The Renewable Fuels Association (RFA) is urging the Environmental Protection Agency (EPA) to issue the 2010 volume requirements for renewable fuels before January 1, 2010 to prevent disruptions in the industry and provide clarity to the market, said CEO and President Bob Dinneen. As noted last week, the EPA has submitted the expanded Renewable Fuels Standard to the White House for final interagency review.

PRESS RELEASE
Increased Ethanol Blending Still Required for 2010, Even in Absence of EPA Renewable Volume Obligations for 2010

(December 22, 2009)  Washington – Late last week, the Environmental Protection Agency (EPA) submitted its final rule for the expanded Renewable Fuels Standard (RFS2) to the Office of Management and Budget (OMB) – the final step before it takes effect. However, with just one week left before the new year, EPA has yet to issue the 2010 renewable volume obligations (RVOs) which specify the percentage of an obligated party’s transportation fuel that must be comprised of renewable fuels. In 2009, the law called for 11.1 billion gallons of renewable fuel use. In 2010, the law calls for the blending and sale of 12.95 billion gallons of renewable fuel.

EPA has signaled that the 2010 RVOs will be specified in the final rule and that the obligations will be retroactive to Jan. 1, 2010. However, to avoid disruptions in the ethanol blending market, obligated parties would benefit from knowing now what the RVOs will be for the coming year. EPA was required to issue volume requirements for 2010 blending by December 1. In both 2008 and 2009, EPA issued these requirements in the absence of full RFS implementation. Despite the lack of published RVOs, obligated parties under the RFS are still required to increasingly blend renewable fuels.

“America’s ethanol industry is prepared to continue to meet the growing ethanol needs of gasoline refiners and suppliers,” said Renewable Fuels Association President Bob Dinneen. “Even though EPA has yet to issue percent volume requirements, refiners are still required to meet the increased ethanol blend requirements under the RFS statute. Our industry stands ready to deliver product as needed, where needed, anywhere in the country.”

“In order to provide clarity to the market, we are encouraging EPA to issue these percent volume requirements prior to January 1, 2010, so both gasoline refiners and ethanol producers can operate with certainty,” said Dinneen. “It is our expectation that the review process for the final rule will be complete by mid-January, but implementation will take a bit longer. In the meantime, issuing the RVOs would help move us forward with the goals of reducing oil consumption by increasing renewable fuel use.”

According to EPA public statements, the RFS is likely to be approved in the mid-January timeframe. It takes an additional 60 days for the approved rule to take effect.

The U.S. Environmental Protection Agency (EPA) has submitted to the White House’s Office of Management and Budget (OMB) the final version of the new Renewable Fuels Standard (RFS2). OMB review of a final rule is the last step before the RFS2 become official. During OMB review, various federal government agencies can review and comment on EPA’s final rule, which may be completed by late January 2010. For background, see “EPA: New Renewable Fuel Standard (RFS2) only in early 2010“

According to an analysis by Dow Jones’ Clean Tech columnist Mara Lemos Stein today, corn ethanol’s recent upswing may be shortlived. “With ethanol cash margins staging a recovery this year, it was only a matter of time before producers were encouraged to restart idled facilities and expand output to join the bonanza. [...] Steady ethanol prices and relatively low corn and natural gas prices are putting producers in the black for the first time since mid-2008. [...]  However, some analysts are wary of a repeat of the excess supplies that contributed to dragging the profit margins down in 2008.”

Ethanol Producers May Turn Bonanza Into Bust, Again

DOW JONES CLEAN TECHNOLOGY INSIGHT

With ethanol cash margins staging a recovery this year, it was only a matter of time before producers were encouraged to restart idled facilities and expand output to join the bonanza.

The latest addition to the supply flow–Valero Energy Corp. (VLO), which announced Monday it will bring three facilities back online–adds to analysts’ concerns that, if too many people come to the party, some of them will find the punch bowl emptying out fast.

“There are significant volumes of both idled and under-construction assets, and if operators are emboldened by the recent ethanol margins, we could see less-than-optimal assets begin to be reintroduced to production,” said Ian Horowitz, an analyst at New York-based securities brokerage firm Rafferty Capital Markets LLC, in a report Tuesday. “Bottom Line: we are concerned that we could possibly see oversupply of ethanol in the second half of 2010.”

Steady ethanol prices and relatively low corn and natural gas prices are putting producers in the black for the first time since mid-2008. The fact that various producers in financial distress suspended production since then has supported ethanol prices even as demand for gasoline, in which ethanol is blended at a 10% rate in the U.S., dropped during the economic slowdown.

However, some analysts are wary of a repeat of the excess supplies that contributed to dragging the profit margins down in 2008. In recent weeks, producers announced the intention to re-start plants with about 400 million gallons in production capacity. Corn ethanol installed capacity is approximately 13.1 billion gallons per year, with about 1.2 billion gallons of capacity idled, according to the Renewable Fuels Association, or RFA, a trade group. Expansion projects point to another 1.4 billion gallons of supply on the way.

“Margins have been good, but how long will it last … unless demand picks up?,” said Jinming Liu, analyst at New York-based research firm Ardour Capital Partners LLC.

Another factor that underpins some expansion is the Renewable Fuel Standard program, which requires that refiners blend 12 billion gallons of corn ethanol in 2010, up from 10.5 billion gallons this year. In addition, there’s a potential increase in the blend rate to 15%, which the U.S. Environment Protection Agency is considering at the request of producers.

Current production volume is approximately 11.9 billion gallons, according to the RFA, so the re-starts and new starts will tip output over the mandate. It isn’t clear by how much the capacity will exceed demand, analysts said, because some plants won’t reach full capacity until later in the year.

“The mandate will go up next year, so that’s supportive of more ethanol demand, but there’s more production coming online,” said Pavel Molchanov, an analyst with Raymond James & Associates, in an interview.

The largest in the parade of new 2010 production is Valero. Its subsidiary Valero Renewable Fuels Co. LLC closed the purchase of three plants with a combined 330 million gallons of capacity that had been idled. This adds to Valero’s ethanol portfolio and makes it one of the largest producers in the country, with an installed capacity of 1.1 billion gallons. Valero’s growth in ethanol started in March, when it acquired seven facilities from bankrupt VeraSun Energy Corp.

Archer Daniels Midland Co. (ADM), another large ethanol producer with 1.1 billion gallons capacity, is starting up a brand new 275-million-gallon plant in Columbus, Neb. An ADM spokesman said the company doesn’t discuss details of operational capacity. He said ADM’s other 275 million-gallons plant, in Cedar Rapids, Iowa, will start operations later in 2010.

Ian Horowitz, an analyst at New York-based securities brokerage firm Rafferty Capital Markets LLC, said in a report Tuesday that ADM’s Columbus plant will be “producing at capacity” for most of 2010.

