Een van de belangrijkste dingen van het volgen van het nieuws is je constant afvragen of de bronnen van het bericht betrouwbaar zijn. Zijn er überhaupt wel bronnen vermeld, en kun je de bronnen die wel genoemd worden wel vertrouwen? Dit zijn vragen die je als journalist jezelf moet voorleggen, als je artikelen, het journaal of andere nieuwsberichten leest. Dit  is van belang omdat de bron die in, we nemen even als voorbeeld een krantenartikel, ook dingen kan vermelden die alleen in zijn of haar voordeel werkt. Als journalist is het gewoon van belang dat je neutraal naar de zaken kijkt. Dit kun je natuurlijk nooit doen als je maar een kant van het verhaal kent. Om de bronnen die in het nieuwsbericht worden vermeld te herkennen en te screenen op betrouwbaarheid, hebben we hier een opdracht over gemaakt tijdens de tutorgroepbijeenkomt. De opdracht luidt: zoek een aantal artikelen in de krant en noteer van welk persbureau het afkomstig is. Daarnaast moesten we in het artikel zelf de bronnen gaan herkennen en uiteraard noteren. Voorbeelden van die bronnen waren een burgemeester  of een woordvoerster. Vervolgens hebben we gekeken of deze bronnen  concreet genoemd werden, dat wil zeggen dat we keken of het voor ons duidelijk was van wie de informatie uit het nieuwsbericht vandaan kwam. Tenslotte konden we na het doorlopen van die stappen de conclusie maken of de vermelden bronnen betrouwbaar waren of niet.

Om deze opdracht voor jou een beetje duidelijk en overzichtelijk te houden heb ik er voor gekozen om slecht 1 van de uitzochten artikelen te behandelen in dit blog. En op dat artikel wat verder in te gaan.

Minister Ter Horst: alle declaraties van bestuurders online

DEN HAAG- Alle kosten die openbaar bestuurders maken en declareren moeten op internet komen te staan. Dat stelt minister Guusje ter Horst (binnenlandse zaken, PvdA) voor in reactie op een onderzoek naar RTL nieuws naar het declaratiegedrag van alle provinciebestuurders. Volgens RTL zijn honderden bonnetjes ter waarde van in toraal tienduizenden euro’s onterecht ingediend. “De steeds weer terugkerende discussie over onkostenvergoedingen en declaraties zijn funest voor het vertrouwen in het openbaar bestuur”, stelt Ter Horst. Openbaarmaking hiervan op internet heeft volgens haar twee effecten: “ En iedereen die iets declareert, realiseert zich dat dat meteen openbaar moet kunnen verantwoorden. Dit voorstel ga ik met alle betrokkenen bespreken”, aldus de minister. (ANP)

 bron: nrc.next van 15 september 2009

“Minister Ter Horst alle declaraties bestuurders online”

Welk persbureau:          ANP

Hoeveel bronnen:         2

Welke bronnen:             Minister Ter Horst

                                              RTL Nieuws

Concreet:                          Ja, omdat het artikel zich baseert op haar reactie over de declaraties                                                  van alle (provincie)bestuurders. Zij maakt deel uit van de groep                                                  uiteindelijk gaat over het besluit  om alle declaraties online te zetten.

Betrouwbaar:                   Ja, omdat de minster zelf heeft tekst en uitleg geeft

De volgende opdracht was om meer informatie te vinden over de meeste gevonden persbureau. We hebben de volgende persbureau kunnen vinden uit de artikelen die we met zijn alle hebben doorgespit. ANP, Reuter, AFP, AP, NOVUM Nieuws. Om de taken binnen onze tutorgroep te verdelen heeft iedere groepje één persbureau toegewezen gekregen. Daarom zijn Jimmy en ik opzoek gegaan naar de in en outs over het Amerikaanse persbureau AP. Omdat AP al in 19^de eeuw, om precies te zijn 1846, is ontstaan, wil ik jullie de allerkleinste details besparen en in grote lijnen over AP vertellen.

Persbureau AP

AP staat voor Associated Press, en is een Amerikaans persbureau met een hoofdkantoor in New York. AP is met  bijna 250 bureau gevestigd in 121 landen en heeft zo’n 4000 medewerkers. Het bureau is ontstaan uit een samenwerking van verschillende persbureaus in 1846. Het Amerikaanse bedrijf is sinds 2003 een coöperatie. AP zelf geeft aan een non-profit organisatie te zijn. Je kunt je dan gaan afvragen wie dat de eigenaar is van AP. Het is eigenlijk heel simpel. AP wordt gerund door  1500 dagelijkse nieuwskranten. Zij hebben een raad van bestuur gekozen die binnen AP regeren.  

