

REN GECESİ

Bardağımda şarap, bir alev gibi titriyor.
Bakın kayıkçı ağırdan bir şarkı tutturmuş.
Ayışığında yedi kız görmüş, öyle diyor;
Yeşil saçları ta topuklarını bulurmuş.

Kalkın, türküler söyleyin, oynayın yan yana;
Kayıkçının şarkısını duymayayım gayrı;
Bütün sarışın kızları getirin yanıma:
Saçları örülmüş durgun bakışlı kızları.

Ren sarhoştur, sularına asmalar vuran Ren;
Üzerinde gecelerin altını serili.
Yazı büyüleyen yeşil saçlı perilerden
Bahseder ölü bir ses, son nefesinde gibi.

Bir kahkaha gibi kırılır kadehim birden.

(Orhan Veli – Sabahattin Eyuboğlu)

Ezra POUND

(A.B.D., 1885-1972)

IRMAK-BOYU TACİRİNİN KARISI: BİR MEKTUP

Saçlarım daha alnımın üstünde dümdüz kesiliyken
Ön kapının orda oynardım, çiçek koparırdım.
Sen atçılık oynayarak bambu değneklerinde gelirdin,
Çevremde gezinirdin, mavi eriklerle oynayarak.
Böylece yaşar giderdik Chokan köyünde:
İki küçük insan, tasasız, kuşkusuz.

On dördümde, Efendim, evlendim seninle.
Hiç gülmedim, utangaçtım çünkü.
Başımı öne eğip duvara baktım.
Bin kere çağırıldım da hiç ardıma bakmadım.

On beşimde, somurtmayı bıraktım artık,
Toprağım seninkiyle karışsın istedim
Her zaman seninkiyle, her zaman.
Durmadan üzülecek ne vardı?

On altımda, benden ayrıldın.
Uzak Ku-to-yen’e, ırmağın oralara gittin,
Beş aydır uzaktasın.
Maymunlar üzgün sesler çıkarıyorlar yukarda.

Ayaklarını sürüdün giderken.
Kapının yanını şimdi yosun bürüdü, çeşit çeşit yosun
Öyle kök salmışlar ki temizlenmiyorlar!
Yapraklar, yel esince erken düşüyor bu güz,
Çifte kelebekler Ağustosla şimdiden sarardı.

Batı bahçesinin çimenleri üstünde;
İncitiyorlar beni. Yaşlanıyorum.
Kiang ırmağı kıyılarından geçip geliyorsan
N’olur bana önceden haber sal,
Çıkıp giderim seni karşılamaya
Cho-fu-Sa’ya kadar.

(Ülkü Tamer)

Anna AHMATOVA

(Rusya, 1888 – 1966)

BİLMİYORUM, YAŞAMAKTA MISIN, ÖLDÜN MÜ ?

Bilmiyorum, yaşamakta mısın, öldün mü?
Dünyada bir yerlerde bulabilir miyim seni
Yoksa, akşamın yaslı karanlığında
Bir ölüyü mü düşünmeli..

Her şey senin için: Gün boyunca dualarım,
Uyuşturan ateşi uykusuz gecelerin;
Şiirlerimin beyaz sürüsü,
Ve mavi yangını gözlerimin..

Hiç kimse daha yakın olmadı bana,
Hiç kimse böylesine üzmedi beni,
Acıya salıp gidenler bile,
Okşayıp bırakanlar bile hatta.