Another producer considering firing a facility back up is Pacific Ethanol Inc. (PEIX), whose four operating subsidiaries have been under bankruptcy protection since May. In late November, the company said it was seeking court approval to get its 60-million-gallons per-year Magic Valley plant, in Burley, Idaho, back on line. The facility was shut down in February as poor ethanol production margins took their toll.

Ethanol margins were crushed last year after prices of corn and natural gas–two major inputs–hit historic high levels, at the same time that fuel demand dropped. Many ethanol companies were laden with expansion-driven debt, and as margins were squeezed, at least a dozen went into bankruptcy, including some of the largest, such as VeraSun.

At the nadir of the crisis, cash margins were zero or negative, depending on the facility. Based on this week’s prices, that margin is an average of 30 cents per gallon, according to analysts. The cash margin calculation includes prices of ethanol, corn, natural gas, costs of processing and transportation, and credit for sales of distillers’ grains, an ethanol by-product.

As margins improved, so did the value of ethanol plants, and the companies that survived the storm are well-positioned to gain market share and grow. One such company that analysts often point to is Omaha, Neb.-based Green Plains Renewable Energy Inc. (GPRE). In the quarter ended Sept. 30, Green Plains reported net income of $5.5 million, compared with a loss of $3.9 million in the same quarter a year earlier, as it reached full operational capacity after integration of two plants it acquired from bankrupt VeraSun.

“The companies that didn’t sell their plants are the lucky ones,” said Molchanov. “As long as they were able to get on the other side of the crisis … the ones who didn’t have to liquidate [their assets] will do better in the long run.”

But these companies will also need a favorable capital markets environment, as many need to renegotiate their debt, and in the case of Pacific Ethanol, emerge from bankruptcy. Another large ethanol company drifting along in bankruptcy is Aventine Renewable Energy Holdings Inc., which sought bankruptcy court protection in April.

Lenders have been willing to support these ethanol companies as the markets turn, but that also means the value of facilities up for grabs is rising. Valero paid approximately 82 cents per gallon for the three facilities it just acquired, but in March, it had picked up seven of VeraSun’s plants, and the right to build an eighth plant, for $477 million, or about 61 cents per gallon of capacity.

If excess supplies materialize as analysts fear, one potential outcome will be that the most efficient producers waddle through depressed margins until the smaller producers are flushed out, which will help keep production output close to the mandated levels, said Horowitz, in the report.

The main corn ethanol lobby, the Renewable Fuels Association (RFA), sent a letter to the California Air Resources Board (CARB) expressing “concern that the agency was about to implement regulations on its low carbon fuel standard (LCFS) without having the appropriate reporting and compliance mechanisms in place.” This letter follows Growth Energy’s call for CARB to reopen the LCFS.

The RFA press release says, “with the CARB about to implement far reaching regulations for its Low Carbon Fuel Standard, it is vital that the agency have in place all of the methods and systems necessary to collect information to make the program operate [...] Unfortunately, those methods and systems are not in place – a situation which is likely to cause confusion and delay in getting the program up and running.”
Among the many issues it specifically identified, the RFA questioned:

• reporting requirements for ethanol producers when ownership of fuel is transferred once the fuel is inside the State of California;
• CARB’s definition of “neat ethanol;”
• what definition was being applied for the various physical pathways over which ethanol can be shipped into California;
• if CARB was developing a standardized application form for the submission of  information on delivery methods;
• the short time frame for approval of applications documenting the delivery methods (“physical pathway”) suppliers will use;
• why the CARB had not yet publicly released its online Compliance and Reporting Tool (CRT) and when it intended to do so;
• what steps the CARB had taken to protect trade secrets and confidential  business information for companies submitting information and reports.

RFA’s Bob Dinneen summed up the industry’s concerns by stating, “It is incomprehensible that implementation of a regulation could occur before the means of demonstrating compliance is completed and accessible to regulated parties. For these reasons and others, we believe the Office of Administrative Law will be forced to return the LCFS package to CARB and require the agency to complete its unfinished work related to the compliance and reporting system.”

According to DomesticFuels.com, the Renewable Fuels Association (RFA) is concerned about testing of the nation’s gasoline pumps currently underway by Underwriters Laboratory (UL) that is using what the group calls “aggressive ethanol” intended to accelerate any potential issues that may arise with the use of higher ethanol blends. According to RFA, this “aggressive ethanol” misrepresents the fuel ethanol found in the market today. Many of compounds found in this grade of ethanol, such as gum, sulfates, and pHe, were well outside the range specified by ASTM, the international standards organization for fuels.

RFA Technical Director Kristy Moore has written to UL outlining the association’s concern with this process. “Ultimately, it is clear the ‘aggressive ethanol’ formula required by UL grossly misrepresents modern fuel ethanol and is far worse than even the lowest quality ethanol in commerce today,” she wrote. “It is safe to say ‘aggressive ethanol’ is not representative of any fuel ethanol that is found in the marketplace today. Automobile manufacturers themselves have confirmed that they no longer use ‘aggressive ethanol’ in testing. Rather, they prefer to use ethanol that is representative of the fuel in the marketplace.”

The RFA is urging UL to move forward with its testing using an ethanol formulation that more closely mimics those allowed in the marketplace.

The U.S. Environmental Protection Agency (EPA) just announced that it has postponed to mid-2010 the decision whether to increase the allowable ethanol content in gasoline. According to EPA’s press release, the Agency needs more time to review test data on the effects higher ethanol-blended gasoline would have on vehicles, but signaled it may well approve 15% blends for at least some cars next year. The decision drew mixed and conflicting reviews by various industry groups.

According to EnergyWashington.com (subscription required), “biofuels groups are split over EPA’s delay until mid-2010 of a decision on whether to grant an industry request to lift the cap on ethanol allowed in gasoline above 10 percent (E10), with some seeing signs that EPA’s final decision will likely grant blends up to 15 percent next year and others criticizing the agency for not immediately approving E12.”

In a letter sent today to Growth Energy – a biofuels industry association that had asked EPA to grant a waiver that would allow for the use of up to 15 percent of ethanol in gasoline – the agency said that while not all tests have been completed, the results of two tests indicate that engines in newer cars likely can handle an ethanol blend higher than the current 10-percent limit. The agency will decide whether to raise the blending limit when more testing data is available. EPA also announced that it has begun the process to craft the labeling requirements that will be necessary if the blending limit is raised.

In March 2009, Growth Energy requested a waiver to allow for the use of up to 15 percent ethanol in gasoline, an increase of five percent points. Under the Clean Air Act, EPA was required to respond to the waiver request by December 1, 2009. EPA has been evaluating the group’s request and has received a broad range of public comments as part of the administrative rulemaking process. EPA and the Department of Energy also undertook a number of studies to determine whether cars could handle higher ethanol blends. Testing has been proceeding as quickly as possible given the available testing facilities.

