Havadaki nem ile sıcaklık (hissettiğimiz sıcaklık) arasındaki ilişki, özellikle sıcak yaz aylarında gündemimizde olan bir konu. Sizlerin de bildiği gibi, havadaki nem düzeyindeki artış, beraberinde hissedilen sıcaklığı da arttırıyor. Bu artışın mertebesinden ise genel olarak pek bahsedilmiyor. Bu konuda bildiğimiz ve biz İzmir’lilerin sık sık dile getirdiği konu, “hava sıcaklığının İzmir’de 35 °C ve Diyarbakır’da 40°C olduğu bir günde biz İzmir’lilerin çok bunaldığı ama Diyarbakır’lıların o derece yüksek bir sıcaklık hissetmediği”dir. Bu durum aslında iki ilimizin havasındaki nem düzeyleri arasındaki farktan kaynaklanıyor.

Peki gerçekte nem düzeyi hissedilen sıcaklığı ne kadar arttırıyor?

Bu soruma, Devlet Meteoroloji İşleri web sitesinin en yüksek sıcaklıklar sayfasında yanıt bulabildim. Sayfada konuyu teknik olarak çok iyi ortaya koyan bir grafik yer alıyor. Ben de grafiği paylaşmak istedim.

Not: Resme tıklayarak grafiğin tam boyuna ulaşabilirsiniz.

Grafikte açıkca görüldüğü gibi, nem düzeyi artışının bizim hissettiğimiz sıcaklık üzerindeki etkisi oldukça fazla. Örneğin hava sıcaklığı 35 °C iken nem düzeyi %10 ise hissedilen sıcaklık 32 °C, nem düzeyi %30 iken 35 °C ve nem düzeyi %80 iken 57 °C oluyor.

Yemekleri, çayı daha çabuk pişirmek için sıcaklığı artırmamız gerektiğini biliriz. Besinlerin bozunma hızını yavaşlatmak için buzdolabına veya soğuk bir ortamda korumaya çalışırız. Tepkime hızının sıcaklığa etkisi, tipik ve geneldir. Çünkü az sayıda bir kaç aykırılığa karşın sıcaklı artışı, hızı artırır. Sıcaklığını bu genel etkisinin tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olmasına bağlı olmadığının altını çizmeliyiz. Hızın sıcaklıkla artması, hız sabiti k nin sıcaklıkla artmasının sonucudur. Genel olarak sıcaklığın 10°C artması hızı iki üç katına çıkarmaktadır.
H₂ gazı ile O₂ gazı arasındaki tepkimenin hızı 300°C ye dek pek küçüktür. Ama sıcaklık 700°C yi bulunca tepkime patlama şeklinde, yani çok büyük bir hızda yürür.

           Sodyum sülfat eklenmiş nişasta çözeltisine biri sıcak biri soğuk potasyum iyodat, çözeltisi eklense, mavi rengin sıcak çözeltide daha hızlı açığa çıktığı gözlenir.

          Sıcaklık artışı, genel olarak tepkime hızını artırır. Ancak sıcaklığın hıza etkisi, yüksek aktifleşme enerjilerine sahip tepkimelerde daha etkilidir. Örneğin 10°C lik sıcaklık artışı (300 K den 310 K e) tepkime hızında şöyle etkili olur:

        Ea = 60 kJ/mol ise hız, yaklaşık 2 katına çıkar.
        Ea = 250 kJ/mol ise hız, yaklaşık 25 katına çıkar.

