De Morgen, het zogenaamd onafhankelijke dagblad dat steeds verder de dieperik ingaat, heeft nu (31/10/2009) Theo Heuft geïnterviewd. De pooier en voormalig uitbater van het Amsterdamse luxebordeel Yab Yum wordt niet voorgesteld als de walgelijke uitbuiter en crimineel die hij eigenlijk is, maar als een verfijnde zakenman die hard gewerkt heeft en nu kan genieten van goed eten, kunst en sigaren.

Als een vader was hij voor zijn meisjes

DM: Was u een pooier?

TH: Ik vind het vreselijk als mensen me een pooier noemen. Ik gaf de meisjes de gelegenheid om hun werk te doen. (…) Ik heb geprobeerd om die meisjes op te voeden.

Een van de manieren waarop pooiers zich als goede mensen proberen voor te stellen is als een “goede vader” die waakt over de veiligheid van de meisjes. Je kent het wel: als ze netjes in de pas lopen en doen wat hij zegt, mishandelt hij ze zelf niet te hard en pakt hen niet al hun geld af.

“Ik gaf de meisjes de gelegenheid om hun werk te doen” is een mooie. Het pleit hem volledig vrij van verantwoordelijkheid en schetst hem als simpelweg een enabler: iemand wil een tekening maken en je geeft ze potlood en papier. Die meisjes stond werkelijk te trappelen om in een bordeel te gaan werken en gelukkig had hij het startkapitaal: een mooie samenwerking. Hij werd er stinkend rijk van ook, maar dat is bijzaak. Natuurlijk was het geld slechts bijzaak zoals hij duidelijk maakt in het interview – dat zeggen zo ongeveer alle bedrijfsleiders die geïnterviewd worden.

De staat onderdrukt, de wet is gelogen, de rijkaard leeft zelfzuchtig voort

In Nederland kan het, en wát een vooruitgang: prostitutie is legaal, waardoor het netjes kan geregeld worden dat de “ondernemer” en de vrouwen belasting betalen. Hierdoor krijgt de staat inkomsten van prostitutie én kan de pooier-kapitalist zijn onderneming legaal laten voortbestaan zonder eventuele rechtsproblemen. Het Nederlandse legaliseringsbeleid voor prostitutiebeleid heeft gefaald trouwens, het was een op zich misschien interessante poging maar het heeft niet geleid tot meer mensenrechten voor de vrouwen in prostitutie, niet geleid tot het verminderen van uitbuiting, niet geleid tot het afnemen van de macht van pooiers en niet geleid tot een afname van vrouwenhandel. Kortom, het heeft volkomen gefaald op alle belangrijke punten. Bovendien kan je stellen dat het de staat medeplichtig maakt aan de uitbuiting van vrouwen in prostitutie. Maar dat is stof voor nog een ander artikel.

Het enige voordeel van de legalisering van prostitutie is voor de pooier-ondernemer: die kan zijn zaakjes netjes verderzetten en krijgt een aura van legitimiteit aangemeten. In plaats van een welverdiende gevangenisstraf wacht hem een belastingaanslag.

Geld maakt veel goed in een kapitalistische samenleving. Je koopt er status mee, credibiliteit, legitimering van wat voor zaken je dan ook doet.

Wat brengt de toekomst?

Niet alleen heeft hij plannen om de Amsterdamse Yab Yum, die in 2007 gesloten werd, terug te openen, maar hij wil ook nog een bordeel openen in Brussel. “Zo’n zaak hoort thuis in de Europese hoofdstad. (…) Het wordt een zaak waar elke Brusselaar trots op kan zijn. Het gaat mij nu niet in de eerste plaats om het geld, maar om het laten voortleven van mijn levenswerk.”

Waarom dat interview in De Morgen?

De Morgen promoot zichzelf wel als een onafhankelijk en kritisch dagblad maar dat is ver van de waarheid. In werkelijkheid zijn ze economisch gebonden aan de persgroep waar ze deel van uitmaken. De hoofdredacteurs die de lijn van De Morgen bepalen, kijken de wereld in volgens hun eigen gekleurde bril, gekleurd bijvoorbeeld door hun eigen seksisme en de vrije-marktlogica van de maatschappij waar we in leven. Daardoor kunnen ze blijkbaar niet meer beseffen dat mensen als Theo Heuft criminelen zijn; in plaats daarvan gaan ze hen verheerlijken als fijnzinnige, kunstminnende levensgenieters en succesvolle zakenlui. Zet eens een feministische bril op en de wereld kleurt anders: het geweld op vrouwen wordt dan terug zichtbaar.

