¿Se imaginan hasta dónde llegará la saga del maguito Harry Potter? No se lo imaginen; aquí les tengo la premisa:

Harry Potter. Y la pócima de la eterna juventud…

Vill du läsa fortsättning på min berättelse Tio ock en droppe af gyllne sken – del 2 och kapitel 4, gå in på min hemsida www.robertklavus.se och länk

http://cms.dinstudio.se/cms/filearea_83.html

 Se kort utdrag nertill.

Slottet var i sitt inre lika magnifikt, sjusjungande och bländande som fasaden men där fanns även det mest enkla små prång och rum som nästan gömdes bakom allt det storslagna. Felicia hade inte ens sett en bråkdel av det hon såg nu vid det förra och mycket korta besöket.

” Det är som ett spökhus, nästan ” hörde hon Kim viska till henne.

John Brungot, Trond Høvik og Terje Ranes med blodige tohånds sverddrap.

Av og til må det være tillatt å mele sin egen syke mor. Søndag kl 15 inntreffer det en begivenhet på NRK P2. Det er verdenspremiere på første del av Egil Skallagrimssons saga i Radioteatret. Og bare vent  og se: Teaterkritikerne og journalistene kommer til å bry seg lite om dette råskinnet fra 900-tallet med viltert temperament,  sårbar sjel og sjeldne dikterevner. Frekk i kjeften og uvøren med sverdet. Men en begivenhet er forestillingen uansett.

Det er drøssevis med saft og kraft i de gamle sagaene. De roper etter å bli formidlet i ny form. Men forsøkene på å overføre dem til scene eller film har sjelden vært særlig vellykket. Det blir lett fjernt eller stivt eller sært. Vi mener at NRK Radioteatret og dramatiker/regissør Morten Cranner har knekket koden. Sammen med lyddesigner Erki Halvorsen har han gjort sagaen til en action-komedie det virkelig svinger av. Fresk, uærbødig, moderne. Det er nesten som om Egil foregriper Bruce Willis i Die Hard.

Slekten til Egil er flyktninger. De måtte komme seg bort fra Vestlandet etter noen drap og sånn og søkte til Island. Men at norskekongen går og pisser på alle eiendommene de etterlot seg, er nokså kjipt. 13 år gammel kommer Egil seg tilbake til Norge og begynner å lage helvete for Eirik Blodøks. Oppi alt dette er han den første sagahelten som viser tilløp til sjel – ettersom han slipper oss inn i sitt indre i sine kvad.

Her er det bare å gi seg hen – sammen med Trond Høvik i hovedrollen. Forestillingen ligger ute på Radioteatrets hjemmeside.

Inngangur

Þau vandamál sem fylgja fólksflótta eru þekkt útum allan heim. Mikil sprengin verður í íbúafjölda borganna þegar fólk flytur í gífurlegu magni úr sveitum og smábæjum til þeirra. Borgirnar höfðu mikið aðdráttarafl fyrir fólk sem lifði eins og fyrri kynslóðir höfðu lifðað í hundruðir ára. Sveitamennskan bauð ekki uppá annað fyrir þetta fólk en fábrotið og einfalt líf þar sem verkin voru þau sömu og þau höfðu alltaf verið. Það var erfitt hefja sig upp úr því lífi til einhvers betra. Borgirnar voru spennandi. Þær buðu upp á margskonar tækifæri og fólk sem treysti á sjálft sig bjóst við að geta bætt lífsskilyrði sín með eigin dugnaði og hörku. Ef það var bara aðeins duglegra heldur en sá næsti gat það fengið allt sem hugurinn girntist. Þessi þróun var yfirleitt ekki hæg og sígandi heldur gerðist hún af miklum krafti. Borgirnar fylltust miklu hraðar heldur en hægt var að ráða við. Það var ekki til pláss fyrir alla. Vonir fólks voru háar og eftir því voru vonbrigðin mikil. Í stað þess að geta nýtt sína hæfileika af dugnaði þá endaði fólk á því að strita fyrir léleg laun og búa í heilsuspillandi húsnæði sem undir eðlilegum kringumstæðum væri ekki talið hæft sem mannabústaðir. Á Íslandi var þetta kannski ekki alveg svona slæmt en hversu slæmt var það? Hvert lá straumur fólks á Íslandi og hverjar voru afleiðingar hans? Hverjar voru afleiðingar þessa fólksflótta fyrir þá sem fluttust?

Það kannast allir við braggana. Bækur Einars Kárasonar um líf íbúanna í hinum tilbúna Thulekampi og kvikmyndin sem fylgdi eftir hafa kynnt þeim Íslendingum sem ekki muna sjálfir hvernig götumynd braggahverfanna var. Hvernig var samt lífið í bröggunum? Voru þetta kannski notalegar litlar íbúðir sem fólk gerði sér að góðu þegar erfitt var í ári eða var þetta skammarblettur á sögu landsins sem minnir helst á fátækrahverfi útlendra stórborga? Orsakaðist þetta af ábyrgðarleysi stjórnvalda eða var ástandið óúmflýjanlegt? Hverjar voru svo aðgerðir stjórnvalda til að sporna við þessum byggðum og hvenær lauk þessu tímabili?