        Besinlerin soğukta ya da buzdolabında daha uzun süre saklanabilmesi, bozunmaya neden olan tepkime hızlarının soğukta düşük olmasına dayanır. Düdüklü tencerede yemeklerin daha çabuk pişmesi, ısı kayıplarının görece  azaltılarak tencere içinde daha yüksek sıcaklık ve dolayısıyla daha yüksek tepkime hızı sağlanmasındandır.
Sıcaklık, nasıl olup ta tepkime hızını artırıyor?
Önce her çarpışmanın değil, “eşik enerjisi” adını verdiğimiz enerji engelini aşmış olan taneciklerin tepkime vereceğini anımsayınız. Bu enerji her tepkime için belirli bir sıcaklık olarak görünür. Bu belirli bir sıcaklıkta taneciklerin kinetik enerjileri aynı olmakla birlikte, gerçekte taneciklerin kinetik enerjisi belirli bir dağılım gösterir. Sıcaklık artışı, Ea eşik enerjisini aşan tanecik kesrini çoğaltır.
Sıcaklığın tepkime hızına etkisini aşağıda verilen Maxwell-Boltzmann enerji dağılım eğrileri ışığında da inceleyebiliriz. Bu eğrilerde Ea’ya eşit veya daha büyük enerjiye karşı gelen bölgenin altında kalan alan, kinetik enerjisi Ea’ya eşit veye Ea’dan daha yüksek enerjili molekül yüzdesine karşılıktır. Sıcaklık arttıkça bu alanda artmaktadır. Ea dağılım eğrisinin bitimine yakın bir yerde sıcaklığın değişmesi bu alanı büyük ölçüde değiştirir. Yani birbiriyle çarpışan moleküllerden yalnız enerjileri belli bir “eşik enerjisi” nin üstünde olanlar tepkime verebilir. Bu nedenle tepkime hızları sıcaklığa karşı toplam çarpışma sayısından daha duyarlıdır.
Sonuç olarak sıcaklık artışı, şu iki nedenle tepkime hızını arttırır.
1. Aktifleşmiş kompleksin gerektirdiği potansiyel enerji engelini aşmaya yeterli kinetik enerjiyi sağlamak ve artırmak. Başka deyişle Ea eşik enerjisini aşan tanecik sayısını çoğaltmak. Bu etki, başat etkidir.
2. Hem çarpışma sayısını, hem de etkin doğrultuda çarpışma sayısını artırmak (sterik etken).
Bu iki etken, hız sabitinde artış olarak kendini gösterir.

Sıcaklık arttıkça aktifleşme enerjisini (Ea yı) aşan tanecik sayısı da artar.
Hız Sabiti (k) sıcaklık arttıkça artar. k ile T arasındaki ilişki üsteldir; bu nedenle T deki küçük bir değişme k de oldukça büyük bir değişmeye neden olur. Hız sabitindeki bu değişme tepkime hızına da yansır. 100°C’lik bir artışla 300K, 400 K olursa, hız 18 800 katına; K, 500 K olursa, hız 367 katına çıkar.

Daha önceden blogumdaki Axis 2 Kullanılarak Web Servis Oluşturma adlı yazımda web servisin nasıl oluşturulacağını anlatmıştım. Fakat çok iyi bir örnek vermediğim için biraz havada kaldı. Şimdi anlatacağım örnekle konu tam anlamıyla oturmuş olacak. Web servislerde internette biraz araştırma yaparsanız en sık öne çıkan örnekler sıcaklık dönüşümü, para dönüşümü, kimlik sorgulama gibi hizmetler olacaktır. Bende bunlardan biri olan sıcaklık dönüşümünü java ve jsp kullanarak anlatacağım.

Yapacağımız programı iki aşamalı olarak anlatacağım. Birinci versiyonumuz için paket adımız “edu.burakkk.webservice.tempConverter.v1”. İlk önce birinci versiyonu yapalım.

TempConverter.java

package edu.burakkk.webservice.tempConverter.v1;

/**
 * Web Service
 * Temp Converter
 *
 *@version 1.0 Release 1
 *@author burakkk
 *
 **/

public class TempConverter{
 public String FahrenheitToCelsius(String Input) {
 if (!Input.isEmpty() && isNumber(Input)) {
 double result = 0;
 result = Double.parseDouble(Input);
 result = (((result) - 32) / 9) * 5;
 Input = Double.toString(result);
 return Input;
 } else {
 return "ERROR! Please enter the input number...";
 }
 }

 public String CelsiusToFahrenheit(String Input) {
 if (!Input.isEmpty() && isNumber(Input)) {
 double result = 0;
 result = Double.parseDouble(Input);
 result = (((result) * 9) / 5) + 32;
 Input = Double.toString(result);
 return Input;
 } else {
 return "ERROR! Please enter the input number...";
 }
 }

 private boolean isNumber(String num) {
 try {
 Double.parseDouble(num);
 } catch (NumberFormatException nfe) {
 return false;
 }
 return true;
 }
}

