18 En Jezus zeide tot hen die zich rond hem verzameld hadden: Een man had een tuin met prachtige bomen en bloemen van alle kleuren. 19 Op een dag besloot hij de hand aan de ploeg te slaan, en hij richtte elke boom te gronde, verwoestte de kleinste plant. Jaren later, toen het onkruid zich van de tuin meester had gemaakt en man noch vrouw zich er durfde te roeren, zei de man: 20 Laat ik nu een prachtige boom planten, en bloemen van alle kleuren. Maar de boom groeide niet, en de bloemen bloeiden niet. 21 Toen besefte hij dat hij zelf van zijn tuin een woestenij had gemaakt en dat hij nooit meer op eigen kracht zulke bomen en zulke bloemen kon doen wassen en hij wierp zich in de aarde van zijn verschraalde tuin.
(Mt 29, 18-21)

Deze parabel echode gisterochtend in mijn hoofd bij het aanhoren van Siegfried Bracke over zijn nieuwe nieuwsprogramma.

In gammel Nederlands excuseerde hij zich dan nog voor de vermeende diepgang ervan:

Het is in elk geval een wat taaier programma dan anders, maar het blijft best kijkelijk, hoor. Maar het is inderdaad nogal grondig, nogal verdiepend. Maar net omdat het verdiepend is, kan het ook wel verhelderend zijn.

Maar het was een nogal onhorelijk interview.

  SCOOPS BETAALD UIT PARTIJKAS PS?

Eigen correspondentie SvS (jc) – De niet eens zo aandachtige tv-kijker zal het zijn opgevallen dat de VRT-nieuwsdienst ongemeen sterke berichtgeving met duiding bracht over de ontwikkelingen van de Mexicaanse griep. Maar Vlaanderen lijkt het initiatief nu te zijn kwijtgespeeld.

Al kort na de aanvang, twee weken geleden toen de ziekte nog nauwelijks bekend was, werden op bevel van onze Griepcommissaris – ja, die hàdden wij –  alle hotels, disco’s en kerken gesloten. In Mexico. Idem dito voor enkele scholen in New York waar loslopende Latino’s waren gesignaleerd.
Het kon niet beletten dat het H1N1-virus zich wereldwijd verspreidde. Minder snel, minder massaal, minder gevaarlijk, minder spectaculair dan de Griepcommissaris had gepland en de VRT-nieuwsdienst gehoopt. Maar toch goed voor dagenlang vele minuten zendtijd in het Journaal, in Terzake en bij Phara. Alsmede goed voor talloze interviews met de Griepcommissaris zelf.  Hij voorspelde een pandemie, met miljoenen slachtoffers, zoals ten tijde van de Spaanse griep na WO I.
De naam ‘pandemie’ is niet zo slecht gekozen. Een pandemie gaat namelijk sneller als er veel gevallen zijn en anderzijds neemt het aantal gevallen snel toe omdat er een pandemie heerst. De Mexicaanse pandemie werd ook bestempeld tot ‘varkensgriep’, wat correcter is want Mexicanen zijn niet zo wereldwijd en minder pandemisch dan varkens.
Het leidde helaas tot nieuwe misverstanden. Paus Benedictus, op rondreis in het Midden-Oosten, liet zich ontvallen: ‘Them Jews and Muslims are right when it comes to pigs!’ De uitspraak was verzoenend bedoeld maar werd andermaal fout begrepen. In Egypte werden alle varkens afgeslacht, zogenaamd op bevel van het Vaticaan. In Israël bleven de varkens zitten en wel in de regering.
In elk geval was bewezen dat de hoofdredactie van de VRT volop gelijk kreeg met haar sinds lang gehuldigde stelling ‘Wij hollen niet achter het nieuws aan, wij maken het nieuws’. Het blijft een open vraag waarom het dan toch nog zolang duurde voor er een eerste Belgisch geval opdook. Aan commissaris Van Ranst zal het niet hebben gelegen, aan hoofdredacteur Bracke zo mogelijk nog minder.

MYSTERIEUS

Een gelukkig toeval had beslist dat het eerste ‘Belgische’ geval een Vlaming was, ‘een 28-jarige man woonachtig in het Antwerpse’. Of het Gentse, daarover bestaat betwisting. Hij keerde gezond en wel terug van een bezoek aan New York. Bij zijn terugkeer in Zaventem kreeg hij een folder in de hand gedrukt met informatie over wat te doen bij griepsymptomen. Reeds de volgende dag vertoonde hij ze. De folder was verspreid door het Interministerieel Commissariaat Influenza, geleid door commissaris Van Ranst.
De gebeurtenissen volgen elkaar nu snel op. Op een inderhaast bijeengeroepen persconferentie zou normaliter het woord worden gevoerd door de Vlaamse minister van Volksgezondheid, mevrouw Veerle Heeren, daar het immers een Vlaams geval van infectie betrof. Wie verscheen echter voor de camera’s, microfoons en digitale flitsers? Mevrouw Laurette Onkelinx, Federaal minister van Volksgezondheid – terwijl het slachtoffer niet eens een federalist was.
‘Gezondheidsinspecteurs van de Vlaamse Gemeenschap sporen nu personen op met wie hij in kontakt kwam’, zei de minister nog. Dat is bijkomende federale inmenging in Vlaamse aangelegenheiden. Het item werd in onverkorte vorm (7’35”) uitgezonden in het VRT-journaal, de RTBF had slechts 45 seconden ter beschikking van Laurette O.
De volgende dag, zelfde scenario bij het tweede slachtoffer, deze keer een 23-jarige man uit het Gentse. Of het Mechelse. Dezelfde persconferentie werd, met dezelfde technische storingen, uitgezonden. Logisch, want het ging om dezelfde feiten. Alleen was, geheel volgens de regels van de goede journalistiek, de toevoeging ‘eerste’ nu vervangen door ‘tweede’.