Aðdragandi braggabyggðar

Eftir stríðið stóð Ísland uppi sem rík þjóð. Stríðsgróðinn var notaður af mikilli ákvefð til að bæta sjávarútveginn, landbúnaðinn og iðnaðinn. Gjaldeyrissjóðirnir voru þó ekki botnlausir og tæmdust að lokum og við tók haftastefna. Þessi höft höfðu slæm áhrif á byggingarframkvæmdir sem gerði það að verkum að enn erfiðara varð að losna við braggana heldur en ella. Gott dæmi um hversu erfitt var að nálgast byggingarefni eru ýmis úrræði sem fólk greip til. Gamalt byggingarefni úr herskálum var nýtt eftir að það hafði verið múrhúðað. Einhversstaðar þurfti fólkið þó að búa og ef ekki var hægt að byggja mannsæmandi hús voru braggarnir þó betri en ekkert. Þrátt fyrir alla þessa erfiðleika varð þróun í byggingarmálum frá lokum stríðs til 1965 hröð. Fjöldi íbúa í Reykjavík jókst um 70% á þessum árum.[1] Árið 1940 höfðu aðeins um 40% Reykvíkinga fæðst í borginni og árið 1950 hafði um helmingur þjóðarinnar fæðst í sveit en aðeins einn fjórði bjó þar.[2] Þessar tölur sýna að tímabilið var mjög mikið umbrotaskeið í Reykjavík og miklar og örar breytingar urðu. Þessi mikla fólksfjölgun á skömmu tímabili í bland við erfiðleika í byggingariðnaði bendir til þess að húsnæðisekla hafi verið gríðarleg. Ofan á þetta bættist við að í árslok 1941 var fjórðungur alls íbúðarhúsnæðis í Reykjavík ónýtt og tæplega fimmtungur þurfti verulegrar lagfæringar. Fólksflóttinn til Reykjavíkur var miklu örari en nýbygging réð við með góðu móti. Fólk fékk oft inni hjá vinum sínum og ættingjum en það var yfirleitt tímabundin og þröng lausn. Sumir neyddust til að vera á götunni, í tjöldum eða jafnvel búningsklefum í íþróttahúsum.[3] Því kemur það ekki á óvart að hermannabraggarnir sem breski og bandaríski herinn skyldu eftir við lok stríðsin hafi verið teknir til íbúðar. Að sjálfsögðu áttu þeir aðeins að leysa húsnæðisvandann til bráðabirgða. Fólk átti að búa þar svona rétt á meðan ný hús voru byggð til að þess að verða ekki úti. Það þótti greinilega skammarlegt að þurfa að bjóða fólki braggana til íbúðar. Í blöðunum var fyrst um sinn ekki talað um hvers kyns húsnæðið væri heldur var talað um „ófullkomið bráðabirgðahúsnæði“.[4] Þrátt fyrir slakt ástand bragganna jókst fjöldi fólks sem bjó í þeim ár frá ári og það var ekki fyrr en árið 1953 að fór að fækka í þeim. Árið á undan var það ár sem flestir bjuggu í bröggum eða 2.333. Það voru tæp 4% af öllum íbúum Reykjavíkur. Fyrstu árin var fækkunin hæg en 1958 fór að hraða á henni, þá hafði fækkað um tæplega 500 frá árinu áður. [5]

Ástand braggana

Þegar braggarnir voru byggðir þá var þeim ætlað að vera íverustaður hermanna, hraustra karlmanna sem höfðu hlotið þjálfun sem styrkti þá til að takast á við erfiðar aðstæður. Þar að auki áttu þeir bara að endast í nokkur ár, sem þýddi að þeir urðu verri með hverju árinu ef viðhaldi var ekki sinnt nógu vel. Þeir voru langt því frá að vera nógu vel útbúnir til að standast kröfur um hreinlæti, heilbrigði og þægindi. Ef við miðum þá við  nútímahús þá voru þeir bara umbúðir. Óeinangraðir og skorti allar lagnir eins og vatn, rafmagn og skolp. Því þurfti að notast við kamra og vatn þurfti að sækja í sérstaka skúra. Þegar hríðin var sem verst um veturna var stundum gripið til þess að nota fötu til að þurfa ekki að stíga út fyrir til að fara á kamarinn. Frárennsli og vatn var þó lagt í húsin þegar það fór að koma í ljós að fólk mundi búa í þeim lengur en bara til bráðabirgða. Til þess að verða ekki frostinu að bráð var kynt duglega sem leiddi af sér raka og fúkkalykt. Lykt þessi festist við alla íbúa braggans sama hversu mikið hreinlæti var viðhaft og skapaði íbúum þeirra slæmt orðspor.[6] Braggabúar voru ekki hátt skrifaðir af samfélaginu þó að þeir hafi helst átt það sameiginlegt að verða fórnarlömb mikils húsnæðisskorts og ekki hafa aðra kosti. Krakkar úr öðrum hverfum komu í braggahverfin og höguðu sér illa. Svo var börnunum sem bjuggu í bröggunum kennt um og þau kölluð „illa upp alinn kampalýður“[7] Þó að tilraunir væru gerðar til að bæta aðbúnað var hann þó oft mjög bágur. Hjá bröggum sem stóðu við Bústaðarveg var skólpið einfaldlega látið renna stutta leið þar sem það myndaði litla tjörn. Þar léku börnin sér enda hafa þau alltaf haft gaman að tjörnum. Þessi skólptjörn var það nálægt bröggunum að fýlan náði inn til þeirra. [8]

