È dedicata ad Arnold Schönberg e alla sua opera Moses und Aron la novità Cartman in uscita il 20 novembre.

Oggi, su Musica Colta, la prima segnalazione del libro Mosè e Arnold. Schönberg e la composizione con dodici note di Anna Galliano.

Die Gegend um Rechtis/Wengen ist auf Openstreetmap noch dürftig erfasst. Deshalb ging es heute zum Tracken auf der alten Bahntrasse über Buchenberg nach Rechtis und dort auf den Rundwanderweg. Aus Neugierde einmal davon abgezweigt und schon durfte ich am fahrbaren Wegende umdrehen und 50 Höhenmeter wieder hochstrampeln. Weiter gings Richtung Schönberg. Eine gelb/weisse Abzweigung “Rechtis Riedbruck” führte ein paar hundert Meter auf eine neue Forstautobahn und schon durfte ich … (siehe oben). Oben am Schönberg traf ich zum dritten mal auf ein Wegeende, aber diesmal gings zum Glück nur ein Stück bergab zurück.

An der nächsten Abzweigung ging es auf eine – wie ich später feststellte – frisch aufgekieste ca. 2km lange Runde, die mich im Kreis herum genau an dieselbe Abzweigung führte. Also neuer Versuch und diesmal den anderen Weg  geradeaus genommen, der dann an der nächsten Wegkreuzung rechts mit schönen Kehren runter nach Riedbruck führte. Dort hielt ich mich links Richtung Wengen und kurz davor rechts durch Steinbach hoch auf den Hangweg am Hochberg mit einer schönen Trailpassage am Schluss. Von Schwarzerd fuhr ich dann noch eine Schleife über Eschach, Wegscheidel, Blender und Wiggensbach und von dort nach Hause. 3:05h 54km 1.110hm 127bpm Garmin Connect Daten

A la introducció de Repetició i diferència, Deleuze escriu:

“Por otra parte, la generalidad pertenece al orden de las leyes. Sin embargo, la ley sólo determina la semejanza de los sujetos que están sometidos a ella, y determina su equivalencia en términos que ella misma designa. La ley, en vez de fundar la repetición, muestra más bien como la repetición sería imposible para los sujetos puros de la ley – los particulares. La ley los condena a cambiar. Forma vacía de la diferencia, forma invariable de la variación, la ley constriñe a sus sujetos a no ilustrarla más que al precio de sus propios cambios. Sin duda existen tantas constantes como variables en los términos designados por la ley; y en la naturaleza existen tantas permanencias y perseveraciones como flujos y variaciones. Sin embargo, una perseveración no produce una repetición. Las constantes de una ley son a su vez las variables de una ley más general, algo así como las más duras rocas se convierten en materias blandas y fluidas en la escala geológica de un millón de años. Y, en cada nivel, es en relación con los grandes objetos permanentes de la naturaleza que un sujeto de la ley experimenta su propia impotencia para repetir, y descubre que esta impotencia está ya comprendida en el objeto, reflejada en el objeto permanente donde lee su condena. La ley reúne el cambio de las aguas en la permanencia del río.” (1)

És el mateix que escriu Adorno a la primera secció, dedicada a la música de Schönberg, de Filosofia de la nova música. Després d’haver acusat a Stravinsky i a Hindemith d’apartar-se de “la consecuencia constructiva que somete todos los estratos del material a la misma ley,” parla del desenvolupament i la variació en aquests termes:

“El desarrollo recuerda a la variación. En la música prebeethoveniana, con poquísimas excepciones, ésta se consideraba uno de los procedimientos técnicos más exteriores, como mero enmascaramiento de un material que se mantenía idéntico. Ahora bien, en conexión con el desarrollo, sirve al establecimiento de relaciones universales concretas y no esquemáticas. La variación se dinamiza. Sin duda ahora sigue todavía conservando el material de partida –Schönberg lo llama del “modelo”– como idéntico. Es todo “lo mismo”. Pero el sentido de esta identidad se refleja como no identidad. El material de partida es de tal índole que conservarlo significa al mismo tiempo modificarlo. Pero en absoluto es en sí, sino en relación con las posibilidades del todo. La fidelidad a las aspiraciones del tema significa la profunda modificación de éste en todos los momentos.” (2)

Aquestes consideracions sobre la subjecció a una llei i sobre la fidelitat a allò que és inherent a la matèria musical projecten una llum reveladora sobre aquelles músiques que adopten la repetició idèntica com un dels seus principis estructurals –la del jove Stravinsky, la de Steve Reich, bona part de la música electrònica–, llum que procedeix de la comprensió d’aquest fet crucial: la repetició idèntica d’un fragment musical és contrària a la seva naturalesa i, per tant, modifica el sentit que aquest tenia inicialment (quan era irrepetible), ens fa veure’l des de certa distància irònica i el desposseeix de l’autonomia respecte a l’entorn que de bon principi semblava tenir. En efecte, que una determinada estructuració del material (la repetició idèntica) en modifiqui profundament el sentit obre les portes a que tot allò que semblava extern acabi infiltrant-se en el cor mateix de la peça musical.

NOTES:

(1) Michel Foucault, Gilles Deleuze, Theatrum Philosophicum, seguido de Repetición y diferencia, Anagrama, Barcelona, 2005, pp. 51-52.

(2) Th. W. Adorno, Filosofía de la nueva música, Akal, Madrid, 2003, p. 55.

Ha!
Den Spruch “Hinnerum wie die Fraa vun Bensem” wollte ich schon immer mal benutzen.
Ist eigentlich eine obskure lokale Redensart, die sowas wie “Nicht schnell bzw. auf dem direkten Weg ins Ziel kommen” bedeutet, und geht auf eine Legende aus dem Dreissigjährigen Krieg zurück, derzufolge eine alte Bensheimerin bayrische Truppen durch eine geheime Pforte in die Stadt gelassen und so ihre Befreiung von den Schweden und Franzosen ermöglicht haben soll.

Was das mit der heutigen Tour zu tun hat?
Pff, naja, also so richtig jetzt nix, außer dass ich mal wieder durch die Hügel hinter Bensheim gelaufen bin, wodurch zumindest mal die Elemente “Hinnerum” und “Bensem” abgedeckt wären.
Und wie gesagt – ich wollt´ den Spruch halt einfach mal benutzen…

So.
Aber zum Laufbericht.

Heute wollte ich gar nicht laufen.
Schon wieder trüb und kalt und Dauerregen seit dem Morgengrauen, das war alles einfach nur pfui bäh da draußen.
Wie-der-lich!
“Nä!”, hab´ ich mir da gesagt, “das musste dir jetzt wirklich nicht antun, schließlich ist ja immer noch Erkältungsausklangswoche, da darfste noch´n bissken kürzer treten und daheim bleiben. Anderes Zeugs erledigen, mit ´ner Decke über den Beinen und ´nem schönen Tässchen warmen Tee”.
Das klang total vernünftig.

Bis dann am Nachmittag der Regen aufgehört hat und die Wolken aufgerissen sind.
Auf einmal war die Herbstsonne da, warm und strahlend, mit einem wunderbar intensiven Licht, dass sich im Dunst fing und eine tolle Stimmung zauberte.
“Ja”, hab´ ich mir da gesagt, “das sieht doch total super aus, da musste jetzt natürlich laufen gehen, so hübsch wie das ist, und außerdem ist die Erkältung ja quasi vorbei und der Tee schmeckt sowieso irgendwie zu süß (zuviel Zucker drin)…”.

Also hab´ ich mich mal schnell ans Laufen gemacht…

Strecke rausgesucht – gar nicht so einfach: Wollte was Schönes und Neues aber nicht weit weg, da gibt´s nicht mehr viel – und für ein paar Nebenwege durch die Weinberge und Hügel hinter Bensheim entschieden (immer hübsch).
Warme Klamotten angezogen (Erkältung und so, nix riskieren).
Hund geschnappt (der hat vorgestern so gut mitgemacht und Spaß gehabt, also warum nicht?).
Und dann runter nach Bensheim.

Als wir den heutigen Start auf dem kleinen Parkplatz am Bensheimer Zentralfriedhof erreichen, ist die Wolkenlücke natürlich schon längst wieder weg, weitergezogen um irgendwo im Osten irgendwelche Franken oder Thüringer mit Sonne zu versorgen.
Entsprechend ist Bensheim grau und trüb und traurig.
Pöh.
Aber immerhin regnet es nicht…

Und los.
Nordwärts, durch den Teil von Bensheim südlich des Stadtzentrums.
Friedhofstr., Wingertsweg, Obere Grieselstr., Lammertgasse, Grieselstr.
Eng stehende Wohnhäuser, keine Altstadt (zu neu), keine Neustadt (zu alt), ruhig – nur ein aufgekratzer Yorkshireterrier hinter einem niedrigen Garzenzäunchen kläfft uns kurz hinterher, sonst ist nix los.

Am Ende der Grieselstr. passieren wir das Kaufhaus Ganz (Bensheim ist eine Mittelstadt die noch ein eigenes, nicht zu irgendeiner Kette gehörendes Kaufhaus hat. Das finde ich ich irgendwie sehr charmant) überqueren die Lauter, und laufen dann durch eine kleine Gasse zwischen engen, alten Häusern auf den Marktplatz, das Herz der Bensheimer Altstadt.
Vorbei am Marktbrunnen in die Hauptstr. und weiter nordwärts durch die Fußgängerzone, die wie ausgestorben daliegt – Samstag abend, trübig-trauriges Wetter, und im Fernsehen spielt gerade die Fußballnationalmannschaft um die WM-Qualifikation gegen Russland, da sind die Bensheimer offensichtlich mit daheimsitzen beschäftigt.

Am Ende der Fußgängerzone überqueren wir die B47, durchqueren den hübschen kleinen Stadtpark am schlossartigen Rodensteiner Hof (auch hier: Nix los) und erreichen schließlich den Blütenweg (gelbes B), der zwischen Stadtpark und den steilen Weinlagen des Kirchbergs am Stadtrand entlangläuft.

Von nun an geht´s aufwärts, hoch in die Weinberge.
Nicht dem Burgenweg hinterher hoch zum Kirchberghäuschen auf dem Gipfel des Bensheimer Hausbergs (denn das ist schon längst erlaufen), sondern etwas weiter rechts, ein kurzes Stück auf der betonierten Kalkgasse an den Rebenhängen entlang, dann rechts ab auf den Kirchbergweg (B1), der erst durch einen kleinen Hohlweg führt und dann nach links abbiegt und durch Gärten und kleinere Weinlagen den Hang hinauf führt.

So richtig gut läuft´s übrigens nicht.
Der Weg ist extrem steil, die Luftfeuchtigkeit wieder einmal immens – da fühle ich mich sowieso ein bisschen kurzatmig, und die schweren, vollgesogenen Klamotten (soviel zum Thema “Funktionsbekleidung nimmt keine Feuchtigkeit auf) und der kalte Schweiß auf der Haut, der sich angesichts der hohen Luftfeuchtigkeit nicht verflüchtigt, machen´s auch nicht gerade besser.
Und auch Nemo mag heute nicht so richtig – seit ich ihn nach dem Stadtpark abgeleint habe, trödelt er vor sich hin und ist nicht so wirklich bei der Sache…

Immerhin: Die Aussicht auf diesem Stück hoch über Bensheim ist trotz der extrem dunstigen Luft wunderbar, sowohl der Blick nach Westen über Bensheim hinweg in die diesige Rheinebene als auch die Aussicht nach Süden über die Hügel und Täler des Bensheimer Hinterlands, in denen sich wabernde Wolkenfetzen und Nebelbänke herumtreiben, macht was her.
Wenn´s doch jetzt nur noch klar wäre und eine schräge Herbstsonne in die gelblich verfärbten Weinberge scheinen würde…
Seufz.

Irgendwann verflacht der Anstieg und es geht auf winzigen, etwas abenteuerlichen Pfaden zwischen Weinhängen, alten Steinmäurchen, wucherigem Buschwald und versteckten Gärten hindurch, irgendwo auf halber Höhe zwischen dem links von uns aufragenden Eichelberg und dem rechts von uns klaffenden Lautertal nach Osten.
Wie üblich bin ich beeindruckt davon, wie hübsch und abwechslungsreich die Gegend hier ist, selbst an einem trüben Spätnachmittag wie heute (wenn doch nur die Sonne da wäre…).

Nach einem knappen Kilometer geht´s scharf rechts ein winziges Pfädchen zwischen den Rebenreihen hinab, das steil und steinig ist, dass ich es lieber gehend bewältige (Nemo geht das zu langsam, er würde gerne überholen, aber der Pfad ist so eng, das er nicht an mir vorbeikommt…).

Am unteren Ende stoßen wir auf die gelbe 6, die nach links und leicht bergab führt. Die nehmen wir. Guter, bequemer Weg durchs Hügelland, vorbei an mehr Wingerten, kleinen Wäldchen und ein paar Weiden voller Schafe und Ziegen, dann erreichen wir die Kreuzung am Mozenrechweg. Hier geht´s geradeaus den Asphaltweg entlang, durch einen steilen, schattigen Hohlweg abwärts, bis wir den Hofweg erreichen und im Bensheimer Stadtteil Schönberg einlaufen, der sich in den schmalen Grund des schluchtartigen unteren Lautertals schmiegt.
Hier muss Nemo wieder an die Leine. Passt ihm gar nicht, aber hier hat´s Verkehr und er ist fremd, da geht´s nicht ohne.
Trotzdem bockt er ein bisschen, zieht ein paarmal in die falsche Richtung, will nicht so recht dorthin, wo ich hinwill.
Dauert ein bisschen, bis wir uns richtig sortiert haben.

Rechts runter, unter dem Bergsporn mit dem hoch aufragenden Schönberger Schloss entlang bis zur B47/Nibelungenstr. im Talgrund, deren Windungen wir nach links aufwärts durchs Dorf folgen.

