Wobbly and splayed, this performance of the Jobim classic sounds more like a soundtrack for my life than the silky Getz/Gilberto original ever could.

Ran Blake, “The Girl From Ipanema”

*****

Stan Getz/Astrud Gilberto (with a very young Gary Burton on vibes), “The Girl From Ipanema” (1964 [charted at #5 on the Billboard Hot 100]; this is from the 1964 movie “Get Yourself A College Girl”)

**********

lagniappe

mail

The immediacy of the e-world never ceases to amaze. After posting yesterday’s clip, I sent Sam Newsome an email—I’d happened upon his e-address at his website—to let him know that his music was being featured here. A few hours later, this was in my e-mailbox: “Thanks, Richard. It looks like I’m in good company. Peace, S”

*****

reading table

On this Thanksgiving Day, here’s a favorite quote.

Three things in human life are important. The first is to be kind. The second is to be kind. And the third is to be kind.—Henry James

Yeah, the format might seem a little strange: soprano saxophone, unaccompanied. But Monk’s musical language—its tangy mix of geometric elegance and off-kilter bluesiness—is rarely spoken this eloquently.

Sam Newsome, Thelonious Monk Medley, live, 2008

**********

lagniappe

The clarity and logic of his [Thelonious Monk's] work might have been compared with the craft of an architect. Each phrase, each fragment, each plump chord had its exact place in his musicial structure.—Mimi Clar (in Robin D. G. Kelley, Thelonious Monk: The Life and Times of an American Original [2009])

*****

‘All jazz musicians are mathematicians unconsciously’ was a favorite theory of Monk’s.—Randy Weston (in Deborah Kapchan, Traveling Spirit Masters: Moroccan Gnawa Trance and Music in the Global Marketplace [2007])

This year the Jazz Gallery has been commissioning big band projects. More musicians should do what bassist/composer Gregg August (whose powerfully melodic contributions appear on the latest JD Allen Trio cd, reviewed here recently) did with his. Leading a ten-piece all-star ensemble on Friday night, August proved every bit as potent a composer as an instrumentalist, playing a thematic series of pieces inspired by and frequently including poems that explore race relations. Interpreting the texts both literally and thematically, August’s richly melodic, aptly relevant compositions created a program that screams out to be recorded.

August’s arrangements maximized the ensemble’s diverse talents: Jaleel Shaw’s ecstatically fiery alto sax flights, Sam Newsome’s rapidfire fluidity on soprano, JD Allen’s darkly direct terseness on tenor and pianist Luis Perdomo’s vividly bittersweet, concise chordal work along with his own straightforwardly melodic, sometimes latin-inflected lines, many of them echoing horn voicings. Drummer Donald Edwards’ strategy shaded toward darkness with innumerable well-placed cymbal accents and flourishes. The night opened on an auspicious note with an interpretation of Maya Angelou’s I Know Why the Caged Bird Sings, Shaw building his final solo to screaming, gritty overtones illustrating the exasperation of confinement over the rhythm section’s staggered beat. Sweet Words, based on a sacastic Langston Hughes poem about (what else) bigotry proved to be a pretty straightforward, tuneful ensemble piece highlighted by a relentlessly intense, expansive Perdomo solo.

A New Orleans tableau, Sky, based on poet Richard Katrovas’s encounter with a possibly homeless young black man painted a stark picture of a balmy morning tinged with misunderstanding and regret, Allen’s lyrical tenor opening against pensively crescendoing piano and bowed bass, the group pulsing through a funereal arrangement colored by rubato drums. Perhaps the high point of the night was Your Only Child, a literal illustration of Marilyn Nelson’s poem A Wreath for Emmett Till, a recording of Till’s mother describing her murdered son’s mutilated body playing over the ominous atmosphere of the intro, singer Miles Griffith echoing the song’s theme and ending with a fervent evocation of sobbing agony.

The second set maintained the captivating intensity of the first, opening with the slinky, insistent I Rise (a musical translation of the famous Maya Angelou poem) highlighted by a joyous solo from Shaw followed by a characteristically thoughtful, matter-of-fact one from Allen. The lushly orchestrated, Mingus-inflected I Sang in the Sun (from the Carolyn Kizer poem) brought back the vocals, lowlit by some marvelously succinct shading by Thomas. A Cornelius Eady poem about an encounter with a racist in an ice cream parlor provided a solid platform for a slyly bluesy trombone solo and some funky work by August. The night wound up with Letter to America (on a Francisco Alarcon poem), impassioned vocals echoed by John Bailey’s blazing, bluesy trumpet and yet another uncompromisingly confrontational solo by Allen building to a casually intense coda. In a year of some extraordinary live jazz, a packed house got to witness what has to be one of the highlights of the year so far.