(Ataol Behramoğlu)

e. e. CUMMINGS

(A.B.D., 1894 -1962)

HİÇ GİTMEDİĞİM BİR YERDE

hiç gitmediğim bir yerde, sevinçle ötesinde
her türlü yaşantının, kendi sessizliği var gözlerinin:
en ince kımıltısında birşey var içime gömen beni,
birşey dokunamayacağım kadar bana yakın

kolayca açar beni en ürkek bir bakışın
parmaklar gibi kapamış olsam bile kendimi,
sen hep yaprak yaprak açarsın beni, Baharın
(dokunup ustaca, gizlice) açışı gibi ilk gününü

ya da beni kapatmaksa istediğin, ben,
hayatım kapanırız güzelce, birden
karın her yere özenle inişini
düşleyen yüreğince şu çiçeğin;

duyduğumuz hiçbir şey bu ülkede
erişemez gücüne sonsuz inceliğinin:
renkleriyle yapısının beni bağlayan,
öldüren, hiç durmadan, her nefeste

(bilmiyorum nedir bu sende olan, bu kapayan
ve açan; yalnız anlıyor içimde birşey
gözlerinin sesini güllerden derin olan)
kimsenin yok, yağmurun bile, böyle küçük elleri

(Türkçesi: Cevat Çapan)

Jorge Luis BORGES

(Arjantin, 1899-1986)

AN’LAR…

Sil baştan yaşama şansım olsaydı eğer,
oturup saymazdım eski yanlışlarımı.
Kusursuz olmaya çalışmaz, rahat bırakırdım yüreğimi.
Neşeli olurdum, geçmişte olmadığım kadar,
ve elbette çok daha coşkulu olurdu sevdalarım,
içine de yeterince ciddiyet katardım.
Bu denli temiz, titiz olmazdım hiç, öyle bir şansım olsaydı eğer.
Hiç çekinmezdim daha fazla riske girmekten de…
Daha çok yolculuklara çıkar, gündoğumlarını kaçırmazdım asla;
hele dağlara tırmanmanın, ırmaklarda yüzmenin keyfini…
Hiç bilmediğim yerlere giderdim, gidebildiğimce.
Doyasıya dondurma yer, boşverirdim kuru nimetlere.

Öyle bir şansım olsaydı eğer, dertlerim de
yalnızca düşlerin değil, yaşamın gerçeğini taşırdı.
İşte onlardan biriydim ben ömrü boyunca hani, her saniyesini
verimli kılmaya çalışan insanlardan biri.
Ama aynı an’lara yeniden geri dönebilseydim eğer,
yalnızca iyi ve güzel olanları tatmak isterdim, mutlu an’ları…

Farkında değilseniz hâlâ, öğrenin artık:
Yaşam an’lardan oluşur, sadece anlardan, ŞİMDİ’yi yakalayın.
Yanında termometresi, bir şişe suyu, şemsiyesi
ve paraşütsüz yerinden kıpırdamayan bir insandım ben.
Ama yeni baştan yaşayabilseydim eğer,
yüksüz, iyice hafiflemiş olarak çıkardım yolculuklara.
İlkbahara yalınayak girer, sonbahara dek unuturdum ayakkabıyı.
Hiç bilinmeyen yolları keşfeder, tadına varırdım günışığının,
Çocuklarla daha çok oynardım, yeniden bir şansım olsaydı eğer…

Ama ne çare..  İş işten geçmiş ne yazık ki!
85’indeyim artık ve biliyorum ki… Ölmekteyim.

(Gönül Gönensin)

Yorgo SEFERİS

(Yunanistan, 1900-1971)

DENİZE YAKIN MAĞARALARDA

Denize yakın mağaralarda
bir susuzluk duyarsın, bir aşk,
bir coşku
deniz kabukları gibi sert
alır avucuna tutabilirsin.

Denize yakın mağaralarda
günlerce gözlerinin içine baktım,
ne ben seni tanıdım, ne de sen beni.