Hier unten, im schmalen, tief eingeschnittenen Tal ist es merklich kühler als an den Hängen des Eichelbergs, und die klamme Luft ist noch feuchter und so dunstig, dass man selbst die rote Sandsteinkirche, die an der linken Talseite über dem Dorf thront kaum erkennen kann.
Brrr…

Etwas über einen halben Kilometer auf dem Bürgersteig neben der Nibelungenstr. durch Schönberg, dann geht´s rechts, auf einer Brücke über die sprudelnde Lauter, dann zwischen dem Waldrand und dem Lauterufer nach Osten bis auf den Naturparkplatz Schönberger Wald.
Ab hier geht´s wieder bergauf, den Schönberger-Wald-Weg (gelbe 6) hoch, der sich mit Kurven und Serpentinen langsam aber stetig die bewaldete Talwand hinaufschraubt und schließlich direkt neben dem Schönberger Kreuz auf den Knodener Höhenweg auf dem niedrigen Bergrücken zwischen Lautertal und Meerbachtal stösst.

Auch wieder eine wunderschöne Ecke hier oben, aber bereits ausgiebig erlaufen, also halten wir uns nicht weiter auf sondern laufen geradewegs durch, auf der anderen Seite des gerade erklommenen Höhenrückens abwärts, den Asphaltweg runter in Richtung Gronau im Meerbachtal.

Hier fängt´s dann auch an zu regnen.
Und zwar nicht nur so ein bisschen Geniesele, oh nein, ein kalter, dichter, nasser Herbstregen, begleitet von verhaltenem Donnergrummeln aus den schwarzen, tiefen Wolken, der alles einsuchlt und auskühlt und keinerleie Anstalten macht, in absehbahrer Zeit wieder nachzulassen.
Zum Glück hab´ ich in weiser Voraussicht die Schirmmütze aufgesetzt, die hält wenigstens das Gröbste von der Brille ab, sonst wäre ich binnen Sekunden blind wie eine Fledermaus.
Äh! So´n Dreck, das hat mir gerade noch gefehlt.

Zu allem Überfluss verfällt dann auch noch der Köter in Schweinsgalopp, wie üblich wenn´s plötzlich regnet, als wollte er möglichst schnell ins Trockene (wo auch immer das sein mag).
Immer größer wird die Entfernung zwischen uns, 10, 15, 20 m., meine Ermahnungen, doch langsam zu machen ignoriert er geflissentlich, genauso wie das Auto, das eine Serpentine weiter unten mit mindestens 50 Sachen den (eigentlich gesperrten) Asphaltweg hochdonnert, genau auf uns zu…
Erst als ich richtig laut brülle, bereits mit einer leichten Paniknote in der Stimme, bleibt er stehen und lässt sich von mir an den Wegrand abdrängen, damit das Auto vorbeikann.

Genug ist genug, von jetzt an bleibter an der Leine. So!

Und weiter abwärts, im strömenden mistigen Regen durch die grünen Gronauer Hangwiesen, von denen ich zufällig weiss, dass sie bei Sonnenschein wunderschön sind, bis runter ins idyllische Dörfchen Gronau, das sich verhuscht zwischen den Grünen Hängen des Meerbachtals und hinter dichten Nebelfetzen vor dem miesen Wetter versteckt.

Hier laufen wir die Strasse “Auf der Au” runter. Nicht der herrliche alte Ortskern (aber der wäre bei dem Mistwetter ja auch an uns verschwendet) sondern ein unspektakuläres neueres Wohngebiet, immer bergab, bis wir unten im Talgrund auf die Märkerwaldstr. stoßen.

Auf der geht´s rechts, talabwärts, neben dem gischtigen Meerbach, der offen vor den Grundstücken der hübschen Wonhäuser entlangfliesst, nach Westen, bis zum unteren Ortsrand.
Und dann immer weiter geradeaus, am Rand der K58 durchs Tal runter nach Zell.
Natürlich kein Seitenstreifen oder Fußweg, dafür aber überraschend viel Verkehr und mehr strömender Regen.
Nicht schön, da helfen selbst die prächtige Nußbaum(?)allee und die hübsche alte Klausenmühle am Wegrand nichts…

Ziemlich genau ein Kilometer am Strassenrand talabwärts, durch Felder, Wiesen und die ersten Weinberge, bis zum oberen Ortsende des ewig langen Strassendörfchens Zell.

Von hier aus hatte ich eigentlich noch einen Schlenker auf die nächste Anhöhe machen wollen, links hoch über den extrasteilen Hemsberg über Bensheim.
Aber irgendwie… – das Wetter ist mies, der Hund bockig, die Klamotten vollkommen durchnäst, meine Brille beschlagen und außerdem wird´s in ein paar Minuten dunkel.
Nee, da lass´ ich das mit dem Hemsberg lieber, muss ja auch nicht sein.

Stattdessen: Immer weiter geradeaus und leicht abwärts, auf der Gronauer Str. geradewegs durch Zell durch bis runter nach Bensheim, das fast nahtlos anschliesst.
Immerhin noch mal knapp 2 Kilometer, das sind noch ein paar Minuten.
Auf Höhe des Manlay-Platzes im Ortskern gibt´s sogar noch einen kleinen Adrenalinstoß, als plötzlich ein großer Münsterländer aus einer Seitenstrasse herausgeschossen kommt und Nemo “Hallo” sagen will – eigentlich kein Problem (ist ein freundlicher Münsterländer), wenn er dazu nicht die Dorfstrasse überqueren müsste, auf der gerade ein dicker BMW-Kombi entlanggebrettert kommt.
Kurze Zeitlupenwahrnehmung:
Münsterländer (ohne Leine) läuft auf die Strasse zu.
Dahinter: Panisch schreiendes Frauchen.
Von oben: Schnell näherkommendes Auto, dessen Fahrer den Hund nicht sieht.
Mittendrin: Matthias, der dem Autofahrer hilflos die ausgestreckte Hand in einer “Um Gottes Willen LANGSAM!!!”-Geste entgegenstreckt.

Dann:
Quietschende Reifen,
schlingerndes Auto,
erschrecktes Jaulen…

…der BMW verpasst den Hund um Haaresbreite!

Pfuuh!
Das war knapp!

Kurz darauf ist das Frauchen des Münsterländers da, nimmt ihren Hund etwas zittrig an die Leine. Der Münsterländer darf sich zum Dank für seine idiotische Aktion noch kurz von Nemo wie Dreck behandeln lassen (“Rrrrhouwrrr. Grrrrrrgh!”), dann geht´s weiter, den letzten Kilometer durch Zell bis nach Bensheimer rein, an der alten Papierfabrik rechts auf die Friedhofstr., dann noch ein paar hundert Meter an der Friedhofsmauer entlang, bis wir schließlich mit dem letzten grauen Halblicht vollkommen durchnässt und ziemlich durchgefroren am Ziel ankommen.

Pff, tjoaa.
War jetzt nicht unerträglich, aber hätt´ doch gerne auch etwas schöner sein dürfen. Ist halt einfach schade, wenn die tolle Landschaft hinter Bensheim zu sehr von schlechter Witterung kompromittiert wird.
Ansonsten: Form ok aber nicht großartig, Hund zu unkonzentriert, Spaß nur zeitweilig vorhanden. Reicht insgesamt gerade noch für “ganz ok”.

Hoffentlich rappelt sich der Oktober noch mal zu ein paar goldenen Tagen auf, von grau und eklig hab´ ich nämlich eigentlich schon wieder die Nase voll…

Strecke: 10,7 km
Zeit: Nicht genommen
Anteil der noch nie gelaufenen/gebloggten Passagen an der Gesamtstrecke: 72,62% (7,77 km von 10,7 km)
Karte:

M.

Die Gemeinde Schönberg liegt in Schleswig-Holstein nicht weit von der Metropole Kiel entfernt. Der idyllische Ferienort befindet sich an der Ostsee und gilt vor allem im Sommer als Besuchermagnet. Neben dem Strand zählen die Museumsbahn, das Probstei-Museum sowie die historische Backsteinkirche zu den bekanntesten Sehenswürdigekiten des Ortes. Eine Ferienwohnung in Schönberg bietet Urlaubern eine günstige und gemütliche Unterkunft für den Urlaub an der Ostsee. Von hier aus kann man im Nu zum Strand gelangen und den einen oder anderen Ausflug unternehmen, der zum Beispiel nach Kiel führt. Günstige Ferienwohnungen in Schönberg und in anderen idyllischen Ferienorten entlang der Ostsee können Sie dem folgenden Link entnehmen:

Ferienwohnung in Schönberg – zu allen Unterkünften!

Ich bin ja echt begeistert in was für einer schönen Gegend ich lebe. Da ist man echt im Motorradhimmel

Vor die Tür gehen und einfach los fahren. Heute abend hab ich mich aufs Bike geschwungen um noch ein bisschen auf andere Gedanken zu kommen und habe eine Runde von Teningen über Lahr, den kurvigen Schönberg rauf und runter, dann nach Haslach im Kinzigtal – rüber, wieder sehr kurvenreich nach Elzach und dann über Freiamt – steil, eng und kurvig *gg* wieder nach Hause. Bissle mehr als 100 km… war schööön.

Bilder  zu machen hab ich leider vergessen

It has just been announced that Les Misérables is to tour to celebrate it’s 25th anniversary.

The press release is as below.

I am a little dubious about the suitability of the casting of – the ever hot -  Gareth Gates (pics via link) as Marius… that said, I am sure that he is eager to break the mould and try something serious for a change, and good luck to him, especially if it gets the kids interested in this type of musical! I think that the rest of the cast announced thus far looks very strong.

They’ve not yet announced the casting of Fantine, and though I’m sure that they won’t, part of me dreads that they may try to get Susan Boyle for this… erk!

Cameron Mackintosh is delighted to announce that John Owen Jones will star as ‘Jean Valjean’, Earl Carpenter as ‘Javert’ and Gareth Gates as ‘Marius’ in the exciting new 25th anniversary production of the World’s Longest Running Musical “LES MISÉRABLES,”. The production will have spectacular new designs inspired by the paintings of Victor Hugo and will embark on a major international tour commencing in the UK at the WALES MILLENNIUM CENTRE CARDIFF on 11 December 2009 where it recently went on sale, breaking all box office records in the theatre’s history! Current tour schedule attached.

Broadway and West End star John Owen Jones was recently hailed by the New York Post as the best Jean Valjean since Colm Wilkinson. As well as starring in “Les Misérables” in both the West End and on Broadway he has also appeared as ‘The Phantom’ in “The Phantom of the Opera” at Her Majesty’s Theatre. Earl Carpenter who is currently playing ‘Javert’ in the West End production of “Les Misérables” has also starred as ‘The Phantom’ in West End as well as the starring role of ‘Darryl Van Horne’ in “The Witches of Eastwick” at the Prince of Wales Theatre. Gareth Gates needs no introduction. A multi million selling popstar who still has the 2nd best selling single this decade. More recently he has played the title role of ‘Joseph’ in “Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat” at the West End’s Adelphi Theatre and was a semi finalist in ‘Dancing on Ice’ 2008.

The magnificent score of “LES MISÉRABLES” includes the songs, ‘I Dreamed a Dream’ (currently the world’s most popular song!), ‘On My Own’, ‘Stars’, ‘Bring Him Home’, ‘Do You Hear the People Sing’, ‘One Day More’, ‘Empty Chairs at Empty Tables’, ‘Master Of The House’ and many more.

“LES MISÉRABLES” originally opened in London at the Barbican Theatre on 8 October 1985, transferred to the Palace Theatre on 4 December 1985 and moved to its current home at the Queen’s Theatre on 3 April 2004 where it continues to play to packed houses. When “LES MISÉRABLES” celebrated its 21st London birthday on 8 October 2006, it became the World’s Longest Running Musical, surpassing the record previously held by “Cats” in London’s West End.

Seen by over 56 million people worldwide in 42 countries and in 21 languages, “LES MISÉRABLES” is undisputedly one of the world’s most popular musicals ever written, with new productions continually opening around the globe. There have been 34 cast recordings of “LES MISÉRABLES”, including the multi-platinum London cast recording and the Grammy Award-winning Broadway cast and complete symphonic albums. The video of the 10th Anniversary Royal Albert Hall Gala Concert has sold nearly two million copies worldwide, making it one of the best-selling musical videos ever in the UK. There are over 2,000 productions of the Les Misérables School’s Edition scheduled or being performed by over 100,000 school children in the UK, US and Australia, making it the most successful musical ever produced in schools.

Cameron Mackintosh’s production of “LES MISÉRABLES” is written by Alain Boublil and Claude-Michel Schönberg and is based on the novel by Victor Hugo. It has music by Claude-Michel Schönberg, lyrics by Herbert Kretzmer and original French text by Alain Boublil and Jean-Marc Natel and additional material by James Fenton. The original London production of “LES MISÉRABLES” was adapted and directed by Trevor Nunn and John Caird.

This new production will be directed by Laurence Connor and James Powell and designed by Matt Kinley inspired by the works of Victor Hugo and John Napier. Original costumes by Andreane Neofitou, lighting by Paule Constable and sound by Mick Potter.

Further information (including dates and venues) can be found on the official production website.

aber bis zur Siegerehrung kann man beim Salz- und Deichwiesenlauf leider nie bleiben, wenn man nicht den ganzen Tag auf einem Sportplatz rumlungern will. Aber von vorn:

Meine Teilnahme am Salz- und Deichwiesenlauf hat schon fast Tradition. Zum 5. oder 6. mal bin ich dort nun schon gelaufen, wahlweise die 10 km (Salzwiesenlauf) oder den Halbmarathon (Deichlauf). Die Organisation ist perfekt (wenn man von der Siegerehrung absieht), die Helfer bemüht und freundlich, das Startgeld für 9 Euro enthält auch noch einen Kaffee und 1 Stück Kuchen und dieses Jahr auch eine Medaille, Start und Ziel sind auf einer neuen Kunststoffbahn – perfekte Rahmenbedingungen also. Die Strecke ist flach, schließlich ist das hier schon die Probstei und nicht mehr die Holsteinische Schweiz. Das Wetter ist so, wie es ist, wir haben Sommer, also ist es warm (in aller Regel zu warm für irgendwelche Rekorde) und da wir an der Ostsee sind, ist es windig. Heute ging es mit der Wärme, es waren so knapp 20 Grad, der Wind war dafür recht heftig und kam auf dem Deich von vorn. Der Lauf heißt nämlich deshalb Deichlauf, weil er ungefähr 7 km auf dem Ostseedeich entlangführt, mit Null Schatten und keinerlei Deckung gegen den von der Ostsee her wehenden Wind. Aber soweit sind wir noch nicht.