Það er örugglega auðvelt að falla í gildru sögulegrar fortíðarþrár þegar hugsað er til braggaáranna. Lundúnabúar hugsa jafnvel til stríðsáranna og loftárásunum sem fylgdu þeim með fortíðarþrá því þeir sakna andans og samstöðunnar sem ríkti þá. Aftur á móti er hryllingurinn og dauðinn gleymdur.[9] Því ætti það að vera auðvelt fyrir Reykvíkinga að hugsa aftur í tímann til eftirstríðsáranna með sætum söknuði. Kvikmyndin Djöflaeyjan málaði upp sömu ljúfsáru myndina. Jú þetta voru erfiðir tímar en fólk studdi þó hvort annað og þó að það hafi gengið hægt að bæta úr ástandinu þá gerðu allir sitt besta til að veita sem flestum sómasamlegt húsnæði. Fólk hefur einmitt tilhneygingu til að muna góðu tímana og gleyma því erfiða. Það man eftir sumrinu en ekki nístandi kuldanum um veturna þegar valið stóð á milli þess að frjósa eða kafna í stybbu frá kyndingunni. Það man ekki eftir börnum með hósta og börnum sem léku sér í skólpi. Þó að ástandið hafi ekki verið jafn slæmt og í fátækrahverfum milljónaborga var þetta samt ljótur blettur á sögu Reykjavíkur.

Það er mjög auðvelt, nú þegar maður horfir aftur á þetta allt saman með meira en fimmtíu ár á milli, að dæma persónur sögunnar. Það er auðvelt ásaka fólk fyrir að hafa ekki séð þessa þróun fyrir og gert viðeigandi ráðstafanir svona þar sem hún átti sér stað í öðrum löndum. Aftur á móti má ekki gleyma því hversu rosaleg fólksfjölgunin var miðað við gildleika bæjarsjóðs. Það hefði kannski ekki verið hægt að gera meira þó að framtíðin hefði verið kunn. Kannski voru braggarnir bara jákvæðir eftir allt saman, þeir voru þó betri heldur en einhver kofaskrifli sem fólk hefði þess í stað slegið upp.

Pólitískt bitbein

Sósíalistaflokkurinn gagnrýndi braggahverfin og algjöra „vanrækslu í skipulags- og húsnæðismálum bæjarins“[10] Í Þjóðviljanum dagana 19. og 20. ágúst 1954 var dró Jónas Árnason upp mjög dapra mynd af braggahverfunum. Þar léku strákarnir sér með bátana sína í skólptjörn sem var við leikvöllinn á meðan stelpurnar í sandkassanum gerðu hús því að þær dreymdu um að búa í alvöru húsum. Leikvöllurinn var allur hinn niðurníddasti, girðingin var niðurbrotin, hröð umferð skapaði hættu og ekkert viðhald var á veginum sem sameinast leikvellinum í drullu og pollum. Viðleitni braggabúa til að fá hið opinbera til að bæta aðstöðuna eitthvað var einnig lýst. Oftar en ekki var þessi viðleitni til einskis og fólk þurfti að stóla á sjálft sig ef það vildi lagfæra

grundvallarhluti eins og skólp. Þá dáðiðst hann að viðleitni íbúanna til að bæta hag sinn og kallaði það þrekvirki þegar ungur maður innréttaði bragga sem snyrtilega íbúð. Bragga sem hafði ekki verið meira en grind og járn þegar hann byrjaði fjórum árum áður. Þó fannst honum einna verst hvaða áhrif braggalífið hefur á heilsuna. Saggafullt braggaloftið og stybban frá olíukyndingunni var ekki til að bæta líðan sjúklinga sem þjáðust af lungnabólgu, astma eða berklum. Læknar bentu fólki á að kynda ekki á nóttunni en vegna skorts á einangrun varð þá jafn kalt inni og var úti. Ekkert var hægt að gera við gólfkuldanum og lítil börn náðu ekki einu sinni upp í hlýja loftið. Brunavarnarmál voru líka vanrækt, braggarnir voru mjög eldfimir og skortur á síma gerði það að verkum að ekki var hægt að hringja fljótlega eftir hjálp.[11]

