Mówiąc o optymalizacji podatków zazwyczaj myślimy o grubym portfelu i rajach podatkowych.

Poniekąd to prawda.
Nie ulega wątpliwości, że zadaniem optymalizacji podatkowej jest uzyskanie znacznych oszczędności. Czyli w indywidualnych przypadkach ten gruby portfel może być efektem naszego planowanego działania.

Ale co to tak na prawdę jest ten “raj podatkowy”?
Czy to jakieś szczególne, konkretne miejsce?
I dlaczego samo hasło “raj podatkowy” wywołuję aż tak głośną debatę w całej Unii?

Czy faktycznie, to sama szara strefa? Kraj, gdzie robi się tylko zakazane interesy i pierze “brudne pieniądze”?

A może jest to po prostu kraj, państwo, miejsce z alternatywną i konkurencyjną formą podatkową. Miejsce o bardzo niskich podatkach, a dobrze rozwiniętych systemach bankowych.  Stabilne politycznie i gospodarczo. Miejsce z gwarancją tajemnicy bankowej  jak np. Kajmany, czy Brytyjskie Wyspy Dziewicze.

Co złego jest w tym, że zarządzamy swoim majątkiem tak, aby przynosił nam coraz więcej korzyści. Przecież, jeżeli oszczędzamy na wydatkach to nie po to aby rozdawać na lewo i prawo nasze oszczędności. Jeżeli inwestujemy, to również nie po to aby tracić, tylko aby pomnażać kapitał. To dlaczego tylu jest chętnych do odbierania tego, co my zaoszczędziliśmy.

Jeżeli mam wybór i mogę kupić coś taniej, tak samo dobre jakościowo, to nie będę wydawała więcej jeżeli mogę wydać mniej. Oczywiste. Prawda?
Więc dlaczego, jeżeli mam wybór i mogę zapłacić daninę podatkową mniejszą, mam zapłacić więcej?
Więc, gdzie tu szkodliwa konkurencja podatkowa?

Wszystkim po równo i klasę panującą proletariatu przerabialiśmy. A ci co obecnie żyją z emerytur jeszcze przerabiają równość w głodzie i nie dostatku.

No cóż fiskus bardzo nie lubi, gdy ktoś próbuje mu zabrać jego dochody.  Ze wszystkich sił będzie starał się temu zapobiec.

Zapewne jeżeli nie przygotujemy się do optymalizacji podatkowej solidnie, to mu się to uda. A gdy popełnimy błąd, to może nawet z nawiązką. Oczywiście mówimy o tych działaniach, które są zgodne z obowiązującym prawem.

Ustawy podatkowe dają szereg możliwości ograniczenia pazerności fiskusa.
Od ulg zapisanych w ustawie od osób fizycznych do luksembursko – cypryjskich wehikułów korporacyjno- finansowych. Skorzystanie z niektórych z nich może nie wymaga długiego planowania i przygotowań. Ale warto pamiętać, że naszym celem jest takie działanie, które ma dać nam faktyczne korzyści finansowe. Faktyczne, czyli policzalne i określone w pieniądzu, a nie na papierze. I nie zapomnijmy o określeniu i zaakceptowaniu ryzyka.

Niektóre działania związane z optymalizacją podatków wymagają starannego zaplanowania. Często przebrnięcia przez skomplikowane procedury. A także niemałych nakładów finansowych.

O tym należy pamiętać.

Zgodnie z naszym prawem podatkowym, osoba, która posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, powinna w Polsce płacić podatek dochodowy od całości swoich przychodów.

Wprawdzie istnieją sposoby, aby osoba fizyczna mogła wykorzystać raje podatkowe do obniżenia swoich podatków. Takie działania jednak wymagają zaplanowania, odpowiedniej wiedzy i umiejętności. Dla  przykładu często sportowcy i artyści korzystają z planowania podatkowego, przenosząc np. prawa do swojego wizerunku do spółek cypryjskich, które następnie wydają licencję z powrotem do Polski.

