Çdo shoqëri ka zhvilluar bindjet e veta, kodet, rregullat dhe ritualet në mënyrë që të edukojnë anëtarët e saj për bashkëpunim produktiv, të rregullt dhe të suksesshme, për të mirën e të gjithë grupit. Prirje për të zhvilluar një larmi e madhe e gjuhëve, vlerave, besimeve dhe traditave karakterizon çdo qytetërimit njerëzor dhe është një veçori e rëndësishme e njerëzimit si specie. Krenari kombëtare, besimi vendas dhe të identitetit etnik të vërtetë, herë pas here, degjeneruar në tensione dhe konflikte, por folklorit, zakoneve dhe mitet, që çdo fis, fis apo vend ka gjeneruar, kanë një rol të dorës së historike e frymëzim dhe koordinim për të gjitha grupet e njeriut dhe të përgjithshëm, vlera e përjetshëm artistike si burim i bukurisë, archetypes, argëtuese dhe referenca. Në fakt edhe në botën bashkëkohore të globalizmit dhe internetit ka një ringjallje të rrënjëve lokale dhe krenarisë kombëtare në formë paqësore dhe tregtare, si në sfidat olimpike, në hits muzikë dhe në restorante etnike.

References: conservatives, socialism, catholicism, folk, historic, genre, feminist, republican, democrat, society, govern, mormons, presbyterian, episcopal, catholic, christianity, concepts, cultural, elderly, ethnic,
Me fjalë të tjera, pasi që ka dhënë për shumë grupe të njeriut një arsye të ndihen të veçantë dhe të punojë shumë gjatë jashtë historisë, në treg modern ne shohim se doktrinat, traditat, folklorin dhe mythologies janë ende një burim i madh i ideve, hijeshi dhe pasuri. Ata janë, me fjalë të tjera, një burim unik se vetëm trashëgimtarët e një kulture të caktuar apo qytetërimit mund të shprehë plotësisht në forma bashkëkohore si modës, cousine, muzikë ose filma. Në mënyrë që të sigurojë lexim në mendje në lidhje me kulturën e njeriut dhe doktrinat e njeriut, ne ju rekomandojmë disa faqe kushtuar tek Grupet Sociale, shifra Profesionale, Lëvizja kulturore, Partitë politike dhe Ide fetare. Ky projekt për ideologjitë, sistemet Ligji, Humane dhe trashëgimitë menaxhohet nga http://www.thenew.com dhe http://www.euroserve.cn (me shërbimet dns http://www.esw3.eu).

References: romancatholic, romantic, weddingdresses, weddingdress, weddinginvitations, buddha, buddhism, methodist, protestant, spiritualism, catholicchurch, judaism, islam, myth, newage, pagan, church, relationships, muslims

وقد وضعت كل مجتمع معتقداتها الخاصة بها ، والمدونات والقواعد والطقوس من أجل تثقيف أعضائها لتعاون مثمر ومنظم وناجح ، لصالح المجموعة بأكملها. اتجاه لوضع التنوع الكبير للغات ، والقيم والمعتقدات والتقاليد يميز كل حضارة الإنسان ويشكل ميزة هامة للبشرية والأنواع. من الفخر الوطني ، والإيمان الأصلي والهوية العرقية وبالتأكيد ، أحيانا ، وتحولت في التوترات والصراعات ، ولكن الفولكلور والعادات والخرافات ، وبأن كل قبيلة ، أو عشيرة البلاد قد ولد ، يكون له دور تاريخي قصوى للإلهام والتنسيق لكافة المجموعات البشرية و وعموما ، القيمة الفنية الخالدة ومصدرا للجمال ، والأمثلة ، والترفيه والمراجع. في الواقع حتى في العالم المعاصر للعولمة والتجارب الإنترنت إحياء جذور محلية والكبرياء الوطني في شكل سلمي والتجارية ، كما هو الحال في مثل هذه التحديات الأولمبية ، في الموسيقى ، ويضرب في المطاعم ذات الطابع العرقي.

References: conservatives, socialism, catholicism, folk, historic, genre, feminist, republican, democrat, society, govern, mormons, presbyterian, episcopal, catholic, christianity, concepts, cultural, elderly, ethnic,

وبعبارة أخرى ، بعد أن تعطى لمجموعات بشرية كثيرة سببا لشعور خاص وعلى العمل الجاد طوال خارج التاريخ ، في السوق الحديثة فإننا نرى أن العقائد والتقاليد والخرافات والفولكلور لا تزال مصدرا كبيرا للأفكار ، وسحر وثروة. هم ، وبعبارة أخرى ، موردا فريدا إلا أن ورثة ثقافة معينة أو حضارة يمكن تماما في التعبير عن الأشكال المعاصرة مثل الأزياء وcousine أو الموسيقى أو الأفلام. من أجل تقديم قراءات موحية عن ثقافة الإنسان والمذاهب البشرية ، ونحن نوصي بعض المواقع المخصصة للالمجموعات الاجتماعية ، المهنية وأرقام ، والثقافية الحركات والأحزاب السياسية والأفكار الدينية. حول هذا المشروع والايديولوجيا ، ونظم القانون ، العلوم الإنسانية وتراث يديره http://www.thenew.com وhttp://www.euroserve.cn (مع الخدمات http://www.esw3.eu نظام أسماء النطاقات).

References: romancatholic, romantic, weddingdresses, weddingdress, weddinginvitations, buddha, buddhism, methodist, protestant, spiritualism, catholicchurch, judaism, islam, myth, newage, pagan, church, relationships, muslims

DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet. DEBAT MARKETING KONTAKT ARKIVI CHAT ARTIKUJ VITI VI – 21 PRILL 2004 Një fjalë zie për Rexhë Halimin Shkruan: Xhafer SHATRI 1. Nja një muaj para se me dalë pranvera, në karrigën e parkut të qytetit, jo larg Bahnhofit të Zürichit, ku kishte punuar mbi 30 vjet rresht, e lëshoi zemra Rexhep Halimin, mërgimtarin e vjetër nga Ferizaj. Ishte hera e parë dhe e fundit që atë dhe të gjithë ata që e kanë dashtë e respektuar i la në baltë Zemra e tij fisnike. 2. E kam njoftë këtu e 22 vjet më parë, në Zurich dhe si sot me kujtohen duart e tij, duart e tij të mëdha dhe fytyra e vrarë, portreti më origjinal i mërgimtarit të Kosovës… Këtë portret (me emra nga më të ndryshmit: Zijah, Shabi, Shyqë, Kadri, Adem, Selman, Qamil, Hasan, Muhamet, Hevzi, Sylejman, Sadri, Zeçë, Mehmet, Xhemail, Ragip, Simon, Ismet, Hamit, Ahmet, Fehim, Ilaz, Shefqet, Zahir, Shahin, Jup, Beqë, Qazim, Osman, Januz, Ibni, Myfit, Hekuran, Sherif, Bajram, Hajdin, Remzi, Faridin, Selim, Shaban, Mejdi, Halil, Avdi, Hyzri, Avdyl, Nazmi, Sylë, Isë, Jahir, Salih…) mund ta takoje në Gjenevë, në Luasanne, në Bernë, në Zyrih, në Dusseldorf, në Bazel, në Dortmund, në Stutgart, në St. Gallen, në Mynih, në Vjenë, në Bruksel… dhe mund ta dalloje që larg, sidomos atë vijën e prerë, dramatike, që tregonte se mendja ishte rreth dy mijë kilometra larg nga trupi; një vijë e dhimbshme që përhitej edhe përmes shikimit të tretur diku larg, në një votër ku ai mungonte, në një votër ku ai e dinte se jetonte e ndezur shpresa se ai, megjithatë do të kthehet një ditë. Askund si te këta njerëz nuk e kam parë trupin e braktisur nga mendimet e përfshira në një furtunë shqetësimesh… Pas çdo takimi me ta, e ato kanë qenë shumë, ma ka çarë shpirtin si me me thikë pyetja e pakalueshme: si do t’i vijë puna këtij vendi, këtij populli, përderisa ata që kanë mbaruar shkolla, ata që krahas përgatitjes intelektuale kanë dhe obligimin kryesor të marrin mbi supe përgjegjësitë e veta, tash në këto kohë me acar, janë strukur, sipas porosisë së shefit të tyre; në birë të minit…, dhe hallet, dhe fati i këtij vendi e i këtij populli kanë mbetur në duart e plasaritura të Rexhës e të shokëve të tij, në supet e tyre të lodhura nga puna e rëndë, nga brengat e shumta që di t’i ngarkojë në shpinën e njeriut vetëm mërgimi; kanë mbetur në supet e njoma të nxënësve e të studentëve që bënin të pamundurën për të dëshmuar se Kosova nuk po dorëzohej, se shqiptarët nuk po nënshtroheshin. Për arsye se, si shumëçka në historinë e shqiptarëve, edhe kjo qëndresë bëhej në mënyrë të çuditshme: kundër pushtuesve kishin ngritur krye ata që do të duhej të ishin të fundit, ndërkaq kishin shtrirë qafën dhe kishin futur veshët në lesh ata që do të duhej të ishin prijatarë… Fatbardhësisht pati edhe përjashtime, sepse në atë shkozishtë gri kishte dhe ndonjë Lis, personifikim i të cilëve ishte dhe mbeti Ukshin Hoti, shëmbulli i shkëlqyer i intelektualit konsekuent. 3. Rexhep Halimi banonte në ‘haimet’, pranë Bahnhofit. Jetonte vetëm, sepse familjen e kishte në Kosovë. Të gjithë ata veprimtarë që kanë kaluar nëpër Bahnhof-Zürich e kanë ditur se do të mund të bëjnë konak te Rexha ose te Ragipi: një studio me kuzhinë të përbashkët. E mobiluar vetëm me gjërat më të domosdoshme; një shtrat, një orman dhe një tranzistor, për të dëgjuar ndonjë këngë ose lajm shqip. Asgjë tjetër. Aty Rexha ka ndarë me ata që ia kanë mësy edhe kafshatën e gojës, edhe rrogën, edhe teshat e trupit. Aty janë përgatitur traktet e banderolat, nga aty janë siguruar paraprakisht megafonet dhe pajisje të tjera aq të domosdoshme në prag të çdo demonstrate… Te Rexha, duke u thirrë në përpjekjet për çlirimin e Kosovës, ka gjetur strehë edhe ndonjë argat i dreqit, që nuk linte birë pa hi e sakrificë pa pështy…, keni parasysh besëpremtë, ata bastardët e pashmangshëm që i ka çdo lëvizje politike e që zakonisht rrinë me fëlçi të hapura e me thika në dorë… Dhe kur punëve të pista u dilte tymi, atëherë Rexha i shkretë me atë thjeshtësinë e tij epike përsëriste: Burra, në këtë botë nuk paska mal pa çakej! Te Rexha zbarkonin nganjëherë edhe policdiplomatët e Enver Hoxhës. Ata zakonisht vinin fshehurazi për t’i fryrë zjarrit që e ndezte Udba. Të llahtariste aftësia e tyre tek abuzonin në mënyrat më të paimagjinueshme me Kosovën, me Shqipërinë dhe me shqiptarët. (“Burra, kur po vijnë ata po kam aq etje me fol e me bisedu’ me ta, por kur po shkojnë po më duket se ma kanë mbush jo veç barkun por edhe trunin me ujë të turbullt!”) 4. Rexhë Halimi nuk ka qenë as i gojës e as i lapsit, por ka dijtë me e dashtë Kosovën; ka dijtë me e dashtë me një përkushtim fanatik; ka dijtë gjithashtu me qenë besnik edhe deri te shtrati i vorrit. Shpesh ka ndodhur që ai t’i harrojë edhe detyrimet ndaj fëmijëve të vet, por nuk ka ndodhur asnjëherë t’i harrojë detyrimet ndaj Lëvizjes, organizatës që i ka takuar që nga themelimi. Jo njëherë ka ndodhur që Rexhë Halimi t’i japë të gjitha kursimet e veta me qëllim që të blehen mjete pa të cilat një lëvizje politike mund ta luajë vetëm derën. Jam krejt i sigurt se me kursimet e tij ai ka mundur t’iu sigurojë ardhmëri pa telashe dy- tre brezave të familjes së tij, por ai për familje kishte zgjedhur Kombin dhe për shtëpi Lirinë. Ishte ky një përcaktim i prerë e pa asnjë hije. 5. Në vitet e rënda të luftës, Rexha i takoi vendosmërisht korpusit të idealistëve që luftën e shihte si çështje jetike të një kombi, e ku bashkimi i të gjithëve përballë Serbisë duhej të ishte lapidar. Por ky korpus, duke qenë krejtësisht i zhveshur nga çdo pretendim pos lirisë, siç është biografia e të gjithë idealistëve, u përballë me kobashët e ‘majtë’ e të ‘djathtë’, që kishin harruar krejtësisht Serbinë dhe përgatisnin ‘ushtritë’ e tyre për të luftuar me njëri-tjetrin. Fundi i përballjes ishte krejt i qartë, sepse prapa kobashëve, historia do ta dëshmojë, qëndronte KOS-i serb dhe plani i tij “Barzan” për luftë të përgjakshme ndërshqiptare. Dhe kryetragjedia do të ndodhte patjetër sikur të mos ndërhynin Washingtoni e Londra, që kishin vendosur t’i ndalin njëherë e mirë “pohodet” e kasapit të Ballkanit. Ndërsa falë kobashëve që në vendin e posaçliruar kapardiseshin me qeveritë e tyre fantazma, Kosova do të mbetet edhe 5 vjet pas luftës jo subjekt që qeveris vetën, por objekt që e administrojnë dhe e shkrryejnë të tjerët. 6. Zhgënjimet e Rexhë Halimit nuk do të prajnë as pas Luftës. Sepse llaçumia e kobashëve, që kishte shfrytëzuar LPK-në për qëllimet e veta, vendosi ta shpallë inekzistente organizatën që nuk kishte mundur ta shkatërrojë as Udba për 40 vjet rresht! Dhe kjo ndodhte në Prizrenin e lirë dhe para syve të Rexhës e të tjerëve si ai! Ishte ky ai akti i shëmtuar i djemve plangprishës, që para se “të ngjiten ma nalt” vendosin ta përdhunojnë Nënën e tyre! Dhe ata vërtetë do të shkojnë larg; do të zënë pozita kyçe në Kosovën e pasluftës, do të bëhen multimilionerë, do të ndërtojnë kështjella e pallate edhe pse kurrë në jetën e tyre nuk kishin punuar. Veç miqve ata do t’i ndërrojnë edhe bindjet, si çerapat. Ndërsa ndonjëri prej tyre do të bëhet edhe shef i Oznës, përcjellë me vepra e akte të zeza, që i shkojnë prapa këtij emri. 7. Rexhë Halimi, pas varrimit, do të përmendet ditë e më pak. Mbi vorrin e tij do të vyshken lulet dhe do të zbërdhylen kurorat e shëmtuara plastike. Më vonë dheun do ta mbulojnë herë bora e herë bari. Ndërkaq, emrin e tij nuk do ta mbajë asnjë rrugë, asnjë ngrehinë, asnjë urë, asnjë shesh. Ndodhë kështu, sepse popujt e vonuar, si çdo gjë tjetër pos marrëzisë, edhe kujtesën e kanë të cekët. Kështu kopertinat do të mbyllen dhe brenda tyre drama e një njeriu, e një familjeje, e një vendi, e një kombi. Nuk e di se si do të mundet dheu ta mbajë e ta tretë, jo rrashtën, por dramën e Rexhë Halimit. Ndërkaq nëpër Bahnhofin e Zürichit do të shkojnë e do të vijnë trenat, do të hipin e do të zbresin udhëtarët. Dhe, një ditë, ndonjëri prej tyre apo ndoshta era vetë, do ta sjellë edhe andej baladën për mërgimtarin e paepur në pamjen e kalorësit që i vjen era dhé, e i cili kthehet, dikur, në tokën e premtuar. Në tokën që nuk ka më as lotë për njerëzit e vet.