Það er þó ekki hægt að segja að bæjaryfirvöld hafi verið gjörsamlega viljalaus til endurbóta. Áður en fólk var flutt í braggana var reynt að gera þá vatns- og vindhelda en þó var margt eftir þegar fólk fluttist í þá í miklu magni þar inn haustið 1943. Bæjarstjórnin setti málið í nefnd sem átti að rannsaka braggana og koma með tillögur um endurbætur. [12] Fyrir jólin var svo ákveðið að aðstoða íbúa braggana við að gera húsnæðið betra og átti bærinn að bera kostnað af nauðsynlegustu endurbætum ef íbúarnir höfðu ekki sjáfir ráð á því.[13] Með þessari samþykkt var bæjarstjórnin búin að setja grænt ljós á að braggarnir yrðu notaðir sem íbúðarhúsnæði fyrir fjölskyldufólk, að minnsta kosti til skamms tíma. Þá var búið að setja undir fólk hús sem voru rétt svo þolanleg sem var kannski hið versta mál. Það þýddi að húsnæðið væri ekki nógu slæmt til að það þyldi enga bið að ráða á því bót. Því var auðveldara að sópa þessu máli undir teppið og fresta því en ella. Þrátt fyrir viðleitni bæjarstjórnarinnar til að bæta ástandið rættist ekki alveg úr óskum þeirra. Húsnæðisráðunautur bæjarins, Magnús V. Jóhannesson, skrifaði borgarstjóra bréf í lok janúar 1944 þar sem hann lýsti yfir mikilli óánægju með ástand braggana og taldi hann vanhæfni íbúa þeirra til að lægfæra þá helstu ástæðu ástandsins. Hann taldi að teikna ætti  innréttingar í skálana sem miðuðu að þörfum íbúana og ekki ætti að útvega fólki bragga sem gæti ekki lagfært þá. Það var þó ekki auðvelt að standa í svoleiðis fíniríi. Neyðin var slík að fólk beið í röðum eftir að komast í bragga.[14]

Baráttan gegn bröggunum

Fyrst eftir stríð voru byggðar fleiri íbúðir í Reykjavík en nokkur sinni áður. Árin 1945 og 1946 voru bæði metár en 1947 dró mikið úr nýbyggingum. Þá var gjaldeyrisforði Íslendinga eftir stríðið genginn til þurrðar og haftastefnan tekin við. Því var mjög lítið byggt á árunum 1947 til 1953 sem voru einmitt mestu vaxtaár braggabyggðarinnar. [15] Braggahverfið í Skólavörðuholti var þyrnir í augum bæjaryfirvalda því að það var fyrir byggingarframkvæmdum. Árið 1947 reyndu þau að fá íbúa þessa hverfis til að flytja í Camp Knox sem var best útbúna braggahverfið og nýlega afhent af herstjórninni. Fólk var þó ekki óþreyjufullt að flytja og það varð barátta fyrir bæjaryfirvöld að ná að koma fólki útúr bröggunum og passa að nýjir flyttu ekki innn. Þó að fólk flyttist úr bragga í bragga var þó ástand þeirra misjafnt og verstu braggarnir voru fyrst rifnir. [16]

Þó að það hafi aldrei gengið eins vel og vonast var eftir sýndu yfirvöld vilja til að losna við braggana. 1947 var sett á laggirnar fjárhagsráð. Það var fimm manna nefnd, skipuð af ríkisstjórn, sem átti að miða störf sín við að bæta úr húsnæðisskortinum sem þá sá ekki auðveldlega fyrir endann á.[17] Árin 1949 og 1954 voru gerðar breytingar á skattalögum sem auðvelduðu mjög fólki að byggja sjálft þak yfir höfuðið og fólk var í raun hvatt til að hjálpa sér sjálft. Til að halda kostnaði bæjarins í lágmarki var fólki afhent húsin fokheld, múrhúðuð og með hitunarkerfi. Því var aðeins um helmingur byggingarkostnaðarins lagður á bæinn og íbúarnir náðu hinum helmingnum niður með því að leggja fram eigin vinnu. Mikill áhugi var fyrir þessu fyrirkomu lagi og það fengu færri en vildu og því var fólk sem bjó í slæmu húsnæði og stórar fjölskyldur settar í forgang. Bærinn borgaði líka fólki fyrir innréttingar og lagfæringar sem það hafði gert sjálft á bröggunum. Hver braggaíbúð var metin og þetta auðveldaði fólki að kaupa eigin íbúð.[18] Því miður var þó bæjarsjóður ekki nógu stór til að hægt  væri að ráðast í svona framvkvæmdir handa öllum. Í kjölfarið reis mikið af litlum húsum utan skipulags. Bæjaryfirvöld vildu endilega nýta þessa sjálfsbjargarviðleitni fólks og  úthlutaði lóðum við Sogamýri ásamt því að aðstoða fólk smávegis með ýmsa hluti.[19] Þar reis upp smáíbúðahverfi haustið 1951 og voru þau að mestu leyti smíðuð af væntanlegum íbúum. Því voru þessi litlu hús smíðuð mjög ódýrt. Árið 1955 var hverfið orðið fullbyggt og var þá næstfjölmennasta hverfi borgarinnar með rúmlega fjögur þúsund íbúa.[20]