Pamiętać też trzeba, że wszystko należy przygotować na własną miarę.
I nie koniecznie miarą naszą musi być raj podatkowy, może okazać się, że wystarczy specjalna strefa ekonomiczna.

Dlatego też im wcześniej zaczniemy planować tym większą mamy szansę na finansową wolność.
Niech naszym codziennym doradcą będzie świadome działanie, zaplanowane i konsekwentnie realizowane, a nie moda lub usłyszane opowieści.

Optymalizacja podatkowa jak wiesz to ostatnio hasło bardzo modne. Są to słowa, które budzą niezadowolenie wśród urzędników skarbowych.

A gdy dodamy do nich słowa “raje podatkowe” to pewne jest, że w razie kontroli skarbowej nie będzie taryfy ulgowej. A kontrola będzie dokładna i skrupulatna, a nawet, rzekłabym, bardzoooo..  dokładna .

Czy w takim razie mogę liczyć na optymalizację podatkową bez ryzyka podatkowego? Jeżeli nie, to może nie warto zadzierać z fiskusem?
Moim zdaniem, to zależy.

Na pewno przed podjęciem decyzji o optymalizacji podatkowej powinnam zadać sobie kilka podstawowych pytań. Chociażby:

- Co chcę osiągnąć, czyli na jakie rezultaty ekonomiczne liczę przy zmniejszeniu opodatkowania?

- Jakich spodziewam się oszczędności podatkowych przy założeniu, że ryzyko ma być minimalne [brak możliwości zakwestionowania moich oszczędności przez fiskusa]?

- Czy to mi się po prostu opłaca?

Dopiero po dokładnym określeniu co zyskam a co mogę stracić będę podejmowała decyzje. Wiedząc, że przede mną perspektywa 6 lat, w których odpowiadam za zastosowane rozwiązania dotyczące  optymalizacji podatkowej, zapewne głęboko to przemyślę.

Jak dużym obciążeniem naszego budżetu są podatki niech świadczy fakt, że statystycznie przeciętnie pięć miesięcy w roku pracujemy na podatki. W skali roku 40% naszych wydatków to różnego rodzaju obciążenia budżetowe. I to nie koniec, z każdym rokiem są one coraz większe.
Nieprawdopodobne, ale prawdziwe.
Dlatego ja uważam, że warto zastanowić się nad ich zredukowaniem. Sięgnąć w granicach prawa po optymalizację podatkową.

Co to jest ta optymalizacja podatkowa?

W uproszczeniu – jest to wybór konkretnego rozwiązania dla planowanej transakcji lub czynności prawnej (np. sprzedaż nieruchomości), taki który pozwoli w granicach prawa uzyskać jak najmniejsze obciążenia podatkowe. Podkreślić należy, że mowa tutaj o działaniach wyłącznie dopuszczonych przez prawo podatkowe.

Uważam, że należy zaplanować czas i miejsce samej transakcji, czynności prawnej. Należy znać nasze bieżące dochody i wydatki, przyszłe potrzeby, przychody, koszty i zyski, uwzględnić przewidywane zdarzenia pewne i obciążenia podatkowe. Dopiero mając taką wiedzę mogę przeprowadzić optymalizację podatkową.

Nie da się przeprowadzić optymalizacji podatkowej “ad hod”, czy wyrywkowo tylko w odniesieniu do jednego obszaru, zdarzenia.

Skutecznie przeprowadzona optymalizacja podatkowa to taka, która przygotowana jest w oparciu o kompleksowe dane, przygotowane na podstawie prowadzonego budżetu, ewidencji wpływów i wydatków, uwzględniająca nasze plany.

Wiem, zaraz usłyszę – nie jestem księgową, nie mam czasu lub po co, przecież ja wiem jakie są moje przychody, wydatki i moje potrzeby.

I zapewne będziesz miała rację.  Ale ja nie chciałabym być na miejscu tego doradcy, który miałby Ci przygotować przeprowadzenie takiej optymalizacji podatkowej.