Gestern hatte ich kurz die Idee mit dem Fahrrad die 16 km zum Start zu fahren aber der Anfall war heute morgen glücklicherweise vorbei. Ich finde mich also rechtzeitig vor Ort ein und bekomme gerade noch den Start der Marathonläufer mit. Ob die wissen, was sie erwartet? 15 km auf dem Deich mit dem Wind von vorne (später kommt auch noch die Sonne raus).

Ich treffe eine Reihe von Vereinskameraden. Der eine steht sich gerade warm, auf Nachfrage sagt er, dass er gerade nach einer passenden Motivation sucht. Ob er sie gefunden hat, weiß ich nicht aber er wird den 10 km Lauf als Zweiter beenden. Jetzt treffe ich auch H. und erkläre ihm, dass er heute mein Pacemaker sein wird. Natürlich ist das eine Schande für mich, schließlich ist der Mann in der M60 aber was soll ich machen? Wir laufen uns ein, insgesamt wohl so 3.000 m und danach bin ich schon mal gut auf Temperatur. Als wir die letzte Warmlaufrunde beginnen, ist die Startaufstellung schon voll aber wie immer drehen wir nach 300 m um und laufen von vorn in die Aufstellung rein. Es ist gerade noch soviel Zeit, um zwei Vereinskameraden nach ihren Erfahrungen mit dem FR 405 zu fragen, dann zählt jemand von 10 herunter und los geht es.

Ich halte mich an H., das Feld sortiert sich und der 1. km geht mit einer 4:20 min weg. Das ist schon mal gut, vor ein paar Jahren hatte ich nach 3 km eine 11:55 min auf der Uhr, der Rest ist Geschichte. Das Tempo pendelt sich im folgenden bei 4:10 min/km, bei km 5 bin ich 8. oder 9., also da wo ich immer bin. H. beschleunigt jetzt etwas und hat relativ rasch 20 m Vorsprung, es gelingt mir zunächst nicht, die Lücke zu schließen. So bei km 6 habe ich das Gefühl, dass es heute doch recht hart werden wird. Mir ist warm und der Wind kommt jetzt schon mal probeweise von vorne. H. hat jetzt den Läufer vor uns eingeholt, der Abstand hat sich nochmal vergrößert, es sind jetzt vielleicht 50 m. Allerdings habe ich den Läufer jetzt auch kassiert und auf einmal bin ich auch an H. wieder dran und schließe zu ihm auf, als wir auf den Deich hoch laufen.

Der Wind kommt jetzt frontal von vorn, ich schlage H. ein Windschattenlaufen vor und biete mich an, als erster im Wind zu laufen. Die Durchgangszeiten sind immer noch ganz brauchbar und pendeln zwischen 4:15 und 4:18 min/km. Nach einem Kilometer auf dem Deich schaue ich mich kurz um und muss feststellen, dass H. schon 10 m zurück ist. Wenig später ruft er mir zu, dass ich heute wohl ganz gut drauf bin. Das mag stimmen, H. kann jedenfalls nicht mehr folgen und am Ende des Deiches werde ich 300 m Vorsprung haben. Weit und breit ist jetzt niemand mehr zu sehen. Nach vorne nicht, die Platzierungsangaben der Helfer wechseln zwischen 4. und 5. und nach hinten auch nicht. Die 7 km auf dem Deich haben ziemlich Kraft gekostest, leider wird jetzt nicht viel besser. Der Wind kommt nun zwar für den Rest der Strecke von hinten, dafür wird mir nun richtig warm. Die Luft flimmert vor Mückenschwärmen, durch die man durchlaufen muss.

Was meine Geschwindigkeit angeht, habe ich jetzt ein bisschen die Orientierung verloren. Mehr als eine Kilometermarkierung habe ich übersehen und weiß nicht mehr so recht, wie ich im Rennen liege. Gefühlt bin ich allerdings langsamer als die magischen 4:15 min/km. Von der Platzierung her ist der Lauf erledigt, nach vorn geht nichts mehr, ich sehe den vor mir liegenden Läufer noch nicht mal und nach hinten ist der Abstand zu H. auch groß genug. In so einer Situation ist es schwer, das Tempo hoch zu halten. Die Walker, die ich jetzt reihenweise überhole sind auch keine richtige Orientierung. Zu groß sind die Geschwindigkeitsunterschiede. Also weiter, das Ziel ist ja ohnehin gleich da. Ein letzter Blick nach hinten zeigt mir, dass ich keinesfalls langsamer werden darf, sonst ist H. wieder dran.

Schließlich erreiche ich das Ziel nach 1:30:20 h. Damit werde ich gesamt 5. und gewinne meine Altersklasse. Die Zeit ist außerdem meine Sommerbestzeit, schneller war ich bisher nur in Kiel und da waren es 20 Grad weniger. Auch wenn es wieder nicht zur sub 1:30 h gereicht hat, bin ich zufrieden. Die 20 sek. wären sicher drin gewesen, wenn das Feld stärker besetzt gewesen wäre oder der WInd ein wenig weniger gewesen wäre. So ist es aber immerhin noch meine zweitbeste Zeit geworden. Als ich um 12:30 Uhr gegangen bin, hatten die Siegerehrungen immer noch nicht begonnen. Für eine Urkunde wollte ich nun doch nicht den ganzen Tag opfern. Sorry, liebe Veranstalter aber das ist der einzige Makel eines ansonsten perfekt organisierten Laufs.

View Larger Map

Zum Warmfahren:

Berghauser Kapelle (428 m)
Schönberg

Westanfahrt von Ebringen  4 km / 195 Hm

Wir beginnen die Auffahrt an der Abzweigung der L125 auf die K4953 auf 233 m Höhe, die Ebringen nur am Südrand tangiert. Die Auffahrt startet gemächlich, aber schon nach 600 m beginnt die Straße deutlich anzusteigen und weist an den steilsten Stellen 10 % auf.
Ebringen liegt links von uns, und erst am Ortsrand wird es wieder flacher. Nachdem die Straße sich dann in mehreren Kehren weiter hinauf geschwungen hat, kommt nach insgesamt 2,1 km wieder ein Teilstück mit Spitzenwerten von 8 %.
Nach 2,6 km erreichen wir schließlich den Parkplatz der Berghauser Kapelle auf 406 m Höhe rechts der Straße, links führt eine Straße weiter hinauf zum Gasthaus Schönberghof bis auf 500 m. Wir aber fahren weiter geradeaus, die Straße ist nun mehr oder weniger flach und schmiegt sich an den Südhang des Schönbergs, und nach 4,0 km folgt der höchste Punkt mit 428 m Höhe.
Die Abfahrt hinab nach Wittnau ist nur kurz, die Straße wird auf dem letzten Stück schlechter und nach insgesamt 6 km ist man in Wittnau (390 m).

und dann hoch zum Geiersnest:

Geiersnest (820 m)
Gerstenhalmeck

Südanfahrt von St. Ulrich  5 km / 365 Hm

Um nach St.Ulrich zu gelangen besteht die Möglichkeit, in Freiburg oder in Ehrenkirchen zu starten. Von Freiburg aus gelangt man über Merzhausen, Au und Wittnau über die L 122 hoch nach Sölden. Die Straße steigt gleichmäßig mit Steigungen zwischen 6 % und 8 %. 500 Meter nach Sölden biegt man links auf die K4956 Richtung St. Ulrich.
Von Ehrenkirchen aus hoch über Bollschweil Richtung Freiburg fahren. Hier sind auch Maximalsteigungen von ca. 8 % zu erwarten. Nach ca. 4 km ist ebenfalls die Abzeigung auf die K4956 Richtung St.Ulrich erreicht.
Von dieser Abzweigung geht es nun 2 km mit ca.6 % das St. Ulrichertal nach hinten. Dann wird die Straße stetig steiler, bis nach insgesamt 4 km St. Ulrich auf 455 Metern erreicht ist.
Am Ortsausgang geht es eine Serpentine hoch und es beginnt der steilste Teil des Anstiegs. In der folgenden langen Gerade, die beim hochfahren nicht enden will und bei der Abfahrt hohe Geschwindigkeiten zulässt, werden bis zu 16 % erreicht. Anschließend steigt die Straße mit einigen Serpentinen, in denen sich eine gute Aussicht auf das gesamte Tal bietet, mit 8-12 % weiter, bis nach weiteren 4 km das Gasthaus Gerstenstüble erreicht wird. Es bietet eine gute Einkehrmöglichkeit, doch da es nur noch ein knapper Kilometer bis zum Gipfel ist, lohnt es sich noch mal alles aus sich rauszuholen, bis schließlich der 820 Meter hohe Wanderparkplatz erreicht ist.

Textquellen der Beschreibungen: Quäldich.de

70Km in 3:15h

Impressionen meiner Velofahrt:

Blick vom Parkplatz auf dem Geiersnest in Richtung Schauinsland.

Blick zum Kandel rüber.

Saftig Grün die Natur, herrlich!

Windräder am Schauinsland.

Geiersnest.

Beginn der Abfahrt nach Horben.

Mit dem MTB würde es HIER wohl weiter gehen.

Blicke zurück auf die Auffahrt und die Rheinebene.

Bis zur nächsten Bergtour, tschüss …

(Kai Peter Jasny)

Zugegebenermaßen, ich war in den letzten Wochen mehr im Norden unterwegs als im Ruhrgebiet. Nach unserem touristischen Erkundungswochenende kann ich leider keine weiteren Aktivitäten vermelden. Obwohl meine täglichen Ausflüge mit der U-Bahn durchaus auch Erlebnischarakter haben – aber dazu vielleicht mal an anderer Stelle mehr.

Doch die Ausflüge an Alster, Elbe und Ostsee haben das mehr als ausgeglichen. Denn was braucht der Mensch schon mehr zum Glücklich sein als ein paar schöne Schiffe, eine steife Brise um die Ohren und ein bisschen Wasser, oder auch ein bisschen mehr. Von alldem halten Hamburg und mein zuhause in Schönberg bei Kiel mehr als genug bereit. Das letzte Wochenende an der Ostsee ließ dann auch schon ein erstes Wassertesten zumindest mit den Füßen zu und gechillte Spaziergänge im warmen Sand. Und mit diesem Lebensgefühl kann der Pott trotz Kulturhauptstadt, Theaterdichte und Industriedenkmäler-Schick einfach nicht richtig mithalten. Was nützt einem das alles, wenn man zum nächsten Park mit dem Auto anreisen muss? Und “Dorfpunks” haben wir auch endlich im Schönberger Verzehrkino im 70er Jahre Charme gesehen – im Ruhrpott lief der nirgendwo …

Ganz angesagt in den Großstädten der Welt sind ja so genannte City Beaches. So auch hier, da wird fleißig Sand an Rhein und Ruhr geschippt und  Strandkörbe draufgestellt, das Ergebnis kann sich dann auch sehen lassen. Aber ohne richtig gute Fischbrötchen, Dünen, Deiche und Molen fehlt halt doch immer was.

Richtiger Strand geht so:

76Km in 3:03h und diesmal über mehrere Hügel bzw. kleinere Berge. Der Anfang machte der Batzenberg, dann ging es über den Schönberg und später noch über den Tuniberg.

Die Route via Google-map:

Größere Kartenansicht

Der Batzenberg an sich:

Blicke vom Batzenberg auf die Reblandschaft:

Blick auf den Schwarzwald vom Schönberg aus:

Auf der Passhöhe ein Wolkenblick:

Blicke auf die angrenzenden Wiesen:

Es folgen Wiesenblicke (ohne Velo unterm Popo):

Sodele, jetzt konnte ich EUCH ein Stück weit mitnehmen … riecht ihr die Frische des Frühlings!?

(Kai Peter Jasny)

Nach meinem verschlafenen Samstag zog ich gegen 18 Uhr doch noch mit dem Rennrad los, obwohl mich eine kleine Unlust quälte.
Nach den ersten 10Km war wieder alles in Ordnung und die Lust zum Radsport war neu geboren.
Planlos im Bezug zur Strecke bog ich auf eine neue Route ab.
Hier bin ich gelandet und nach einer Woche ohne Training musste ich nur ein mal anhalten um den Puls wieder zu senken, es geht voran.

Also hier:  Berghauser Kapelle (428 m)

Westanfahrt von Ebringen  4 km / 195 Hm

Wir beginnen die Auffahrt an der Abzweigung der L125 auf die K4953 auf 233 m Höhe, die Ebringen nur am Südrand tangiert. Die Auffahrt startet gemächlich, aber schon nach 600 m beginnt die Straße deutlich anzusteigen und weist an den steilsten Stellen 10 % auf.
Ebringen liegt links von uns, und erst am Ortsrand wird es wieder flacher. Nachdem die Straße sich dann in mehreren Kehren weiter hinauf geschwungen hat, kommt nach insgesamt 2,1 km wieder ein Teilstück mit Spitzenwerten von 8 %.
Nach 2,6 km erreichen wir schließlich den Parkplatz der Berghauser Kapelle auf 406 m Höhe rechts der Straße, links führt eine Straße weiter hinauf zum Gasthaus Schönberghof bis auf 500 m. Wir aber fahren weiter geradeaus, die Straße ist nun mehr oder weniger flach und schmiegt sich an den Südhang des Schönbergs, und nach 4,0 km folgt der höchste Punkt mit 428 m Höhe.
Die Abfahrt hinab nach Wittnau ist nur kurz, die Straße wird auf dem letzten Stück schlechter und nach insgesamt 6 km ist man in Wittnau (390 m).

Quelle: http://www.quaeldich.de

Eine super schöne aussichtsreiche Fahrt liegt hinter mir und der Grillkohlen geruch war echt gemein … besonders wenn man hunger hat.

55 Km in 2:05h.

View Larger Map

(Kai Peter Jasny)

O crítico musical Alex Ross dedica parcas e equivocadas linhas sobre o brasileiro Villa-Lobos, avalia Paulo Costa Lima

Paulo Costa Lima

Tenho em mãos o livro O Resto é ruído – escutando o século XX, escrito por Alex Ross, que é crítico musical da revista New Yorker, lançado no Brasil pela Companhia das Letras com fogos de artifício, tradução e revisão técnica impecáveis, e presença garantida na Flip deste ano.

É um caso editorial curioso – mergulha numa tradição musical geralmente considerada hermética, vanguardista -, e ao fazer isso de forma atrativa, cumpre um importante serviço. Ao mesmo tempo, apesar da indicação para o Pullitzer, devemos observar que se fosse maço de cigarros, precisaria trazer uma inscrição de alerta – “A cultura adverte: prejudicial à imagem do seu País”.