Verder zien we dat dit interview deel uitmaakt van wat feministes het Old Boys Network noemen: oude machtige mannen onder elkaar beslissen hoe de wereld draait, niet vrouwen en/of feministes. Mannen houden elkaar aan de macht, helpen elkaar aan posities, geven elkaar nieuwe kansen als er iets faalt, en beschermen elkaar tegen kritiek. Dat Theo Heuft wordt voorgesteld als een fijne mens is geen toeval, het maakt deel uit van een patroon van vrouwenonderdrukking en vrije-marktverheerlijking.

Het is inderdaad zo dat die Theo Heuft blijkbaar een succesvol zakenman is: hij heeft veel geld kunnen verdienen door het uitbuiten van vrouwen. Het feit dat dit kan is alvast een duidelijk antwoord op de vraag of de kapitalistische vrije markt zichzelf kan reguleren: nee, toch niet nee. Ethische en feministische waarden  moeten komen van buiten die marktlogica.

Wat is een pooier?

Er is een simpele waarheid die in het artikel weer eens niet vermeld wordt: er zijn geen goede pooiers. Pooiers zijn geen goede mensen. Pooiers zijn uitbuiters die grof geld verdienen op de kap van anderen, door vrouwen te prostitueren en daar winst mee te maken. Pooiers horen achter tralies. Alle pooiers, ook de rijke en succesvolle, of ze nu een boek hebben geschreven of niet, of ze nu van lekker eten houden of abstracte kunst of niet. En al hun geld moet afgepakt worden en teruggeven aan de vrouwen die ze misbruikt hebben om het voor hen te verdienen. Meer mensenrechten voor vrouwen, niet voor pooiers. Gevangenisstraffen voor pooiers, niet voor prostituees.

Meer weten?

• Zie ook de documentaire Not For Sale die ex-prostituees aan het woord laat

• Human trafficking and prostitution (Melissa Farley) – een korte introductie over het onderwerp
• How prostitution works (Joe Parker) – een goedgeschreven artikel over klanten, pooiers en de manier waarop jonge mensen in prostitutie terechtkomen
• Prostitution for everyone: Feminism, globalisation, and the ’sex’ industry’ (D.A. Clarke) – een langer artikel over de impact van de hedendaagse neoliberale globalisering op prostitutie. Het is lang, maar wel een absolute aanrader.
• Paradigm shifts and paying for sex (S. M. Berg) – een artikel met een nieuw paradigma om naar prostitutie te kijken met een focus op de zijde van de “klanten”

Valgdagen. Etter måneder med arbeid; stands, skoledebatter, partilederdebatter og godt gjennomtenkte slagord trekker politikerne seg tilbake den 14. september for å la folket bevege seg mot valglokalene og gi sin tillit til de som skal representere en på stortinget de neste fire årene. Det kan da være lite annet enn et paradoks at man nettopp på denne dagen mistenker folkets dømmekraft, og tror at folk vil ramle beruset inn i stemmelokalene dersom de har muligheten til å kjøpe øl i butikken.

Jeg snakker selvfølgelig om Alkohollovens §3-7 som sier at “Salg og utlevering av drikk som nevnt i første ledd skal ikke skje på søn- og helligdager, 1. og 17. mai, og på stemmedagene for stortingsvalg, fylkestingsvalg, kommunestyrevalg og folkeavstemning vedtatt ved lov.” Selv om de praktiske problemene ved en slik lov knapt betyr noe mer enn at politikere må kjøpe ølen sin i en bar på et utested på valgvaken, er det mer alvorlig at man nettopp på denne dagen ikke vil la folks dømmekraft være avgjørende i et særdeles personlig spørsmål. For hvordan kan man egentlig rettferdiggjøre at disse menneske skal delta i viktige spørsmål om forsvarets aktiviteter i Afghanistan, skattenivåer og klimaspørsmål dersom man mener de ikke er i stand til å holde seg unna flatfyll i valglokalene?

Avholdsfolkets Landsråd mener forbudet på valgdagen er riktig fordi dagen er viktig for vårt demokrati og er en dag hvor “edruskap er av særdeles stor betydning“. Det siste skal jeg heller aldri betvile. Men å tro at det styrker et folkestyre ved å innføre paternalisme på en dag der folket står over den politiske eliten og skal bestemme hvilken retning landet skal ta, blir som å ta sukkertøy fra en unge men allikevel be han bestemme hvor mye godteri som skal kjøpes inn. Da er det vanskelig å si om man skal være fornøyd eller gråte.

Je reinste smetvrees is het. Het GGD Amsterdam heeft kerken aangeraden tijdens avondmaal of eucharistie niet gezamenlijk uit één beker te drinken, zoals gebruikelijk is. Dit in verband met de Mexicaanse griep, die nu al meer mensen hysterisch heeft gemaakt dan daadwerkelijk ziek. Maar de smetvrees waar men nu blijk van geeft, betreft niet het Mexicaanse griepvirus. Nee, de besmettingshaard die men zo panisch vreest zijn de kerken zelf. Een overheidsinstelling die kerken verzoekt plastic bekertjes te gebruiken tijdens de liturgie… Het moet niet gekker worden met die slinkse staatsbetutteling. (Maar het gaat nog gekker worden, let maar op.)