Aslında yaptığımız programı bu şekilde kullanmak doğru olmaz. Çünkü her metodu çağırmak için ayrı bir forma gerek olur ki bu da gereksiz yer, yük ve işlem getirir. Ancak bu şekilde yaparak anlatmak istediğim bir başka konu var. Bu web servis yerine başka bir web servis düşünün. Öyle ki bu web servisin iki metodundan biri özel yani sadece üyelere açık, diğeri ise public yani herkese açıktır. İşte bu işlemi bu şekilde iki ayrı metoda bölerek rahatlıkla yapabiliriz. Özel olan metoda önce kullanıcı üye mi değil mi diye üyelik testi yaptırırız. Bu sebeple de sınıfımıza private olan ayrı bir metod daha ekleriz. Bu private metod, gelen kullanıcının üye olup olmadığını kontrol eder. Örneğin boolean türünde olursa true sonuç döndürürse istediğimiz webservisin sonucunu döndürürüz aksi takdirde üye olmadığına dair hata sonucunu döndürürüz.

Bu prosesimizi(web servisimizi) kullanacağımız zaman yani çağırmak için olan prosesimizi yapalım. Aslında bunu bir web sayfası olarak JSP ile yapacağız. Ancak daha öncedende anlattığım gibi web servis genel bir konsept olduğu için her programlama dilinde yapmak mümkündür. Ben sadece örnek olarak JSP kullanacağım.

TempConverter.v1.jsp

<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
<html>
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Temp Converter</title>
</head>
<body>
<form
action='http://localhost:8080/WebService/services/TempConverter/FahrenheitToCelsius'
method="post" target="_blank">
<table>
<tr>
<td>Fahrenheit to Celsius:</td>
<td><input type="text" size="30" name="Input"></td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td align="right"><input type="submit" value="Convert"></td>
</tr>
</table>
</form>

<form
action='http://localhost:8080/WebService/services/TempConverter/CelsiusToFahrenheit'
method="post" target="_blank">
<table>
<tr>
<td>Celsius to Fahrenheit:</td>
<td><input type="text" size="30" name="Input"></td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td align="right"><input type="submit" value="Convert"></td>
</tr>
</table>
</form>
</body>
</html>

Ekran Görüntüsü:

Sayfamızı çalıştırdığımızda yukarıdaki gibi bir ekran karşımıza gelecektir. Buraya fahrenheit olarak veya celcius olarak çevirmek istediğimiz rakamı girip convert butonuna bastığımızda karşımıza sonuç gelecektir. Ancak web servis bir xml tabanlı olduğu için sonucumuz da xml formatında gelecektir.

Programımızın ikinci aşamasına gelelim. İkinci programımızın paket adı “edu.burakkk.webservice.tempConverter.v2”dır. Web servisimizi yaratalım.

TempConverter.java

package edu.burakkk.webservice.tempConverter.v2;

/**
 * Web Service
 * Temp Converter
 *
 *@version 1.1 Release 1
 *@author Burak ISIKLI
 *
 **/

public class TempConverter {
 public String Convert(String type, String Input) {
 if (Input.isEmpty() || !isNumber(Input)) {
 return "ERROR! Please enter the input number...";
 }
 // Fahrenheit To Celsius
 if (type.equals("F")) {
 double result = 0;
 result = Double.parseDouble(Input);
 result = (((result) - 32) / 9) * 5;
 Input = Double.toString(result);
 return Input;
 }
 // Celsius To Fahrenheit
 else if (type.equals("C")) {
 double result = 0;
 result = Double.parseDouble(Input);
 result = (((result) * 9) / 5) + 32;
 Input = Double.toString(result);
 return Input;
 }
 return "ERROR! Please enter the input number...";