Het persbureau won 49 Pulitzerprijzen, waarvan 30 voor fotografie. Fotograaf Oded Bality won in 2008 met een foto van de ontruiming van een nederzetting in Israël. Een team van zeven fotografen won in 2007 met beelden van de Irak-oorlog.

In de categorie ‘onderzoeksjournalistiek‘ wonnen in het jaar 2000 de journalisten Sang-Hun Choe, Charles J. Hanley, Martha Mendoza en Randy Herschaft met onthullingen over een bloedbad dat tijdens de Korea-oorlog werd aangericht door Amerikaanse soldaten bij No Gun Ri Bridge. Deze gebeurtenis, waarbij honderden Koreanen omkwamen, was tientallen jaren stilgehouden.

Associated Press werkt in Nederland samen met het persbureau Novum De twee bureaus zijn gevestigd in het zelfde bedrijfsverzamelgebouw in Amsterdam. AP richt zich op de markt van gedrukte pers en audiovisuele media. De media die gebruik maken van de diensten van dit persbureau zijn de kranten.

Het klimaat staat weer volop in de kijker. Na een jarenlange stilte – waarbij andere prangende kwesties zoals een stijgende werkloosheid voorrang kregen – heeft de milieukwestie haar weg naar de media en politiek weer gevonden. Verontrustend nieuws over een stijgende zeespiegel, smeltende ijskappen en opwarming van de aarde sijpelt langzaam onze leefwereld in. Telkens is de boodschap dat we teveel energie verbruiken èn teveel koolstofdioxide uit stoten. Natuurlijk zijn we betrokken: iedereen wil immers het klimaat redden. Maar, wat kan de gewone sterveling eigenlijk doen om klimaatverandering tegen te gaan? En misschien belangrijker, wat heeft de gewone burger daarvoor over?

Door Lars Anderson

Als het gebruik van de spaarlamp geldt als indicatie van de bereidheid van de burger om te investeren in een beter milieu, dan ziet de toekomst er somber uit. Teveel mensen blijven vasthouden aan het vertrouwde gloeilampje, ook in Nederland. Een Nederlands huishouden bezat in 2003 gemiddeld 31 lampen, waarvan er slechts vier spaarlampen waren. Een teleurstellend aantal nu de spaarlamp al bijna twintig jaar in de schappen ligt. De ontwikkeling van de spaarlamp sinds de jaren zestig als een eerste aanzet tot energiebesparing leidde dus niet tot het gewenste effect. Een verbod op de gloeilamp was volgens de Australische regering nog de enige manier om de Australiër op korte termijn aan de spaarlamp te helpen. Daarmee heeft Australië een primeur: het land probeert het klimaat onder dwang te redden. Het milieuvraagstuk wordt daarmee minder bij de burger neergelegd, om het meer vanuit de overheid aan te sturen. Maakt naïviteit hier plaats voor gezond realisme?

Volgens Puk van Meegeren, hoofd communicatie van Milieu Centraal – een onafhankelijke landelijke milieuorganisatie – kan het Australische verbod op de gloeilamp een effectief middel zijn, maar is het onverstandig om in dwang door te schieten. Van Meegeren: “Het is verleidelijk om een bepaald gedrag bij de burger af te dwingen, maar dat levert meestal weerstand op als men er niet achter staat. Teveel afdwingen zonder maatschappelijke acceptatie werkt vaak contraproductief.” Het alternatief is om de burger te motiveren om vrijwillig tot een bepaald gedrag over te gaan. En dat is volgens Kees Vringer van het Milieu en Natuur Planbureau eenvoudiger gezegd dan gedaan: “Als mensen maatregelen moeten nemen die ten koste gaan van het eigen comfort, dan blijkt dat ze die noodzakelijke regelingen niet willen doorvoeren”. In 2005 promoveerde Vringer op een onderzoek naar consumptiepatronen voor het dagelijkse huishoudelijk energieverbruik. Uit dat onderzoek blijkt dat het energiepatroon van milieubewuste mensen met een sterke motivatie voor energiezuinig leven niet afwijkt van zij die zich daar minder bewust van zijn. Kortom, motivatie is geen voorspeller van milieubewust gedrag. Vringer: “Zelfs niet voor relatief eenvoudige gedragsaanpassingen, zoals het gebruik van een boiler. Op dit apparaat kan bezuinigd worden door water niet de hele dag te verwarmen, maar alleen als dat echt nodig is. Zoals ’s ochtends voor een warme douche en ’s avonds voor de hete afwas.”