Næstu ár fjölgaði nýjum íbúðum smám saman og bröggum fækkaði smám saman. Þessi þróun var þó hægari en byggingaráætlun gerði ráð fyrir og var fjármagnsskortur helsta vandamálið. Það fengu ekki allir lán sem vildu og upphæðin var lág.[21] Þó að smáíbúðahverfin höfðu verið kærkomin og ódýr lausn voru þau samt dýr að sumu leyti. Grunnur og lögn holræsa og vatns var stór kostnaðarliður sem lagður var á bæinn. Því segir það sig sjálft að ef fjölbýlishús yrðu byggð í staðinn mundi hver grunnur og hvert ræsi þjóna fleirum. Það var því niðurstaðan að næsta skref í baráttunni við húsnæðisvandamál borgarinnar voru blokkir og á árunum 1955 til 1960 voru flestar nýjar íbúðir í fjölbýlishúsum. Að lokum tókst svo að losna við braggana og í lok sjöunda áratugarins var fjöldi þeirra sem bjuggu í bröggum hverfandi.[22]

Niðurstöður

Það er bókað mál að ástandið í Reykjavík á eftirstríðsárunum er eitt áhugaverðasta tímabil sögunnar. Þetta voru miklir umbrotatímar og þjóðfélagið hefur líklega aldrei breyst jafn hratt og mikið og á þessum árum. Því er þetta tímabil ljóslifandi í hugum flestra Íslendinga, hvort sem þeir lifðu og hrærðust á þessum tíma eða ekki. Þó að þetta hafi verið að mörgu leyti hálf rómantískt tímabil og áhugavert í minninguni má þó ekki gleyma þeim þjáningum og erfiðleikum sem íbúar braggana þurftu að eiga við. Braggarnir sjálfir voru mjög slæmt húsnæði og fólk þurfit að etja við slæma lykt, slæmt andrúmsloft og kulda. Umhverfi braggana var skítugt og ógeðslegt en var þó notað af börnum sem leikvöllur. Braggabúar urðu jafnvel fyrir aðkasti frá þeim sem litu á þá sem kampalýð. Barátta fyrir betra húsnæði var háð og borgin setti í gang átak til að fá öllum gott húsnæði og þó að það hafi tekið margfaldan áætlaðan líftíma braggana þá tókst það að lokum. Fólk fluttist úr bröggunum í smáhús eða fjölbýlishús. Þetta var alls ekki fallegt tímabil en sem betur fer tókst að binda enda á þessi hálfgerðu fátækrahverfi. Arfleið braggahverfanna liggur í sameiginlegri vitund þjóðarinnar, bókmenntum, kvikmyndum og leikritum.

[2] Eggert Þór Bernharðsson, Römm er sú taug, bls. 39-40

[3] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga, bls. 35, 38

[4] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga, bls. 52

[5] Eggert Þór Bernharðsson, Undir Bárujárnsboga, bls. 78, 80

[6] Bylgja Björnsdóttir, „Illgresi í stofunni“ Ný Saga 6. árg. Reykjavík, 1993, bls. 46-47

[7] Þórunn Magnúsdóttir, „Samkenndin verður að koma að innan“ Vera 5. Tbl. 2001. Takandi viðtals Steinunn Eyjólfsdóttir

[8] Án höfundar, „Leikvöllur barnanna er skolp og saur“. Þjóðviljinn 21. Ágúst 1953, bls. 12

[9] Tosh, John, The Pursuit of History, bls. 13

[10] Án höfundar, „Íhaldið hefur vanrækt og svikið öll nauðsynjamál íbúanna í Breiðholtshverfi“. Þjóðviljinn 19. janúar 1954, bls. 12

[11] Jónas Árnason, „„Það var þá sem hún Dísa mín byrjaði með hóstann““. Þjóðviljinn 19. janúar 1954, bls. 7, 11 og Jónas Árnason, „Kaffikannan var stundum botnfrosin. Seinni grein um lífið í bröggunum“. Þjóðviljinn 20. janúar 1954, bls. 7.