Jetzt können wir frei atmen” Zur Freude von Gastgeber Besim Bici machte eine kosovarische Band traditionelle Musik. Zur Freude von Gastgeber Besim Bici machte eine kosovarische Band traditionelle Musik. (Foto: Schönherr) Borken. Zwei Mal hat Shala Qerim in seinem Leben geweint. Bei der deutschen Wiedervereinigung 1989 waren dem heute 59-Jährigen gebürtigen Kosovaren die Tränen gekommen. Als Qerim am vergangenen Sonntag wieder weinte, ging es um das Land, aus dem er vor 38 Jahren Richtung Deutschland geflohen war. Das kosovarische Parlament hatte die Unabhängigkeit des Kosovo und damit die Loslösung von der Republik Serbien erklärt. “Jetzt können wir frei atmen”, brachte Qerim die Emotionen der Kosovaren auf den Punkt. Er selbst ist Vorsitzender des Vereins Rilindja, in dem im Kreis Borken 197 Albaner, darunter auch die Kosovaren, vereinigt sind. Zusammen mit mehr als 100 Landsleuten feierte Qerim die Unabhängigkeitserklärung am Montag im Borkener Café Flair.Die ausgelassene Stimmung kam dabei auch in der traditionellen Musik zum Ausdruck, die eine Band live spielte. Qerim betonte aber auch, dass nach den Feiern viel Arbeit auf die Kosovaren warte, um “das Land hochzukriegen”. Dass es wegen der Unabhängigkeitserklärung zu Konflikten mit den Serben komme, befürchtet Shala Qerim nicht.Zum Feiern war am Montag auch Fadil Gosalci zumute. Er war 1994 nach Borken gekommen, nachdem er sein Studium in Pristina, der Hauptstadt des Kosovo, abbrechen musste auf serbischen Druck hin, wie er erklärte. “Bisher haben andere für uns gesprochen. Jetzt wollen wir ein neues Leben anfangen”, fasste er die Freude der Kosovaren über die Gründung der Republik zusammen. Fadil Gosalci kann sich auch vorstellen, irgendwann in das unabhängige Kosovo zurückzuziehen.Zur Feier hatte der Inhaber des Cafés Flair, Besim Bici, eingeladen, der selbst aus dem Kosovo stammt. 1991 war er nach Deutschland gekommen, weil sein Vater, ein Anwalt, der sich für die Rechte der Kosovaren einsetzt, um seine Sicherheit fürchtete. Nun hofft Besim Bici, dass das Kosovo in die EU aufgenommen wird, mehr Kosovaren in ihrem Land Arbeit finden und den Kindern dort eine bessere Ausbildung ermöglicht wird.

Shënime autobiografike:

Demir Krasniqi, u lind më datën 10 Shkurt 1950, nga nëna – Hysa dhe babai – Shefkiu, në fshatin Tugjec, të Malësisë së Gollakut të Kamenicës.

Rrjedh nga një familje skajshmërish e varfër, por e njohur për mikpritje e bujari .

U rritë dhe u shkollua në skamje, i uritur, i zdeshur dhe i zbathur , duke i ndihmuar gjithnjë të afërmit dhe Kryqi i Kuq, si me ushqim, ashtu edhe me veshmbathje.

Shkollën e plotë fillore e kreu në fshatin e lindjes, ku gjithmonë ishte nxënës shembullor dhe i dalluar në aktivitetet e lira shkollore, sidomos në këndim, art figurativ , hartimet e gjuhës shqipe dhe në artin dramatik.

Në programet shkollore dhe festat e atëhershme shtetërore, Demiri ishte njëri ndër bartësit kryesor të programeve artistike.

Me ndihmën dhe përkrahjen e mësuesit Rexhep Bunjaku, që ishte violina e parë në Malësinë e Gollakut, Demir Krasniqi për herë të parë merr pjesë në Festivalin me karakter ndërkomunal :”Mikrofoni është i Juaji”, në Kamenicë, më 25 Maj 1964, ku si nxënës i klasës së –VII-të fillore, shpërblehet me Vendin e Parë të Jurisë Profesionale, për interpretimin e këngës së “Hajredin Pashës”.

Në vitin shkollor 1965/66 , me provim pranues regjistrohet në Shkollën e Mesme Profesionale të Muzikës “Stevan Mokranjac” në Prishtinë.

Gjatë tërë shkollimit të mesëm, Demirit i ndihmuan me libra, veshmbathje, ushqim e strehim pa pagesë: motra dhe xhaxhallarët e tij në Prishtinë.

Pas mbarimit të shkollimit të mesëm, regjistroi Shkollën e Lartë Pedagogjike – dega e Muzikës, ku i ndoqi ligjëratat plot një vjet, si student i rregullt. Mirëpo, kushtet e rënda alarmante ekonomike, ia ngulfatën dëshirën për t’ i krye studimet dhe pa dëshirën e tij, u detyrua që të ndahet nga studimet përgjithmonë!