(Cevat Çapan)

Robert  DESNOS

(Fransa, 1900 – 1945)

SENİ ÖYLESİNE DÜŞLEDİM Kİ

……Seni öylesine düşledim ki yitirdin gerçekliğini.
……Bu canlı bedene sahip olmanın ve benim taptığım sesin çıktığı  bu ağzı öpmenin daha zamanı değil midir?
……Seni öylesine düşledim ki senin gölgeni kucaklaya kucaklaya,göğsümün üstünde kavuşmaya alışmış olan kollarım belki de senin belini saramayacak.
……Beni günler boyu ve yıllar boyu yöneten ve kendine çeken gerçek görüntün karşısında bir gölge gibi kalacağım kuşkusuz.
……Ey duygusal dengeler.
……Seni öylesine düşledim ki zaman yok artık uyanmama hiç kuşkusuz.
……Ayakta uyuyorum, yaşamın ve aşkın bütün görünümlerine sunulmuş beden ve sana, benim için bugün tek önemli şey olan sana, senin alnına ve dudaklarına belik de hiç dokunamam, ilk gördüğüm birinin dudaklarına ve alnına dokunduğum kadar.
……Seni öylesine düşledim, görüntünle öylesine yürüdüm, konuştum, yattım ki görüntün bile silindi gözlerimin önünden ve yine de yaşamının güneş saati üstünde ağır ağır gezinen ve gezinecek olan gölgeden bir kat daha koyudur gölgen, görüntüler arasında görüntün eksiksizdir.

(Eray Canberk)

Attila JOZSEF

(Macaristan, 1905 -1937)

FLORA

Şimdi iki milyarlar zincirlemek için beni
Benden bir çoban köpeği yapmak için kendilerine
Fakat iyilik, şefkat ve incelik duyguları
Göç ettiler onların dünyasından Güney’e.
Artık ışık içinde göremiyorum bu dünyayı.
Göremiyorum, deney tüpüne bakan bir doktor rahatlığıyla
Diz çöküyorum, haykırıyorum yenilgimi
Sevgilim, bir an önce gelmezsen yardımıma

Köylü nasıl toprağa muhtaçsa
Yağmura, güneşe nasıl muhtaçsa, muhtacım sana
Bitki nasıl ışığa muhtaçsa
Ve klorofile, fışkırmak için topraktan,
Muhtacım sana, çalışan kalabalık
Nasıl işe, ekmeğe, özgürlüğe muhtaçsa
Ve nasıl avuntuya muhtaçlarsa kuşatıldıklarında
Çünkü gelecek doğmadı daha acılarından.

Bir köye nasıl okul, elektrik
Su, taştan evler gerekliyse
Çocuk nasıl gereksinirse oyuncaklara
Isıtan bir sevgiye;
İşçi için bilincin
Ve gözüpekliğin anlamı neyse
Yoksul için onurun;
Ve bulanık çocuklarına bu toplumun
Bir hayat çizgisi nasıl gerekliyse
Ve nasıl gerekliyse hepimize
Akıl, uyanıklık, yol gösteren ışık
Flora! Yüreğimde yerin işte öyle.

(Ataol Behramoğlu)

Yannis RİTSOS

(Yunanistan, 1909 -1990)

DEĞİŞMELER

Pulluğu tarlaya götürdüler,
tarlayı eve getirdi -
bitmeyen bir değiş tokuş başlamıştı
eşyanın anlamını belirleyen.

Kadın kırlangıçlarla yer değiştirdi,
saçaktaki kırlangıç yuvasına oturdu ve şakıdı.
Kırlangıç kadının gergefinin başına geçti
ve yıldızlar, kuşlar, çiçekler ve yelkenliler işledi.

Ağzının ne kadar güzel olduğunu bilseydin,
Görmeyeyim diye gözlerimi öperdin.

(Cevat Çapan)

Konstantin SIMONOV

(Rusya, 1915-1979)

BEKLE BENİ

Bekle beni, döneceğim
Bütün direncinle bekle beni.
Bekle hüzün yağmurları
Gökyüzünü kaplayınca,
Karakış üşütürken bekle,
Sarı sıcaklar yakarken bekle.
Kimseler beklemezken bekle beni,
Unut anılarla yüklü bir geçmişi
Ne bir mektup ne bir haber
Gelmesin ne çıkar, bekle beni
Bekle beni döneceğim
Bekle, yalnızca sen bekle beni.