 }

 private boolean isNumber(String num) {
 try {
 Double.parseDouble(num);
 } catch (NumberFormatException nfe) {
 return false;
 }
 return true;
 }
}

Bu prosesimiz bir öncekinden biraz daha farklı oldu. Bu prosesimizde tek fonksiyonda olayı çözdük. Ancak fahrenheit mı celcius mu olduğunu kısaca hangi tür olduğunu kullancıdan başkan bir değişken isteyerek yaptık. Bu istediğimiz değişkeni formda belirleyerek programa derdimizi anlattık. Böylelikle tek hamlede istediğimiz web servisi yapmış olduk. Aslında benim yaptığım hata döndürme olaylarını da web tarafında yapmak daha doğru olur. Basit bir örnek vermek istediğim için detaylı incelemedim. Formda javascriptle gerekli eklemeler yapılarak hatta ajax kullanılarak çok daha kullanışlı bir sayfa yapmak mümkün olabilir.

TempConverter.v1.1.jsp

<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
<html>
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<title>Temp Converter</title>
</head>
<body>
<form
 action='http://localhost:8080/WebService/services/TempConverter/Convert'
 method="post">
<table>
<tr>
<td>Enter the input number: <input type="text" size="30" name="Input"></td>
</tr>
<tr>
<td><input type="radio" name="type" value="F" /> Fahrenheit
 <input type="radio" name="type" value="C" checked /> Celsius</td>
</tr>
<tr>
<td align="left"><input type="submit" value="Convert"
 class="button"></td>
</tr>
</table>
</form>
</body>
</html>

Ekran Görüntüsü:

45 Celcius’u Fahrenheit’e çevirmek istediğimizde karşımıza gelen ekran şu şekilde olacaktır.

Ekran Görüntüsü:

İşlemci, ram, harddisk gibi bilgisayar donanımlarınızın sıcaklıklarını görmenize yarayan kullanışlı bir program. Sadece bunlar değil daha bir çok özellik mevcut…

ultraviole, sun, shine, car, care

UVS100 ultraviyole ısı kalkanı sıcaklık artışlarında ve Güneş ışınlarının en etkili olduğu zamanlarda tamamen sıcaklığı azaltmaya yardımcı olur.  Spesifik 400 stilleri () üzerinde mükemmel bir uyum sağlar, kolaylıkla kullanılabilir.   Kısacası camınızın iç aksamına ısı kalkanı yerleştirilir. Bu yöntemle aracınızın içi serin kalır.  İçi serin kaldığı sürece plastik yüzeyler ve korunmaktadır.

Akordiyon tarzında kullanım olanağı sağlar, kolayca katlayın ve ısı kalkanını açın , Ayrıca opsiyonel saklama çantasında da tutabilirsiniz.  Özel kılıfı sayesinde arka koltukta veya bagajda kolayca saklayabilirsiniz. Eğer sıcak bir bölgede yaşayan biriyseniz bu yıl sıcaklık artışlarında güneş ışınlarından korunmanız için en ideal yöntem bu olacaktır.

Sıcaklık Kontrol Devresi

Devrede sağ alt köşede mercimek kondansatör gibi görünen elaman 1KΩ’lık NTC dir. Biri fan diğeri ısıtıcı olmak üzere iki adet çıkışı bulunmaktadır. İki adet led displeyde sıcaklık değerini göstermektedir. Üç buton ile sıcaklık istenilen herhangi bir değere set edilebilir. Bilgisayara seri port kullanılarak veri aktarılabilir.

Kaynak kodları, devre ve baskılı devre şeması için tıklayınız.

Devre Çiziminde kullanılan Proteus programı için tıklayınız.

Pic ve Atmel mikrodenetleyicilerle ilgili bilgi bulabileceğiniz kendinize ve işyerinize özel proje isteklerinde bulunabilir.Ödevleriniz için gerekli olan kaynak kodlara ulaşabilirsiniz

Bir pembe ortamı bu kadar mı şenlendirir ya…Şuranın sıcaklığına bakın..