De gewone sterveling is dus niet van plan zijn gedrag aan te passen om klimaatverandering tegen te gaan. Toch blijkt de welwillendheid daarvoor wel degelijk te bestaan. Maar als de motivatie aanwezig is, waarom vertaalt zich dat dan niet in een lager energieverbruik of een hogere verkoop van spaarlampen? Een simpele verklaring kan zijn dat men niet alleen wil inleveren op woongemak of ander comfort. Waarom in wintertijd een dikke koltrui dragen, als de buurman hoog stookt en gewoon in zijn T-shirtje ronddartelt? Waarom evenveel milieubelasting betalen voor dat kleine, zuinige autootje als die slurpende PC Hoofdtractor van drie huizen verder? Comfort inleveren is voor velen uiteindelijk een vorm van lijden en door dit te delen met anderen wordt de pijn draaglijker. Gedeelde smart is halve smart, is in dit geval het credo. Een tweede reden lijkt te liggen in een sterk gevoel van machteloosheid bij de burger. “Ja, ik wil graag meewerken aan een beter milieu, maar wat levert mijn inzet concreet op?” De burger is zich ongetwijfeld bewust van het feit dat zijn of haar individuele bijdrage op globaal niveau bitter weinig bijdraagt. Helemaal tegen het licht van zes miljard andere vervuilende medebewoners. Dat gevoel van machteloosheid is voor een deel ook de verantwoordelijkheid van de overheid. Zij is kennelijk niet bij machte de burger te enthousiasmeren tot een sterker milieubewustzijn. Om die burger warm te krijgen voor energiebesparende innovaties zal geïnvesteerd moeten worden in een breder productaanbod en een betere productontwikkeling. En om deze ontwikkelingen aan de man te brengen is een goede informatievoorziening noodzakelijk. Zolang men niet weet wat de markt te bieden heeft, is er geen reden om er iets te halen. Helaas laat die informatievoorziening het nogal eens afweten. Wie heeft ooit gehoord van de hotfill wasmachine, waarbij warm water de wasser instroomt, zodat het niet meer verwarmd hoeft te worden? Wie weet dat een gasgestookte wasdroger, die ook de warmte van het verbrandingsproces gebruikt voor het drogen, in vergelijking met een klassieke stoomdroger – dé grote stroomverbruiker in een huishouden – een energiebesparing oplevert van 31 procent. Welke milieubewuste die hard is al op de hoogte van het feit dat in een nabije toekomst – vanaf 2008 – de mogelijkheid ontstaat om een eigen energiecentrale in huis te installeren; de hoogrendementsketel (HRe) die ook elektriciteit levert.

Milieu Centraal is zo’n organisatie die probeert milieubewustzijn te creëren. Zij bieden daarom op hun website tien tips aan die het energieverbruik in huis via een paar kleine aanpassingen met twintig procent kan verlagen (milieucentraal.nl). Niet alleen goed voor het klimaat, maar ook nog eens voor uw portemonnaie. Van Meegeren geeft toe dat niet elke tip in evenveel effect resulteert: “Het draait om de vraag vanuit welk perspectief je de mensen adviseert. Het moet een combinatie zijn van niet te moeilijk en wat doet ertoe.” Gelukkig bestaan er meerdere huishoudelijke maatregelen die wel degelijk effect hebben. Zorg bijvoorbeeld voor een goed geïsoleerde woning. Vooral oudere woningen tellen veel gaten en kieren, waardoor de warmte kan ontsnappen. Koop energiezuinige apparaten, dat voorkomt onnodig energieverbruik. Tegenwoordig wordt aan huishoudelijke apparatuur zoals wasmachines en koelkasten een energielabel toegekend, variërend van A tot G. Het meest efficiënt zijn de A-merken. Deze categorie is het duurst in aanschafprijs, maar verbruikt het minste energie. G-merk apparaten zijn het goedkoopst in aanschaf, maar het minst efficiënt en dus omgerekend het duurst in energiekosten. Verder zorgt sluipverbruik ook voor een hogere energierekening. Gemiddeld loopt dit per huishouden op tot een extra rekening van ruim honderd euro per jaar. Apparatuur in de stand-by stand verbruikt nog altijd stroom, evenals de computer in slaapstand. Schakel het uit, want slapend slurpt het apparaat nog altijd energie.

Klimaatverandering kan ook buiten het huis worden bestreden. Bijvoorbeeld door je bewust te zijn van je reis- en rijgedrag. Hoe vaak gebruik je de auto? Hoe hard rijd je? Milieubewuste vragen die passen binnen Het Nieuwe Rijden, een initiatief ten behoeve van zuinig rijden van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Onder reisgedrag valt natuurlijk ook het gebruik van het vliegtuig. Van Meegeren: “Vliegen levert een belangrijke bijdrage aan het broeikaseffect. Niet alleen vanwege de hoge uitstoot aan koolstofdioxide, maar ook omdat die emissie in de hogere luchtlagen plaatsvindt.” Het koolstofdioxide werkt daar als een extra deken, omdat het de karakteristieke eigenschap bezit dat het warmte vasthoudt. Van Meegeren: “Om zelf minder CO2 uit te stoten kan één lange vakantie geboekt worden, in plaats van diverse vliegreizen per jaar te ondernemen.” En als vaak vliegen toch noodzakelijk blijkt, kan met behulp van klimaatcompensatie achteraf nog een goede bijdrage worden geleverd. Diverse bedrijven, zoals Klimaatneutraal (klimaatneutraal.nl) en Trees for Travel (treesfortravel.nl), maken een berekening van je broeikasgasuitstoot. In de vorm van nieuwe boomaanplant compenseer je voor zestien euro per 1000 kilogram verbruikt koolstofdioxidegas wat je in een bepaalde periode hebt uitgestoten.