Nie wspomnę o poczuciu bezpieczeństwa?

Zdecydowanie wolę mieć pewność, jakie podejmuję ryzyko, by móc nim świadomie zarządzać. Lubię podejmować wyzwania, gdy jestem przygotowana na wszelkie możliwe i przewidywalne zdarzenia. Godzę się na nie, bo są one wkalkulowane w moje ewentualne przyszłe zyski.

Nie muszę być księgową by planować swoje życie we wszystkich jego aspektach i tych finansowych też.

Ponadto warto pamiętać, że optymalizacja podatkowa powinna być przeprowadzona przed dokonaniem transakcji lub czynności prawnej. A nie w jej trakcie albo już po jej dokonaniu.

Dobrze jest zasięgnąć rady specjalistów.

Bez znaczenia czy porada dotyczy korzystania z ulg ustawowych, czy tworzenia korporacji, lub holdingu z udziałem firm z rajów podatkowych. Jeżeli nie zajmujemy się zawodowo prawem, podatkami bezpieczniej jest skorzystać z usług eksperta – specjalisty.

Unikniemy wtedy niespodzianek w postaci na przykład oszacowania naszych dochodów jako dochodów z nieujawnionych źródeł opodatkowanych stawką 75%.

Zaraz usłyszę to nie możliwe.

A jednak. Wystarczy zapomnieć o przygotowaniu źródłowej dokumentacji, dotyczącej wskazania skąd mieliśmy środki na nasze inwestycje, czy standard prowadzonego życia (wydatki).

Czy były to oszczędności, pożyczki czy darowizny.

Brak dokumentacji wystarczy by organ kontroli skarbowej oszacował nasze dochody porównując to co zadeklarowaliśmy w zeznaniu rocznym z wydatkami na życie. Przy czym w takiej sytuacji przyjmie do wyliczeń statystyczne koszty utrzymania za dany okres. Nadwyżka tak wyliczonych wydatków będzie dochodem z nie ujawnionych źródeł. (dla osób zainteresowanych podaję: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 35/06)

Jest to jeden z przykładów, jakie znalazłam, skutków stosowania optymalizacji podatkowej bez wcześniejszego zaplanowania i przygotowania.

Oczywiście dochodzi jeszcze kwestia interpretacji prawa.

Obecnie przy tak wielu obowiązujących, często sprzecznych ustawach, to sztuka dokonać prawidłowej interpretacji. Na tym zjadły zęby urzędy skarbowe, izby skarbowe, a także sądy.

Z takich ciekawych pytań np. Czy sam zakup nieruchomości w stanie surowym jest wydatkiem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych? Czy należy się ulga ustawowa w roku zakupu? Czy może dopiero w momencie zamieszkania, czyli wykończenia? A może nie należy się wcale?

Czyli, jak widzisz na te i inne pytania tego typu warto zwrócić się po odpowiedź i poradę do doradcy lub prawnika specjalizującego się w podatkach. Myślę, że się ze mną zgodzisz. Prawda?

Aby optymalizacja podatkowa była opłacalna i przyniosła faktyczne wymierne korzyści materialne nie wystarczy sama porada. Ważne jest by zadać odpowiednie pytanie w odpowiednim czasie. A to może okazać się nie możliwe, bez wcześniejszego zaplanowania.

Często stawiamy pytania po zdarzeniu, gdy na stawianie pytań już jest za późno.
Jeżeli nauczymy się planować to pytania zadawać będziemy w czasie planowania, czyli we właściwym momencie.

Każdy z nas swoim działaniem lub jego brakiem podejmuje decyzje o tym jak jego życie będzie wyglądało. Czy świadomie będzie nim zarządzał, czy czekać będzie na przypadek, niczym jak na wygraną w totolotka.

Czyli nie boję się optymalizować, ale optymalizuję swoje podatki z głową.

W planowaniu naszych finansów nie należy zapominać o tak istotnej sprawie jaką są podatki.