Në vitin shkollor 1970/71, Demir Krasniqi për herë të parë punësohet si mësimdhënës i Kulturës Muzikore, në Shkollën Fillore “7 Korriku”, (tani “Nuhi Berisha”) të fshatit të lindjes së tij, pra në Tugjec, për të vazhduar më vonë detyrën e edukatorit dhe të pedagogut muzikor në shumë shkolla fillore e të mesme të vendit, si :

-Shkolla Fillore “Zenel Hajdini” në Prishtinë,

-Shkolla Fillore “Milladin Popoviq” në Prishtinë,

-Shkolla Fillore “Rilindja” në Dobroshec të Drenicës,

-Shkolla Fillore “Vëllazërim – Bashkimi” në Slivovë,

-Shkolla Fillore “Boro dhe Ramizi” në Llabjan,

-Shkolla Fillore “Milladin Popoviq” në Novo Bërdë,

-Shkolle Filllore “Fan Stelian Noli” në Viti të Marecit,

-Shkolla e Mesme Ekonomike “Eduard Kardel” (tani “Marin Barleti”) në Gjilan,

-Shkolla e Mesme Teknike “Dragi Popoviq” (tani “Mehmet Isai”) në Gjilan

-Shkolla e Mesme e Mjekësisë “Dr. Asllan Elezi” në Gjilan,

-Shkolla Fillore “Vuk Karaxhiq” (tani”Thimi Mitko”) në Gjilan,

-Shkolla Fillore “Musa Zajmi” në Gjilan,

-Shkolla Fillore “Selami Hallaqi” në Gjilan dhe

-Shkolla Fillore “Abaz Ajeti” në Gjilan

Në të gjitha shkollat ku ka punua si pedagog muzikor, krahas punës edukativo- arsimore, gjithmonë ka themelua grupet muzikore me nxënësit e shkollave, ku ka kultivuar dashurinë e zjarrtë ndaj këngës, valles, instrumenteve muzikore dhe muzikës tradicionale kombëtare, për çka edhe është nderuar me shumë mirënjohje e diploma për punën e tij të suksesshme dhe të palodhshme.

Gjatë këtyre 40 vjetëve të karrierës së tij muzikore, Demir Krasniqi ka themelua edhe këto grupe e ansamble muzikore:

-Grupi muzikor folklorik “Vëllezërit Krasniqi” në Prishtinë,

-Grupi muzikor folklorik “Vëllazëria” në Prishtinë,

-Ansambli Vokalo – Instrumental “Çiftelia” pranë Radio Prishtinës, në bashkëpunim me kompozitorin dhe etnomuzikologun e shquar – Lorenc Antoni.

-Shoqëria Kulturo – Artistike “Kosova” në Prishtinë,

- Grupi muzikor i këngëve dhe valleve popullore “Zenel Hajdini” në Prishtinë,

-Shoqëria Kulturo – Artistike “Shpresa e Malësisë” në Tugjec,

-Bashkëthemelues i Shoqërisë Kulturo – Artistike “Idriz Seferi” në Zhegër,

-Bashkëthemelues i Shoqërisë Kulturo- Artistike “Bajram Shabani” në Kumanovë,

-Themelues i Ansamblit Folklorik “Shahiria” në Gjilan,

-Themelues i Grupit muzikor “Xhevahirët” në Gjilan,

-Themelues i Shoqërisë Kulturo – Artistike “Dituria” të shkollave të mesme të Gjilanit,

-Themelues i Ansamblit Muzikor “Krasniqja” në Gjilan,

-Themelues i Grupit të burrave “Qamili i Vogël” pranë Shkollës Fillore “Abaz Ajeti” në Gjilan

-Themelues i grupeve muzikore të shkollave fillore të Gjilanit:”Thimi Mitko”, “Marigona”, “Selami Hallaqi” dhe “Tefta Tashko”…etj. etj.

Që nga ditët e para, kur Demir Krasniqi shkoi në Prishtinë dhe u regjistrua në Shkollën e Mesme Profesionale të Muzikës, talentit të tij të rrallë muzikor, shumë shpejt i ra në gjurmë: pedagogu, kompozitori, etnomuzikologu, melografi dhe redaktori përgjegjës i Radio Prishtinës, tani i ndjeri Lorenc Antoni.

Lorenc Antoni, bashkëpunonte ngushtë me Demir Krasniqin, sidomos në lëmin e mbledhjes së folklorit burimor muzikor shqiptar. Kështu që, Lorenc Antoni mblodhi, shënoi, incizoi, notizoi dhe botoi me qindra këngë popullore burimore nga Demir Krasniqi, në Blenin e IV, V,VI dhe VII, në përmbledhjet e veta, me titull:“Folklori muzikor shqiptar”.

Me propozimin dhe sugjerimin e Lorenc Antonit, në vitin 1968, Demir Krasniqi i nënshtrohet audicionit profesional dhe pranohet si këngëtar i rregullt i Radio Prishtinës, ku kënga e parë që e incizoi, ishte ajo me titull:”Kuvendon Marta me gra” e cila brenda një kohe shumë të shkurtër u bë hiti më i madh dhe më i kërkuar i asaj kohe.

Që nga ajo kohë e deri në ditët e sotme, Demir Krasniqi incizoi me dhjetëra e qindra këngë popullore, rapsodike dhe të kompozuara si në Radio Prishtinë, ashtu edhe në Radio Gjilan, e më vonë edhe në shumë radio-stacione tjera qendrore dhe lokale.

Si këngëtar popullor i mediave elektronike institucionale, ka qenë gjithmonë i pranishëm në emisionet dhe programet muzikore edhe të shumë qendrave televizive, si: Televizioni i Prishtinës, Televizioni i Beogradit, Televizioni i Zagrebit, Televizioni i Lubjanës, Televizioni i Shkupit , Radio Televizioni Kombëtar Shqiptar, Radio Televizioni i Kosovës, Radio Televizioni 21, Kohavizioni, Televizioni “Vali” dhe “Men” në Gjilan, Televizioni “Festa” dhe “Zëri i Kumanovës” në Kumanovë, Televizioni “Gurra” dhe “Uskana” në Kërçovë etj.

Kështu që, në vitin 1968 , Demirit i afrohet një ofertë për të incizuar një disk gramafoni me këngë popullore shqiptare. Kjo ofertë, për Demirin ishte një privilegj i madh, nga se në atë kohë, nuk ishte punë e lehtë që ndonjë këngëtar shqiptar të ketë disk gramafoni !

Demiri , me grupin e tij muzikor, i rreket shumë seriozisht kësaj pune e cila me vete mbante shumë përgjegjësi artistike, morale dhe kombëtare.

Me që, në atë vit, shënohej Jubileu i 500 – vjetorit të vdekjes së heroit legjendar kombëtar Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, Demirit i lindi ideja që në mesin e këngëve të zgjedhura për incizim të diskut, të jetë kënga me titull:”Frynë murrlani me stuhi”, përkatësisht “Kushtrimi i Skënderbeut”, që ishte njëra ndër këngët më të preferuara të asaj kohe, që i këndoheshin Skënderbeut.

Me daljen në dritë të kësaj kënge dhe këtij disku, Demir Krasniqit iu hapen të gjitha rrugët e sukseseve dhe të afirmimit mbarëkombëtar, si këngëtar i ri popullor.

Përmes këtij disku, Demir Krasniqi arriti që ta fus figurën e Skënderbeut në çdo familje dhe shtëpi shqiptare anë e kënd globit tokësor ku jetojnë dhe punojnë shqiptarët.