Bekle beni döneceğim, bırak
Beklemekten usanmış dostlarım
Oğlum, anam, yoldaşlarım
Öldüğümü sansınlar benim
Umudu kesip bir ateşin başında
Beni yadedip içsinler ama sen
İçme sakın yürek acısı o şaraptan
İnançla, sabırla bekle beni.

Bekle beni, döneceğim
Tüm ölümlere inat bekle.
Çünkü o büyük bekleyişin
Düşman ateşinden kurtaracak beni.
Bekle kızgın sıcaklar içinde,
Karlar savrulurken bekle beni,
Yalnızca seninle ben, ikimiz
Ölümsüz olduğumuzu bileceğiz;
O sırrı, o hiç kimsenin bilmediği.
Kimseler beklemezken beni beklediğini.

(Sacide)

Paul CELAN

(Avusturya, 1920-1970)

BADEMLERDEN SAY BENİ

Say bademleri,
say acı olanı, uyanık tutanı say,
beni de onlara kat:

Gözünü arardım hep, gözünü açtığında,
sana kimselerin bakmadığı bir anda,
örerdim ya o saklı, o gizli ipliği ben,
ki onun üzerinde tasarladığın çiy’in
testilere doğru kaydığı bir zamanda,
yüreğe varamamış öz bir sözle korunan.

Ancak böyle varırdın adına, senin olan,
o şaşmaz adımlarla kendine yürüyerek,
savrulurdu çekiçler sanki bir çan kulesi
boşluğundaymış gibi senin suskunluğunun.

Ölmüş olan o şey senin koluna girer
ve işittiklerin de seninle birleşirdi,
üç olup giderdiniz geceyi katederek.

Beni de acı yap, acı yap beni.
Bademlerden say beni.

(Ahmet Necdet-Gertrude Durusoy)

Sylvia PLATH

(ABD, 1932 – 1963)

ADAY

Önce, istediğimiz gibi biri misin bakalım?
Takma gözün,
Takma dişlerin, koltuk değneğin,
Askın, çengelin,
Takma göğüslerin

Ya da bir eksiğin olduğunu gösteren dikişlerin
Var mı? Yok mu? Öyleyse ne verebiliriz sana?
Ağlama.
Aç elini.
Boş mu? Boş. Al sana onu dolduracak,

Çay getirecek,
Baş ağrılarını geçirecek ve ne dersen yapacak,
Bir el.
Evlenir misin?
Garantisi var,

Kapar açık kalmışsa gözlerin
Ve eriyip gider kederinden.
Yeni bir parti çıkarmak üzereyiz tuzdan.
Bakıyorum çırılçıplaksın.
Bu elbiseye ne dersin –

Siyah ve sert biraz, ama iyi oturdu üstüne.
Evlenir misin?
Su geçirmez, dayanıklı her şeye, ateşe,
Damı delip geçen bombaya.
İnan bana, bunun içinden gömerler seni mezara.

Kafana gelince, kusura bakma ama, kafan boş.
Tam sana göre biri var elimde.
Gel şekerim, çık dolaptan.
Evet, ne dersin buna?
Kağıt gibi bembeyaz başlangıçta,

Ama yirmi beş yılda gümüş,
Altın olur elli yılda.
Canlı bir bebek neresinden baksan.
Dikiş diker, yemek yapar,
Konuşur, konuşur, konuşur.

Çalışır durumda, hiç bir eksiği yok.
Açılmış yaran varsa, yara lapası.
Gözün varsa, bir görüntü gözüne.
Evlat, bu senin için son kurtuluş fırsatı.
Evlenir misin, evlenir misin, evlenir misin?