Em 568 páginas com linguagem moderna e florida, seguindo o percurso de várias dezenas de compositores e algumas centenas de obras, dando origem a um laborioso painel, somos informados de escapadelas da mulher de Mahler, sexualidade de Copland e Partch, tentativas suicidas de Schönberg, ciúmes e invejas de muitos…; mas há apenas duas frases sobre Villa-Lobos, que entra na história apenas como penduricalho da trajetória de Milhaud (e nada mais sobre outros criadores brasileiros):

Na mesma época, o jovem compositor brasileiro Heitor Villa-Lobos combinava idéias rítmicas extraídas de Stravínski a padrões complexos percebidos na música afro-brasileira. Em obras neoprimitivistas como Amazonas e Uirapuru, Villa-Lobos compôs seções percussivas de tumultuosa intensidade. (p. 116)

Duas páginas depois, e ainda no mesmo contexto:

É possível também que ele tenha ouvido as especulações de Villa-Lobos acerca do solo comum entre a música folclórica brasileira e o cânone clássico – tema desenvolvido nas Bachianas brasileiras. (no original: great Bachianas , pelo menos esse louvourzinho)

Representar toda a música brasileira com duas frases é uma vergonha. E o que dizer das implicações derrogatórias contidas nessas poucas frases: idéias extraídas de Stravinski, neoprimitivista, tumultuosa intensidade, especulações…?

Poucos autores conseguiriam comprometer de forma tão completa, concisa e diversificada e aparentemente sem intenção, a inteligência de Villa: as idéias são copiadas, a música tumultuosa, a identidade cultural falsa (neoprimitivista) e a visão teórica especulativa.

O autor do Choros n. 8 não se enquadra nessa camisa de força. Sobre ele, o livro parece nada ter entendido. E olhe que a Semana de 22 estava logo ali para ser comentada. Uma rara oportunidade de abordar uma nova consciência, com repercussões inegáveis sobre o processo cultural brasileiro do século XX, inclusive a música popular. A propósito, neste século XX do livro, o jazz existe, a bossa nova não.

Mas, apesar de termos boas razões para um acesso de furor nacionalista, não é por aí que uma visão crítica do livro deve caminhar – até porque a tal cegueira atinge muitos outros países e regiões -, e sim pela consciência de estarmos diante de um modelo de história ultrapassado. É que o livro não escuta do século XX a crítica sistemática à estreiteza da visão eurocêntrica, canônica – uma de suas conquistas mais impressionantes. Não se dá conta que o mundo mudou e que já não precisamos do ranço dessas histórias centradas num mesmo cenário.

Outras partes do planeta quando merecem alguma atenção, apenas pipocam em feitos bem específicos e situações aligeiradas, que embora prometam outra abordagem, acabam sendo absorvidas pela estrutura central de gênios e obras primas europeus e americanos.

Toda a estratégia de imagem do livro, seu apelo emocional e editorial, se apóia justamente na esperança de transpor para o século XX a aura do século XIX – erotização das figuras heróicas da música. Cavaleiros da revolução musical brigando pela primazia das inovações – Schönberg e Stravinski, Boulez versus Cage.

Quais são as verdadeiras linhas de força da criação musical no Século XX? Como definir realmente essa força crítica e criativa da modernidade que se encarnou como vanguarda e como revolução musical? São apenas pororocas estilísticas e competição em torno de uma radicalidade mal definida? Ora, a contribuição do século XX só poderia ser escutada a partir de grandes recortes temáticos inclusivos, que reconhecessem o direito fundamental de todos criarem história e cultura. Será que isso é tão difícil?! Vejo que o livro recente do Nicholas Cook sobre o Século XX (na série de Cambridge) caminha nessa direção.

Ocorre que essa visão estreita do século não é exclusividade do autor. A literatura musicológica tem vários outros exemplos. Mas, neste caso, trata-se de um lançamento no Brasil, não há como ignorar. É preciso expor o problema, e até espanta que a editora tenha engolido silenciosamente mosca tão conspícua – a celebração dessa narrativa confundindo-se com a afirmação quase explícita de que a cultura brasileira foi irrelevante para a música do século XX. Uma sugestão inocente. Bastava mudar o sub-título – escutando uma parte do século XX…

O que se pode considerar como qualidade do livro é a disposição em construir um rico painel de informações (contextos e obras) em torno de meia centena de compositores representativos do Século. Demandou uma laboriosa pesquisa documental e um trabalho considerável de montagem de todas as informações recolhidas. E nesse sentido é um feito diferenciado.

A trajetória narrativa vai conectando a vida dos compositores com os grandes movimentos políticos e artísticos de suas épocas, e recheando o todo com informações de bastidores e descrições abreviadas das obras – mais ao estilo dos críticos do que da ¿new musicology¿. A linguagem descritiva e as informações de bastidores são parte imprescindível da estratégia de vinculação do leitor ao texto e ao tema. Mas, o que dizer de sua acuidade?

Em alguns casos, os problemas ficam evidentes. Sobre a última das Três peças para piano op. 11 de Schönberg o autor diz:

O teclado se transforma numa espécie de instrumento de percussão, um campo de batalha de fortes triplos e quádruplos.

Para quem conhece a natureza complexa dessas peças, o trabalho artesanal sofisticado, a estrutura planejada ao extremo, objeto de dezenas de artigos mobilizando gente como Forte, Wittlich, Perle, entre outros, os quais apenas vislumbram o que estava sendo feito de fato… esse tipo de comentário soa bastante vazio, fora de propósito. Ou ainda o que é dito sobre Premonições, primeira das Cinco Peças para Orquestra de Schönberg:

…figuras rápidas e agitadas unidas a vibratos, figuras de tons inteiros em giros hipnóticos, madeiras estrilando em seu registro mais alto, padrões de duas notas gotejando como sangue sobre mármore, um quinteto de trombones e tubas cospem e rosnam…

Gotas de sangue sobre mármore? Trombones que cospem e rosnam? Que musicologia estranha! São mensagens fortes para a imaginação visual do leitor leigo, mas apenas isso. A conexão com os processos musicais é débil.

É o mesmo que acontece quando descreve a 5ª Sinfonia de Mahler, nos seguintes termos:

É um drama interior desprovido de qualquer indicação programática, que atravessa uma luta heróica, uma marcha fúnebre delirante, um scherzo selvagem e derramado e um adagietto de lirismo sonhador, chegando ao coral radiante do final.

Novamente, é uma descrição bastante superficial de um objeto tão mais complexo. Se essa redução é a façanha prometida, e esse é o preço a pagar para projetar o século XX – será que vale mesmo a pena?

Algumas referências que apontam para uma outra narrativa do século XX:

Sociedade Internacional de Música Contemporânea – ISCM

Dicionário Online de Compositores Africanos

Liga de Compositores Asiáticos

Centro Latino-Americano de Música da Universidade de Indiana

Centro de Documentação de Música Contemporânea da UNICAMP

Entre muitos e muitos endereços…

(Familia, 2002)

“Nu e nimic mai greu decât să vorbeşti despre muzică” (Saint-Saens)

A înţelege muzica – iată o expresie care le generează multora (chiar intelectuali sau fiinţe sensibile) alibiuri pentru necunoaştere, mai ales în ce priveşte muzica contemporană. De ce ar fi muzica mai greu de înţeles decât artele plastice sau literatura, de ce e nevoie de o pregătire specială pentru a asculta Bach sau Stravinski în timp ce orice licenţiat cu oarece pretenţii îi citeşte pe Joyce sau Dostoievski? Dar termenul muzică contemporană le provoacă multora frisoanele unor disonanţe şi zgomote aleatorii. Cum s-a ajuns aici? Secolul abia încheiat, care a văzut născându-se acest fenomen în urma celor mai rapide şi radicale transformări în stil şi limbaj, ne-a lăsat la fel de nelămuriţi.
Sub aspect strict tehnic, îndepărtarea muzicii moderne de public a fost provocată de dezintegrarea limbajului său şi de recompunerea lui din ce în ce mai criptică. În societăţile tradiţionale, muzica era o forţă magică şi avea o finalitate spirituală. Gamele (modurile) descoperite de oameni în preistorie şi antichitate sunt produsul unor legi acustice naturale, însumând armonicele superioare ale unui sunet. Cu ele s-au alcătuit melodii cu funcţii precise, utilizate în ritualuri, ceremonii extatice sau pentru vindecări, în orice caz nu pentru distracţie ca în actualele vremuri fără conţinut. (Prezenţa gamelor pentatonice în melodiile străvechi din toată lumea e unul din argumentele pentru universalitatea acestor legi acustico-muzicale). În China antică, muzica era monopol de stat. “Modurile muzicale nu se pot modifica fără a se induce modificări în cele mai importante legi ale statului”, scria Platon, iar Teofrast spunea că muzica poate şi provoca, dar şi vindeca boli. Pentru Aristotel, “armonia produsă de toate corpurile cereşti cântând şi dansând împreună provine dintr-o unică sursă şi sfârşeşte împlinind un unic scop, justificând denumirea de univers ordonat”. Platon vedea muzica drept o forţă morală: “Este esenţa ordinii şi conduce la tot ceea ce este bun, drept şi frumos, la ceea ce este invizibil, misterios şi pasionant, la forma eternă”.
După câteva mii de ani, în vremea Renaşterii, s-au dezvoltat în Occident forme din ce în ce mai complexe de acompaniere a unei melodii cu ea însăşi sau cu altele: polifonia. Aceasta a produs un nou mod de a asculta, referitor şi la sensul emoţional-estetic al combinaţiilor simultane de sunete (acordurile), precum şi la conceptul de disonanţă, utilizată ca un semn de punctuaţie între zone sonore cu sens mai clar. După Carl Philipp Emmanuel Bach, disonanţele stimulează şi exacerbează emoţiile, iar consonanţele le calmează (e interesant de urmărit acest principiu în evoluţiile din neurastenicul secol XX, de la serialism la hip-hop). A fost începutul muzicii reprezentative, emoţionale, artistice; s-au înmulţit instrumentele, genurile muzicale, autorii au devenit din ce în ce mai cunoscuţi şi mai importanţi şi a înflorit repertoriul majoritar şi azi al concertelor de muzică cultă: barocul, clasicismul şi romantismul. (Fiindcă, spre deosebire de veacurile trecute, nu ascultăm aproape deloc muzica contemporană nouă). Vechile moduri au fost reduse la două tonalităţi (majorul şi minorul), adaptate noilor cerinţe ale acompaniamentului armonic şi ale conţinutului intens emoţional, exacerbat apoi de romantism. Totuşi, în cele mai bune cazuri, exaltarea emoţională producea încă o elevare a conştiinţei auditorilor.
Wagner a dus până la ultimele consecinţe rafinamentul limbajului tonal, bazat pe forţa de atracţie ierarhizată a sunetelor din cadrul unei tonalităţi sau “game”. Criza apărută astfel în muzică la sfârşitul secolului al XIX-lea i-a făcut pe compozitori să se simtă obligaţi de a aduce ceva nou în mijloacele de expresie. Unii au încercat o revenire, mai mult sau mai puţin scolastică, la vechile moduri (d’Indy şi gruparea sa de la Schola cantorum, sau parţial Respighi). Alţii, ca Debussy, le-au integrat într-un concept armonic mult mai modern, investigând şi teritorii extra-europene ca insula Bali (un prim simptom al obositei Europe muzicale în căutarea bunului sălbatic care s-o revigoreze).
Dar Schönberg a făcut un salt radical în atonalitate, ducând dincolo de extrem ambiguităţile tonale ale lui Wagner, şi a proclamat o totală democraţie între cele 12 sunete ale octavei. Pentru el, nici unul dintre acestea nu mai trebuie să aibă vreo forţă de atracţie faţă de un altul, ca în sistemul tonal sau modal. Este ca şi cum am desfiinţa o limbă milenară, hotărându-ne să alcătuim cuvinte cu foneme aranjate după bunul nostru plac. Astfel, nu mai pot exista nici punctul, virgula, semnul întrebării, etc. Imediat, el şi-a dat seama de pericolul haosului total şi a încercat să restructureze un limbaj, inventând metoda serială sau dodecafonică: se iau cele 12 sunete într-o anumită ordine (seria) şi se alcătuiesc cu aceasta diverse combinaţii poli-liniare, permutări şi variaţii ritmice şi de durate. Analogic vorbind, a vrut să inventeze cuvinte. “Am descoperit ceva care va asigura supremaţia muzicii germane pentru încă 100 de ani”, anunţa Schönberg în 1922, dar acest expresionism a fost doar începutul, depăşit după vreo 30 de ani, al avalanşei de muzici disonante ale secolului XX, exprimând angoasa declarată a autorilor faţă de grozăviile fără precedent din acest veac, dar sporind prin producţiile lor teroarea auditorilor în loc să-i scoată din propria condiţie. “Ceea ce distinge disonanţele de consonanţe nu e gradul mai mare sau mai mic de frumuseţe, ci de inteligibilitate”, scria Schönberg în 1950. Este mărturisirea aproape directă a abolirii frumosului în muzică. Curentele bazate încă pe anumite tradiţii, ca neoclasicismul sau stilurile bazate pe moduri folclorice (Stravinski în prima perioadă, Bartók, Enescu), sunt acum considerate depăşite, nefiind în ton cu moda avangardistă.
“Atonalismul e împotriva naturii, spunea însă Alan Hovhaness, citat de Ewen în American Composers, 1982. Orice există are un centru. Planetele au Soarele, Luna are Pământul… Muzica fără un centru e bună pentru un moment-două, dar curând sună toată la fel”. “Atonalitatea are rosturile ei, dar numai în relaţie cu tonalitatea. În momentul în care e înălţată la rangul de principiu exclusiv îşi pierde orice sens şi raison d’etre. Însuşi numele ei e negativ – e ca şi cum ai vorbi de absenţa pisicilor ca de un concept pozitiv” (Cecil Gray).
Serialismul integral al lui Messiaen, Boulez şi al altora a sporit caracterul artificios al noului stil, incluzând ca serii şi duratele sunetelor sau intensităţile sonore; nimic nu mai era lăsat la întâmplare (adică la inspiraţie) în acest hiper-dadaism muzical pretins savant. Cine şi de ce promovează aceste snobisme e o altă întrebare. Reacţiile n-au întârziat prea mult, diferite doar ca procedee, nu şi ca finalitate, monotone în tensiunea lor continuă: aleatorismul, modurile artificial calculate, experimentele electroacustice (muzica concretă a lui Schaeffer sau Stockhausen) sau muzica repetitivă, în vogă azi (Philip Glass, Steve Reich). Pe de altă parte, o întreagă filiaţie de folclor urban hedonist (jazz, blues, rock, pop, rap, techno, etc.) a apărut ca o reacţie a marelui public faţă de tenebroasele producţii elitiste în care a eşuat muzica cultă. Cu aceasta, societatea a devenit perfect schizofrenică sub aspect muzical. Vremea căreia Mozart şi Beethoven îi scriau muzica de dans în stilul lor obişnuit, cult, pare acum imposibilă. Oamenii de 50 de ani de azi sunt generaţia Woodstock, produsul societăţii de consum care a vulgarizat arta din ritual sau autoeducaţie în marfă. “Nu suntem muzicieni buni, spuneau The Beatles, doar adecvaţi. De ce suntem aşa de populari? Poate oamenilor le place muzica adecvată”. John Lennon adăuga: “Suntem mai populari decât Iisus acum”. Iar Paul McCartney: “Muzica pop este muzica clasică de azi”. Iată şi idealul lui Jon Bon Jovi: “Nu sunt fericit dacă avem albumul, single-ul, CD-ul sau clipul numărul unu, dacă am vândut toate biletele şi-mi pot cumpăra o vilă uriaşă. Vreau vânzări şi mai mari, şi mai multe concerte. Vreau să-mi pot cumpăra două vile în loc de una”. Sex, drugs and rock’n’roll! Sau, în cuvintele unui cunoscător (Elton John): “Mick Jagger e starul pop (sic) perfect. E bădăran, urât-atrăgător şi strălucitor. The Rolling Stones sunt grupul pop (sic) perfect – they don’t give a shit”. Modelul acestor clasici, care uneori mai făceau cât de cât muzică şi mai spuneau ceva, a fost depăşit cu mult de generaţiile ulterioare, care trăiesc ca să se distreze. (Dar hip-hop-ul violent şi blamat de esteţi nu e ceea ce vedem la MTV şi cu atât mai puţin la imitatorii mioritici, adevăraţii rapperi sunt pe străzile americane, în luptă cu sărăcia şi drogurile, nu cei care fac paradă de ghiuluri, blănuri şi maşini prin videoclipuri).
“Căutăm noi sonorităţi, noi intervale (sic), noi forme, spune Pierre Boulez, unul din corifeii componisticii postbelice. Unde va duce asta, nu ştiu. Nu vreau să ştiu”. Publicul, nici atât, şi nu e de mirare. Iar John Cage credea că “utilizarea zgomotului în producerea muzicii va continua şi va creşte până vom obţine o muzică generată cu instrumente electrice”. Sintetizatorul s-a dovedit şi o fascinantă jucărie în mâinile oricui, inclusiv pentru diletanţii New Age, care încearcă să revină la un limbaj simplist şi total relaxat de crisparea continuă a curentelor profesioniste.
Astfel, în peisajul muzical actual e o derută totală, un canon pare imposibil din cauza relativizării valorilor şi coexistă lumi radical diferite unele de altele, majoritatea fără un sens spiritual sau real estetic. “Compozitorul modern e un nebun care se încăpăţânează să fabrice un produs de care nu are nevoie nimeni”, constata cu amărăciune Honegger. Poate mai aproape de situaţia actuală era Vaughan Williams: “Marii oameni în muzică încheie perioade, nu le inaugurează. Munca de pionierat, de găsire a noilor căi, aparţine celor mici”. Poate că pulverizarea limbajului muzical în atâtea curente divergente, unele nemaiavînd nimic în comun, e semnul unei saturaţii de experimente individuale din care muzica va renaşte într-o formă sintetică şi omenească. Prezenţa, chiar dacă în genuri diferite, a unor Arvo Part, Vangelis, David Hykes sau Eduard Artemiev ar putea sugera că muzica, aşa cum o ştiam, nu a murit. Ea va redeveni forţa care este în esenţă pentru cei care îşi retrezesc curiozitatea de a asculta fără idei comod preconcepute, dublată de curajul de a-şi depăşi limitele experienţelor familiare la nivelul conştiinţei comune.