[12] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga, bls. 52

[13] Páll Líndal, Byggðarstjórn í þúsund ár, bls. 165

[14] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga, bls. 55-57

[15] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga,bls. 223

[16] Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga, bls. 230

[17] Páll Líndal, Byggðarstjórn í þúsund ár, bls. 182

[18] Eggert Þór Bjarnason, Undir bárujárnsboga, bls. 234

[19] Páll Líndal, Byggðarstjórn í þúsund ár, bls. 183

[20] Eggert Þór Bjarnason, Undir bárujárnsboga, bls. 238-239

[21] Eggert Þór Bjarnason, Undir bárujárnsboga, bls. 246

[22] Eggert Þór Bjarnason, Undir bárujárnsboga, bls. 80, 248  

Heimildaskrá

Án höfundar, „Íhaldið hefur vanrækt og svikið öll nauðsynjamál íbúanna í Breiðholtshverfi“. Þjóðviljinn 19. janúar 1954

Án höfundar, „Leikvöllur barnanna er skolp og saur“. Þjóðviljinn 21. Ágúst 1953

Bylgja Björnsdóttir, „Illgresi í stofunni“. Ný Saga 6. árg. Reykjavík, 1993

Eggert Þór Bernharðsson, Ný Saga. „Römm er sú taug. Aðlögun innflytjenda í Reykjavík að lífinu á „mölinni““. 4. Árgangur, Reykjavík, 1990

Eggert Þór Bernharðsson, Undir bárujárnsboga. Braggalíf í Reykjavík 1940 – 1970. Reykjavík, 2000.

Jónas Árnason, „Kaffikannan var stundum botnfrosin. Seinni grein um lífið í bröggunum“. Þjóðviljinn 20. janúar 1954

Jónas Árnason, „„Það var þá sem hún Dísa mín byrjaði með hóstann““. Þjóðviljinn 19. janúar 1954

Steinunn Eyjólfsdóttir, „Samkenndin verður að koma að innan“ Vera 20:5 Reykjavík, 2001.

Tosh, John, The Pursuit of History, 3. útgáfa. Edinborg, 2000

Trausti Valsson, Reykjavík Vaxtabroddur. Þróun höfðuborgar. Reykjavík, 1986.

Myndaskrá

Morgunblaðið, 17. nóvember 1944, bls. 3

Morgunblaðið, 10. ágúst 1946, bls. 4

Tja allesammans!

Artisten Saga har en egen hemsida som jag länkar till numera från min blogroll ! Check it out!

http://thisissaga.com

thisissaga. Foto: Christoffer Thunberg

Onsdag. Mitt i veckan. Ja det är väl ungefär så det känns. Inget speciellt med andra ord. Tänk så speciella de här onsdagarna var  för 13 år sedan. 13 år???

Sweden Rock presenterade de första artisterna/grupperna idag. Var är Saxon undrar jag? Det är ju skrivet i sten att världens tuffaste Biff ska komma nästa år så det är väl bara att slänga ut det. Eller? De första sex akterna var inget som Tomas hetsade upp sig för hur som helst. Bachman & Turner, Bigelf, Unisonic, Saga, Jorn och Mother’s Finest. I princip enbart Jorn som känns kul. Unisonic med gamle Helloween-Kiske kan eventuellt också bli roligt. På fredag ska det tydligen släppas en hög akter till. Jag väntar med tillförsikt.

Slängde ett getöga på Graspops hemsida också. Där snackar vi hyfsat förstasläpp. KISS, Immortal, John Olivas Pain, Ratt, Behemoth, Sepultura, Bleeding Through, Anvil med flera. Tänk om belgarna kunde presentera två sjukt bra headliners till så är det nästan givet med en festivalbuss-resa nästa år. KISS? Jag säger nja. Såg dem senast på Psycho Circus-turnén och då var det riktigt trötta gubbar som stod på scen. Rapporterna från Graspop 2008 gjorde mig inte heller speciellt sugen på att se dem igen. Men okej. Det är väl tio år sen senast och vem vet när chansen inte finns längre.

Torsdag imorgon. Skönt att veckan börjar tippa över. Skulle  egentligen varit ledig på förmiddagen och hämtat kompis Helén som landar efter fyra veckor i Thailand. Det fick bli jobb istället. Hyggliga “brorsan” med sambo sätter sig i bilen imorgon istället.

På fredag presenteras antingen Bon Jovi eller Alice In Chains för nästa års Sweden Rock Festival. Och Saxon då naturligtvis. Kom ihåg vart du läste det först…

Tänk om det skulle bli tidigt i säng ikväll. Ja varför inte? Finns väl ingen anledning att ligga som en pösmunk i soffan och glo på en meningslös rulle?