Është interesante të ceket se ky disk ishte më i shituri në tregun muzikor të asaj kohe, ku theu të gjitha rekordet e tirazhit të shitjes, në mbi 350.000 ekzemplarë, çka nuk ka ndodhë më kurrë me diskografinë shqiptare!

Prej atëherë e deri në ditët e sotme, brenda këtyre 40 viteve, Demir Krasniqi, ka incizuar me qindra albume muzikore, duke filluar nga disqet e gramafonit, audio kasetat, video kasetat e deri tek kompakt disqet .

Numri kaq i madh i këtyre albumeve muzikore, fillimisht është incizuar nëpër shtëpitë më të mëdha diskografike, të cilat vepronin në kuadër të radiotelevizioneve publike shtetërore, si: në Beograd, Zagreb, Lubjanë dhe Sarajevë.

Më vonë, në Kosovë u hapen Produkcione Private Muzikore, në të cilat Demiri e ka vazhduar aktivitetin e tij, përmes këtyre produkcioneve dhe na ka dhuruar shumë albume tjera muzikore.

Nga ky fond kaq i madh i albumeve muzikore, nga krijimtaria e Demir Krasniqit, kanë dalë shumë hite të mëdha, të cilat kanë mbet dhe do të mbesin gjithmonë në kujtesën e adhuruesve dhe konsumuesve të këngëve të këtij këngëtari!

Po i përmendim vetëm disa prej tyre, si: letër me një shkrim të zi”, e shumë e shumë hite tjera të pavdekshme dhe të pa harruara!

“Frynë murrlani me stuhi”,

“Mora sot një

“Kuvendon Marta me gra”,

“Kënga e fatkeqësisë hekurudhore të Zagrebit”,

“Kënga e Hanës”,

“Kënga e Haxhi Tishukut”,

“Mjedis ballit ma ke një pikë”,

“Gëzimi i motrës”,

“Alo, alo, kush është n’ telefon”,

“Rrang e dang sahan”,

“Ku i kam shokët e mi”,

“Po të lutëm shoku im”,

“Moj e mira e kësaj mëhalle”,

“Iliriana”

Vlen të theksohet se shumicën nga hitet më të mëdha të Demir Krasniqit, ia kanë huazuar dhe janë mundua që t’ i këndojnë këngëtarë të ndryshëm gjithandej trojeve shqiptare. Prej tyre, po i përmendim: Salim Arifin,Xhezair Elezin, Bujar Qamilin, Shkurte Fejzën, Shyhrete Behlulin, Remzije Osmanin, Nazife Bunjakun , Xhavit Sadikun e shumë të tjerë.

Demir Krasniqi, gjatë karrierës së vet 40 vjeçare, gjithmonë ka krijuar dhe kënduar dy zhanret e muzikës popullore: rapsodinë folklorike dhe këngën artistike qytetare.

Prandaj, duke u nisur nga ky bazament i fuqishëm artistik, Demiri ka marrë pjesë në dasmat, fejesat dhe ahengjet tjera familjare gjithandej krahinave shqiptare brenda kufijve administrativ të ish federatës jugosllave. Ka kënduar në Malësinë e Gollakut, Luginën e Jabllanicës, Luginën e Preshevës, në Malësinë e Karadakut, Anamoravë, në Grykë të Kaçanikut, në Drenicë, Llap, Dukagjin, Has, Palvë e Guci, Ulqin, Tuz, Malësinë e Madhe të Mbi Shkodrës, Shkodër, Tiranë, Manastir, Ohër, Strugë, Kërçovë, Gostivar, Tetovë, Shkup, Kumanovë e vende tjera.

Demir Krasniqi, është njeri ndër këngëtarët e parë shqiptar, që këndoi edhe nëpër hotele e restorante, nga të cilat njëherë e përgjithmonë i shporri nga skena muzikore, këngëtarët dhe muzikantët jevgë , por edhe të ardhacakëve të tjerë, që na e bastardonin këngën dhe muzikën tradicionale shqiptare.

Këtë lloj muzike dhe këndimi, ua gërditi njëherë e përgjithmonë konsumuesve shqiptarë, qoftë në objektet hoteliere, qoftë nëpër dasmat dhe ahengjet tona popullore!

Demir Krasniqi, krahas këndimit dhe kultivimit të këngës popullore qytetare dhe folklorike, ka bashkëpunuar ngushtë me shumë këngëtarë e rapsodë popullor gjithandej trojeve etnike shqiptare.

Nga rapsodët popullor, po e përmendim bashkëpunimin me:

Nga këngëtarët popullor, ka bashkëpunuar me:

Demir Krasniqi, si këngëtar dhe rapsod shumë i respektuar popullor, ka marrë pjesë në një varg manifestimesh gjithëpopullore me karaktere të ndryshme kulturore, ndër të cilat po i përmendim:

Inaugurimi i Shtëpisë së Kulturës në Keqekollë, në Miradi të Epër,

Inaugurimi i rrymës elektrike në Kllokoq të Marecit,

Inaugurimi i rrugës Kamenicë – Busavatë,

Takimet tradicionale republikane të shkollave që mbanin emrin e heroit të popullit – Zenel Hajdini , nën moton :”SHKOLLA IME EMRIN TËND E MBA’”,

Takimet e shkollave fillore të komunës së Gllogocit,

Takimet tradicionale të vendlindjes në: Tugjec, Lisockë, Gjyrishec, Velegllavë, Poliçkë, Desivojcë, Makresh,

Manifestimi tradicional “Alpet shqiptare” në Vuthaj të Gucisë…etj.

Ka marrë pjesë në një numër të madh koncertesh publike gjithandej Kosovës, Luginës së Preshevës dhe Maqedonisë.

Si këngëtar dhe rapsod popullor , ka marrë pjesë në shumë festivale të muzikës popullore dhe të asaj burimore në shumë qendra të Kosovës, prej të cilave po i përmendim disa prej tyre, si:

Festivali “Kosovarja këndon” në Ferizaj, më 1976 dhe 1977,

Festivali i folklorit burimor “Hasi jehon” në Gjonaj të Hasit,

Festivali “I këndojmë lirisë” në Klinë,

Festivali “Eshkë e ndezur mbi Shkëlzen” në Deçan,

Manifestimi tradicional “Flaka e janarit” në Gjilan e shumë festivale të tjera.

Në festivalet me karakter mbarëkombëtar, ka marrë pjesë në Manifestimin fetar mbarëkombëtar, për nderë të festës së Kurban – Bajramit, në Shkodër më 1996, ku ishte i vetmi përfaqësues nga Kosova, që u prezantua me këngë fetare.

Më 2007, merr pjesë në Festivalin mbarëkombëtar “Zëri i Alfabetit” në Manastir, si përfaqësues i vetëm nga Kosova.