Il suo l’Amore è un dio uscito per Feltrinelli (dopo una fortunata serie radiofonica) è diventato rapidamente un best seller. Per la semplicità e il rigore con cui Eva Cantarella conduce i suoi lettori nell’universo della mitologia e nella vita della polis antica. Già al lavoro su un ideale seguito di quel libro, sulla vita nella Roma antica, fra un impegno accademico e l’altro, Eva Cantarella è a Firenze per il convegno Donne in rivolta,organizzato dal Maggio musicale.

Il tema scelto dalla docente di diritto greco e romano dell’Università di Milano è una originale rilettura dell’Orestea e in particolare di Clitemnestra, figura tragica per antonomasia che, con la complicità di Egisto, diventa l’assassina di Agamennone.

Professoressa Cantarella perché questa scelta?

Fra tutti i personaggi tragici femminili è quello che più è stato oggetto di riletture interessanti. Da Dacia Maraini e Valeria Parrella. In lei colpisce la violenza terribile, anche psicologica, verso i figli Oreste e Elettra. Le femministe hanno scritto che non era cattiva, originariamente violenta. Ma vittima di quella che una volta si chiamava oppressione di genere. Nell’Orestea questo non è così chiaro, ma da altre fonti emerge cheha subito ingiustizie, che ha grande dignità, forza di carattere,consapevolezza della condizione di oppressione che grava sulle donne. Una condizione da cui secondo la Clitemnestra classica se ne può uscire solo “con la scure”. Ma più a fondo il personaggio pone la necessità di riflettere su come trasformare il rapporto con l’uomo.

Da studiosa di diritto antico che cosa l’ha interessata?

Sulla scia di riletture di antichisti e letterati sono tornata a esaminare l’ultima parte della storia. Clitemnestra è morta, c’è il processo a Oreste. La sua assoluzione contiene tutto il sensodell’Orestea. È la nascita deldiritto. Ma avviene con una sentenza che stabilisce la superiorità del padre e la conseguente subalternità della donna. Le Erinni che rappresentano la passione, le emozioni, la parte femminile del mondo, sono sconfitte dalla ragione. La nascita del diritto si lega alla fine di una fase che qualcuno, forse non del tutto impropriamente, ha voluto dire di matriarcato. Ma oggi, prendendo spunto da interessanti riletture del mito, c’è chi dice che il diritto non debba essere solo ragione. Per essere giusto, il diritto deve comprendere anche le emozioni.

Le donne, dice Aristotele, vanno messe sotto tutela. Perché non hanno il logos,non sono in grado di deliberare. In questo passaggio l’immagine e l’identità femminile vengono negate, deformate. Santippe, per esempio, è tramandata come la pestilenziale moglie di Socrate. Che fosse solo ribelle alla sua logica astratta del filosofo?

Tutto si può dire in tempi di revisionismo come quelli in cui viviamo, ma affermare che i Greci non fossero misogini è davvero difficile. Già Esiodo dice che Pandora, la prima donna, nasce perché Zeus deve mandare un castigo agli uomini. Così la dota di grazia e di desiderio struggente, e ne fa «una trappola da cui non si può sfuggire».

Esiodo dice che da quel momento gli uomini non vivranno più bene. Quali sono le radici di questa misoginia che fa distinguere Omero fra mogli obbedienti come Penelope e pericolose sirene?

Si radica nella necessità di controllare le donne. Dietro c’è la paura della sessualità femminile. Le donne sono sessualmente incontinenti, non si sanno controllare e, dal momento che fanno anche i figli, bisogna appropriarsi delle conseguenze dei rapporti. La teorizzazione della necessaria subalternità femminile cresce intorno a questa equazione. Donna uguale non razionale, materia, passività. Uomo, cioè spirito, logos

e tutto quanto.

Questo attacco all’identità femminile sarà ancora più forte nel passaggio dall’epoca pagana al cristianesimo?

Si compirà con l’identificazione fra donna-sesso-peccato, tipica della religione cristiana. Quanto al diritto, la libertà che le donne romane avevano avuto, sul piano sociale anche se solo nell’ambito del matrimonio, si riduce con gli imperatori cattolici. Giustiniano, per esempio, vieta il divorzio. E compare la punizione dell’aborto che primanon c’era. Con i Severi on era vietato perché si pensa che il feto abbia solo spes animantis. Homo non recte dicitur dicono i giuristi romani a proposito del feto. Andrebbe detto a Giuliano Ferrara. Però la donna che abortisce senza il consenso del marito viene punita. Ma se ha il suo consenso può continuare a farlo. Il cristianesimo, si sa, condannava l’aborto, ma gli imperatori cristiani non riuscirono subito ad adeguarsi fino in fondo alla sua morale perché era troppo in contrasto con la mentalità romana. Per esempio non riescono a vietare il divorzio consensuale. Oggi, insomma, con la legge 40 sulla fecondazione assistita, siamo regrediti perfino rispetto ad allora.

Riprendendo il titolo del convegno, “Donne in rivolta” che cosa pensa del pensiero femminista contemporaneo che, per esempio, con Judith Butler associa la liberazione delle donne alla cultura omosessuale e transgender?

Una prospettiva di questo tipo, devo ammettere, mi lascia più che perplessa. Il pensiero femminista mi ha sempre interessato molto. Ma da un po’ di anni, confesso, non riesco più a seguirlo. Da quello che capisco di questa nuova stagione del femminismo di cui mi accenna, posso solo dire che non credo che la liberazione delle donne passi da una rinuncia di questo genere . Penso semmai che in ciascuno di noi ci possa essere, per così dire, “una parte femminile”, sensibile e una maschile intesa come capacità teorica, logica. Ma come fatto interiore, che è cosa ben diversa- da quel capisco- dalla cultura tansgender. Sul piano della vita pubblica, invece, mi pare sia da percorrere la strada a cui accennavamo di un diritto che possa comprendere ragione ed emozione, dunque un discorso di conciliazione dei sessi sul piano del diritto.

Per finire, tornando al tema della conferenza che terrà a Firenze, perché le eroine della letteratura, tutte le più belle, le più libere dell’Ottocento e Novecento vengono fatte morire dai loro autori? Come se dovessero espiare?

Forse perché sono storie scritte degli uomini. Ma a ben pensare, non proprio tutte muoiono. La protagonista di Casa di bambola di Ibsen, per esempio scappa dal marito. Quando facevo il ginnasio,ricordo, mi portarono a vedere Nora seconda di Cesare Giulio Viola. Io che allora avevo appena letto Ibsen, sono uscii furente: Nora seconda era la stessa Nora. Ma pentita.

Carmen e le altre

Sensuale, libera, fedele solo al proprio desiderio, incurante dei giudizi. Così Carlos Saura torna a pensare e immaginare Carmen, protagonista 25 anni fa di un suo storico film, Carmen story, realizzato a partire dalle coreografie di Antonio Gades e dalle musiche del chitarrista Paco de Lucia. Di fatto, ci voleva l’affascinante sigaraia di Mérimée per convincere il cineasta spagnolo a tornare a mettersi in gioco con la lirica. Galeotta la proposta che gli è arrivata dal Maggio musicale fiorentino di curare la regia di un’opera per questa settantunesima edizione del festival. Così, dal 30 aprile all’11 maggio 2007, al Comunale di Firenze la Carmen di Georges Bizet trova un nuovo allestimento. Sul podio, il maestro Zubin Metha a dirigere l’Orchestra del Maggio. A dare voce a Carmen sarà Julia Gertseva, mentre Marcelo Alvarez è Don Josè, il brigadiere innamorato e tradito che impazzisce di gelosia e la uccide davanti all’arena di Siviglia, dove l’amante di Carmen, Escamillo, sta toreando«Una vicenda – sottolinea Saura- tristemente attuale. Le cronache nere traboccano di delitti efferati in cui la vittima è quasi sempre la donna». Ma il regista spagnolo, che si dice convinto che la radice del problema stia, in primis, nella testa degli uomini che temono il desiderio e la libertà delle donne («gli uomini perdono sempre la testa per Carmen ma poi vogliono farla diventare moglie e madre») non ha scelto una chiave realistica per questa sua nuova Carmen. Al contrario. Invece della assolata Spagna che potremmo aspettarci, punta su una raffinata veste scenografica, fatta di chiaroscuri e ombre cinesi. Ricreando in teatro quei giochi di luce che ora va sperimentando al cinema con Vincenzo Storaro, in un nuovo film sul mito di Don Giovanni, visto attraverso le vicende del librettista Lorenzo Da Ponte. Da una tragica storia di passione e morte, tipicamente ottocentesca, la 71/a edizione del Maggio approda il 5 giugno alla Phaedra contemporanea del compositore Hans Werner Henze. Poi il 21 giugno, proseguendo in un viaggio alla riscoperta delle figure femminili meno convenzionali della tradizione lirica, al Comunale torna Lady Macbeth nel distretto di Mzensk di Sostakovic diretta da James Conlon. Due i monologhi teatrali quest’anno: Il dolore di Marguerite Duras, interpretato da Mariangela Melato e la controversa Erodias di Testori riproposta da Lombardi e Tiezzi al Museo del Bargello. Mentre l’apertura del festival, il 26 aprile, è affidata a Charlotte Rampling (in foto), voce recitante de Il sopravvissuto di Varsavia di Schönberg direttoda Zubin Metha e con Peter Greenway nell’insolita veste di video jokey.Ma è soprattutto il trittico di debutti operistici a connotare questa edizione del Maggio dal titolo “Donne contro”, come racconta il direttore artistico Paolo Arcà: «Carmen, Fedra, Lady Macbeth, pur diversissime fra loro, sono tre protagoniste del teatro in musica con una personalità nitida, che si rapportano al loro ambiente con una caratterizzazione forte, vibrante, mai asservita o subalterna». Donne contro, certamente, ma anche eroine fragili, tragiche, come Katerina che Sostakovic fa precipitare in un gorgo autodistruttivo di fronte alla violenza dell’ambiente circostante, rappresentato da un mondo di pupazzi.

da left-Avvenimenti maggio 2008

]]> http://bibliotekaswiatow.wordpress.com/2009/04/15/anegdoty/ Wed, 15 Apr 2009 11:32:38 +0000 chmuriat http://bibliotekaswiatow.wordpress.com/2009/04/15/anegdoty/

Anegdota - krótka, zabawna lub charakterystyczna historyjka, powiastka.
Zachęcam do zapoznania się z anegdotami sławnych ludzi i o sławnych ludziach.