The industry response has been swift. Growth Energy said it was pleased with EPA’s response:

“This announcement is a strong signal that we are preparing to move to E15, a measure that will create 136,000 new U.S. jobs, cut greenhouse gas emissions and lessen America’s dependence on imported oil,” said Growth Energy co-chairman Gen. Wesley Clark. “We are confident the ongoing tests will further confirm the data we submitted in the Growth Energy Green Jobs Waiver and silence those critics, allowing more American-produced energy to enter the market.” said Tom Buis, CEO of Growth Energy.

The Renewable Fuels Association (RFA)’s President and CEO Bob Dinneen was more negative in its statement:

“This delay threatens to paralyze the continued evolution of America’s ethanol industry. As EPA itself indicated, the scientific data to date has demonstrated no ill-effects of increased ethanol use in any vehicle currently on the road. Moreover, this delay will chill investment in advanced biofuel technologies at a critical time in their development and commercialization. In order to avoid paralysis by analysis, EPA should immediately approve intermediate ethanol blends, such as E12. Allowing for a 20 percent increase in ethanol’s potential share of the market would provide some breathing room for the industry while EPA finishes its testing on E15. Additionally, it would represent a good faith gesture that underscores the commitment President Obama has pledged to biofuels.”

The Alliance of Automobile Manufacturers (AAM) praised the decision, but for different reasons that Growth Energy:

“Automakers want government testing to prove that increasing the allowable ethanol blend limit will not harm vehicle emissions, performance, and durability. Alliance President and CEO Dave McCurdy stated, ‘We are pleased that EPA recognizes the importance of making decisions based on sound science. Any decisions on blends higher than E-10 for the existing fleet should be postponed until adequate testing results are available.’ McCurdy added, ‘Currently there are more than 7 million vehicles on the road capable of operating on fuels blended with up to 85 percent ethanol.  And while we share concerns regarding energy security, the Environmental Protection Agency needs to be certain that prolonged use of mid level blends will not damage existing engines, fuel lines and emissions systems.  Widespread failures resulting from higher blends of ethanol would be costly to automakers, a setback for the biofuels industry and most of all a disaster for the driving public.’”

Similarly, the NPRA, the National Petrochemical & Refiners Association, praised the EPA’s move saying:

“In making this decision, EPA correctly recognizes that there is more study and comprehensive testing to be done to ensure that higher ethanol blends will be safe for consumers and not threaten the reliability of their fuels or operation of their vehicles, engines and outdoor equipment,” NPRA President Charles T. Drevna said. “We’re pleased that EPA has made the decision to delay action on the E15 waiver, and look forward to working with the agency and other stakeholders to ensure that consumers will benefit from a transparent, deliberative process.”

The yacht of Paul and Rachel Chandler, currently being held hostage by Somali pirates, the Lynn Rival has been returned to the UK. The 38ft boat has been brought back onboard the Royal Navy vessel that witnessed the Chandlers ordeal. The Royal Fleet Auxiliary (RFA) Wave Night said they did not act, as they did not want to endanger them. First Sea Lord Admiral Sir Mark Stanhope said that criticism that the sailors onboard did not do enough to rescue the couple did a “disservice” to the crew. However in a report published in the Mail on Sunday it was reported that a source onboard said there were actually 20 Royal Marines who were equipped and ready to go. Though the marines mobilised twice on the deck of the ship, they were given the order to stand down. The pirates holding Mr and Mrs Chandler are demanding £4 million ($7 million) in ransom. Last week the couple were seen on film asking for help and saying they could be killed within a week if the ransom is not paid. The Foreign and Commonwealth Office have repeated, “It does not make substantive concessions to hostage takers, including ransoms.” I continue to hope that the Chandlers ordeal ends soon and they are reunited with their families. Thanks for reading.

According to the Des Moines Register, “The Environmental Protection Agency is expected to rule this week whether more ethanol can go into the gasoline used for everything from automobiles to boats and snowblowers.“ But that doesn’t mean higher-proof gasoline is headed for service stations any time soon. Even if the agency agrees to allow higher levels of ethanol in gas – and that is no given – it’s not clear when the higher-proof fuel would reach the market. “Refiners are saying they won’t put more ethanol into their gasoline unless Congress gives them protection from potential lawsuits from motorists or consumers who claim the ethanol hurt their engines.” The paper added that, “The environmental agency is supposed to rule by Tuesday on a petition from Growth Energy, an ethanol industry trade group, to raise the limit on ethanol in gasoline from 10 to 15 percent. Although the agency has let deadlines slip in the past, the agency is committed to making an announcement that day, spokeswoman Deb Berlin said.“

Need a skillful ally to maximize the impact of your grant application and improve your fund raising success?

Need an experienced partner to back stop the writing, copy editing or proofreading of your grant application?

Need expert assistance to design an evaluation plan for your proposal?

At Written Magic, LLC, that’s what we do.

Assistance is  now available, specifically designed  to enhance the grant writer’s efficiency and effectiveness, from an award-winning author and research and evaluation professional with over twenty years experience in the grant funding  process.  Sandra Jewell has developed Requests for Applications (RFAs), evaluated countless submissions for funding and created articles for peer review journals and online and other periodicals.  She has a history of writing winning grant applications and is now assisting grant writers in public and nonprofit organizations as they create their own record of successful fund raising.

To learn more, contact  WrittenMagic.sej@gmail.com

The U.S. ethanol industry could be entering a consolidation period wherein a few big companies dominate the field, writes Kris Bevill in this analysis for Ethanol Producer magazine. Two-thirds of the country’s 184 ethanol facilities are operated by major businesses and/or publicly traded companies instead of by farmer cooperatives, Bevill notes. Companies have the advantage of liquidity and can secure capital via the public markets to acquire small producers, said Todd Becker, CEO and director of Green Plains Renewable Energy. The industry, however, will still have room for the co-op model, in which the main goal is not “to make a fortune and get out,” said Randall Doyal, president of Guardian Energy.

Maybe not the case…

“Ann”, a reader of WMRW.com since its inception, offers her take on the case:

I’ve been following this blog for almost one year. I have always been a “passive reader” because of the big effort I have to do to write in English (I’m not an English- speaker) and also because I have always thought that my theory would be automatically rejected by most of you.

But in view of the little public advances and new features in the investigation, I have decided to share and contrast with you my thoughts about this case.

1. Three years after Robert Wone’s murder, it’s a fact that there seem to be no evidences that Zarbosky, Ward and Price did it.

2. Even if they were at the house, even if they found the body, even if they had strange behavior when the emergency team arrived, even with all the circumstances that seem to point at them as the criminals, and even if they manipulated in some way the crime scene after finding their dead friend…if they haven’t been accused of murder it’s only because there is no irrefutable evidence that they killed Robert.