(Cevat Çapan)

Furuğ FERRUHZAD

(İran, 1936 – 1968)

RÜZGÂR BİZİ GÖTÜRECEK

küçücük gecemde benim, ne yazık
rüzgârın yapraklarla buluşması var
küçücük gecemde benim yıkım korkusu var

dinle
karanlığın esintisini duyuyor musun?
bakıyorum elgince ben bu mutluluğa
bağımlısıyım ben kendi umutsuzluğumun

dinle
karanlığın esintisini duyuyor musun?
şimdi bir şeyler geçiyor geceden
ay kızıldır ve allak bullak
ve her an yıkılma korkusundaki bu damda
bulutlar sanki, yaslı yığınlar misali
yağış anını bekliyorlar

bir an
ve sonrasında hiç.
bu pencerenin arkasında gece titremede
ve yeryüzü giderek durmada
bu pencerenin arkasında bir bilinmez
seni ve beni merak ediyor
ey baştan aşağı yeşil!
yakıcı anılar gibi ellerini,
bırak benim aşık ellerime
ve dudaklarını
varlığın sıcak duygusunu
benim sevdalı dudaklarımın okşayışına bırak
rüzgâr bizi götürecek
rüzgâr bizi götürecek.

(Onat Kutlar – Celal Husrovşahi)

De quoi un retour à l’épopée, aujourd’hui, peut-il être le retour ?

L’ontologie de la forme-roman, pour laquelle existent essentiellement 1° un personnage, 2° une intrigue, 3° un narrateur, correspond, grosso modo, à celle d’une épistémè moderne s’ouvrant avec Leibniz, se fermant avec Nietzsche, et trouvant son point d’acmé dans la Science de Hegel : la métaphysique du sujet. En effet, la structure personnage-intrigue-narrateur qui donne sa forme au roman est une projection dans la fiction de la structure monade-perspective-Dieu selon laquelle, sous les yeux d’un sujet absolu (Dieu), chaque sujet particulier exprime l’objet selon une perspective particulière. Un personnage serait donc une perspective, manière-de-voir-le-monde, c’est-à-dire une subjectivité dont la vision exprime autant ce qu’il est lui que ce qu’il voit de l’objet. L’intrigue est la configuration systémique des évènements par laquelle se déploie le devenir du personnage jusqu’à ce qu’il atteigne la vérité de ce qu’il est. En ce sens, tout roman est d’éducation, la confrontation d’un soi au réel qui l’informe. Il y a donc dans la forme roman, incluse, l’idée que l’intrigue est nécessaire au déploiement des subjectivités, c’est-à-dire que l’être du sujet est son devenir et que le vrai s’énonce dans un système : métaphysique hégélienne de la subjectivité dont l’énoncé programmatique se lit dans les paragraphes 19-25 de la préface de la Phénoménologie de l’Esprit.

Ce qui se perd, dans cette structure, c’est la contingence : le déploiement de l’intrigue, en vraisemblance avec le caractère des personnages ou des subjectivités qu’elle exprime, ne laisse pas de place au hasard. Dans l’épopée traditionnelle, au contraire, il n’y a pas de personnage mais un héros, pas d’intrigue systémique mais des péripéties. Ulysse n’a pas changé d’un poil du début à la fin, il est l’homme rusé ; l’épopée ne présente pas le temps de sa transformation ou de “son advenir à soi” (définition hégélienne du sujet). De la même manière, les événements qui prennent place entre le départ de Troie et l’arrivée à Ithaque ne suivent aucune nécessité narrative, et ne forment pas une trame dont le dévoilement progressif constituerait l’intrigue. Enfin, le Dieu a laissé place aux dieux : cette contingence de l’épopée a pour strict revers la présence dans le texte du sacré et du merveilleux.