Isaaak Newton otrzymał za naukowe zasługi tytuł lorda.
Przez 26 lat nudził się na posiedzeniach Izby Lordów.
Tylko raz poprosił o głos, co wywołało sensacje u obecnych.
- Panowie – zwrócił się do zebranych – jeśli nie będą mieć panowie nic przeciwko temu, to prosiłbym o zamknięcie okna. Bardzo wieje i boje się, że się przeziębie.
Po czym Newton z godnością zajął swoje miejsce.

Goethe i Beethoven pewnego razu udali się na przechadzkę za Karlsbad, aby móc w ciszy i spokoju trochę porozmawiać, wszędzie jednak spotykali spacerowiczów, którzy kłaniali im się z wielkim szacunkiem. Wreszcie Goethe znicierpliwiony powiada:
- Jakież to męczące. Nigdzie już nie mogę się schronić przed honorami.
Beethoven na to spokojnie i z uśmiechem:
- Alez prosze się tak nie denerwować. Bardzo możliwe, że te honory przeznaczone  są dla mnie.

Kiedyś La Fontaine poszedł w odwiedziny do swojego przyjaciela.
- Przecież on umarł dokładnie miesiąc temu – powiedziała gospodyni – a pan wygłosił mowę pogrzebową.
- Rzeczywiście, doskonale pamiętam. Mógłbym tę mowę słowo w słowo zapisać.

Pewien młody poeta przyniósł Voltaire’owi swoją odę pod tytułem “Do potomnych”. Voltaire przeczytał odę i powiedział:
- Niezła. Ale myślę, że pod podanym adresem nie dojdzie.

Król Fryderyk II pewnego razu zaproponował Voltaire’owi przejażdżkę łódką. Pisarz zgodził się chętnie, ale gdy zobaczył, że łódka przecieka, szybko z niej wyskoczył.
- Ależ pan się boi o swoje życie – zaśmiał się król – a ja się nie boję.
- To zrozumiałe – odpowiedział Voltaire. – Teraz na świecie królów dużo, a Voltaire jest tylko jeden.

Kiedyś Lessing dostał paczkę, w której było opowiadanie pod tytułem “Dlaczego żyję?” i list, w którym początkujący autor prosił go o ocenę. Lessing przeczytał opowiadanie i odpowiedział: “Żyje pan tylko dlatego, że przysłał swoje opowiadanie pocztą, a nie przyniósł osobiście.

W Weimarze spotkali się na wąskiej ścieżce w parku Goethe i pewien krytyk literacki. Zobaczywszy Goethego, krytyk warknął:
- Nie ustępuję drogi durniom.
- A ja tak – odpowiedział Goethe i zszedł na bok.

Ktoś zapytał Heinego, czym był zajęty przed obiadem.
- Przeczytałem wiersz, który napisałem wczoraj, i w jednym miejscu postawiłem przecinek.
- A po obiedzie?
- Przeczytałem ten wiersz jeszcze raz i skreśliłem przecinek, bo okazał się zbyteczny.

W rozmowie z Heinem jedna z jego wielbicielek wykrzyknęła:
- Oddam panu swoje myśli, duszę i serce!
- Chętnie przyjmę – z uśmiechem odpowiedział poeta. – Maleńkie podarki wstyd odrzucać.

Do Balzaka przyszedł rzemieślnik i zażądał zapłaty za wykonaną pracę. Balzac wyjaśnił, że nie ma teraz pieniędzy i poprosił go, żeby przyszedł kiedy indziej. Rzemieślnik się zdenerwował i zaczął krzyczeć:
- Kiedy przychodzę po pieniądze, to pana nigdy nie ma w domu, a gdy nareszcie pana zastałem, to pan nie ma pieniędzy!
- To zupełnie zrozumiałe – powiedział Balzac. – Gdybym miał pieniądze, to bym nie siedział w domu.

Pewnego razu, kiedy Balzac jak zwykle przyszedł do wydawcy po zaliczkę, zatrzymał go w drzwiach sekretarz i powiedział:
- Bardzo mi przykro, panie Balzac, ale pan wydawca dzisiaj nie przyjmuje.
- To nic – odpowiedział Balzac – najważniejsze, żeby dawał.

Pewnego razu, kiedy Dumas wrócił z proszonego obiadu, jego syn zapytał:
- No i jak tam, wesoło było?
- Bardzo – odpowiedział ojciec – ale gdyby mnie tam nie było, to umarłbym z nudów.

Andersen ubierał się bardzo niedbale. Pewnego razu jakiś złośliwiec zapytał:
- Ten żałosny przedmiot na pańskiej głowie nazywa pan kapeluszem?
Wielki baśniopisarz nie dał się wyprowadzić z równowagi i spokojnie odpowiedział:
- A ten żałosny przedmiot pod pańskim kapeluszem nazywa pan głową?

Pisarz Gottfried Keller pił o wiele za dużo wina, niż na to pozwalał stan jego zdrowia. Lekarz zwrócił mu taktownie uwagę, żeby zmniejszył ilość spożywanych płynów. Keller zasępił się na chwilę, po czym powiedział z uśmiechem:
- Oczywiście, panie doktorze, od dzisiaj nie będę jadł zupy.

Do Marka Twaina przyszedł dziennikarz i powiedział, że słyszał, jakoby pisarz pracował nad wielkim dziełem dramatycznym. Chciał wiedzieć, jak daleko posunęła się praca. Twain odpowiedział:
- Może pan napisać w swojej gazecie, że piszę dramat składający się z czterech aktów i trzech antraktów, oraz że już ukończyłem wszystkie antrakty.

Kiedyś jeden ze znajomych Marka Twaina zanudzał go opowieściami o swojej bezsenności.
- Czy pan rozumie? Nic mi nie pomaga, absolutnie nic.
- A nie próbował pan rozmawiać sam ze sobą? – zapytał Twain.

W 1882 roku Oscar Wilde po raz pierwszy przyjechał do Stanów Zjednoczonych. Celnik zapytał go, co przewozi przez granicę.
- Nic, oprócz mojego talentu – odpowiedział pisarz.

Któregoś wieczoru Bernard Show przyszedł do teatru trochę spóźniony, już po rozpoczęciu spektaklu. Poproszono go, by skierował się do swojej loży i cicho zajął miejsce.
- A co, widzowie już śpią? – zapytał Show.

Kiedyś, w czasie rozmowy o osiągnięciach współczesnej techniki, Bernard Show powiedział:
- Teraz, gdy już nauczyliśmy się latać w powietrzu jak ptaki, pływać pod wodą jak ryby, brakuje nam tylko jednego: nauczyć się żyć na ziemi jak ludzie.

Poproszono kiedyś Herberta Wellsa, by wyjaśnił, co to jest telegraf.
- Wyobraźcie sobie gigantycznego kota – powiedział pisarz – którego ogon znajduje się w Liverpool, a głowa w Londynie. Gdy kotu nadepnął na ogon, rozlega się miauczenie. Właśnie tak działa telegraf.
- A co to jest telegraf bez drutu?
- To samo, tylko bez kota – odpowiedział Wells.

Tristan Bernard jadł kiedyś obiad na Riwierze w jednej z najdroższych restauracji. Kiedy kelner przyniósł mu rachunek, Bernard zapłacił i kazał wezwać właściciela restauracji. Ten zjawił się natychmiast. Bernard zapytał:
- Pan jest właścicielem tej restauracji?
- Tak, ja.
- W takim razie niech pan mnie mocno uściska, bo już nigdy mnie pan tu nie zobaczy.

Tristanowi Bernardowi przedstawiono kiedyś drugorzędnego autora, który pisywał biografie sławnych ludzi.
- Już od dawna mam zamiar napisać o panu książkę – powiedział literat – a kiedy pan umrze, napiszę pana biografię.
- Wiem o tym – westchnął sławny humorysta – i dlatego chcę jeszcze długo żyć.

Pewien dramaturg zaprosił André Gide’a na premierę swojej sztuki. Po drugim akcie André Gide zwrócił się do autora sztuki:
- Teraz na dworze musi być ulewa.
- Dlaczego pan tak myśli? – zapytał autor.
- Bo wszyscy zostają, żeby zobaczyć trzeci akt – odpowiedział André Gide.

Pewnego razu do Tomasza Manna przyszedł początkujący pisarz. Przeczytał Mannowi kilka swoich utworów i poprosił go o ocenę.
- Powinien pan dużo czytać – powiedział Tomasz Mann. – Czytać, czytać, jak najwięcej czytać.
- Dlaczego?
- Jeśli pan będzie dużo czytać, to nie będzie pan miał czasu na pisanie – odpowiedział Mann.

Kiedyś Tomasz Mann odwiedził pewną szkołę. Nauczyciel przedstawił pisarzowi najzdolniejszą uczennicę i poprosił go, aby zadał jej jakieś pytanie.
- Jakich znasz sławnych pisarzy? – zapytał Mann dziewczynkę.
- Homer, Szekspir, Balzac i pan, ale zapomniałam pana nazwiska – odpowiedziała uczennica.

Pewnego razu przyszedł do Bertolda Brechta młody człowiek i powiedział:
- Mam w głowie mnóstwo pomysłów i mogę napisać dobrą powieść, nie wiem tylko, jak zacząć.
Brecht się uśmiechnął i doradził:
- Bardzo prosto. Niech pan zacznie od górnego lewego rogu kartki.

Zapytano raz Hemingwaya, co to jest szczęście.
- Szczęście – to dobre zdrowie i słaba pamięć – odpowiedział pisarz.

Cosimo Medici w wolnym czasie lubił rzeźbić. Wyrzeźbił posąg Neptuna i polecił ustawić go na głównym placu Florencji. Pokazał go Michałowi Aniołowi i zapytał:
- Jakie uczucia budzi w tobie mój Neptun?
- Religijne – odpowiedział wielki rzeźbiarz.
- Jak to? – zdziwił się Medici.
- Kiedy patrzę na ten posąg, proszę Boga, by panu wybaczył zepsucie takiej wspaniałej bryły marmuru.

Michał Anioł przedstawił Cosimo Medici jako pięknego mężczyznę, chociaż ten w rzeczywistości był garbaty.
- Kto będzie o tym wiedział za 500 lat? – wytłumaczył zdumionym rodakom.

Pewien milioner kupił od Turnera obraz. Wkrótce dowiedział się, że obraz, za który zapłacił 100 funtów, Turner malował tylko dwie godziny. Milioner się zdenerwował i wniósł do sądu sprawę o oszustwo. Sędzia zapytał malarza:
- Niech pan powie, jak długo pracował pan nad tym obrazem?
- Całe życie i dwie godziny – odpowiedział Turner.

Pewien bankier poprosił Verneta o jakiś rysunek. Malarz przez pięć minut zrobił niewielki rysunek i powiedział:
- To będzie kosztować 1000 franków.
- Jak to, 1000 franków za rysunek, na który stracił pan tylko pięć minut?!
- Tak – odpowiedział Vernet – ale ja straciłem 30 lat życia, żeby nauczyć się robić takie rysunki w ciągu pięciu minut.

Kiedyś do pracowni Norwida zaszedł znajomy ziemianin. Gospodarz przyjął go w brudnym fartuchu i z paletą w ręce. Ziemianin popatrzył na gospodarza i na obrazy wiszące na ścianach, po czym ze współczuciem zapytał:
- A więc pan musi wszystko namalować samemu?
- Niestety, nie mam lokaja – odpowiedział Norwid.

Do Juliusza Kossaka przyszedł znajomy i zaczął opowiadać o swoim psie:
- Jeśli każę mu zjeść jabłko, to on je zje, chociaż nie lubi jabłek. A gdy położę przed nim kawałek mięsa i powiem: “nie rusz”, to on go nie zje, nawet gdy jest bardzo głodny.
- Zawsze uważałem, że psy to mądre zwierzęta – powiedział Kossak – ale teraz widzę, że są tak samo głupie jak ludzie.

Amerykańskiego malarza, Jamesa Whistlera, zapytano kiedyś, czy to prawda, że zna osobiście angielskiego króla.
- Skąd wam to przyszło do głowy? – zdziwił się malarz.
- Sam król o tym mówił…
- Król się tylko tak chwali – odpowiedział Whistler.

Do Edgara Degasa zwrócił się pewien człowiek:
- Proszę mi wybaczyć, ale pańska twarz wydaje mi się znajoma. Musiałem ją widzieć już w innym miejscu.
- Niemożliwe – odpowiedział Degas – swoją twarz noszę zawsze na tym samym miejscu.

Kiedy Degas był już znanym malarzem, do jego pracowni przyszedł jeden z miłośników jego talentu. Nie zobaczywszy na ścianie ani jednego obrazu mistrza, zapytał:
- Dlaczego nie powiesi pan na ścianie którejś ze swoich prac?
- Mój przyjacielu – odpowiedział Degas – nie stać mnie na kupno takich drogich obrazów.

Pewnego razu Cézanne nocował w małym hoteliku. Na drugi dzień właściciel hotelu zapytał:
- Jak się panu spało? Myślę, że niezbyt dobrze, bo materac na pańskim łóżku jest dosyć twardy.
- Ma pan rację – odpowiedział artysta – ale wstawałem w nocy parę razy z łóżka, żeby trochę odpocząć.

Młody malarz skarżył się Janowi Matejce:
- Maluję obraz dwa dni, a potem czekam dwa lata, żeby go ktoś kupił.
Matejko się uśmiechnął i powiedział:
- Młody przyjacielu, nie trzeba się tak spieszyć. Jeśli będzie pan malować obraz dwa lata, to go pan sprzeda w ciągu dwóch dni.

Józef Chełmoński spotkał kiedyś znajomego, który na powitanie wykrzyknął:
- Jak cudownie, że od samego rana spotykam takiego wspaniałego człowieka, jak pan!
- Ma pan więcej szczęścia ode mnie – odpowiedział malarz.

Do pracowni Pabla Picassa wszedł kiedyś nowy listonosz. Oddał malarzowi list, rozejrzał się wokół i powiedział:
- Zdolnego ma pan synka…
- Dlaczego pan tak myśli? – zapytał Picasso.
- Przecież widzę – tyle tu rysunków.