Naast de genoemde directe maatregelen, waar je zelf invloed uitoefent op het energieverbruik en de CO2-uitstoot, zijn er ook indirecte regelingen te treffen. Het gebruik van groene stroom is zo’n indirecte maatregel. Groene stroom is energie opgewekt uit duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie. Om hierop over te schakelen is slechts een aanmelding bij een groen nutsbedrijf nodig. De grijze stroom, opgewekt door bijvoorbeeld ouderwetse kolen, wordt dan automatisch vervangen. Een tweede indirecte maatregel is bewust omgaan met voeding. Ten eerste: kook niet teveel. Volgens Milieu Centraal gaat in een gemiddeld huishouden per jaar tussen de 110 en 165 kilogram voedsel de vuilnisemmer in. Dat betekent dat op jaarbasis per huis 330 euro in rook op gaat. Daarbovenop komt de verspilling van de energie die nodig was om het product te telen, te verpakken, bewaren en vervoeren. Je totale energieverbruik reikt dus verder dan de jaarlijkse energierekening of het brandstofverbruik. Alle producten bezitten energie. Dat maakt de oorsprong van het product relevant. Waar komt het vandaan? Van Meegeren: “Verse sperziebonen in de winter, ingevlogen vanuit Kenia, hebben relatief veel energie nodig om Nederland te bereiken. Allereerst het productieproces, maar vooral de vliegreis hier naartoe.” Om te kunnen achterhalen waar een product vandaan komt, is het noodzakelijk dat dit op de verpakking wordt vermeld. De Britse supermarktketen Tesco heeft deze stap al gemaakt en vermeldt op het etiket de hoeveelheid energie die nodig was om het product van de fabriek naar de plaats van bestemming te krijgen.

Er bestaat dus een heel pakket met uitvoerbare maatregelen om als individu klimaatverandering tegen te gaan. Maar, terugkomend op de beginvraag, hoe reëel is het om dit aan de burger over te laten? Volgens Kees Vringer is dat niet realistisch: “Het blijft een wisselwerking tussen overheidsinstanties en een assertieve burger. Als blijkt dat intrinsieke motivatie niet leidt tot een verandering in consumptiepatroon, dan zul je een alternatief moeten bieden. Bijvoorbeeld in de vorm van subsidies.” Dankzij een subsidieregeling van honderd euro per apparaat was Nederland vergeleken met andere landen in de EU koploper in de verkoop van energiezuinige A-merk huishoudelijke apparatuur. Zo motiveer je mensen door ze te belonen. Die beloning compenseert dan de keuze voor minder comfort of een duurdere energiezuinige investering. Een kleinere en minder luxueuze auto wordt aantrekkelijker omdat je financieel gecompenseerd wordt voor de relatief lage CO2-uitstoot, zoals in Groot-Brittannië het geval is. En je buurman mag dan rustig een brandstofverslindende SUV rijden of de verwarming hoger zetten: hij betaalt er een hoop extra voor.

© Lars Anderson / Insinger de Beaufort (April 2007)

Yesterday night at the movies, I saw a commercial from one of the Belgian health insurance funds, namely Het Neutraal Ziekenfonds. In Belgium the basic health insurance (which covers quite a lot) is free (as paid by the government) and offered by all funds. So you pretty much chose between the funds depending on all the other services they offer.

So last night I saw this new cinema commercial they made and it just made wonder what some people are doing in advertising. This is probably the silliest ad I’ve seen this year. I don’t regularly blog about bad advertising and rather focus on the good stuff, but this is just …

I have a link to the commercial a bit further but read through this first. Since the commercial is in Dutch, you might want some additional info. The slogan of Het Neutraal Ziekenfonds is ‘the essential, in all simplicity’ and that’s what this commercial is about, that’s what the voice-over is saying: losing ballast, going to the essential, …

Now go see the commercial for yourself and try to look at it with ‘essential’ in mind and like you have no idea what it’s about Go to this page, ’skip intro’ and click on the link in the down right corner called ‘de bioscoopspot’. That should do it.

Now I’m a happy client of them, but this ad is just ridiculous.