Cette contingence, sans doute, dont les postulats sont très lourds (les personnes sont des substances aux attributs stables, par ex. l’homme rusé ; ce sont les dieux qui influent sur les destinées humaines), ne nous est plus accessible. Mais, après que certains poètes comme Mallarmé eurent passé leur vie à essayer de l’abolir, à jouer avec, à la penser, une autre contingence, un autre hasard nous est à considérer, par où se défait l’ontologie lourde de la métaphysique hégélienne : la contingence portée par le langage lui-même, qui se loge dans l’écart entre les agencements rythmiques et le sens. En effet, le travail du rythme, par le poète, amène à produire un sens auquel il n’avait pas pensé a priori ; ce faisant, le sens est moins produit par des décisions de l’écrivain (ou par l’arbitraire divin) que par des clinamen linguistiques qui ne relèvent d’aucun entendement, le texte se faisant le lieu d’autres événements, d’un autre merveilleux, d’une autre manière qu’ont les dieux d’être dans le texte : ce que l’on peut appeler à son tour épopée, dont la forme élémentaire chante que l’histoire des hommes ne dépend pas que d’eux, c’est-à-dire affirme qu’il y a des événements, et donc du sens qui se créé, de la valeur – un enchantement.

Dans le numéro 2 de la revue Mir, Christophe Manon publie le début de son Testament. Assez long (200 vers environ), cet incipit déploie une voix dont la simplicité apparente, dont la crudité, même, peut être comprise à la fois comme signe de pureté et de dénuement, dans l’urgence – causée par la proximité de la mort – qui commande au poète d’être direct et sans chichi :

je n’ai ni dieu ni maître
et ne dois rien à personne
souvent j’ai crevé la dalle
et dans ma gamelle souvent
que des pois chiches

Pourtant, cette simplicité – qui n’est, je l’ai dit, qu’apparente – ne laisse pas de troubler : notamment parce qu’il est précisé que le texte de Christophe Manon est une reprise, une adaptation d’un autre Testament. Si bien que derrière ce je d’évidence si franc, qui se livre dans la brutalité d’une expression ne s’embarassant plus des règles d’aucun jeu, se cache en double-fond celui de Villon – et l’on ne sait plus qui parle. Ainsi Manon déconstruit-il le voyeurisme morbide – lequel identifie la voix et l’homme pour trouver dans celle-là des informations sur celui-ci – du lecteur, laissant à sa place le trouble qui le problématise. Ce faisant, s’affirme dans ce dispositif textuel quelque chose comme une solution originale au problème de la littérature contemporaine tel que des oeuvres comme celle de Mallarmé (la disparition élocutoire du poète) ou Pessoa (et son théâtre des hétéronymes) ont pu lui donner forme : celle d’un lyrisme (d’une subjectivation) transpersonnel, détaché des  épanchements contingents de l’individu singulier pour trouver dans l’hybridation de la voix les ressources d’un chant impersonnel, universel.

je veux bien reconnaître mes torts
mais ce que j’ai écrit est écrit

laissons tomber et parlons d’autre chose

Christophe Manon, Testament, in. revue Mir n°2, éditions ikko, juin 2009.

Ces nymphes, je les veux perpétuer. Si clair,
Leur incarnat léger qu’il voltige dans l’air
Assoupi de sommeils touffus. Aimai-je un rêve ? 

Mallarmé 

“Deep into that darkness peering, long I stood there, wondering, fearing, doubting, dreaming dreams no mortal ever dared to dream before.”

Edgar Allan Poe

Escritores de horror hay muchos… Maestro, uno sólo.

Edgar Allan Poe 1809-1849

Edgar Allan Poe fue un genio, como muchos otros, atormentado por la realidad. Sus obras transmiten el horror en su forma más pura y temible, la espiritual. Los personajes de Poe son nerviosos (terriblemente nerviosos), vulnerables y probablemente comunes… hombres en toda su expresión, hasta el momento en que se enfrentan al horror. Es entonces cuando su naturaleza humana hecha mano de su recurso más desesperado y último, la huida de la realidad. Los personajes de Poe, en contacto con sus propios miedos, pierden la razón, se desconectan del aquí y ahora, y empiezan a actuar de maneras por lo demás peculiares.

Es entonces, en medio del paroxismo y el delirio en que algo dentro de nosotros siente ese cosquilleo tan peculiar que relacionamos inequívocamente con el terror.