3. There have been many theories about how could it have happened and why (the reasons), all of them involving the three house mates of Swann street. None of them has been, until now, consistent enough to be brought to a Court. There are many more questions than answers: the lack of blood, the BlackBerry, the semen issue, the time line of the crime… just to mention some of them. And, in addition, I’m sure that the three guys have been put under pressure during the interrogations… But all of them have always insisted on their innocence.

4. So this unsolved crime looks more and more like a perfect crime.

5. Is it possible to make a perfect crime without having planned it?  Did they plan in advance to sexually assault their friend, then to kill him and make sure that they would not leave any crime evidence against them?

6. If they hadn’t planned it, but it happened, would they have been able to erase all the crime evidence under those circumstances?

7. I think the answer to both questions is NO. If they had planned it in advance, they would have also foreseen that everybody would point at them, and that the intruder theory would be very hard to believe.  And if they did it without having planned it in advance (under drug effects, uncontrolled sexual impulses and other things that I have read at the posts), could they have had the cruelty of attacking a close friend and the callousness to do it in such a way that nobody could prove what happened exactly? I don’t think so.

8. Maybe many of you will call me crazy, but I think more and more strongly about a conspiracy against Robert, planned perfectly to frame the three guys of Swann Street. This sounds more and more plausible to me than all the other theories that I’ve read until now.

9. Why do I think about a conspiracy?

• a. It looks like a perfectly premeditated and planned crime.

• b. Given the time line and the lack of clear evidences to explain the facts, it looks like it was committed with the means and resources to create confusion and sexual theories, maybe to cover the real reasons behind it.

• c. It looks more like the murder was committed by professional assassin(s). They did their job very quick, and very well. And they didn’t leave any trace evidence against them, just traces against the three house mates.

• d. I have been thinking often about Robert: He was a lawyer. He had recently left his former job. He had just started a new one. He was an activist. Did he have some dangerous and powerful enemy from one of  his cases at his former job? Maybe in the new job? Did he know something that someone didn’t want him to reveal? What do we know in reality about Rob’s professional and activist contacts and enemies? Has this been investigated? Rob was involved with powerful organizations that probably have powerful enemies (Radio Free Asia, for sure). I don’t think his environment was so smart and innocent. Yes, I’m thinking about mafias. Why not?

• e. So maybe someone wanted to murder Robert, and maybe someone had this horrible request. And they waited for the perfect occasion to avoid any suspicion. The killer or killers decided to simulate a sexually motivated crime when they knew, probably through Rob’s BlackBerry or emails, that he had an appointment with his “non-conventional” friends that night. That was the occasion: they had the potentially guilty parties, a devious motive and time enough (about two weeks) to prepare their operation very carefully.

So this is what I tend to think more and more strongly. That we are all looking at the wrong way. But maybe nobody will have the means to look into this possibility.

Thank you for letting me to share this theory with you.

Ann

One of the most vocal groups representing the corn ethanol industry is calling on California’s Air Resources Board (CARB) to reopen the  on the Low Carbon Fuel Standard (LCFS) after what it calls “undisclosed documents” recently uncovered related to the rulemaking process. Here’s Growth Energy’s press release:

Growth Energy calls on ARB to allow public comment on undisclosed LCFS documents

Growth Energy, the coalition of U.S. ethanol supporters, called on the California Air Resources Board (ARB) to allow the public to comment on documents pertaining to their low-carbon fuel standard (LCFS) rulemaking that were not disclosed and should influence the final rule. Through a public records request, Growth Energy uncovered numerous previously undisclosed documents and comments from ARB consultants that cast doubt on ARB conclusions and others that appeared to influence ARB’s assumptions.

Following the discovery, Growth Energy issued a letter to ARB, calling on them to reopen the public comment period and allow comment on all documents received by ARB in connection with the LCFS as mandated by the Administrative Procedure Act (APA). These include documents commenting on detailed environmental analyses of the LCFS developed by other corn ethanol stakeholders, including the Renewable Fuels Association and the New Fuels Alliance. The letter to ARB also included eight questions to which Growth Energy is seeking answers.

“The public records request confirmed what we suspected: that significant portions of the ARB staff’s environmental and economic analyses appeared to be based on assumptions, rather than technical analyses available to the public,” said Tom Buis, CEO of Growth Energy. “Even more disturbing are the omitted comments from ARB consultants that contradict the conclusions reached by ARB staff regarding the carbon intensity of ethanol.”

In the letter, Growth Energy notes that Dr. Thomas Hertel, professor at Purdue University and the senior member of ARB’s advisory team for GTAP, called ARB’s use of the GTAP results in the regulation “rather arbitrary,” and “much less defensible” than an alternative he supported

Also omitted from the public rulemaking file was a PowerPoint presentation from Dr. Hertel to ARB stating that the GTAP model “is better suited to generating insights and ranges of results than to generating specific numbers,” yet ARB used GTAP to generate a specific ILUC number for ethanol.

“We are only one-third of the way through our public records request and have discovered scores of comments and documents not disclosed to the public that prejudiced the final LCFS rule,” Buis said. “Selective disclosure is not an option in something this important. To not allow public review and comment on these would be a violation of the Administrative Procedure Act and a perversion of the democratic process.”

Theo RFA

Trân Văn, phóng viên đài RFA

Đầu tuần trước, chính quyền tỉnh Hải Nam của Trung Quốc công bố quyết định thành lập hai cơ quan hành chính cấp thôn để điều hành hoạt động hành chính trên đảo Phú Lâm và đảo Cây trong quần đảo Hoàng  Sa, vốn vẫn được Việt Nam xác lập thuộc chủ quyền của mình.

Biểu tình phản đối Trung Quốc lấn chiếm Hòang Sa Trường Sa tại Hà Nội năm 2007. AFP photo

Đầu tuần này, qua bà Nguyễn Phương Nga, Bộ Ngoại giao Việt Nam mới lên tiếng về sự kiện vừa kể.  Các diễn biến đó có gì đáng chú ý?

Bộ ngoại giao Việt Nam

Trong thông báo được công bố hồi đầu tuần trước, chính quyền tỉnh Hải Nam của Trung Quốc cho biết, họ đã quyết định thành lập hai đơn vị hành chính cấp thôn, tại hai hòn đảo trong quần đảo Hoàng Sa – vốn thuộc chủ quyền của Việt Nam nhưng đã bị Trung Quốc cưỡng chiếm cách nay 35 năm.

Theo thông báo vừa đề cập, đảo Phú Lâm trong quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam nay trở thành thôn Vĩnh Hưng và đảo Cây cũng nằm trong quần đảo này, nay trở thành thôn Triệu Thuật, thuộc tỉnh Hải Nam, Trung Quốc.

Đầu tuần trước, chính quyền tỉnh Hải Nam của Trung Quốc công bố quyết định thành lập hai cơ quan hành chính cấp thôn để điều hành hoạt động hành chính trên đảo Phú Lâm và đảo Cây trong quần đảo Hoàng Sa, vốn vẫn được Việt Nam xác lập thuộc chủ quyền của mình.