Në festivalet ndërkombëtare të folklorit, së bashku me Ansamblin Vokalo – Instrumental “Çiftelia” të Radio Prishtinës, nën drejtimin e Lorenc Antonit, përfaqësojnë Kosovën, në:

Disa herë ka qenë anëtarë i jurive profesionale të disa festivaleve, prej të cilave po i përmendim:

Festivalin “Kosovarja këndon” më 1976 në Ferizaj,

Festivali i Folklorit burimor regjional “Gurra” në fshatin Përlepnicë të Gjilanit, më 1990 dhe 1991,

Kryetar i jurisë profesionale tri vjet rresht në Manifestimin tradicional “Lulëkuqet e prillit” në Kamenicë etj.

Demir Krasniqi është krijues dhe kompozitor i më se 2000 këngëve rapsodike, këngëve artistike në frymën popullore, valleve popullore, këngëve humoristike e satirike , parodive , këngëve fetare dhe poezive për të rritur.

Si kompozitor dhe kantautor, ka marrë pjesë disa herë radhazi në Festivalin tradicional “Akordet e Kosovës”, më 1969, 1970, 1974, 1976, 1978, 1980, 1995, në Festivalin “Kënga shqiptare” më 1995 etj.

Në disa nga këto festivale, këngët e Demirit i kanë këndua interpretues të tjerë të muzikës popullore, si: Sulejman Borova, Faton Bakolli, Ejup Rexha, Sanije Matoshi, Mustafë Tahiri dhe në “Akordet e Kosovës – 1980″, të cilat u mbajtën në qytetin e Gjilanit, këngëtarja e mirënjohur Shkurte Fejza, për herë të parë debyton në këtë festival, me këngën e Demir Krasniqit, me titull:”Trimi legjendar”.

Demir Krasniqi ka qenë anëtarë i rregullt i Lidhjes së Kompozitorëve të Jugosllavisë, që quhej: SAKOJ dhe anëtar i rregullt i Lidhjes së Autorëve të Muzikës Popullore, që quhej: SANAM.

Demir Krasniqi, përmes krijimtarisë së tij muzikore, shpalosi faqet e historisë sonë kombëtare nga të gjitha krahinat etnike shqiptare, duke filluar nga Kruja e Skënderbeut, Janina e Ali pashë Tepelenës, Vlora e Ismail Qemailit, Ali pashë Gucia, Vranina e Oso Kukës, Ulqini, Tivari, Lugina e Jabllanicës, Lugina e Preshevës, Karadaku, Gollaku, Gjilani, Kaçaniku, Drenica, Llapi, Dukagjini, Kumanova, Shkupi, Tetova, Gostivari, Dibra, Struga, Ohri, Prespa, Manastiri, duke iu kënduar trimave legjendar dhe heronjve të kombit, nga të gjitha luftërat e zhvilluara nëpër shekuj, me aspirata drejt çlirimit dhe bashkimit mbarëkombëtar shqiptarë , që nga Skënderbeu e deri tek Adem Jashari .

Demir Krasniqi është autori dhe kompozitori i parë shqiptar, i cili thuri, kompozoi dhe publikoi këngën me titull:”Rroftë Ushtria Çlirimtare”, të cilën e botoi në të përditshmen kosovare:”Gazeta Shqiptare” më datën 17 Nëntor 1998, në Prishtinë.

Demir Krasniqi, është mbledhës i pasionuar i folklorit muzikor shqiptar, ku gjatë këtyre katër dekadave të karrierës së tij, ka mbledhur, shënuar dhe daktilografuar mbi katër mijë këngë të ndryshme popullore te të gjitha cikleve, që nga ato legjendare, epike, historike, lirike e deri tek këngës e dasmës së Gollakut, ku i ka mbledhur mbi 1200 këngë të ndryshme të këtij lloji.

Krahas këndimit, Demir Krasniqi është edhe instrumentist virtuoz universal, i cili luan në disa instrumente muzikore, si: violinë, piano, fiz- harmonikë, klaviatura, prim, mandolinë, mandollë, çifteli dhe sharki.

Që nga rinia e hershme, Demiri është marrë herë pas here edhe me gazetari.

Kështu që në moshën 51 vjeçare diplomon në Radio Gazetari në Univerzitetin e Gazetarisë Norvegjeze dhe në Gazetari Hulumtuese në Univerzitetin e Gazetarisë Kanadeze.

Si gazetar – publicist, ka botuar shumë shkrime e studime në shumë revista, gazeta ditore, në radio stacione dhe në televizione lokale, ku krahas gazetarisë, ka ushtruar me sukses edhe moderimin e shumë emisioneve kulturore e politike publike.

Demir Krasniqi, si gazetar dhe publicist edhe sot e kësaj dite është i pranishëm kudo nëpër gazetat dhe revistat e vendit, si dhe në shumë forume botërore të internetit.

Për punën e tij të palodhshme gjatë këtyre katër dekadave, qoftë në arsim, qoftë në lëmin e krijimtarisë muzikore, Demir Krasniqi është nderuar me shumë shpërblime, mirënjohje e diploma ndër më të ndryshmet, por pa dyshim se mirënjohjet dhe shpërblimet e tij më të dashura në jetë, janë: Kompletet e kostumeve kombëtare të Qamilit të Vogël, të cilat ia ka dhurua familja e të ndjerit Qamil, për punën që ka bërë Demiri rreth ndriçimit dhe publikimit të veprave të Qamilit të Vogël, pastaj shpërblimi special “Emblema e Mujë Krasniqit”, Shpërblimi “Zëri i Alfabetit” në Manastir, shpërblimi i dyfishtë i vendeve të para në festivalet “Kosovarja këndon” në Ferizaj më 1976 dhe 1977 si dhe shumë shpërblime tjera.

Demir Krasniqi, si këngëtar dhe krijues muzikor, asnjëherë në jetë nuk ka qenë këngëtar komercialist, as profiter i këngës dhe veprave muzikore. Për këtë, e kishte motivuar motoja e këngëtarit legjendar kosovar – Qamili i Vogël – Muhaxhiri, i cili vazhdimisht e këshillonte dhe i sugjeronte si vijon:

Dhe që nga rinia e hershme, Demiri u përcaktua që të këndojë dhe të krijojë për fytyrë , e jo për para!

Andaj, motoja e përjetshme e këngës dhe krijimtarisë së tij muzikore është kjo:

Veprat letrare nga opusi krijues i Demir Krasniqit, të cilat i ka botuar deri më tani , janë 15 sosh, sipas kësaj radhitje:

“Mallëngjime e oshtima” – Prishtinë, më 1993.

“Qamili i Vogël – zë që nuk shuhet” (monografi) – Prishtinë, më 1995.

MBAHET FESTIVALI I TRETË “ZËRI I ALFABETIT- 2008”

Manastir, më 8 Nëntor 2008.