Nos aterramos porque conocemos la sensación. Porque sabemos que Poe no estaba creando sus historias a partir de cuentos tradicionales o mitos de antaño. Poe estaba recreando su propio horror, un horror que compartimos, un horror que inunda cada instante de nuestras vidas.

Su obra es un escape a la realidad… su belleza, su voluptuosidad, sus anhelos románticos son el paseo que Poe se permitía en sus escritos, paseos que inevitablemente concluían en el horror. Pero incluso ese horror destacaba por la belleza inapreciable de su tragedia… marca registrada de un maestro de la literatura que jamás ha podido ser emulado ni superado.

Edgar Allan Poe nació en Boston, Massachusetts. Sus padres murieron cuando era muy joven y fue recibido por una familia de Richmon, Virginia. Nunca oficialmente adoptado, durante su infancia sufrió la rigurosa y a veces violenta educación de John Allan, su padre adoptivo. Con su nueva familia viajo al Reino Unido donde estudió y donde probablemente se gestó su interés por la poesía. De regreso en Norteamérica estudio en la Universidad de Virginia de la cual fue expulsado por sus problemas con el juego y el alcohol. Luego de abandonar el trabajo que su padre le ofreció junto a él, Poe entró al ejercito de donde estuvo dos años. Su padre nuevamente le ofreció un trabajo, esta vez en West Point pero al tiempo Poe fue expulsado por negligencia.

Para entonces Poe ya había editado tres libros de poesía, su gran amor, pero no sería hasta su llegada a Baltimore y su matrimonio con Virginia Clem, su prima de 13 años, que Poe iniciaría su carrera oficial como escritor.

En Baltimore se desempeñó como redactor de un periódico. Su crítica literaria fue muy reconocida y su nueva fama lo llevo a Nueva York donde su esposa murió luego de una extensa enfermedad. Tras la muerte de Virginia, Poe se hundió aún más en el alcohol y las drogas, elementos que se especula lo llevaron a la muerte.

Edgar Allan Poe fue encontrado un 3 de Octubre en las calles de Baltimore, delirante y desconectado de la realidad. Murió el 7 de Octubre, a 10 días de contraer matrimonio con Sarah Elmira Royster. Las causas de muerte así como de su lamentable estado nunca fueron esclarecidas.

“All that we see or seem is but a dream within a dream.”

Edgar Allan Poe

¿Qué terribles pensamientos habrán pasado por la cabeza de Poe los días previos a ser encontrado delirante y ataviado con ropas ajenas en una sucia callejuela de Baltimore? Probablemente nunca lo sabremos. Podemos especular ciertamente… mediante su obra podemos inferir una infinidad de posibles causas para su locura y muerte. Pero eso sólo le añade misterio a su final… al como lo hizo durante su vida con sus cuentos y poemas.

La obra de Poe principalmente gira en torno a su poesía pero, en realidad, es su prosa la que lo ha convertido en uno de los escritores más importantes de la literatura estadounidense. Se le considera el padre del relato corto y el maestro del horror gótico.

Es innecesario describir la obra de Poe, baste decir que fue influencia para escritores de horror como H.P. Lovecraft o Stephen King, poetas como Charles Baudelaire o Mallarmé, y pieza clave en el desarrollo de la literatura de prácticamente todo escritor contemporáneo, incluyendo a Julio Cortazar y Jorge Luis Borges. Con estos antecedentes ¿quién necesita recomendaciones?

Quienes conocen la obra de este autor saben que es imposible no enamorarse de su visión de la belleza, así como también es inevitable hundirse en el horror junto con sus personajes…

—

Durante largo tiempo, los tomos de Cuentos Completos fueron codiciados por muchos pero acariciados por pocos… esta vez, The Complete Tales and Poems of Edgar Allan Poe están al alcance de todos…

The Complete Tales and Poems of Edgar Allan Poe, edición de lujo, 1040 páginas, tapa dura, con ilustraciones, $22.000.-

Una edición de colección, con tapa dura en cuero grabado. Todos los cuentos y poemas de Edgar Allan Poe al alcance de todos por un precio espectacular.