Voilà la quatrième citation de la semaine. Comme demandé, j’ai changé (presque à contre cœur) d’auteur. Rousseau m’inspire énormément, mais avec toutes les citations que j’ai de côté, je peux bien changer. Veuillez m’excuser d’être peu productif en terme d’articles ces temps-ci, mais ce risque de durer au moins jusqu’aux épreuves du baccalauréat (du 18 au 24 juin, cette année). Profitez déjà de cette magnifique citation.

Quand un enfant naît, un père naît aussi.
Frederick Buechner, Whistling in the dark

Longtemps, l’on n’a reconnu à l’enfant que des devoirs : devoir d’obéissance, devoir de gratitude, à l’égard de ses parents et de ses aînés. De la Grèce de Sophocle à l’Occident chrétien, en passant par l’assassinat de César par Brutus, son ingratitude a toujours été regardée comme la faute la plus abominable, et le parricide – sa pire manifestation – comme le plus épouvantable de tous les crimes. Tout à l’inverse, l’infanticide a quant à lui longtemps été toléré. Cependant, la faiblesse de l’enfant, par laquelle on justifie ces deux devoirs, d’obéissance et de gratitude, n’implique-t-elle pas pour contrepartie de ces devoirs la reconnaissance de certains droits spécifiques à l’enfant ?

Ces droits spécifiques, théorisés pour la première fois par John Locke (Second traité du gouvernement civil, ch. 6), trouvent dans cette déclaration leur première reconnaissance solennelle.

Déclaration des droits de l’enfant (mp3)

Télécharger l’audiolivre en intégralité

Een fragment uit een katholiek schoolboek voor jonge vrouwen uitgegeven in 1960 zorgde vandaag voor enige beroering in huize-De Wit. Je kent dergelijke lectuur misschien wel, met van die schitterende aanwijzingen over gehoorzaamheid aan de man en huishoudelijk welbevinden, en verder wat tips voor ‘als je man voorstelt te paren’ en ‘als je man minder normale handelingen voorstelt’ (“Gedraag je gehoorzamend en lijdzaam maar geef je eventueel ongenoegen aan door een stilzwijgen.”)

Mijn betere helft gruwelde van zo veel tenenkrommend paternalisme. Ikzelf oefende mij in het maken van foute grappen en in het ontwijken van zware objecten die zij naar mijn hoofd slingerde. Tijdens de lunch volgden de serieuzere gesprekken over emancipatie, de positie van de vrouw, de al dan niet natuurlijke verschillen tussen mannen en vrouwen – ach, je kent dergelijke oeverloze discussies vast ook wel. 

Over één punt waren we het geloof ik wel eens: echt veel is er niet veranderd. Ik bedoel niet in de positie van de vrouw – het feit dat zo’n beetje iedereen dit nog geen halve eeuw oude boekje lachwekkend gedateerd zal vinden bewijst het tegendeel. Nee, wat niet veranderd is, is het paternalisme. Dit boekje stamt uit een tijd van verzuilde autoriteitsstructuren, toen het normaal gevonden werd dat de gezagsdragers van die zuil op deze wijze tegen hun achterban spraken. (Dit soort teksten wordt doorgaans alleen maar aangehaald om de seksuele moraal van de katholieke Kerk belachelijk te maken, maar reken maar dat protestanten, socialisten en liberalen in die tijd instructieboekjes van gelijke strekking verspreidden.) Die zuilenstructuur is (goddank) verdwenen, maar daar is ook een nieuwe structuur voor in de plaats gekomen. Misschien een ‘postmoderne’ gedecentraliseerde structuur, maar ook dat is een structuur. Met het complexer worden van de structuren is het paternalisme eveneens complexer geworden – dat wil zeggen, we willen het niet meer als paternalisme herkennen, maar dat is het wel.

We roepen ach en wee als wij verhalen horen (niet zelden urban legends) over hoe meneer pastoor zich vroeger bemoeide wat er zich allemaal voor moois en lelijks tussen onze lakens afspeelde. Maar tegenwoordig beschikken we over een hele kast vol tijdschriften – met name damesbladen – die zich nog veel schaamtelozer met precies hetzelfde bemoeien. Natuurlijk, tegenwoordig heten het ‘30 tips voor een fantastisch seksleven!’ of ‘een beest in bed in 10 stappen!’. Maar is dat nu werkelijk zo anders? Wordt ons in beide gevallen niet voorgehouden hoe we ons moeten gedragen in bed (of in onze relatie in het algemeen, of op ons werk of op school, enzovoort)?