Ülkemizde pek tanınmayan beyaz eşya devi electrolux, Antartika’da küresel ısınmanın etkilerini araştırmak için kurulan araştırma istasyonuna, üretmiş olduğu enerji tasarrufu sağlayan ev aletlerini, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak dünyanın ilk doğaya zarar vermeyen yaşam alanı olan bu istasyonun kullanımına sundu.

Antartika projesi Prenses Elisabeth’te kullanılan Electrolux ürünleri minimum yüzde 20 enerji tasarruflu olmaları ile dikkat çekiyor. Ürünler arasında suyu 3-4 dakikada kaynatabilen indüksiyonlu ocağın yanı sıra, ortalama 3 litre suyu arıtma özelliğine sahip no frost buzdolabı ve zaman ayarlı çamaşır makinası bulunuyor.

Vatan gazetesinde okuduğum habere göre; Electrolux Yenilikçi Ürünler Koordinatörü Dino Baggio, küresel ısınmaya karşı evinizde bireysel olarak neler yapabileceğimizi şu şekilde sıralamış;

En sık yapılan hataların, ocaktaki tencerenin kapağının sık sık açılması ve bulaşıkların makinaya koymadan önce suda çalkalanması olduğunu dile getiren Baggio, Yemek pişirirken fırın kapağını açmak 20 ile 40 derece arasında ısı kaybına neden olur. Bulaşıkları makinaya koymadan önce çalkalamak yerine yemek artıklarını sıyırmak yeterlidir diye konuştu. Baggio, Küresel ısınmaya karşı ne yapabilirim diye soranlar için şu şekilde devam etti;

- Enerji ve su tasarrufu için sadece tencerenin konulduğu bölgede enerji oluşturan ve diğer kısımların çalışmasına engel olan indüksiyonlu ocakları kullanın.

- Yemek pişirirken mümkün olduğu kadar az oranda sıvı kullanın.

- Tavalar gibi önceden ısıtmayı gerektirmeyen ızgaralar da daha az enerji tüketir. Bir yemek bir saatten fazla pişirme süresine ihtiyaç duyuyorsa fırının önceden ısıtılmasına gerek yoktur.

- 10 yıllık buzdolabı verimli olmadığından daha çok maliyet getireceği için yenisini alın.

- En uygun ısı dereceleri buzdolabı termostatı için +4/5, dondurucu için -18 derecedir. Isıyı çok düşüğe ayarlamayın çünkü 1 derecelik fark enerji tüketimini yüzde 6-8 oranında artırır.

- 5 mm�lik buz katmanı enerji tüketimini yüzde 30 arttırır, bu yüzden buzdolabınızı ve dondurucunuzu düzenli olarak dondurun.

- Buzdolabı ve dondurucuyu radyatör, fırın gibi ısınan ev aletlerinden uzak tutun.

Çamaşır makinesi kullanırken kısa programdan uzak durun

Çamaşırları dolu makinede yıkamanın ve en düşük ısı derecesinin kullanılmasının önemine dikkat çekilirken, kısa programların daha fazla su tükettiği belirtiliyor. Pamuklu program ayarı olan 60 ve 40 dereceler ise en fazla tasarruf sağlayan programlar. Çamaşırları kurutmaya yerleştirmeden önce yıkama makinesindeki sıkma programını en yüksek seviyeye getirmek, kurutma makinesini dolu kullanmak gerekiyor. Çamaşır odasını kapısını açık bırakmak da makinenin kapasitesini enerji kullanımı açısından artırıyor.

Bulaşığı elde yıkamak dört kat fazla enerji harcatır

Enerji tasarrufunun en iyi yollarından biri, bulaşıkları elde yıkamak yerine makine kullanmak. Bulaşık makineleri, elde yıkamaya göre 60 litreye karşı sadece 15 litre su kullanıyor. Tabak ve çatal-bıçakların makinede birbirinin üstüne gelecek şekilde yerleştirilmemesi gerekiyor. Ayrıca kire ve suyun sertliğine göre deterjan dozunu ve makineyi ayarlamak, makinenin filtresini belirli aralıklarla temizlemek öneriliyor.