Esta edición puede ser encargada mediante el servicio de importación de Kthulu Store. Escríbenos a kthulu.store@gmail.com y consulta por medios de pago.

Cheers!

M.

.

¡La carne es triste, ay! y ya agoté los libros.

¡Huir, huir allá! Siento a las aves ebrias

De estar entre la ignota espuma y los cielos.

Nada, ni los viejos jardines que los ojos reflejan

Retendrá el corazón que hoy en el mar se anega,

Oh noches, ni la desierta claridad de mi lámpara

Sobre el papel vacío que su blancura veda

Y ni la joven madre que a su niño amamanta.

Partiré ¡Steamer que balanceas tu arboladura,

Leva ya el ancla para la exótica aventura!

Un Tedio, desolado por crueles esperanzas

Cree aún en el supremo adiós de los pañuelos,

Aunque, tal vez, los mástiles que invitan huracanes

Son aquellos que el viento doblega en los naufragios

Perdidos, sin mástiles, sin mástiles ni fértiles islotes…

¡Mas, oh corazón mío, escucha la canción de los marinos!

.

Stéphane Mallarmé. Brisa marina

.

]]> http://ommul.wordpress.com/2009/08/12/priveghiul-lui-mallarme/ Wed, 12 Aug 2009 13:59:52 +0000 Om http://ommul.wordpress.com/2009/08/12/priveghiul-lui-mallarme/ http://ommul.wordpress.com/2009/08/11/stephane-mallarme/ Tue, 11 Aug 2009 14:52:23 +0000 Om http://ommul.wordpress.com/2009/08/11/stephane-mallarme/ http://theartbar.wordpress.com/2009/08/07/226/ Fri, 07 Aug 2009 05:45:34 +0000 theartbar http://theartbar.wordpress.com/2009/08/07/226/

Valentino Assenza here.

Last night’s weekly dose of Art Bar had it’s regular share of inspiring happenstances. I had the pleasure of hosting and, as always, had a lot of fun doing it. It was nice to see the usual suspects in attendance, along with some new faces taking in poetry on Tuesday night.

It was Josh Stewart’s first feature at the Art Bar. This young poet has developed some serious skills thus far, and is bound for quite the evolution. He showed touching eloquence and honesty.

Josh Stewart tries to write poetry that is accessible and inviting, without sacrificing the intellectual side of the art.

Listen

Gillian Sze was another first-timer. The majority of her set came from Fish Bones, mostly inspired by art in galleries she visited while travelling. Gillian had an unassuming modesty about her, but a playful spirit shone through in both her witty banter and her poetry.

Why I write: I write because I can’t not. Obsession made me write. Questions about language’s boundaries made me write. And something else that I can’t name, something that keeps me looking around myself, something that keeps me distracted all the time.

Listen

Veteran poet Corrado Paina discussed death according to the French poet Mallarmé. Do people accept death or absorb it? His set was filled with wonderfully touching works about friends and family that have passed on.

Listen

The open mic featured the usual suspects, such as Edward Nixon, James Dewar, and Nicola Ward, but there were a couple of faces I had never seen before, including spoken word poet A-TON.

- Valentino Assenza

Next week: Ian Pople, Andrea Gripp, and Stephanie Bolster.

Toute l’âme résumée
Quand lente nous l’expirons
Dans plusieurs ronds de fumée
Abolis en autres ronds

Atteste quelque cigare
Brûlant savamment pour peu
Que la cendre se sépare
De son clair baiser de feu

Ainsi le chœur des romances
À la lèvre vole-t-il
Exclus-en si tu commences
Le réel parce que vil

Le sens trop précis rature
Ta vague littérature.

***

Stéphane Mallarmé (1842-1898)