Fast å andra sidan…

Após Bella se recuperar do ataque de um vampiro que quase tirou a sua vida, ela pensa em comemorar seu aniversário com Edward e sua família. Porém, após um incidente durante a festa, quando Bella derrama uma gota de seu sange, Edward decide deixar a cidade de Forks para o bem de sua amada. Inconsolável, Bella estreita seus laços de amizade com Jacob Black, sem imaginar que um perigo ainda maior a aguarda. Continuação da saga Crepúsculo, baseada no livro homônimo de Stephenie Meyer.

My sister used to live in Brooklyn, in Sunset Park, a block in either direction from both delicious & cheap tacos (as in, order-in-Spanish-unless-you-want-to-feel-like-an-idiot tacos) and delicious & cheap dim sum (as in, eat-until -you-almost-barf,-but-hopefully-on-account-of-overstuffing-rather-than-of-having-tried-the-fried-chickens’-feet dim sum).

Now, I know I’m from Michigan and great culinary experiences (though in no way nonexistent!) may be fewer per capita and/or more geographically separated here — so yes, I’m open to the possibility, maybe even the likelihood, that I’m more easily impressed than someone in a more cosmopolitan location such as NYC, where great food of any and every national origin is never more than a short(ish) train ride away.  But I also have faith that really good food has the power to transcend individual differences such as personal experience and location.

So while some may be skeptical of my wide-eyed puppy love for any particular food item, I’m telling you — I know a god-damn delicious sandwich when I taste one.

But the sandwich in question… oh, this is so, so much more than a delicious sandwich.  This particular sandwich — a Vietnamese sandwich, or “banh mi”, from this place Ba Xuyen a few blocks from my sis’s former P.O.R. — is the only food I will ever need, and the only food I will ever love.  Or, at least that’s what I 100% believe to be true during the all-too-fleeting moments when I’m actively enjoying the miraculous creation that is this particular banh mi.  (Seriously — it’s really good.  I think it’s the #8 if you want to go try it.  Please bring me back one if you do.)

The banh mi — my banh mi (yes, I own it, it belongs to me — it will always love me, and it will never cheat.  I’ll share it with you only because I know that a higher power demands I spread the love of this sandwich like the most ardent cult fanaticism)… anyway, my banh mi from Ba Xuyen is a masterful ballet of ill-defined pork products (maybe barbecue?  Maybe pâté?) piled high with lightly fresh-pickled julienne carrots and cucumber, a mass of cilantro, & spicy sauce that would permanently disfigure a baby — all on a crunchy & soft freshly-made Vietnamese take on French bread.

I was heartbroken when my sister moved from Brooklyn to Texas and I could no longer use visiting her & my nephew as an excuse to get this sandwich.  Would it really be such a ridiculous thing to occasionally fly to New York, fill my carry-on with banh mi, and turn around & come back?  The sandwiches are very reasonably priced at a mere $3.50 a pop — compare that to the price of Jimmy John’s, and hell — if I buy enough of them, the trip will pay for itself!  (This is what my dad calls “female math”.  He’s wrong — it’s hungry math.)

I spent weeks going back & forth in my mind trying to figure out a solution to my banh mi procurement problem.  I moped.  I paced.  I began muttering to myself in public places.  I’m embarrassed to say that it’s clear to me now that during this time, I really let myself go.  Basic grooming practices went out the window one by one.  I started to smell.  My mom didn’t even want to call me anymore.  I became an untouchable.

And then, at rock bottom, I came to a realization that I should have accepted from the very beginning.  I’d have to find a suitable replacement.  I think the reason I had resisted this notion for so long was that I found it impossible to believe that anything could even come close to touching The Sandwich.  My love was so true — how could something so pure, so utterly perfect, be replaced?  But at my lowest moment, a voice — maybe my saving grace — spoke to me, and it said: “I dunno, man.  Maybe it can.”

Wait — what’s this?… Hope!  YES!  I would find a NEW banh mi to love!  Maybe it would not be the same, but that’s no reason why it couldn’t still be FUCKING AWESOME.  (This is impermeable logic.  Don’t even try.)

And so my business partner (who was now fully on board the banh mi worship wagon) and I tried to recreate it.  Pretty good, I had to admit… but not close enough to the one I wanted.  (The pickled veggies are an absolute must.  Next time…)  We looked and looked for a Vietnamese place near us, but none that we found served banh mi.

Until we discovered Que Huong in Madison Heights.  I’ll admit I was skeptical at first — what were the chances that this new place could win my heart after I had loved so hard?  Could my delicate emotional state withstand the pain of another “miss”?  (Takotsubo cardiomyopathy is a very real thing, you know.)  For that matter, could my posture recover from such a prolonged period of me walking around like a live-action Charlie Brown, head hung low, or would my spine break along with my heart?