 2 – Last Hope, Settle The Score, Do Diez, Moloh

 4 - Dekadens (Fire)

10 – Dekadens (Fabrica)

12 – Silver Shine, Fingering Joanna, Recycle Bin (Fire)

17 – Blame it on London cu Will White Propellerheads (Fabrica)

19 – Sam Newsome, Lucian Ban Ensemble (Sala ARCUB)

26 – John McLaughlin, Chick Corea, Kenny Garrett, Christian McBride, Winnie Colaiuta

Sam Newsome: “Monk Abstractions” (Self-published)
Δεν είναι λίγες οι αλλαγές που συνέβησαν στην καριέρα του σαξοφωνίστα Sam Newsome. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 είχε κερδίσει με το τενόρο του μια περιζήτητη θέση δίπλα σε κορυφαίους του mainstream όπως ο Terrence Blanchard, ο Donald Byrd και ο Lionel Hampton. Ύστερα ψάχνοντας έναν πιο λυρικό και πιο προσωπικό ήχο αφοσιώθηκε στο σοπράνο, βάζοντας σε κίνδυνο όσα είχε καταφέρει μέχρι τότε, αφενός γιατί όσοι παίζουν αποκλειστικά και μόνο σοπράνο βρίσκουν δυσκολότερα δουλειά και αφετέρου γιατί αυτοί που τον είχαν γνωρίσει τον ήξεραν ως τενορίστα και δύσκολα θα διακινδύνευαν να συνεργαστούν με κάποιον που έψαχνε ακόμη να βρει κάπου αλλού τη φωνή του. Με αυτό το όργανο πλέον ο Newsome άφησε το mainstream και άρχισε να μελετά τη μουσική της βόρειας Αφρικής, της Ασίας και της Μέσης Ανατολής, με το νέο του γκρουπ Global Unity, από τις τάξεις των οποίων πέρασαν η Elisabeth Kontomanou, o Jean Michel Pilc και ο Marvin Sewell.

Τα τελευταία χρόνια ο σαξοφωνίστας άλλαξε πάλι ρότα και άρχισε να γράφει και να ερμηνεύει μουσική για σόλο σαξόφωνο. Η πρώτη του προσπάθεια σε αυτό το ριψοκίνδυνο δρόμο έρχεται με το “Monk Abstractions”, μια δουλειά αφιερωμένη σε συνθέσεις του Thelonious Monk. Ο πιο αφοσιωμένος ίσως μελετητής και ερμηνευτής του έργου του Monk ήταν ο Steve Lacy, που έχει κυκλοφορήσει πολλούς δίσκους με τη μουσική του πιανίστα, αρκετούς από τους οποίους για σόλο σοπράνο σαξόφωνο. Έτσι το “Monk Abstractions”, αποτελεί ένα διπλό φόρο τιμής. Αφενός στον Monk, αφού τη μουσική εκείνου ερμηνεύει και αφετέρου στον Lacy, που φυσικά ήταν ο πρώτος που επιχείρησε κάτι τέτοιο στο παρελθόν και που είναι ένας από τους σαξοφωνίστες που επηρέασαν περισσότερο τον Sam Newsome, ειδικά με το άλμπουμ του “Snips”.
H ηχογράφηση αυτού του CD δεν ήταν καθόλου απλό πράγμα για τον Newsome που χρειάστηκε σχεδόν ένα χρόνο για να προετοιμαστεί. «Όταν ετοιμάζεσαι για να παίξεις με ένα συνηθισμένο σχήμα με πνευστά και rhythm section αφιερώνεις τον περισσότερο χρόνο στο να εξασκηθείς στα μέρη που σολάρεις και στις αλλαγές των ακόρντων πάνω στις οποίες θα αυτοσχεδιάσεις. Όταν όμως παίζεις σόλο σαξόφωνο όλη η υπόθεση είναι η μελωδία» γράφει στο εκτενές του κείμενο για το σόλο σαξόφωνο, που υπάρχει στο εξώφυλλο του CD. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για μελωδίες με ανορθόδοξη ανάπτυξη και ρυθμική αγωγή, γεμάτες διαφωνίες και παιχνιδιάρικη διάθεση σαν αυτές του Monk. Πάνω σε αυτά τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν το έργο του πιανίστα, αλλά και στο μοναδικό τρόπο με τον οποίο συνυπάρχουν το κλασικό και το πρωτοποριακό, εστιάζει ο Newsome στα δέκα γνωστά θέματα που ερμηνεύει (όπως το “Skippy”, το “Misterioso”, το “Four in One”, το “Straight, No Chaser” και το “Twinkle-Tinkle”), ανάμεσα στα οποία παρεμβάλλει πέντε δικά του ιντερλούδια, που κατά κάποιο τρόπο προετοιμάζουν τον ακροατή για αυτά που θα ακολουθήσουν. Για το σκοπό αυτό επιστρατεύει την εξαιρετική του τεχνική στην κυκλική αναπνοή και στο να παίζει δυο και τρεις νότες ταυτόχρονα. Έτσι στο 1 λεπτό και 54 δευτερόλεπτα του “Monk Abstractions Νο 2” φυσά κυριολεκτικά χωρίς ούτε μια διακοπή, ενώ στο “Rhythm-A-Ning” και το “Misterioso” δοκιμάζει στο σοπράνο τις ανορθόδοξες συγχορδίες του Monk. Το όραμα του Newsome να δει το σόλο σαξόφωνο σαν μέρος του mainstream ίσως να απέχει αρκετά από την πραγματικότητα, ο ίδιος όμως κατόρθωσε να ρίξει μια εντελώς προσωπική ματιά πάνω στη μουσική του Thelonious Monk.
www.samnewsome.com


Jazz & Tzaz, Απρίλιος 2008