Een voor de hand liggend verweer: toen móest het, nu mág het. Maar bij beide helften van die stelling vallen kanttekeningen te plaatsen. De priester was vroeger een gerespecteerd iemand, iemand met gezag. Maar als je denkt dat alle mensen destijds als gedachteloze schapen alles deden wat de dorpspastoor zei, dan maak je een cynische en boosaardige karikatuur van de werkelijkheid. De oude hiërarchie veronderstelde nu net dat iedereen zijn plaats had en kende, dat de mening van gezagsdragers precies belangrijk én precies onbelangrijk genoeg was. Met het wegvallen van die hiërarchie kent niemand meer zijn plaats en is plots iedere mening even belangrijk en onbelangrijk. Begrijp me goed, ik zeg allerminst dat vroeger alles beter was, maar laten we dan alsjeblieft de werkelijkheid ook geen geweld aandoen door te denken dat vroeger alles slechter was. 

En wat betreft de tweede helft van eerder genoemd verweer, dat de seksuele regeltjes die de glossy’s ons voorschrijven vrijblijvender zijn… Ook dat durf ik ernstig te betwijfelen. Nee, er wordt niet meer met een metafysische hel gedreigd. Maar wel met een sociale hel, de hel van het er niet meer bij horen, de hel van het ouderwets zijn, of preuts, of slecht in bed, of ChristenUnie-stemmer. En het gaat verder dan het seksuele advies. We vinden het raar dat de kerk of vakbond zich vroeger bemoeiden met onze lichaamsbeweging, maar niemand lijkt het raar te vinden dat dichter Bart Chabot ons komt vertellen dat wij minstens 30 minuten per dag moeten sporten. Maar intussen zijn de lichaamscultus en ‘mens sana in corpore sano‘-ideologie sterker en dwingender dan zij destijds in nazi-Duitsland waren. Van vrijblijvendheid is geen sprake: het móet van de verzekeringsmaatschappijen, die ons heel genereus Nordic Walking-stokken, een hartmeter en een jaarvoorraad Becel-Omega-3-boter cadeau doen en onze maandelijkse premie straks zullen verhogen als blijkt dat we er geen gebruik van hebben gemaakt.

Ach ja, het is natuurlijk allemaal veel subtieler, maar daarom ook des te venijniger. Zoals ik al zei, we willen dit alles niet meer herkennen als paternalisme, maar misschien wordt het daardoor juist een veel gevaarlijker soort paternalisme. De afzender, de boodschap en het soortelijk gewicht van het katholieke schoolboekje voor meisjes waren tenminste ondubbelzinnig en duidelijk.

Un patron paternaliste, ça existe !

L’histoire est hélas trop rare, mais il vaut la peine de la signaler pour saluer le retour de sentiments humains dans une économie faite de seuls chiffres, de croissance et de rentabilité. Cela commence par l’histoire classique: la direction de la compagnie d’aviation Jet Airways licencie 15% de son personnel, 1900 personnes, en raison du ralentissement du trafic passager en Inde et des hausses de prix du carburant. La mise à la porte des jeunes employés avait provoqué une mini-tempête politique. Des centaines d’hôtesses et stewards avaient défilé à l’aéroport de New Delhi avec le soutien des politiques.

C’est là que Naresh Goyal, le big boss de Jet Airways, découvre son ex-personnel en larmes qu’il a viré avec juste un mois de salaire en guise de plan social. Et c’est là qu’il se passe quelque chose de très curieux, que l’on ne rencontre guère que dans les petites structures économiques, les PME, mais jamais au niveau des multinationales. Le patron ne dort plus de la nuit, sa conscience le taraudant depuis qu’il a été ému de voir ses employés malheureux. Il réagit alors en tant que père de tous ses employés et décide d’annuler les licenciements. Le dirigeant indien dit n’avoir agi sous aucune pression – ce dont les cyniques et soupçonneux comme moi doutent un peu. Il reste qu’il demande à son conseil d’administration de revoir sa copie: les entreprises ne devraient pas prendre de décision uniquement fondée sur des critères économiques, a-t-il affirmé. Oui, vous avez bien lu.

Des employés entendus, ça existe aussi !

L’histoire donne un peu de baume au coeur et a un goût d’avant la vague néo-libérale. Elle fleure bon le paternalisme assumé, mais donne ce faisant un espoir venu d’Orient, alors que l’Occident ne semble avoir pour objectif que de s’en mettre plein les fouilles par des salaires exorbitants, des primes et des parachutes dorés indécents, voire des fins dîners alors que l’entreprise coule. Traitez-moi d’utopiste idéaliste, mais un petit retour du sens moral dans l’économie et dans la société me semble  bienvenu dans ce monde de guerre économique permanente.