Một tuần sau sự kiện vừa kể, bà Nguyễn Phương Nga, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam mới lên tiếng, tái khẳng định, Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Thay mặt chính quyền Việt Nam, bà Nga “phản đối quyết định của phía Trung Quốc” vì việc làm đó “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, không phù hợp với nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, không có lợi cho tiến trình đàm phán tìm kiếm biện pháp cơ bản, lâu dài cho vấn đề trên biển giữa hai bên”.

Khó có thể tính hết số lần Việt Nam khẳng định việc “có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa”.

Tuy nhiên, nhiều người đã thử so sánh thái độ của Việt Nam trong các tranh chấp liên quan đến chủ quyền ở biển Đông với Trung Quốc và kết luận, ngay cả khi công khai xác định Trung Quốc “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam”, các phản ứng của Việt Nam vẫn hết sức yếu ớt.  Lần này cũng vậy! Sau sự kiện, chính quyền tỉnh Hải Nam tuyên bố, hai đảo trong quần đảo Hoàng Sa là hai thôn của họ, bà Nguyễn Phương Nga chỉ nhận xét rằng, hành động đó “không phù hợp với nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước”.

Lần này cũng vậy! Sau sự kiện, chính quyền tỉnh Hải Nam tuyên bố, hai đảo trong quần đảo Hoàng Sa là hai thôn của họ, bà Nguyễn Phương Nga chỉ nhận xét rằng, hành động đó “không phù hợp với nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước”.

Bộ ngọai giao Trung Quốc

Trong khi Trung Quốc – phía từng cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa và một phần quần đảo Trường Sa của Việt Nam thì ứng xử hoàn toàn khác.

Hồi cuối tháng 4 vừa qua, sau khi UBND thành phố Đà Nẵng công bố quyết định bổ nhiệm ông Đặng Công Ngữ, Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng làm Chủ tịch huyện đảo Hòang Sa, bà Khương Du – người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đã lên tiếng gần như lập tức.

Lúc đó, bà Khương Du gọi việc làm của Việt Nam là: “Hành động bất hợp pháp, không có hiệu lực” vì “Trung Quốc có chủ quyền bất khả tranh biện đối với quần đảo Tây Sa (cách mà Trung Quốc gọi quần đảo Hòang Sa của Việt Nam) và vùng biển quanh đó”.

Về bản chất, việc bổ nhiệm viên chức hành chính như Việt Nam đã làm hay tuyên bố thành lập các đơn vị hành chính như Trung Quốc tiếp tục làm, chẳng khác gì nhau. Tất cả đều nhằm xác lập chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa.

Bà Khương Du gọi việc làm của Việt Nam là: “Hành động bất hợp pháp, không có hiệu lực” vì “Trung Quốc có chủ quyền bất khả tranh biện đối với quần đảo Tây Sa (cách mà Trung Quốc gọi quần đảo Hòang Sa của Việt Nam) và vùng biển quanh đó”.

Thực tế cho thấy, dù rằng Trung Quốc là phía chủ động đề xướng phương châm “16 chữ vàng” (láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai), cũng như tinh thần “bốn tốt” (láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt), kêu gọi xem đó như kim chỉ nam trong việc xây dựng quan hệ ngoại giao giữa hai bên. Thế nhưng, cả cách nhìn, lẫn lối phản ứng của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc vẫn cứng rắn, mãnh liệt hơn những đồng nghiệp đảm nhận vai trò người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Phản ứng của Việt Nam, thông qua những người phát ngôn Bộ Ngoại giao, chỉ ôn hoà, mềm mỏng, cho dù nhiều hành động của Trung Quốc được chính họ xác định là “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam”. Nếu đối chiếu phản ứng của Việt Nam, thông qua những người phát ngôn Bộ Ngoại giao, trước một số sự kiện có cùng tính chất với sự kiện chính quyền tỉnh Hải Nam, Trung Quốc vừa tuyên bố thành lập thôn Vĩnh Hưng trên đảo Phú Lâm và thôn Triệu Thuật trên đảo Cây, cùng nằm trong quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, hôm 8 tháng 11 năm nay, người ta sẽ thấy chúng giống hệt nhau về nội dung.

Phản ứng của Việt Nam, thông qua những người phát ngôn Bộ Ngoại giao, chỉ ôn hoà, mềm mỏng, cho dù nhiều hành động của Trung Quốc được chính họ xác định là “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam”.

Hồi tháng 11 năm 2007, sau khi Quốc hội Trung Quốc phê chuẩn việc thành lập huyện đảo Tam Sa, trực thuộc tỉnh Hải Nam, trong đó bao gồm cà quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam lúc đó là ông Lê Dũng cũng tuyên bố, hành động của Trung Quốc “không phù hợp với nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, không có lợi cho tiến trình đàm phán tìm kiếm biện pháp cơ bản, lâu dài cho vấn đề trên biển giữa hai bên”.

Sự khác biệt giữa hai sự kiện đã dẫn, chỉ ở thời điểm xảy ra sự kiện, thời điểm đưa ra tuyên bố và cách nay ba năm, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam lúc đó là đàn ông, chứ không phải phụ nữ như hiện nay.

Dù cụm từ “nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước” đã từng được lập đi, lập lại khá nhiều lần nhưng hiếm khi “nhận thức chung” được giới thiệu chi tiết.

Tình hữu nghị Việt-Trung đời đời bền vững

Người Việt thường chỉ được nghe giới lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, tuyên bố những ý tương tự như phát biểu của ông Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khi ông đến thăm Hà Giang – một trong những tỉnh giáp với Trung Quốc: Tình hữu nghị Việt Nam – Trung Hoa là số một! Phải làm sao giữ mãi, trân trọng. Dù nó có gặp khó khăn, có gặp những vấn đề gì trở ngại thì hãy đoàn kết, thân ái với nhau. Trao đổi để tìm ra cái giải pháp khắc phục! Hai bên biên giới phải là hai bên biên giới hữu nghị. Nhân dân hai bên phải thực sự đoàn kết!

Tình hữu nghị Việt Nam – Trung Hoa là số một! Phải làm sao giữ mãi, trân trọng. Dù nó có gặp khó khăn, có gặp những vấn đề gì trở ngại thì hãy đoàn kết, thân ái với nhau. Trao đổi để tìm ra cái giải pháp khắc phục! Hai bên biên giới phải là hai bên biên giới hữu nghị.

Ô. Nguyễn Minh Triết, CT. Nhà nước

Thực tế cho thấy, hình như nhận thức của các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ có sự khác biệt nhất định với nhận thức của một bộ phận dân chúng.