Siç na njoftoi  Drejtori i Shoqatës Qytetare “Estrada” dhe Organizatori i Festivalit “Zëri i Alfabetit” në Manastir,  z. Habib Rushani, në kuadër të shënimit jubilar të 100- Vjetorit të Kongresit të Alfabetit, në Manastir do të mbahen një varg manifestimesh kulturore, duke filluar që nga data 14 e deri më 22 Nëntor të këtij viti.
Ndër manifestimet e shumta që do ta shënojnë këtë ngjarje të madhe historike të kulturës sonë kombëtare , më datën 15 Nëntor 2008, duke filluar nga ora 19.00, do të mbahet Festivali i  Tretë i Muzikës Popullore me dimensione mbarëkombëtare “Zëri i Alfabetit -2008” , në Pallatin e Kulturës në Manastir.
Në këtë Festival, do të prezantohen 15 këngëtarë profesional dhe 3 shoqëri kulturore artistike nga trojet e ndryshme shqiptare.
Nga emrat pjesëmarrës, të cilët na i dha organizatori i këtij Festivali, janë:Demir Krasniqi, përfaqësues nga Kosova, i cili do të prezantohet me këngën e tij:”Kurrë nuk shuhet Manastiri”, që i kushtohet 100- Vjetorit të Kongresit të Alabetit të Manastirit. Po ashtu nga Kosova, do të prezantohet edhe këngëtarja Vjollca Buçaj .
Pastaj , do të prezantohet këngëtarët:  Habib Rushani nga Manastiri , me këngën “Manastiri sot feston”, Nebi Halili  nga Gostivari, Dervish Dervishi nga Kërçova, Nuredin Fetahu nga Kumanova, SHKA “Burimet e Sharrit” nga Tetova, SHKA ”Drita” nga Livadhija e Strugës, SHKA “Bashkimi” nga Manastiri , si dhe disa këngëtarë tjerë.
Festivali i Tretë “Zëri i Alfabetit – 2008”, do të hapet me një referat të përgatitur nga historiani manastiras , Prof. Dr. Reshat Nexhipi.

Gjilan, më 08 Nëntor 2008.                    Demir KRASNIQI

“Ato janë prehje për ju dhe ju jeni prehje për ato.” – Kur’an, 2:187

Shkruan: Avni Tafili

Kurrë pra! Përderisa gratë muslimane – gjysma e shoqërisë, të mohohen, e të mos e thonë fjalën e tyre, të mos shprehin idetë e tyre e të mos kenë vendin që e meritojnë në shoqëri!

Gruaja muslimane është e paaftë të flas, e paaftë të mendojë, e paaftë të udhëheqë, e paaftë të komunikojë! Jo, s’është e paaftë, por shoqëria burrërore e ka shndërruar në grua, që duhet vetëm të gatuajë e të heshtë! Po, muslimanja nuk ka të drejtë të shkojë në Xhami, se Xhamia është vetëm për burrat! Nuk ka të drejtë  të shkojë në mbledhim e në kuvendime, sepse gratë nuk dinë të flasin e as të mendojnë. Gruaja është krijuar për të dëgjuar burrin, dhe të jetë në shërbim vetëm ndaj burrit të vet, e aspak nuk ka të drejtë të jetë e integruar në shoqëri, e të thotë mendimin e vet, e ta plotësojë atë me virtytin femëror!

Fëmijët s’po na dëgjojnë! Të rinjtë tanë kanë devijuar, – thonë burrat muslimanë, e prindërit e devotshëm. Po, e si t’ju dëgjojnë, kur edukatorja e njeriut, Nëna, e si të mos devijojnë, kur mbikëqyrësja, Nëna, nuk di gjë se ç’ndodh në rrugë, e çfarë kulture e çfarë gjendje po përjetojnë fëmijët e saj! Jo, ajo është e prangosur! O burrë e prind musliman, atë e ke bërë të paaftë t’i kuptojë sfidat, me të cilat ballafaqohen fëmijët tuaj, e si ajo të jetë edukatore, e si ajo të jetë nënë e suksesshme, kur fëmijët e saj bredhin tërë kohën jashtë shtëpisë, e ajo të ketë dijeni se ku, çfarë e pse!

Çfarë padrejtësie që i bëjnë nënës, gruas, muslimanes! Ajo lihet e gjorë e mjerë brenda mureve, përderisa burrat të preokupuar me dunjallëkun dhe hallet e saj, fëmijët lihen nën mëshirën e të pamëshirshmit, rrugës! Burri e prindi musliman është i zënë! Hallet e dunjasë e kanë pushtuar. Nuk është në gjendje të mendojë e as të edukojë. Atëherë, pse gruas sate ia mohon virtytin, ia mohon pjesën e saj, që mund të jepte ndaj fëmijëve të saj, ndaj shoqërisë, që ty të ka rrëzuar përtokë!

E sa janë të vetëdijshëm burrat muslimanë për këtë boshllëk, për këtë gjymtim të shoqërisë muslimane! Sa janë të ndërgjegjshëm ndaj përgjegjësisë që duhet të kenë gratë muslimane në shoqëri! Deri kur prindërit muslimanë vajzat e tyre i prangosin e nuk ua japin të drejtën e shkollimit dhe të integrimit në shoqëri! Jo, gratë të barabartë me burrat duhet të jenë! Kush të dha të drejtën ty, burrë musliman, ndaj gruas sate të mbash qëndrim burri agresor! Kush të dha të drejtën ty, t’ia mohosh aftësitë udhëheqëse gruas sate, e ta konsiderosh të paaftë! E të mangët! Jo, kurrsesi jo! Gruaja është e plotë siç mund të jesh ti. Po edhe ti sikur të mbylleshe, e të mos komunikoje, madje do të bëheshe më i paaftë se gruaja!

Jo, dije pra o ti burrë, që vetes burrë musliman i thua, se njëmend burrë do të ishe kur me gruan tënde do të plotësoheshe! Jo po ti gruan tënde e dëgjon atëherë kur ti ke nevojë, e kurrë s’dëgjon e as s’të bëhet vonë, kur gruaja jote shpreh ambiciet dhe nevojat e veta. Dije pra, se ti burrë i virtytshëm e as i dobishëm s’do të bëhesh, përderisa ndaj gruas sate je i pavirtytshëm dhe i parespektueshëm! E nuk është virtyt i mirë e as respekt vetëm të përkëdhelet, por edhe t’ia respektosh idetë dhe pjesën që mund ta jepte në familje e në shoqëri. E pra, dije se, përderisa ti ia cenon të drejtën e të qenët të saj aktive në shoqëri, kurrë shoqëria muslimane nuk do të shohë ditë të bardha!

Kurrë pra! Përderisa gratë muslimane, gjysma e shoqërisë, të mohohen, e të mos e thonë fjalën e tyre, të mos shprehin idetë e tyre e të mos kenë vendin që e meritojnë në shoqëri! Çka të bëri ty të mendosh se gruaja është e paaftë dhe e dobët! Ajo është burim i jetës, prej saj lindën burrat! Jo po ty të ka kapur burrëria përpara, e ke harruar se ty një grua të lindi, e ti “burrërisht” po e mohon! Jo, ato lihen të shprehen, por vetëm kur ti burrë ndihesh i dobësuar e i plogështuar. Edhe flasin e komunikojnë, por të shtyra nga prangosja, e detyrohen të bartin fjalë e të llafosin gjëra të kota me gratë e mëhallës. Çdo njeri i mençur mund ta marr me mend arsyen e kësaj dukurie!

Gratë s’janë krijuar për me ta ushqyer ty barkun! E as për t’u vënë në shërbim të trupit tënd! Jo, kurrsesi jo! Ajo është krijuar edhe mendjet dhe zemrat e njerëzve për t’i prehur në paqe e qetësi. Trupi s’prehet, por shpirti! Ato janë krijuar për të edukuar. Për të edukuar breza! E si pra ajo edukatore e denjë të jetë, kur ti asaj të pamirit e të dëgjuarit e të menduarit ia kufizon brenda mureve të shtëpisë!