Van Breukelen

• Crédits photo: Forbes.com, Gulftimes.com

Onlangs ging ik met enkele medestudenten op café, en een van hen die hoorde dat ik feministe was, begon enkele vragen te stellen. Zoals “Ja maar, je hebt er toch geen probleem mee dat mannen de deur openhouden voor vrouwen? Dat is gewoon vriendelijkheid, geen seksisme”.

Sommige vormen van seksisme zijn gemakkelijk te herkennen. Als we horen over mensen die vinden dat je een vrouw mag slaan of misbruiken, of dat vrouwen minder waard zijn dan mannen, dan is het gemakkelijk om het probleem te zien. Dat noemen we vijandig seksisme: het is opvallend, en bijna iedereen herkent dit ook als seksisme.

Soms is het een stuk lastiger, in het geval van paternalisme bijvoorbeeld. Paternalisme is een zeer verraderlijke vorm van seksisme die op het eerste zicht onschuldig of zelfs positief kan lijken voor vrouwen. Helaas helpen die “goedaardige” vormen van seksisme ook om genderongelijkheid in stand te houden.

Enkele voorbeeldjes van verschillende soorten “goedaardig seksisme”:

• Beschermend paternalisme: vrouwen moeten beschermd en geholpen worden door goede, sterke “ridders”. Vrouwen gaan ’s avonds best niet de straat op zonder beschermer.
• Complementaire genderrollen: mannen en vrouwen zijn inherent anders en beter geschikt voor verschillende rollen in de maatschappij. Vrouwen zijn wezens die puurder zijn en moreel verfijnder. Denk aan een engel/maagd. Voor filmliefhebbers: kijk maar eens naar hoe vrouwen verschijnen in Lord of the Rings: Arwen en Galadriel verschijnen eerst als helemaal witgeklede pure wezens, stralend in het licht. Enkel de vleugels ontbreken nog… Die genderrollen voor vrouwen kan je al raden: vrouwen zijn het best in beschermende en opvoedende rollen (thuis aan de haard, bij de kinderen, als verpleegster…)
• Heteroseksuele intimiteit: een man is niet compleet zonder een vrouw die hij op een voetstuk kan plaatsen en aanbidden.

Het voorstellen van vrouwen als moreel beter en verfijnder dan mannen, is eigenlijk een verkapte vorm van het maagd-of-slet idee. Vrouwen zijn in die visie verfijndere, bijna heilige wezens die door mannen op een voetstuk geplaatst moeten worden—en er dan niet meer af kunnen om iets nuttigs te doen. Als ze iets verkeerds te doen vallen ze van hun voetstuk, dan zijn ze plots weer “des duivels”.

Op een voetstuk gezet worden is beperkend, maar mannen die dit doen gaan dit niet als seksisme zien maar als liefde. En veel vrouwen gaan hiermee akkoord. Peter Glick en Susan Fiske zijn twee sociaal-psychologen die onderzoek hebben gedaan naar dit fenomeen. Helaas blijkt vijandig en “goedaardig” seksisme samen te gaan: mannen die hoog scoren op goedaardig seksisme zijn vaak ook mannen die gebruik maken van vijandig seksisme. Vrouwen die geloven dat de eerder genoemde vormen van seksisme positief zijn, zijn ook meer geneigd om vijandig seksisme van mannen te accepteren, zeker als ze economisch gebonden zijn.

“Evenzeer belangrijk is de manier waarop goedaardig seksisme het verzet van vrouwen tegen patriarchaat vermindert. Goedaardig seksisme werkt ontwapenend. Niet alleen lijkt het voordelig in de manier waarop het vrouwen karakteriseert, het is ook een belofte dat de kracht van mannen gebruikt zal worden ten voordele van vrouwen, als ze maar een mannelijke beschermer met voldoende status kunnen vinden. Hoe meer vrouwen afhankelijk zijn van mannen om hun beschermers en providers te zijn hoe minder ze geneigd zijn om te protesteren tegen de macht van mannen of om hun eigen onafhankelijke status te zoeken.”

—Glick & Fiske, eigen vertaling [1]

En nu komen we aan het openhouden van deuren. Is er iets mis met vriendelijk zijn? Nee. Er is wel iets mis met zogenaamd hulpvaardig zijn: het openhouden van deuren is geen echte hulp. De meeste vrouwen zijn prima in staat zelf een deur open te doen. We zouden wel echte hulp kunnen gebruiken: bijvoorbeeld hulp in het huishouden, met opvoeden van kinderen, en met het stoppen van partnergeweld en seksueel misbruik, dit zijn nog steeds enorme en te vaak genegeerde problemen. Wij willen niet constant beschermd worden en over de straten geëscorteerd, wij willen dat de straten veilig zijn om zonder escorte van mannen over te lopen. En onze huizen natuurlijk, want het meeste geweld op vrouwen gebeurt binnenshuis waar we zogenaamd veilig zijn.