Pewien dziennikarz zapytał Picassa:
- Którego z wielkich malarzy przeszłości ceni pan najbardziej?
- Rubensa.
- Dlaczego?
- Dlatego, że z dwóch tysięcy jego obrazów do naszych czasów przetrwało około czterech tysięcy.

Pablo Picasso zaproponował przyjacielowi, że namaluje jego portret. Ten zgodził się chętnie, ale nie zdążył jeszcze dobrze usiąść w fotelu, gdy Picasso wykrzyknął:
- Gotowe!
- Tak szybko? Przecież nie minęło jeszcze pięć minut! – zdziwił się przyjaciel.
- Chyba zapomniałeś, że znam cię już prawie czterdzieści lat – odpowiedział Picasso.

W obecności Picassa rozmawiano o współczesnej młodzieży.
- To prawda – powiedział Picasso – że współczesna młodzież jest okropna, ale najgorsze jest to, że my już do niej nie należymy.

Pierwsze koncerty Haendla w Londynie nie cieszyły się powodzeniem, co bardzo niepokoiło przyjaciół kompozytora. Haendel ich uspokajał:
- Nie martwcie się! W pustej sali muzyka brzmi lepiej.

Gdy Janowi Sebastianowi Bachowi zmarła żona, ten zalał się łzami, zakrył twarz dłońmi i usiadł niezdolny do niczego. Wkrótce przybył jeden z przyjaciół i obiecał zająć się pogrzebem, potrzebował jednak na to pieniędzy. Bach jak zwykle powiedział:
- Zwróć się z tym do mojej żony.

Pewien młody człowiek chciał zostać uczniem Beethovena. Gdy odegrał przed mistrzem wybrany utwór fortepianowy, ten orzekł:
- Musi pan jeszcze długo grać na fortepianie, zanim pan zauważy, że nic nie umie.

Brahms wstąpił do winiarni na lampkę reńskiego i zajmując miejsce przy stoliku, usiadł na kapeluszu jednego z gości. Na zwróconą sobie uwagę, odrzekł:
- A co? Czy pan już wychodzi?

Max Bruch pewnego razu zagrał Brahmsowi swój najnowszy utwór. Gdy skończył, czekał w napięciu na opinię Brahmsa, który po chwili milczenia powiedział:
- Powiedz no mi pan, skąd pan ma ten piękny papier nutowy?

Do Rossiniego zgłosił się kiedyś pewien młodzieniec z dwoma grubymi foliałami pod pachą i powiedział:
- Dyrektor orkiestry obiecał zagrać jedną z moich dwóch symfonii. Chciałbym przegrać je mistrzowi i dowiedzieć się, która jest lepsza.
Młodzieniec zasiadł do fortepianu, a Rossini obok niego. Po kilkunastu taktach Rossini wstaje, zamyka zeszyt i klepie twórcę po ramieniu:
- Ta druga, chłopcze, ta druga!

Anton Bruckner był bardzo nieśmiały i małomówny w towarzystwie kobiet. Podczas kolacji posadzono przy nim jedną z wielbicielek jego twórczości. Niestety, Bruckner zupełnie nie zwracał na nią uwagi. W końcu dama wyszeptała:
- Na pana cześć, mistrzu, włożyłam swoją najładniejszą suknię.
Na to Bruckner:
- Jeśli o mnie chodzi, to mogła pani nic na siebie nie wkładać.

Pewien młody kompozytor poprosił Bülowa o przejrzenie swojej kompozycji i szczerą ocenę. Na to Bülow:
- A ja bym wolał, żebyśmy nadal mogli zostać dobrymi przyjaciółmi.

Gounod wypisał na drzwiach swego domu: “Kto mnie odwiedzi, uczyni mi zaszczyt, kto mnie nie odwiedzi – zrobi mi przyjemność”.

Pewna dama zapytała Liszta:
- Czy to prawda, mistrzu, że pianistą trzeba się urodzić?
- Naturalnie! Nie urodziwszy się, nie można zostać pianistą.

Po koncercie, na którym wykonywane były dzieła Maxa Regera, w prasie ukazała się ostra krytyka jednego z recenzentów. “Szanowny panie – pisze doń Reger następnego dnia – siedzę w najbardziej ustronnym zakątku mego domu i mam pańską krytykę przed sobą. Za chwilę będę ją miał za sobą.”

Pewnego razu słynny śpiewak Leo Slezak otrzymał telegraficznie taką propozycję angażu:
“100 – stop – 1000 pozdrowień”.
Odpowiedział na to również telegraficznie:
“1000 – stop – 100 pozdrowień”.

Leo Slezak grał kiedyś rolę Lohengrina. Opera kończy się tym, że bohater odpływa w łodzi ciągnionej przez łabędzia. Inspicjent jednak za wcześnie dał znak i łódź odpłynęła bez Lohengrina. Skonsternowany Slezak krzyknął w stronę kulis:
- Kiedy odchodzi następny łabędź?

Żona Władysława Żeleńskiego przeziębiła się i lekarz zalecił jej, by kilka dni pozostała w łóżku. Po wyjściu lekarza Władysław zaczął gorączkowo czegoś szukać.
- A czego ty tak szukasz, Władyś? – zapytała pani Żeleńska.
- Kluczy do naszego rodzinnego grobowca – odparł Władysław.
- Mój Boże, a na cóż ci one teraz potrzebne?
- No bo też ty i twoja rodzina zawsze zostawiacie wszystko na ostatnią godzinę.

Do malca koncertującego we Frankfurcie podszedł jakiś nastolatek i powiedział:
- Wspaniale grasz! Ja nigdy się tak nie nauczę.
- Dlaczego? Jesteś już całkiem duży. Spróbuj, a jeśli nie wyjdzie, to zacznij pisać utwory.
- Ja już piszę. Wiersze…
- To interesujące. Pisać dobre wiersze jest chyba jeszcze trudniej niż pisać muzykę.
- Dlaczego, całkiem łatwo. Spróbuj…
Rozmówcami byli Mozart i Goethe.

Pewien młodzieniec pytał Mozarta, jak się pisze symfonie.
- Jesteś jeszcze za młody. Zacznij lepiej od ballad – odpowiedział kompozytor.
- Ale przecież pan zaczął pisać symfonie, kiedy nie miał jeszcze dziesięciu lat! – zaprotestował młodzieniec.
- No, tak. Ale ja nikogo nie pytałem, jak to się robi.

Klara Schumann, żona kompozytora Roberta Schumanna, dawała kiedyś na dworze wiedeńskim koncert fortepianowy, na którym grała utwory swojego męża. Po koncercie przedstawiono ją monarsze, który zamienił z nią kilka zdań. Na zakończenie rozmowy monarcha przez grzeczność zwrócił się też do jej męża:
- A pan? Czy pan również jest muzykalny, panie Schumann?

Po premierze “Halki” w 1854 roku w Wilnie kompozytor Stanisław Moniuszko zapytał swojego znajomego, starego szlachcica, jak mu się podobała opera.
- E, tam. Bardzo długa historia. Dałby stolnik dziewczynie krowę w pierwszym akcie i wszystko by się skończyło.

Kiedyś pewien młody kompozytor zagrał Straussowi swoją nową balladę.
- Wspaniała rzecz! – powiedział Strauss. – Tylko w niektórych miejscach bardzo przypomina Mozarta.
- To nic nie szkodzi! – dumnie odpowiedział autor. – Mozarta zawsze chętnie słuchają…

Aleksander Głazunow zawsze bardzo taktownie odnosił się do początkujących kompozytorów. Tylko raz nie wytrzymał i powiedział pewnemu młodzieńcowi:
- Łaskawy panie, odniosłem wrażenie, jakoby dano panu do wyboru: komponować muzykę albo iść na szubienicę.

Pewien młody i bardzo pewny siebie tenor powiedział kiedyś Caruso:
- Wczoraj w operze mój głos zabrzmiał we wszystkich zakątkach teatru!
- Tak – odpowiedział Caruso – widziałem, jak publiczność ustępowała mu miejsca.

Jeden ze znajomych Karola Szymanowskiego zwrócił się do niego z pytaniem:
- Mistrzu, nie wydaje się panu, że to bardzo nudne tak całe życie nic nie robić, tylko komponować?
- Tak, to dosyć nudne – zgodził się kompozytor – ale jeszcze nudniej całe życie nic nie robić, tylko słuchać tego, co ja skomponuję.

Dyrygent Leopold Stokowski powiedział po jednym z koncertów:
- Ta orkiestra dokonała cudu! Utwór, w nieśmiertelność którego głęboko wierzyłem, unicestwiła w półtorej godziny.

Zapytano kiedyś Artura Rubinsteina, co było dla niego najtrudniejsze, kiedy uczył się grać na fortepianie. Wirtuoz odpowiedział:
- Opłata lekcji.

Louis Armstrong został kiedyś zaproszony do Bernarda Showa. Kiedy gość przyszedł, gospodarz powiedział:
- Proszę o wybaczenie, ale nie mogę pana przyjąć, bo mam straszną migrenę.
- To może coś panu zagram? – zaproponował Armstrong.
- Bardzo dziękuję, ale wolę już swoją migrenę.

Filozof Montaigne zauważył kiedyś:
- Wydaje się, że najsprawiedliwiej na świecie rozdzielony jest rozum.
- Dlaczego pan tak myśli? – zapytano go.
- Bo nikt się nie skarży na brak rozumu – odpowiedział filozof.

Isaac Newton otrzymał za naukowe zasługi tytuł lorda. Przez 26 lat nudził się na posiedzeniach izby lordów. Tylko raz poprosił o głos, co wywołało sensację wśród obecnych.
- Panowie – zwrócił się do zebranych – jeśli nie będą panowie mieć nic przeciwko temu, to prosiłbym o zamknięcie okna. Bardzo wieje i boję się, że się przeziębię.
Po czym Newton z godnością zajął swoje miejsce.

Zapytano raz Newtona, czy dużo czasu zajęło mu sformułowanie odkrytych przez niego praw. Uczony odpowiedział:
- Odkryte przeze mnie prawa są bardzo proste. Formułowałem je szybko, ale przedtem bardzo długo myślałem.

David Hume, który na starość bardzo przytył, płynął kiedyś statkiem przez kanał La Manche z pewną damą. Zaczął się sztorm.
- Na pewno zjedzą nas ryby – zażartował uczony.
- Ciekawe kogo zjedzą najpierw: pana czy mnie? – spytała dama.
- Obżartuchy rzucą się na mnie – odpowiedział Hume – ale smakosze będą wolały panią.

Podczas podróży po Ameryce Łacińskiej Humboldt spotkał pewnego starego mędrca, który wyłożył mu swoją teorię czterech typów ludzi:
1. Ci, którzy co nieco wiedzą, i wiedzą o tym, że wiedzą. To są ludzie wykształceni.
2. Ci, którzy co nieco wiedzą, ale nie wiedzą o tym, że wiedzą. Tacy ludzie śpią i trzeba ich przebudzić.
3. Ci, którzy niczego nie wiedzą, ale wiedzą o tym, że niczego nie wiedzą. Takim ludziom trzeba pomóc.
4. Ci, którzy nic nie wiedzą i przy tym nie wiedzą o tym, że nic nie wiedzą. To są głupcy i im nie można pomóc.

Na wykłady Humboldta przychodziło czasami po 1000 osób. Sale były zapchane i można tam było spotkać ludzi o najróżnorodniejszym poziomie wykształcenia. Jeden z dziennikarzy tak to opisał: “Sala nie mieściła słuchaczy, a słuchaczom nie mieścił się w głowie wykład.”

Karol Darwin został kiedyś zaproszony na obiad. Przy stole jego sąsiadką była piękna młoda dama.
- Panie Darwin – zwróciła się do niego dama – pan twierdzi, że człowiek pochodzi od małpy. Czy to mnie również dotyczy?
- Oczywiście – odpowiedział uczony – lecz pani nie pochodzi od zwykłej małpy, ale od czarującej.

Pewnego razu do gabinetu Mikołaja Beketowa wbiegł służący i zawołał:
- Mikołaju Mikołajewiczu! W pana bibliotece są złodzieje!
Uczony oderwał się od obliczeń i spokojnie zapytał:
- A co czytają?

Jeszcze za życia Dedekinda w jednym z informatorów naukowych podano, że matematyk umarł 4 września 1899 roku. Dowiedziawszy się o tym, Dedekind napisał do wydawcy: “Jestem bardzo wdzięczny za pamięć o mnie. Proszę jednak łaskawie zwrócić uwagę na to, że data mojej śmierci została podana niezbyt precyzyjnie”.

Mendelejew lubił w wolnych chwilach oprawiać książki, robić torby i walizki. Pewnego razu, gdy kupował na rynku potrzebne mu surowce, ktoś zapytał sprzedawcę:
- Kto to jest?
- Jak to, przecież wszyscy go znają – odpowiedział sprzedawca. – To znany kaletnik, Mendelejew.

Conrad Roentgen otrzymał kiedyś list, w którym pewien pan prosił go o przysłanie kilku promieni i instrukcji ich użycia, ponieważ nie ma czasu, by przyjechać do uczonego osobiście. Roentgen odpowiedział: ” W tej chwili nie mam, niestety, promieni. Pragnę przy tym zauważyć, że ich wysyłka to nadzwyczaj skomplikowana sprawa. Już łatwiej będzie panu przysłać mi swoją klatkę piersiową”.

W czasie jednego ze swoich wykładów David Hilbert powiedział:
- Każdy człowiek ma pewien określony horyzont myślowy. Kiedy ten się zwęża i staje się nieskończenie mały, zamienia się w punkt. Wtedy człowiek mówi: “To jest mój punkt widzenia”.

Zapytano Davida Hilberta o jednego z jego byłych uczniów.
- Ach, ten – przypomniał sobie Hilbert. – Został poetą. Do matematyki nie miał wyobraźni.

Zapytano raz angielskiego filozofa, Bertranda Russela, czy gotów byłby umrzeć za swoje przekonania. Pomyślawszy chwilę, uczony odpowiedział:
- Oczywiście, że nie! Mogę się w końcu mylić.

Gdy zapytano Russela, czy mógłby napisać historię ludzkiej głupoty, ten odpowiedział:
- Oczywiście, że mógłbym. Ale ta historia zanadto pokrywałaby się z historią powszechną.