Podatki płacimy wszyscy. I jest to pewne jak to, że śmierć jest nieodłączną towarzyszką życia.

Planując nasze finanse warto jest stosować optymalizację podatkową. Czyli – innymi słowy – chodzi o takie zminimalizowanie obciążeń podatkowych, by podatku zapłacić jak najmniej lub zapłacić go, dla Nas, w najdogodniejszym momencie.
Oczywiście, działając w granicach prawa.

Granice legalnych działań wyznacza nam Ordynacja Podatkowa poprzez określenie skutków podatkowych w stosunku do czynności dyssymulowanej (pozornej) i obejścia prawa.
W większości krajów na świecie optymalizacja podatkowa to normalna działalność firm i osób indywidualnych. I jest postrzegana jako wybór modelu – strategi, którego celem jest dążenie do zapłacenia jak najmniejszych podatków, czyniąc to zgodnie z obowiązującym prawem podatkowym.

W Polsce natomiast taka działalność jest ciągle kojarzona bardziej z obejściem prawa niż planowaniem i strategią podatkową.
Co złego jest w tym, że w planowaniu finansów osobistych uwzględniam wszystkie aspekty wpływające na zmniejszenie moich dochodów w tym również podatki?
Jest to jak najbardziej działanie legalne, logiczne i powiedziałabym zdrowe.

Wiem, że zwolennicy “wszystkiego po równo” zaraz powiedzą, iż jest to nie sprawiedliwe społecznie. Pewnie w jakiejś części będą mieli rację.

Każdy ma prawo do swoich poglądów i prawd.

Póki co wszelkie zakusy organów podatkowych po dodatkowe nasze dochody w ramach uprawnień zawartych w Ordynacji Podatkowej art. 24b § 1 spełzły na niczym.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest jasny – niezgodność z Konstytucją art. 24b § 1 Ordynacji Podatkowej.
Należy przyjąć, że tym samym Trybunał Konstytucyjny uznał generalną zasadę, że podatnicy mogą optymalizować swoje zobowiązania podatkowe, jeśli czynią to w granicach obowiązującego prawa.

Mogą układać swoje stosunki gospodarcze według zasady swobody umów a jeżeli określone zdarzenie, skutek swobody umowy, nie jest objęte obowiązkiem podatkowym, przyjąć, że nie został on przez ustawodawcę nałożony, czyli to co nie jest prawnie zakazane jest dozwolone, jest zachowaniem zgodnym z prawem.

O optymalizacji podatkowej, ryzyku podatkowym i przykładowym modelu podatkowym w bardzo ciekawy sposób mówili na spotkaniu – śniadaniu 19 marca 2008 r w Klubie Polskiej Rady Biznesu Andrzej Ladziński i Artur Cmoch doradcy podatkowi z kancelarii prawnej Grynhoff Woźny Maliński.
Tematem spotkania była “Optymalizacja podatkowa – granice swobody podatników a ryzyko podatkowe” i odpowiedź na pytania:
Czy jest możliwa optymalizacja podatkowa bez ryzyka podatkowego?
O czym powinien podatnik wiedzieć, decydując się na optymalizację?
Jak dalece organy podatkowe mogą ingerować w ustalenia stron umowy?
Z jakich narzędzi optymalizacji warto dziś skorzystać i jak to skutecznie robić?

O jakich narzędziach, mechanizmach tu mówimy.

O takich które są rozwiązaniami dopuszczonymi przez przepisy prawne np. możliwość zastosowania przyspieszonej amortyzacji w stosunku do niektórych środków trwałych, wybór sposobu opodatkowania przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (np. karta podatkowa, ryczałt ewidencjonowany, opodatkowanie stawka liniową), zmiana roku podatkowego z kalendarzowego na okres innych kolejno po sobie następujących 12 miesięcy, czy chociażby ulgi podatkowe określone w stosownych ustawach.