“What women experience is a world in which gallant princes charming commonly make a fuss aboutbeing helpful and providing small services when help or services are of little or no use, but in which there are rarely ingenious and adroit princes at hand when substantial assistance is really wanted either in mundane affairs or in situations of threat, assault or terror.”

“The message of the false helpfulness of male gallantry is female dependence”.

—Marilyn Frye [2]

Bronnen

Indrømmet: Min evner ud i det rent marchiavelliske er med al sandsynlighed langt fra ligeså store som de herre kommunikationsrådgivere på TV2 News.

Men alligevel vil jeg tillade mig at påpege, at hverken Anders Foghs tidligere rådgiver, og Poul Nyrups ditto, har forstået meget om, hvad det vil sige at lede et land: I deres seneste program appellerede de begge til statsministeren om at udvise lederskab ved at “tage hånd om situationen” (og “situationen” var iøvrigt = en 10-12 “problemstillinger”, som Hr. Kristiansen listede op).

Sludder og vrøvl siger jeg.

En leder kan ikke spilde sin tid på at følge folkestemningen og gøre skridde ind og løse de “samfundsproblemer”, som et flertal i befolkningen for et kort øjeblik ville have. En sådan befolkning vil ikke have en leder — de vil have en slavemester.

En leder former en vej gennem det moralske vildnis, så dem han leder, selv kan find vej.

”Her har vi en regering, der er omspundet af det temmelig yderligtgående højre; og den vunder sig, men ud af fagntaget kan den ikke komme”.

Det sagde miljøvennen David Rehling i det tidligere omtalte debatprogram på Danmarks Radios program 1; alt imens jeg sad tilbage med et smørret grin på læben. Formuleringen er nemlig meget sjov; og også delvist rigtig, hvis min mening skal komme til orde. Og det skal den jo.

Men alligevel ville jeg nu udskifte ”det temmelig yderligtgående højre” med – lad os sige – ”nationalistiske socialdemokrater (med stort ”S”)” før jeg kunne være helt 100 pct. enig.

For det er altså vigtigt at forstå, at Dansk Folkeparti ikke er højreorienteret. De er derimod autoritært kollektivistiske og støtter ikke de højreorienterede mærkesager så som forøget økonomisk og personlig frihed på bekostning af statsmagten og bureakuratiet.

Tag f.eks. det praktisk vigtige og (i disse dage) særdeles relevante finanspolitiske område, hvor Dansk Folkeparti gentagende gange har udmærket sig ved, at repræsentere traditionelle socialistiske synspunkter (kollektivisme, positiv diskrimination med overførelsesindkomster osv.) frem for højreorienterede synspunkter: Større retfærdighed i skattesystemet igennem lavere skatter; færre men smartere overførelsesindkomster; mindre administrativt bøvl for virksomheder og borgere osv.

For den traditionelle venstrefløj er det nok udlændinge politikken der det mest iøjefaldende. Men heller ikke her er Dansk Folkeparti højreorienteret. Ja rent faktisk duer den traditionelle, finanspolitiske højre-venstre skala ikke her. I stedet skal man kigge på, hvordan partiet forholder sig til folks personlige frihed; altså de frihedsrettigheder, der ikke er direkte økonomiske. Med andre ord: Hvordan har Dansk Folkeparti det med den private ejendomsret.

Kan man sige hvad man vil uden at blive truet? Kan man opholde sig hvor man vil? Må man købe hus hvor man vil? Må man opføre en carport hvor man vil (på ens egen jord)? Må man selv bestemme om man vil have fjernvarme? Kan man gå klædt som man vil? Osv. osv.

Her er Dansk Folkeparti – sammen med faktisk også Venstre og Konservative – lidt tricky. For medens det er rimeligt nemt at sige, at Socialdemokraterne, De Radikale og SF er imod at man skal bestemme alt for meget selv (hvilket empirien vil understøtter) er billedet noget mudret hos de borgerlige.

Venstre og Konservative synes at have et par få, udvalgte kerneområder, hvor de hævder ejendomsrettens suverænitet. Men de er desværre få og praktisk set ikke særligt relevante. Alle partier støtter f.eks. Planlovens regeltyrani, rygeforbuddet og Roundup-forbuddet.

Tager man de borgerlige partier over ét vil man rent faktisk kunne se, at tendensen går i retning af, at de alle – med undtagelse af træmandspartiet Ny Alliance – er ganske autoritært indstillet. Dette illustreres iøvrigt glimrende af en undesøgelse om netop dette emne, som CEPOS har fået foretaget.

Så ser man på Dansk Folkepartis retorik, og sammenholder den med partiets mange forslag i Folketinget, vil det ikke overraske en, at partiet fremstår som den stærkeste talsmand for det paternalistiske “Father knows best“-synspunkt i dansk politik. Det Konservative Folkeparti er ikke meget anderledes.