Ti, duke menduar se namin po bën, kthehesh i nevrikosur e i irrituar se jeta është bërë tejet e vështirë! Po, do të vështirësohet edhe më tepër, përderisa shoqëria me njerëz sikur ty, mendojnë se gratë janë tepër për t’u integruar në shoqëri. Ty shoqëria e tillë po të irriton, e ka për të të irrituar, përderisa është e gjymtë! E gjymtë, se butësia e prehja e duarve të grave janë të mohuara në shoqëri!

Fëmijët e të rinjtë tanë po edukohen prej organizatash e shoqatash! Po, edukohen, madje edhe fenë e tyre harrojnë, sepse organizatat e shoqatat kanë gra në lëvizje. Por jo gra nëna, por gra të punësuara, shërbyese ndaj atyre që sytë i kanë çelur para burrave ndaj fëmijëve të tyre. Jo, burrat muslimanë janë ende mendjembyllur, e nuk shohin se ç’po ndodh!

Vajzave e motrave tona po i mohohet e drejta e besimit! Po përjashtohen nga shoqëria e nga shkolla, vetëm pse zbatojnë urdhrin e Allahut, Krijuesit të çdo gjëje! E ne jemi të paaftë për t’i mbrojtur! Ne burrat! Po çka nëse vajzat e motrat muslimane janë një grusht! Janë një trup! Të bashkuara! Kudo të lidhura mes vete! Pasha Atë, të Gjithëpushtetshmin, Allahun e Madhërishëm, edhe me bisht syri sikur të provonin t’i shikonin do të mateshin shumë! E lëre më të prekeshin a të cenoheshin! Jo, po gratë janë të ndara, të panjohura mes vete, të palidhura, nuk kanë sesi të komunikojnë, janë të burgosura! E ti pra, burrë e prind musliman, je shkaktar i kësaj gjendje! Pretendo tërë kohën devotshmëri, e pretendo tërë kohën ambicie për zgjim e përmirësim të gjendjes, e pretendo tërë kohën për bashkim të Ummetit, përderisa ti gruas tënde ia mohon pjesën e saj në Ummetit!!!

Po, gruaja jote ka dëshirë të respektojë urdhrin e Allahut, kodin e veshjes! Por, ajo pse të vishet si muslimane, kur ajo s’ka shoqe tjera, motra muslimane, me të cilat do të shoqërohej e do të komunikonte. E ku të shkojë vallë me veshje Islame!

Muslimanja, po themel i shoqërisë! Gruaja Muslimane po gjysma e shoqërisë! Kur gruaja muslimane është e pranishme në Xhami, në tubime islame, në kuvendime islame! Kur gruaja komunikon me gra tjera muslimane! Kur gruaja është e vetëdijshme dhe e ndërgjegjshme për përgjegjësinë e saj në shoqëri, të betohem në Zotin që e krijoi, se shoqëria do të jetë shumë më ndryshe!

Kurrsesi! Nuk ka ndryshim e përmirësim të gjendjes së shoqërisë muslimane! Jo nuk ka për të pasur zgjim! Kurrë përderisa gratë i mbyllni nëpër shtëpi, i paaftësoni! Jo përderisa ti nuk e hap derën e komunikimit dinjitoz me gruan tënde! E jo përderisa gruaja jote nuk është e ndërgjegjshme për çka po komunikohet!

E pra, dije dhe bindu! Gruaja nuk është objekt! Por është njeri! Bij e Ademit! Krijesë që Allahu e krijoi, sikur që ty të krijoi. E ti s’je zotërues i saj, por pjesë e saj. Ti je thirrur të ndash pjesën tënde, e ajo të ndajë pjesën e saj, e të plotësoni njëri-tjetrin. E përderisa gratë nuk plotësojnë burrat në shoqëri, ajo shoqëri kurrë s’do të prehet, e as s’do të jetë ndryshe. Kurrë!, nuk do të ketë Ummet pa gra në Ummet!

O Ummet! O shoqëri, shoqëri gjysmake pa gra! Ku e kah po shkoni! Në rrugë vajzat e reja vërtiten, e vetë zgjedhjen në jetë bëjnë! E çfarë zgjedhje bëjnë vallë! Varrosin veten e tyre të gjalla! Janë të pafajshme! Janë lënë jetime, janë braktisur! Nënat e tyre janë duke gatuar, nënat e tyre janë duke pastruar e duke fshirë, ndërsa bijat e tyre duke bërë zgjedhjen në jetë! Prapë, janë duke bërë zgjedhjen në jetë!!!

Kur, xhamitë tona do të jenë edhe strehë për gratë, për motrat, e për nënat tona! Kur, burri me gruan e tij bashkërisht do të nisen për në Xhami! Kur gratë do të dëgjojnë Kumtimin e Ditës së Xhumasë! Kur Xhamitë tona, nuk do të jenë vetëm për burra! Kur do të marrim mësim prej gjeneratave të para të Ummetit, kur gruaja ishte edukuese e njeriut, kujdestare, udhëheqëse në dije po e gatshme edhe për luftë!

Dijeni pra edhe njëherë o burra muslimanë! Ky dobësim, kjo ngecje, ky poshtërim, kjo prapambetje do të na shoqërojë derisa ne gratë tona i dobësojmë, i poshtërojmë e i lëmë mbrapa!

O Allah! Zot i burrit dhe gruas, Krijues prej çdo lloji çiftin, na mëshiro që të mëshirshëm ndaj grave të bëhemi; na udhëzo që udhëzimin Tënd grave tona të mos ua pengojmë; na përmirëso që ne bashkë me gratë e Ummetit të përmirësojmë gjendjen e Ummetit tonë! Amin!

Ve ma et-teufik ila bilah

Zyrtarët e korruptuar, të vetëdijshëm apo jo, nuk respektojnë njerëzit tjerë, pa marrë parasysh korrupsionin e tyre që do të mund të dukej i pasherr. Ky mosrespektim fsheh në vetvete farën e megalomanisë e cila nëse lejohet të mbijë, në fund do të rritet në vepra të këqija gjithnjë e më të mëdha… dhe me këtë rast do të shikohet në njerëzit tjerë si në mall hargjues, kurse në jetët e tyre si në diçka të pakuptimtë dhe të pavlerë. Secili korrupsion është mashtrim, rrenë e cila sakrifikon të mirat publike ose interesin publik në dobi të diçkajes më të ultë… Ai i jep strehim patologjisë shoqërore e cila përçan, destabilizon dhe e bën të pandjenja. Ai jo vetëm që udhëheq shoqërinë në drejtim të gabueshëm por gjithashtu harxhon legjitimitetin e pushtetit, mbështet llojin e gabuar të udhëheqjes publike dhe paraqet shembull të keq për gjeneratat e ardhshme”.  

Gerald E. Caiden, Toward a General Theory of Official Corruption, Asian Journal of Public Administration, Vol. 10, No. 1, 1988, p. 19