Obviously, to give this new place a chance potentially carried with it some very serious medical repercussions.  Such a decision could not be made hastily.  But then… was a life of banh mi and shower withdrawal really a life at all?  And so I was a woman with nothing to lose.

Since those dark days, everything has changed.  Que Huong did not disappoint.  These Vietnamese sandwiches are fabulous.  And they’re all between $2.50 and $3.50, which means, of course, that it’s perfectly acceptable for me to eat two in one sitting, even though each is regular-sandwich-sized.  No, they’re not exactly the same as The Old Sandwich — for example, I prefer the thinner julienne of T.O.S.’s cucumber to the single fat spear in these (though even that is growing on me), and I miss the chili sauce and mysterious pork pâté of yore.  But Que Huong’s BBQ pork is absolutely heavenly, and their French bread is to die for — amazingly fresh & delicious when made, and then again in a whole new way when the 2nd sandwich is popped in the toaster oven the next day to reheat and it gets all crusty on the outside.

And since this place is only a 40-minute drive from home, it’s almost reasonable to go every couple weeks to get my fix.  Sometimes I feel a little guilty enjoying this new sandwich as much as I do.  But I know that The Old Sandwich would understand, and would want me to be happy, at least until we meet again.

Aprovechando el lanzamiento de la película “Luna Nueva”, Electronic Arts, nos trae de la mano de Los Sims 3 un corto vídeo parodiando el argumento de la película.

¿Quieres ver como se ve la saga Crepúsculo con los Sims 3?

Espero que os guste!

New Moon is a film geared  towards teenager girls and yet reflects ideas that could have a wrong influence.

The Twilight saga proves it can keep on magnetizing audiences as New Moon receives remarkable results at the Box Office. The film received the highest opening day gross in history, cashing more money than Harry Potter and the Half Blood Prince, Spiderman 3 and even Dark Night. As Claire McCarthy mentions, “there is absolutely no doubt that we are dealing with a true teen phenomenon”.

But New Moon is also generating controversies amongst parents. The film lingers on a number of mushy scenes and  little action but violence and sex are not the issue this time. However, what worries are the behaviours and the system of thoughts that the characters expose:

• The main female protagonist is completly obsessed with her vampire lover.
• Edward has total control over Bella.
• Bella doesn’t care about school, all she wants is to live forever with Edward.
• Bella is capable of taking the highest risks to be with Edward

As CNN reported “many parents of tween girls are on the fence about letting their daughters see the vampire romance, saying they are worried the film sends the wrong messages about self-esteem to young girls”.

Claire McCarthy, MD at Boston’s Children’s Hospital, expressed her worries in her blog. She worries for young girls because:

• “they will wish to emulate the relationship between Edward and Bella.”

• “they will think it’s good to be obsessive, to think only about their boyfriend and nothing else—at the expense of other relationships, schoolwork, or other activities.”
• “if a boyfriend is controlling or wants to be with them all the time, they will think it’s romantic instead of seeing that it’s a warning sign for date violence”
• “taking extreme physical risks might be appealing to some readers who will associate it with being in love—and that teens will be hurt.”

But it has become a hard task for parents to keep away their teens from the Twilight sequel. Kimberly Noe, 46, says “as a parent I’m not just competing with the movie in the movie theater, I am competing with the millions of advertising dollars that has inundated every nook and cranny of my daughter’s life.”

“Soldado Universal” (1992) supuso la unión de Jean Claude Van Damme y Dolph Lundgren en la misma película. Pero el actor belga volvió a ese mundo, donde los militares conseguían soldados casi indestructibles, en “Soldado Universal: El Retorno”, siete años después. En esta ocasión sin Iván Drago. Incluso hay un Soldado Universal 2 y 3 que salieron del horno directamente para televisión (una de ellas con el incombustible Burt Reynolds.

Pero no nos engañemos. No era lo mismo sin Van Damme. “Soldado Universal” es una de las películas (si me equivoco que me rectifiquen los fans del actor) más queridas por sus seguidores. Y en parte no les falta razón. Así que si Rocky volvió al ring, Rambo tambien tuvo su nueva ración de muertes, las Spice Girls se subieron al escenario años después de su ruptura y los Héroes del Silencio tuvieron una gira hace un par de años, ¿por qué no iba a volver Van Damme a poner las cosas en su sitio?. Y para más inri recuperando a su enemigo en la primera parte, Dolph Lundgren.

Algunos lo han criticado porque dijo en su momento, a raiz de “JCVD”, que iba a dar un giro a su carrera. Supuestamente alejado del género que lo catapultó a la fama. Pero dudo mucho que sus fans más acérrimos le hagan ascos volver a verlo en una película de acción.

Así que veamos el trailer de la nueva entrega de “Soldado Universal”.

 Trailer de “Universal Soldier: Regeneration”

Ficha técnica: aquí

Fdo: Snake