At dette har en indflydelse på regeringen, som David Rehling siger, kan ikke undgås: Fordi regeringen ikke selv har et flertal i Folketinget, ville det være alt andet end unaturligt, at man på den ene og anden måde forsøte at please sine støttepartier.

At det nu engang er sådan skyldes i høj grad Danmarks forældende model for folketingsvalg, som favorisere de politiske partier på bekostning af valgkredsens vælgere, der ikke – som i f.eks. England – er repræsenteret i parlamentet af et medlem, der både bor, har kontor og kontortid i selve valgkredsen.

Så jo: Regeringen er i grebet på Dansk Folkeparti, hvis det nu er sådan man vil udtrykke det. Men sådan vil det jo altid være. Vil man have et mere borgerligt-liberalt Danmark er det selvfølgelig trist; men ikke desto mindre den pris demokratiet har.

Jeg kender mig selv bedst. Derfor er jeg den bedste til at træffe beslutninger, der direkte påvirker mig selv. Jeg behøver ikke at bruge lang tid på at undersøge og overveje om det jeg gør nu også er det bedste, fordi jeg allerede godt ved, hvad der er godt for mig og hvad der er dårligt. Det tager kun et splitsekund eller to. Med andre ord, er den beslutningsproces jeg bruger, når jeg træffer valg der vedrører min gøren og laden særdeles effektiv.

Men når det kommer til andre mennesker beslutninger og valg er det en helt anden sag. Her viser det paternalistiske hykleri sit grimme fjæs:

For jeg kan jo umuligt vide, om andre menneskers beslutninger og valg i sig selv er fornuftige, om målene er realistiske og ønskværdige eller for den sags skyld, om hele handlingen ikke bunder noget slemt, moralsk forkasteligt.

Man kan, så at sige, ikke lade det være op til andre mennesker, selv at træffe valg. Derfor er det både fornuftigt og i samfundets interesse, at vi har en stærk og overtrumfende regeringsmagt, som kan vælge for folk, hvilken slags medicin de skal tage, hvor og hvornår deres børn skal passes og hvilken undervisningsmetode der skal bruges i skolerne.

Det er her fårerne skilles fra bukkene: Enten vil man respektere de individuelle valg man selv og andre foretager, eller også vil man kun respektere egne individuelle valg og kollektiv tvang når det kommer til andre.

Dette er forskellen på liberalisme og på socialisme. Og mon ikke, om det også er en af de største ikke umiddelbart målelige udfordringer, som det så nødvendige liberale reformprogram står overfor?

Vandaag leerde ik bij EenVandaag een nieuw fenomeen kennen, hyperouders. Na de losgeslagen jeugd is het nieuwe probleem in Opvoedkundig Nederland ouders die door hun (over)bezorgdheid de ontwikkeling van hun kinderen remmen: de kinderen uit de kleine gezinnen worden (onbewust) beschouwd als de graadmeter van de opvoedvaardigheden van veel (hoger)opgeleide ouders, dat moet dus goed gaan. Glimlachend en bijna meewarig kijk ik naar de filmpjes en het commentaar van de opvoedingsprofessionals; kinderen mogen niet meer in de zandbak spelen want dat is vies, ze krijgen hun eigen speelgoed mee naar de crèche, ze worden gewaarschuwd voor het feit dat hun toren zou kunnen omvallen bij een onhandige beweging en allerhande andere (mogelijke) problemen worden opgelost voordat ze zich aandienen. Kortom, de kinderen worden uit de wind gehouden en in ruil daarvoor, stelt de ontwikkelingspsycholoog in EenVandaag, wordt verwacht dat ze exceleren in een sport, muziek of op intellectueel gebied!  

Ik heb al meerdere malen opgemerkt dat zowel die hoge verwachtingen van kinderen in steeds kleiner wordende gezinnen als de overbezorgheid in Iran niet onder doet voor het beeld van deze hyperouders. Hygiene wordt van het allergrootste belang geacht in Iran en ziek worden moet koste wat kost voorkomen worden; mijn buurvrouw kwam nooit bij ons op bezoek omdat, zo vertelde ze, haar jongste kind van een half jaar ziek zou kunnen worden van de kou (zie je het voor je, een huis verder?), kinderen op de crèche speelden hooguit een keer per week buiten in de winter omdat het eigenlijk te koud was en een stok van de grond oppakken is uit den boze. Mijn kinderen zijn waarschijnlijk dan ook de uitzonderingen die in plassen mogen stampen en in die boom mogen klimmen.