O takich, które są rozwiązaniami możliwymi do zastosowania w zależności od kwoty – wielkości optymalizacji podatkowej, czyli im większe dochody i należne podatki tym inne sposoby optymalizacji podatkowej np. choćby przeniesienie siedziby do kraju stosującego łagodniejszą politykę podatkową, czyli wykorzystanie struktur transgranicznych, tak by dochody ze sprzedaży mogły być zwolnione z opodatkowania.
Dobrym rozwiązaniem może okazać się sama zmiana formy prawnej. I tu cały wachlarz możliwości np. podatkowa grupa kapitałowa i jej alternatywa, czyli spółka komandytowa.
Natomiast w przypadku osób fizycznych o dochodach mieszczących się statystycznie w średniej krajowej strzałem w dziesiątkę może okazać się polisa ubezpieczeniowa z funduszem kapitałowym umożliwiającym np. budowanie kapitału, planowanie spadkowe poprzez odroczenie w czasie zapłaty zobowiązań podatkowych od wypracowanych zysków.

Wybór i decyzja, o czym warto pamiętać, powinna być przemyślana i dobrana do konkretnej sytuacji.

I dobrze gdy już na samym początku planowania przyszłego swojego biznesu myślimy o minimalizacji kosztów, wydatków i podatków. I nie ważne jak pytanie zostanie sformułowane, ważne, że zostanie zadane.
Piszę o tym na przykładzie zadanego pytania na stronie www.”zadaj pytanie”:

“Chciałbym rozpocząć działalność gospodarczą. Pomimo, że jestem Polakiem nie chcę rozpoczynać jej w Polsce. Wiem, że przez pierwsze dwa lata działalności mam odprowadzać do ZUS-u ?tylko? 200 zł miesięcznie, jednak w następnych latach będzie to więcej a poza tym nie chcę z naszymi urzędnikami mieć nic wspólnego. Chciałbym rozpocząć działalności gospodarczą w jakimś innym kraju Unii Europejskiej tylko nie wiem w jakim. Głównie chodzi mi o to aby kraj był ?przyjazny? w tej kwestii oraz aby koszty prowadzenia firmy były niskie. Słyszałem, że takim krajem jest Estonia, ale nie jestem pewien. Czy moglibyście mi polecić coś w tej kwestii?”

na które udzieliłam (moim zdaniem jedynej możliwej) odpowiedzi :
“Jeżeli chcesz rozpocząć działalność gospodarczą i już na samym początku zakładasz, że koszty prowadzenia (wliczając podatki ) mają być niskie to mogę Ci polecić na pewno Polskę.
Warto uciekać przed fiskusem za granicę wtedy, gdy:
1. Zakładane zyski maja być tak duże, że faktycznie przeniesienie siedziby firmy za granice będzie korzystne pod względem ekonomicznym firmy (Holdingi).
2. Ze względu na specyfikę zawodu możemy powiedzieć, że jesteśmy kosmopolitami np. malarze,muzycy.”

Warto o tym pamiętać.
Warto pamiętać, że każda optymalizacja podatkowa niesie za sobą pewne ryzyko.
Normą jest, że organy podatkowe szukają możliwości zwiększenia wpływów do budżetu i każde działanie podatnika, które w konsekwencji ograniczy wpływ do budżetu będzie w czasie kontroli szczególnie badane, sprawdzane pod względem obowiązującego prawa (na zasadzie szukania dziury w całym).
I dlatego dobrze jest przed podjęciem decyzji porównać ryzyko i możliwe skutki podatkowe z przeprowadzonych operacji z ich możliwymi do osiągnięcia korzyściami finansowymi, zwracając uwagę na to, że katalog narzędzi optymalizacyjnych nie jest stały. To co jest obecnie zgodne z prawem za moment może być zlikwidowane i ustawowo prawnie zakazane.

Pamiętając o ryzykach i ograniczając je optymalizujmy podatki.
Optymalizujmy podatki sięgając (przed podjęciem decyzji ) po pomoc doradcy podatkowego. Pamiętając o ograniczonym zaufaniu.