Zapytano pewnego razu Einsteina, w jaki sposób pojawiają się odkrycia, które przeobrażają świat. Wielki fizyk odpowiedział:
- Bardzo prosto. Wszyscy wiedzą, że czegoś zrobić nie można. Ale przypadkowo znajduje się jakiś nieuk, który tego nie wie. I on właśnie robi odkrycie.

W początkach naukowej kariery Alberta Einsteina pewien dziennikarz spytał panią Einstein, co myśli o swoim mężu.
- Mój mąż to geniusz! On umie robić absolutnie wszystko, z wyjątkiem pieniędzy.

Otto Hahna zapytano kiedyś, co myśli o metafizyce.
- Metafizyka – odpowiedział śmiejąc się uczony – to poszukiwanie czarnego kota w ciemnym pokoju, w którym w ogóle nie ma kotów.

Nad drzwiami swojego wiejskiego domu Niels Bohr powiesił podkowę, która jakoby przynosi szczęście. Jeden z gości zapytał zdziwiony:
- Czyżby pan, taki wielki uczony, wierzył, że podkowa przynosi szczęście?
- Nie – odpowiedział Bohr – ale powiedziano mi, że podkowa przynosi szczęście także tym, którzy w to nie wierzą.

Pewnego razu w szkole nauczyciel był bardzo niezadowolony z przyszłego uczonego, Wiktora Weisskopfa, i powiedział mu:
- Ty nie znasz żadnych dat.
- Ja znam wszystkie daty, tylko nie wiem, co się wtedy wydarzyło.

Gdy słynnemu twórcy operetek Franciszkowi Suppé dyrygent zwrócił uwagę, że motyw jego nowego utworu można zleźć już u Beethovena, kompozytor odrzekł:
- No to co z tego? Czy Beethoven nie jest dla pana dostatecznie dobry?

Podczas spaceru po Hyde Parku Beechamowi zrobiło się gorąco. Zatrzymał więc taksówkę, podał kierowcy swój płaszcz i kapelusz i powiedział:
- Proszę jechać za mną.

Beethoven wstąpił kiedyś do restauracji i usiadł przy stoliku zamyślony, nie zwracając uwagi na kelnera, który podchodził kilka razy, żeby przyjąć zamówienie. Po godzinie kompozytor woła kelnera i pyta:
- Ile płacę?
- Pan dotychczas jeszcze niczego nie zamówił, właśnie chciałbym się spytać, czym mogę służyć?
- A przynieś pan, co chcesz, i daj mi święty spokój.

Brahms bywał bardzo złośliwy. Będąc kiedyś na przyjęciu, cały wieczór docinał wszystkim obecnym. Żegnając się z panią domu, powiedział:
- Do widzenia, droga pani! Jeżeli zapomniałem kogoś z obecnych tu obrazić, to proszę o wybaczenie.

Pewnego razy zaproszono w Paryżu Chopina i Liszta na obiad do arystokratycznego domu. Po uczcie pani domu zwraca się do Chopina z prośbą, aby coś zagrał.
- Ależ madame, ja tak mało jadłem – odpowiada Chopin. – Proszę zwrócić się z tą prośbą raczej do Liszta.

Jascha Heifetz, zapytywany przez pewną damę o przebieg swojej kariery, powiedział:
- Pierwszy koncert dałem, mając sześć lat, i od tego czasu ćwiczyłem po osiem godzin dziennie.
- A przedtem? Przedtem pan tylko bąki zbijał? – dopytywała się dama.

Pewnego razu Mieczysław Karłowicz wybrał się na ryby, łowił jednak w głuchym ustroniu, gdyż nie posiadał urzędowego zezwolenia. Nagle jak spod ziemi wyrasta strażnik i surowym tonem pyta:
- Jakim prawem łowi pan tutaj pstrągi?
- Mój przyjacielu – odpowiada Karłowicz z niezmąconym spokojem – czynię tak pod nakazem nieodpartej przemocy niezgłębionego, intuicyjnego geniuszu ludzkiego nad upośledzoną nędzną kreaturą…
- Wybaczy pan – mówi zmieszany strażnik, zdejmując czapkę i kłaniając się nisko – ale kto by tam znał te wszystkie nowe zarządzenia.

Ktoś spytał Schönberga, jak mu idzie praca pedagogiczna w zakresie kompozycji.
- Znakomicie – odpowiedział. – Znowu udało mi się zniechęcić do komponowania jednego ucznia.

Młody kompozytor Dymitr Szostakowicz przynosi swojemu profesorowi Głazunowowi do oceny I Symfonię i nieśmiało mówi:
- Chciałbym uprzedzić pana profesora, że temat trzeciej części podobny jest trochę do Rimskiego-Korsakowa.
- No to chwała Bogu, że w ogóle jest do czegoś podobny – odparł Głazunow.

Maja Berezowska zachorowała na ślepą kiszkę. Po operacji artystka pyta chirurga:
- Panie doktorze, czy ten szew będzie widoczny?
Doktor rzucił okiem na zoperowane miejsce i stwierdził:
- To będzie zależało tylko od pani.

Do lekarza zgłosiła się Olga Boznańska, narzekając na silny rozstrój nerwowy. Lekarz zalecił jej dietę, unikanie podniet, picia alkoholu i palenia.
- Ponadto niech się pani trzyma z daleka od osób, które działają pani na nerwy, i proszę się zgłosić za dwa tygodnie.
Minął miesiąc, a artystka się nie zgłosiła. Lekarz spotyka ją przypadkowo i pyta:
- Dlaczego pani nie przyszła?
- Miałam się trzymać z daleka od ludzi, którzy działają mi na nerwy…

Wystawa obrazów Leona Chwistka nie cieszyła się powodzeniem i rzadko kto ją zwiedzał. Pewnego razu podszedł do artysty jeden z jego znajomych i powiedział:
- Byłem wczoraj na pana wystawie…
- Aaa, to pan był! – zawołał uradowany artysta.

Jan Cybis przybył do Paryża i zapytał w hotelu, w którym chciał się zatrzymać, w jakiej cenie są pokoje.
- Na pierwszym piętrze 50 franków, na drugim 35, a na trzecim 20.
- Dziękuję. Ten hotel jest dla mnie za niski.

Jan Cybis wrócił do Warszawy po parodniowej nieobecności i dowiedział się o śmierci przyjaciela. Natychmiast udał się do wdowy i zastał ją we łzach.
- Niech pani tak nie rozpacza. Niech pani przestanie płakać – uspokaja ją malarz.
- Och, dzisiaj to nic – odpowiedziała wdowa – ale żeby pan mnie widział wczoraj…

Wysiadając z taksówki, Wojciech Kossak dał szoferowi dziesięć złotych napiwku.
- Córka pana profesora dała mi wczoraj dwadzieścia – mruknął szofer.
- Ona może, bo ma bogatego ojca. A ja jestem sierota…

Zapytano raz Stanisława Lentza, z czego prędzej by zrezygnował: z kobiet, czy z wina. Artysta odpowiedział:
- To zależałoby od rocznika wina. I rocznika kobiet.

Pewna dama zwróciła się na wystawie obrazów do Jacka Malczewskiego:
- Jakiego dziwnego satyra pana namalował. Pan chyba nigdy satyra nie widział.

Józef Mehoffer postanowił odwiedzić swojego chorego przyjaciela. Kiedy wszedł do mieszkania, dowiedział się od jego żony, że przyjaciel właśnie zmarł.
- Nie szkodzi – odpowiedział artysta – przyjdę innym razem.

Pewnego razu Cyprian Kamil Norwid przeglądał gazety, a obecny przy tym przyjaciel zapytał:
- Jest coś nowego?
- Owszem.
- Co?
- Data.

Pewien dyrektor banku siedząc z Leonem Wyczółkowskim w kawiarni przy jednym stoliku, usprawiedliwiał się przed mistrzem, że jeszcze nie był na wystawie jego prac.
- Niech się pan nie tłumaczy – odpowiedział Wyczółkowski. – Ja w pańskim banku też jeszcze nigdy nie byłem.

Pewnego razu przyjechał do Stanisława Wyspiańskiego bogaty bankier z prośbą, by ten namalował jego portret. Artysta obejrzał bankiera i powiedział:
- Nie widzę powodu.

Jeszcze w czasach carskich poszedł Józef Pankiewicz do urzędu załatwić jakąś sprawę.
- Wasza familia? – pyta urzędnik.
- Pankiewicz – usłyszał odpowiedź.
- Dobrze, dobrze, każdy Polak to pan. Piszy Kiewicz – zwrócił się do kancelisty.

Malarz portrecista Stanisław Ignacy Witkiewicz zapytał raz klienta:
- Czy podoba się panu pański portret?
- Jeśli mam być szczery, to nie jest to arcydzieło sztuki.
- Ale pan również nie jest arcydziełem natury! – zawołał oburzony artysta.

Do restauracji wchodzi Kamil Witkowski, siada przy stoliku i woła:
- Kelner! Kolacja!
Podchodzi kelner i podaje mu menu. Witkowski przegląda przez chwilę kartę dań, po czym rzuca ją na podłogę i krzyczy:
- Psiakrew! Przyszedłem tu jeść, a nie czytać!

Wiedząc, że Łomonosow jest chłopem z pochodzenia, pewien magnat zapytał:
- Niech pan mi powie, dzięki czemu ma pan wstęp na dwór carski? Może ma pan sławnych przodków?
- Mnie przodkowie nie obowiązują – odpowiedział Łomonosow. – Ja sam jestem sławnym przodkiem.

Ampére był człowiekiem bardzo roztargnionym. Pewnego razu był z wizytą. Gdy miał wychodzić, zaczął padać ulewny deszcz, więc gospodarz zaproponował mu nocleg. Ampére się zgodził. Po kilku minutach gospodarz poszedł sprawdzić, czy wszystko w porządku, ale nigdzie nie mógł gościa znaleźć. Po pewnym czasie ktoś zadzwonił do drzwi. Gospodarz otworzył drzwi i zobaczył Ampére’a.
- A gdzież pan był?!
- W domu, po piżamę.

Mam cudowny pomysł – powiedział Edisonowi pewien młody człowiek. – Chcę wynaleźć uniwersalny rozpuszczalnik: ciecz, która będzie rozpuszczać każdy materiał. Ale nie mam środków na realizację tej idei.
- Uniwersalny rozpuszczalnik? – zdziwił się Edison. – A w jakim naczyniu będzie go pan trzymał?

Zapytany pewnego razu, co sądzi o ludzkim wyobrażeniu Boga, Monteskiusz odpowiedział:
- Gdyby trójkąty stworzyły sobie boga, miałby na pewno trzy boki.

Zapytano pewnego razu Augusta Rodina o to, jak powstaje rzeźba, która jest dziełem sztuki.
- Bardzo prosto – odpowiedział rzeźbiarz. – Trzeba wziąć kawał marmuru i odrąbać wszystko, co w nim niepotrzebne.

Nie ma ludzi niewinnych – powiedział kiedyś kardynał Richelieu. – Jeżeli dasz mi sześć linijek napisanych przez najbardziej uczciwego człowieka, to i tak znajdę w nich przyczynę do powieszenia go.

Po wyborach w 1951 roku Charles de Gaulle powiedział:
- Nie można zjednoczyć narodu, który ma 365 gatunków sera.

Rutherford demonstrował kiedyś słuchaczom rozpad radu. Ekran raz świecił, raz ciemniał. Rutherford objaśniał:
- Teraz panowie widzą, że nic nie widać. A dlaczego nic nie widać, to zaraz panowie zobaczą.

Alessandro Volta był wielkim miłośnikiem kawy, którą pił zawsze bez cukru i śmietanki. Kiedy go zapytano, dlaczego pije kawę w ten sposób, odpowiedział:
- Jeżeli w filiżance nie ma mleka ani cukru, to znaczy, że jest w niej więcej kawy…

Po jednym z odczytów Faradaya o indukcji elektromagnetycznej ówczesny minister zapytał go:
- Cóż za praktyczne korzyści przyniesie to pańskie odkrycie?
- Tego jeszcze nie wiem – odparł Faraday. – Ale mogę pana zapewnić, że wkrótce będzie pan z tego ściągał podatki.

Dalton przewodniczył kiedyś zebraniu naukowemu. Ktoś czytał mało interesującą pracę. Kiedy prelegent skończył, Dalton jako przewodniczący podsumował:
- A więc panowie, pozwolę sobie stwierdzić, że ten wykład był na pewno bardzo interesujący dla tych, których mógł zaciekawić.

Podczas jednego z wykładów Wiberg stwierdził: “Ciało ludzkie zawiera aż 60% wody. Jest godne podziwu, co ludzie potrafią z tego wyczarować”.

Mówiąc kiedyś o Karolu Scheele, szwedzkim odkrywcy chloru i tlenu, Wiberg zauważył:
- Gdy Scheele był w moim wieku, nie żył już od 9 lat.

Walter Hieber miał zamiar podyktować coś sekretarce, ale ta była akurat zajęta.
- Co pani pisze? – spytał Hieber.
- To dla pana, profesorze.
- Ach, tak. To w takim razie kiedy indziej. Nie będę przeszkadzał sam sobie.

Profesor Tschermak pyta studenta o kolor malachitu.
- Niebieski.
- Niebieski, hm. No tak, niebieskawy, albo raczej zielonkawoniebieskawy, a jeszcze lepiej zielonkawy. No, ostatecznie, można powiedzieć – zielony.

Ktoś zapytał Krzysztofa Lichtenberga, niemieckiego uczonego:
- Czy mógłby mi pan wyjaśnić różnicę między czasem a wiecznością?
- Niestety, to niemożliwe. Wprawdzie ja mam dość czasu na wyjaśnienie, ale panu nie starczyłoby wieczności na zrozumienie.

Z okazji powrotu wojsk po zwycięstwie nad Francją, Liebig zaprosił do siebie kilku żołnierzy na obiad. Jeden z nich ogląda z zaciekawieniem półki z książkami, pokrywające wszystkie ściany, po czym powiada:
- Pan chyba jest introligatorem, ma pan tyle książek.

Johann Wolfgang Goethe napisał kiedyś do jednego z przyjaciół całkiem spory list. Na końcu w postscriptum dopisał jeszcze: Szanowny panie hrabio, przepraszam za tak długi list, ale nie miałem czasu, żeby sformuować go krócej.