Hồi cuối năm 2007, trước sự kiện Quốc hội Trung Quốc phê chuẩn việc thành lập huyện Tam Sa, bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam, thanh niên, sinh viên, học sinh ở Việt Nam đã bày tỏ nhận thức của họ trước Đại sự quán Trung quốc tại Hà Nội: Trung Quốc xâm lược! Không được bành trướng! Phản đối Tam Sa!... và Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP. HCM: Trả lại Hoàng Sa! Trả lại Trường Sa!…

Sự kiện chính quyền tỉnh Hải Nam tuyên bố thành lập thôn Vĩnh Hưng trên đảo Phú Lâm và thôn Triệu Thuật trên đảo Cây, cùng nằm trong quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đã lắng xuống. Hôm 18 tháng 11, hai Thứ trưởng Ngoại giao của Việt Nam và Trung Quốc lại vừa hoàn tất một vòng đàm phán nữa về biên giới. Hai vị Thứ trưởng Ngoại giao, ông Hồ Xuân Sơn – Việt Nam và ông Vũ Đại Vĩ – Trung Quốc lại vừa tiếp tục khẳng định, sẽ thực hiện nghiêm túc nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước.

Trong giai đoạn phát triển hiện nay, truyền thông đại chúng đã trở thành phương tiện chính thống để giải thích các thực tại xã hội. Qua các sự kiện, bài viết, bình luận, truyền thông đại chúng đã xác định và hình thành các định hướng chính trị. Là phương tiện chủ yếu tuyên truyền các hệ tư tưởng, thiết lập và củng cố lòng tin trong công chúng, hợp pháp hóa các thể chế quyền lực, truyền thông đại chúng còn là nhân tố kiểm soát xã hội, được giới cầm quyền sử dụng để hợp pháp hóa các chính sách, ổn định hệ thống chính trị và kinh tế. Vì lẽ đó, nhiều người nói rằng: truyền thông là loại quyền lực thứ tư. Đó là cách diễn đạt theo trật tự để phân biệt với các quyền lực Nhà nước.

Thực chất, quyền lực của truyền thông có thể chi phối, hạn chế và kiểm soát các quyền lực còn lại như quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Quyền lực của truyền thông là quyền lực của công chúng, mà công chúng là nguồn gốc của mọi quyền lực nhà nước.

Khi phong trào đấu tranh cho nền dân chủ ở Việt Nam còn nhỏ lẻ, chưa có đủ quy mô, tầm vóc và giải pháp thì truyền thông đại chúng nổi lên như một lực lượng mạnh mẽ nhất. Lẽ tất nhiên, lực lượng này không phải là truyền thông chính thống của Nhà nước Việt Nam hiện tại.

Lực lượng này bao gồm:

- Các trang web trong nước như: Dòng Chúa cứu thế Việt Nam, Bauxite Việt Nam, Chúng ta.com, v.v…

- Các trang web của người Việt ở hải ngoại thì có: talawas, Diễn đàn X-cafe, Dân luận, viet-studies.info, Pháp nạn Bát Nhã, v.v…

- Các hãng truyền thông quốc tế nổi tiếng như: BBC, AP, AFP, VOA, RFA, RFI, Reuters, v.v…

Lực lượng này không bị chi phối hay kiểm soát từ phía Nhà nước.

Ngoài ra, còn đông đảo cây viết khác nhau trong giới blogger như: Osin (Huy Đức), Ba Sàm, Điếu Cày, Người Buôn Gió, JB Nguyễn Hữu Vinh, Mẹ Nấm, Đào Hiếu, Tạ Phong Tần, Trương Duy Nhất, Phạm Viết Đào, Tô Hải, Tuấn Khanh, Đinh Tấn Lực, Nguyễn Quang Lập (Quê choa), Trần Nhương, Bùi Văn Phú, Hồ Hải, Nguyễn Văn Tuấn, v.v… và một số lượng lớn các cây bút khác.

Vẫn biết, các hãng truyền thông quốc tế, một số trang web và blogger nêu trên không lấy việc đấu tranh cho nền dân chủ làm mục đích của mình, nhưng việc họ đưa tin và bình luận các vấn đề thời sự một cách nhanh chóng, trung thực và khách quan đã giúp cho phong trào đấu tranh dân chủ đạt được những kết quả thiết thực. Khi nói đến “dân chủ”, không thể không nói đến tính “công khai” và “trung thực”. Hai thuộc tính này của nền dân chủ chính là tiêu chí căn bản của những người làm truyền thông.

Nếu như chế độ độc tài lấy sự dối trá và bưng bít làm phương tiện tồn tại, thì ngược lại, phong trào dân chủ lấy sự công khai và trung thực làm công cụ đấu tranh cho mình. Và do đó có thể nói rằng: Cuộc đấu tranh cho nền dân chủ ở Việt Nam đã trở thành “cuộc chiến” giữa lực lượng truyền thông chính thống của Nhà nước với lực lượng truyền thông còn lại vừa nêu trên. Cuộc chiến này ngày càng quyết liệt hơn, gay gắt hơn, nhiều thông tin và sự kiện hai bên đưa ra hoàn toàn trái ngược nhau. Cuộc tranh giành “thị phần độc giả, thính giả” cũng không kém phần quyết liệt. Tất nhiên, công chúng luôn yêu mến sự trung thực và khách quan. Có thể nói hiện nay tiếng nói của truyền thông tự do đang trở nên thắng thế trên chiến trường truyền thông. Tất nhiên, một phần của báo chí chính thống và các “nhà báo có thẻ” khi kịp thời đưa tin trung thực, khách quan, thì cũng đã và đang trở thành đồng minh của giới truyền thông tự do Việt Nam.

Điểm lại vài sự kiện nổi bật đã qua để thấy sự tác động từ “cuộc chiến” này:

Khi sự kiện “Tòa khâm sứ” và “Thái Hà” nổ ra, truyền thông Nhà Nước gọi: cuộc gây rối trật tự công cộng, phần còn lại gọi: cuộc cầu nguyện trong ôn hòa. Tiếp theo, sau bài phát biểu của Đức Tổng Ngô Quang Kiệt, truyền thông Nhà nước cắt bớt lời phát biểu của ngài và cho rằng: ngài đã không còn tự trọng là một công dân Việt Nam, và làm cho quần chúng “phẫn nộ”. Lập tức, phần còn lại đưa nguyên văn lời phát biểu của ngài và khẳng định ngài là một người yêu nước. Và cho đến giờ này, ngài là một “vị thánh” trong lòng người công giáo. Khi phiên tòa xét xử các giáo dân Thái Hà sắp mở ra, tất cả truyền thông trong nước đều im lặng. Trong khi đó, hàng chục bản tin của các hãng truyền thông quốc tế, hàng trăm bài viết của giới blogger đều đưa tin. Chính nhờ những thông tin này mà hàng nhìn giáo dân đã có mặt trước phiên tòa, với cành thiên tuế trên tay và hô vang: vô tội, vô tội. Kết quả, nhà cầm quyền đã phải lùi bước với một bản án đầy mâu thuẫn.