 Maar ook even met z’n allen naar de winkel op de fiets of alleen naar school fietsen is er niet bij: te gevaarlijk. Deze bezorgheid en paternalistische reacties worden zowel door individuele ouders als door de staat gedeeld en uitgedragen; onlangs hoorde ik dat vrouwen niet mochten fietsen vanwege het gevaar van het verkeer (op zich reeel, dat gevaarlijke verkeer, maar om dan vrouwen daarvoor systematisch te gaan ‘beschermen’) en ook binnen een familie kan de bezorgheid benauwend uitpakken. Een vriendin vertelde me dat ze doodziek werd van de beschermende mantel van haar man en schoonfamilie; alleen over straat? Zou je dat nou wel doen? Of mijn schoonfamilie in het begin (dat hebben ze snel afgeleerd): met de bus? Ben je gek? Straks verdwaal je nog en bovendien is het veel te warm, wacht, we halen je wel op met de auto!

Toch is de bezorgheid van Iraanse ouders over hun kinderen op de fiets of de motor niet helemaal ongegrond, het verkeer is gevaarlijk en velt meer slachtoffers dan een dodelijke epidemie zou doen op jaarbasis… Maar er is misschien, en dit is nog zeer hypothetisch want ik wil er nog wat meer over horen voor ik echt een causaal verband zou kunnen leggen, heeft de bezorgheid van ouders ook een andere achtergrond: oorlog.

Iemand vertelde me dat ze niet echt bang meer was voor oorlog. Ze hadden het al eens meegemaakt (1980-1988) en tja, wat doe je ertegen. Haar kelder was tot op de dag van vandaag goed gevuld, gaf ze toe, maar verder… Maar toen er een keer een keiharde knal klonk niet lang nadat ze het verteld had, lachte ze dat iedereen in de straat in no time naar buiten was gerend, hoezo niet bang…  Ook vertelde ze me over de angst van het luchtalarm.. de eerste keer dat een kind dat meemaakt en misschien ook alle andere keren wel, wordt het kind -voor het er erg in heeft- vastgegrepen door een volwassene, die uit angst het kind nog harder vastpakt dan goed zou zijn. En dan volgt de knal…. Paniek, chaos en kreten, waar zijn de anderen, de bezorgde telefoontjes en soms bezorgde uren die erop volgden .. dat vergeet je je leven lang niet meer.

Ik weet dat de oorlog in NL het leven van mijn oma en haar kinderen getekend heeft, en het lijkt me dat ik niet de uitzondering ben in dit geval. Maar zouden mensen beseffen dat dit ook zou kunnen gelden voor oorlog in andere landen?

I dagens Berlingerne er der en interessant kronik, der indledningsvist lyder:

I Danmark er vi alle indespærret bag »velfærdens« tremmer. Hvis ikke regeringen begynder det møjsommelige arbejde med at vise en befolkning, der er vant til økonomisk og moralsk fangenskab, at frihedener en reel mulighed, vil regeringen tabe mere end næste valg.

Og fortsætter:

»Velfærd« er blevet et skræmmemiddel og en bedøvelsesfaktor. Som et løbsk colombiansk narkokartel oversvømmer velfærdspolitikerne og medierne samfundet med bedøvende forestillinger om evig offentlig saliggørelse gennem »bedre offentlig service«. Konsekvenserne er så småt ved at indfinde sig. Store dele af befolkningen har den afsindige forestilling, at den offentlige sektor og politikerne kan »garantere« velfærd. At værdiskabelse blot er et spørgsmål om at love flest legerum til pædagogerne. At det er bedre at opgive sin egen indtjening og velfærd til den store moderstat, præcis som man gjorde i Sovjet-diktaturet. At de offentligt ansatte skulle være mere interesseret i dit barn og dine gamle forældre, end du og din kone er. At de offentligt ansatte er mere interesseret i din fødevaresikkerhed, end du selv er. At de offentligt ansatte skulle være mere interesseret i dit helbred, end dem du selv kunne vælge at betale for netop denne interesse.

Først og fremmest kan jeg godt li’ analogien til den colombianske narkohandler, som jeg egentlig synes er meget illustrerende på folketingets politikere.

Pointen om, at en af ideerne med velfærdsdanmark er at lade systemet tænke for sig er også meget spændende. Jeg vil næsten påstå, at problemet ikke ligger hos staten, der jo trods alt blot gir’ folket, hvad folket vil ha’.

Derimod ligger problemet hos forældrene (i tilfældet børnehaver), der selv er vokset op med 60′ og 70′-ernes velfærdsopbygning og tiltro til systemet. Det paradoksale ligger imidlertid i, at venstrefløjspolitikerne, der i 1970 prædikede selvstændig tænkning og kamp mod den daværende verdensorden og dens “lukkede systemer”, i dag selv er blevet til de hjul, der får systemet til at køre.

Rage Against the Machine har sunget om det meget rammende:

We gotta take the power back
Come on, come on!
We gotta take the power back