Đến vụ “bô-xit”, được gọi là “chủ trương lớn” của Đảng mặc dù trước đó đã có hàng chục bài viết phân tích về tính nguy hại lâu dài và toàn diện đối với quốc gia trên các báo chí chính thống.  Trang mạng bauxite Việt Nam ra đời thu hút trên 3000 chữ ký đồng thuận, với hàng trăm bài viết đã lôi cuốn được hàng triệu độc giả trên toàn quốc.

Rồi đến vụ công dân Cù Huy Hà Vũ khởi kiện Thủ tướng. Có thể nói đây là vụ kiện hi hữu, rất hay và thú vị. Các báo đài như BBC, RFA… các trang web, các blogger đều đồng loạt đưa tin, nhưng truyền thông chính thống trong nước có vẻ “không thích” sự kiện này.

Mới đây, sự kiện “Bát Nhã”: hình ảnh các tu sinh bị xua đuổi, đánh đập được đăng tải khắp nơi, làm xúc động hàng triệu người trên thế giới. Trong khi đó, truyền thông trong nước đưa tin và lý giải: Đó là việc tranh chấp nội bộ!

Bài góp ý “Đổi mới Đảng để tránh sụp đổ” cũng là một ví dụ cụ thể về tính công khai. Sự công khai của Thiện Ý – Tống Văn Công khiến cho bài trên báo Quân đội nhân dân chụp mũ ông là một “mưu đồ thâm hiểm” đã bị công luận nhận diện một cách nhanh chóng.

Vụ tờ báo Đảng đăng tin về Hải quân Trung Quốc tập trận đã bị giới blogger phát hiện và nhanh chóng buộc phải xin lỗi. Cũng từ đó mà công luận phát hiện thêm một sự thật khác: số liệu truy cập vào website của Đảng thực tế rất thấp, những con số 25 triệu truy cập hay 40 triệu truy cập một tháng chỉ là hư cấu.

Vụ ba (03) blogger: Mẹ Nấm, Người Buôn Gió và Đoan Trang bị bắt và được thả ra cho thấy một thắng lợi cụ thể nhờ sự kết hợp tự nhiên giữa giới truyền thông tự do trong nước và quốc tế. Vụ việc khởi tố nhà văn Trần Khải Thanh Thủy cũng đang đi theo hướng này.

Sức mạnh và sự ảnh hưởng của truyền thông chưa bao giờ quan trọng như ngày nay. Nó có thể giúp cho công chúng tiếp cận với nhiều thông tin, nhiều giá trị của Dân chủ và Nhân quyền, qua đó hình thành các định hướng chính trị có tính chất phổ quát vượt qua các khuôn khổ đã định sẵn. Nó giúp cho các nhóm đấu tranh nhỏ lẻ có sự liên kết với nhau và truyền đi một thông điệp chung về sự khát khao một nền dân chủ thực sự.

Cuối cùng, chúng ta vẫn phải thừa nhận một quan điểm chung rằng: cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ, cho sự thật khách quan và trung thực vẫn là mục tiêu quan trọng hàng đầu của mọi nhà nước trên thế giới, không loại trừ nhà nước Việt Nam hiện hữu. Vì thế, khi báo chí và truyền thông của nhà nước thay đổi để không còn là công cụ một chiều, thì nó sẽ góp phần rất lớn vào tiếng nói chung của nhân dân, của công luận đích thực và cuộc chiến truyền thông sẽ khép lại.

Sài Gòn, ngày 16 tháng 11 năm 2009

Luật sư Lê Trần Luật

en el Checkpoint Charlie (2009)

Aquests dies hem llegit a la premsa, hem escoltat a la ràdio i hem vist a la TV, tot un seguit de reflexions, comentaris i imatges que ens han recordat que estam commemorant aquests dies el 20è aniversari de la caiguda del Mur de Berlín, que, als nostres efectes, ja el podem considerar un bon fracàs… o no, depenent dels objectius que es marcaren els qui el varen construir. Tal vegada, qualque dia també hauríem de parlar sobre si són realment útils les efemèrides i sobre si aquestes remembrances, porgades pel garbell d’allò que consideram avui en dia com “políticament correcte”, fan un bon servei al nostre coneixement del passat.

   Però per ventura caldria primer situar-nos històricament, talment com si fóssim alumnes de 4t ESO. Després de la 2ª Guerra Mundial es donà a conèixer l’expressió “teló d’acer”, popularitzada per Winston Churchill (‘iron curtain’, 1946) durant la Guerra Freda per a descriure les fronteres que hi havia entre l’URSS i els altres països comunistes de l’Europa oriental, d’una banda, i el bloc occidental. En acabar el conflicte, Alemanya quedà dividida en quatre sectors en mans de les potències vencedores (i la ciutat de Berlín, també): els occidentals (l’anglès, el francès i el nordamericà) constituïren la RFA (República Federal Alemanya), i l’oriental (ocupat pels soviètics) la RDA (República Democràtica Alemanya, no gaire democràtica per cert). 

   Durant els anys ’40 i ’50 molts de ciutadans germano-orientals passaren a cap a l’Oest, especialment a Berlín, ja que a la resta de la frontera interalemanya els controls eren bastant més estrictes que a la capital –situació retratada magistralment per Billy Wilder a la comèdia Un, dos, tres–. S’ha calculat que en aquestes dues dècades més de 2,5 milions de ciutadans de la RDA passaren a la RFA; molts d’ells eren joves amb formació superior, i aquest fet amenaçava la capacitat econòmica i l’existència futura de la república comunista. A més, uns 50.000 berlinesos (els “Grenzgänger”) creuaven la frontera diàriament per anar a fer feina al sector Oest… però residien al sector Est per tal d’aprofitar-ne el nivell de vida més barat.

   El 4 d’agost de 1961, l’ajuntament de Berlín Est va decretar que aquests Grenzgänger s’havien d’inscriure en un registre i havien de pagar el lloguer de l’habitatge en marcs occidentals. La policia oriental duia a terme molts de controls en els mitjans de transport que es dirigien a l’oest, uns controls molt exhaustius a la caça de contrabandistes i traïdors a la RDA. A més, molts ciutadans de l’oest anaven freqüentment a l’est a comprar aliments en el mercat negre el canvi de moneda era molt beneficiós per a ells (1 marc alemany contra 4 marcs orientals) i que els productes eren comparativament més barats. L’economia planificada de la república oriental es veia, així, afeblida. Per evitar-ho, la nit del 12 al 13 d’agost de 1961 es començà a construir el Mur de Berlín per ordre de les autoritats de la RDA, que el qualificaren com a “mur de protecció antifeixista”. El seu perímetre era de 45 km, i esdevingué el símbol de la divisió entre les dues Alemanyes durant la guerra freda.

   El canceller Konrad Adenauer, el mateix 13 d’agost, va fer una crida per ràdio a la població a la calma i la serenitat, i va anunciar que les potències occidentals prendrien mesures. Només l’alcalde de Berlín Oest Willy Brandt va protestar enèrgicament, sense èxit, contra el mur i la partició definitiva de la ciutat, i organitzà una manifestació de protesta que reuní 300.000 persones. I els EUA com reaccionaren? El president John F. Kennedy afirmà: “Una solució no gaire maca, però mil cops millor que una guerra”. En una cèlebre visita posterior (1963) pronuncià la famosa frase “Ich bin ein Berliner” .

   Durant 28 anys almenys 86 persones varen morir a mans de les forces de seguretat de l’RDA mentre intentaven fugir cap a l’Oest; altres fonts parlen d’un mínim de 238 morts, incloent-hi els morts en accident. L’última mort es produí el 6 de febrer de 1989, quan Chris Gueffroy morí desangnat. Segons alguns càlculs, unes 75.000 persones van ser processades en jutjats orientals per “Fuga de la República” (Republikflucht). Segons l’article 213 del Codi penal de l’RDA, aquest delicte es condemnava amb penes de presó de fins a vuit anys. Si el detingut portava armes, era membre de l’exèrcit o posseïa secrets d’estat, no podia sortir de la presó abans dels cinc anys; la col·laboració amb el fugitiu es podia penar fins i tot amb cadena perpètua.

   Els processos judicials contra els qui donaren l’ordre de disparar, coneguts com Mauerschützenprozesse, varen durar fins a la tardor de 2004. Entre les acusats hi havia, entre d’altres, el secretari general de l’RDA Erich Honecker i el seu successor Egon Krenz, i els dirigents de l’Exèrcit Nacional Popular o de les tropes frontereres. L’últim procés contra soldats fronterers va tenir lloc el 9 de novembre de 2004, exactament 15 anys després de l’obertura del mur, i va acabar amb un veredicte de culpabilitat.

   Han passat 20 anys des de la Caiguda del Mur, i veim que els fracassos de la Història no ho són només perquè provoquen la derrota política d’aquells qui els varen inspirar sinó, sobretot perquè, mentrestant, han desencadenat el sofriment –o, en alguns casos, la desaparició física– de centenars, de milers, de milions de ciutadans que els han patit. La vida dels altres, film alemany guardonat amb l’Òscar 2007 a la millor pel·lícula en llengua no anglesa, retrata a la perfecció l’atmosfera agobiant en què vivien els ciutadans de la RDA.

GRANS FRACASSOS DE LA HISTÒRIA és una secció de TASSA I MITJA

· IB3 ràdio en directe · http://streaming01.ib3radio.com:8000/ib3radio.mp3

Le 9 novembre 1989, le mur de Berlin tombait. Vingt ans plus tard, beaucoup gardent en mémoire cet élan d’émotions qui les a envahi lors de cet évènement historique. Cornelia Martens, une allemande de l’Ouest originaire de la ville d’Hambourg, avait 23 ans lors de la chute du Mur. Deux décennies après, elle raconte des souvenirs que le temps n’a pas érodés.

Malek Srioui: Quelle était la situation dans les deux Allemagnes à cette époque?

Cornelia Martens: La RFA était une vraie démocratie, nous avions des élections libres. Hambourg était une ville socio-démocrate (Helmut Kohl, de l’Union Chrétienne Démocrate, était le chancelier ouest – allemand à cette époque ).

L’Allemagne de l’ouest était un modèle très réussi au niveau économique. Très vite, il est apparu évident aux habitants de l’Est que la RDA ne rattraperait jamais la RFA. Personnellement, j’ai vécu une situation transitoire: une vague de chômage m’a obligé à travailler comme chef réceptionniste dans un petit hôtel pendant 3 mois. Ma vie a changé en octobre 1989 quand j’ai été recrutée par Europcar en tant qu’agent de réservation… eh oui, ça fait déjà 20 ans que je travaille dans la même boite.

Quant à la relation diplomatique entre les deux Allemagnes, les incidents n’en finissaient pas. Comme la frontière était entièrement fermée et une large bande de terre minée, il y avait des morts tous les ans, surtout que les gardes-frontière avaient reçu l’ordre de tirer sur les civils.

Comment avez vous vécu cette séparation?

La séparation a eu lieu juste après la seconde guerre mondiale, je n’était pas encore née. Donc mon unique source sur cette partie de l’histoire était le lycée. J’ai trouvé paradoxale l’idée de construire un mur, sous prétexte que c’était un moyen pour ”libérer” et ”protéger” le peuple de la RFA de ce qu’on appelait à l’époque ”l’impérialisme”, alors que ce mur de béton ne faisait qu’office de frontière. J’ai vite compris qu’il symbolisait notre honte; séparation d’un peuple, violence étatique, et amertume de milliers de familles.

Et pourtant, tout a basculé le 9 novembre 1989…

Oui. Le communisme a plongé l’Est dans un état chaotique. Les habitants de la RDA en avaient marre. Ils avaient commencé de sortir de chez eux, de manifester pacifiquement, sans se laisser aller vers la violence. Ils venaient en masse devant les églises en scandant ”Wir sind das Volk ”(nous sommes le peuple) (je parle uniquement de mémoire, je ne cherche pas à être historiquement correcte). C’était une révolution pacifique qui se passait sous nos yeux. Tout le monde en parlait: en famille, avec mes amis, dans les médias. Moi-même j’étais incrédule. Jamais je n’aurais pensé que cela allait se passer de mon vivant. Je me souviens qu’en 1990, lors d’un voyage au Brésil, beaucoup de gens m’ont posé des question sur cette date historique. Eux aussi se sentent concernés par l’évènement puisque l’effondrement du ”rideau de fer” marquait la fin d’un monde bipolaire.

La réunification est t-elle parvenue à faire oublier cette partie sombre de l’histoire allemande?

Ce n’est pas si facile d’effacer quarante ans de séparation et d’isolement entre deux régimes politiques totalement opposés. Mener une vie commune n’était pas forcément facile. Ce qui m’a marqué le plus, c’est que les gens de l’Est ne sont pas venus envahir ceux de l’Ouest, et vice versa. La réunification a apporté deux éléments indispensables: la liberté de choisir et de se déplacer aux Est Allemands.

Le passé ne s’oublie pas, et ce serait une erreur de vouloir l’oublier car c’est à la source de ce que nous sommes aujourd’hui. Si nous avons pu y parvenir, c’est parce que nous avons essayé, et nous essayerons toujours, de puiser dans ce qu’il y avait de mieux dans les deux systèmes.

Et Berlin?

Nous sommes tous fils et filles de Berlinois, même si nous n’avons pas vécu dans les mêmes circonstances. Berlin est notre histoire à tous. Et ce n’est pas par hasard si elle est devenue aujourd’hui la capitale culturelle de l’Allemagne .

Propos recueillis par Malek Srioui