TRANSFERS
 
Luidens betrouwbare geruchten heeft de VRT-hoofdredactie in volle verkiezingsperiode de aan minister Heerlen (CD&V) toevallende zendtijd verkocht aan de meest biedende, in dit geval minister Onkelinx (PS). Volgens doorgaans goed ingelichte zegslieden was de vraagprijs, die ook betaald werd, 13.000 euro per maand.
Hoe komt de PS plotsklaps aan zoveel geld, terwijl Wallonië zogenaamd armtierig is? Het gaat in dit geval zeker niet om Vlaamse transfers.
Men zal zich herinneren dat de Waalse minister Donfut (PS) aangetroffen werd met zijn hand in de kassa. Hetzelfde geldt voor de Waalse excellentie Van Cauwenbergh (PS). Ook ging er geld over de toonbank voor een collectief snoepreisje naar de VS, geleid door de Waalse eminentie Happart (PS). Omdat al deze dieven op heterdaad betrapt werden, moeten zij de gestolen sommen terugbetalen. Ter herinnering, sedert het Agustaschandaal is het verboden partijgeld te verbranden.

Om commentaar gevraagd verklaarde Siegfried Bracke, het rolmodel onder de  hoofdredacteuren van de VRT-nieuwsdienst: ‘Mijn naam is haas.’
Het illustreert ’s mans eruditie, deze keer op het stuk van de biologie. Hij zinspeelde ongetwijfeld op de weinig bekende soort van de Grootoorfluithaas. (zie foto)

Gisteren volgde Ter Zake even het bezoek van Nederlandse collega’s die kwamen kijken naar hoe de samenwerking tussen Vlamingen en Walen verliep. Ze zitten tenslotte in hetzelfde gebouw… Siegfried Bracke was de ervaren gids. Maar wist de journalist wel dat hij bij de vrt op bezoek was?

Vanavond een reportage vanuit het hart van de Belgische publieke omroep. Een gedeeld hart. Want in Brussel zitten de Vlaamse VTM en de Waalse RTBF weliswaar in één gebouw, maar is de scheiding al een feit.

Luisteraar Henk wijst ons op een interessant artikeltje in Het Nieuwsblad, de krant die sinds kort bijna 300.000 lezers zal hebben. Dat is ongeveer 100.000 per gemiddelde VRT-microfoon, want blijkbaar hanteren ze bij de openbare omroep drie microfoons voor één interview. Wij lezen voor uit de krant:

Drie journalisten van dezelfde zender voor één en dezelfde persoon: van het goede te veel? Toch niet, zegt Anne Stroobants van de VRT. ‘Er was een ploeg van Het journaal, een van het radionieuws en een van TerZake. We willen het nieuws zo snel mogelijk brengen, maar we willen er geen eenheidsworst van maken. We wegen snelheid en kwaliteit constant af.’

Onzin, beste Anne, want die drie microfoons registreren op dat moment precies hetzelfde interview, dat op TerZake overigens niet eens aan bod kwam. Of het op de radio kwam weet ik niet, maar het zou me sterk verbazen als daar andere fragmenten gebruikt werden dan bij Het Journaal. Desalnietemin: als iemand bewijsmateriaal heeft, zenden wij het graag uit.

In onderstaand fragment, ons toegestuurd door luisteraar Arne, ziet u hoe politici belaagd worden door een menigte uitzinnige microfoons. De witte microfoon achteraan, die u bijna niet ziet, is van het radionieuws.

Wij vermoeden een andere reden dan het vermijden van eenheidsworst: de microfoons moeten samen meer plaats innemen dan het hoofd van de geïnterviewde. De bedoeling is dat de microfoons langzaam opschuiven, zodat binnenkort politici op televisie niet meer te zien zullen zijn.

Wellicht is dit een nieuwe richtlijn van Siegried Bracke, die niet inziet waarom politici nog op televisie zouden verschijnen als hij dat zelf ook niet meer doet.

“Wie anders kent Kris Hoflack?” Met die retorische vraag onderschreef An Olaerts de stelling dat wij gebroeders Plasky ‘mensen uit de media’ zijn. Een argument als een huis, inderdaad, maar in Knack staat deze week een interview met de man (hier publiek maar ingekort). Jammer voor onze reputatie, maar nog meer voor die van de VRT.

Jan Jagers stelt scherpe, soms zelfs agressieve vragen en Hoflack bijt van zich af. Het resultaat is een pittig interview, maar Hoflack komt er niet uit als een sterke leider met sterke ideeën. Integendeel. Hij pareert de kritiek slechts ad hoc en geeft geen blijk van een achterliggende en coherente visie op de nieuwsdienst.

Kritiek van Walter Zinzen weerlegt hij niet inhoudelijk, hoewel dat perfect mogelijk is, maar met een persoonlijke aanval op Zinzen. Op kritiek van Leo De Bock weigert hij in te gaan, hoewel je kan veronderstellen dat ook daar een redelijk antwoord op te bedenken is. Waarom legt Hoflack niet uit hoe de VRT-nieuwsdienst werkt en waarom dat zo is?

Van kritiek op Ivan De Vadder en Siegfried Bracke snapt Hoflack dan weer niet dat het eigenlijk geen kritiek is op die journalisten, maar op de manier van werken van de VRT-nieuwsdienst, waarvan die journalisten slechts voorbeelden zijn. Hij weert die kritiek dan ook af met persoonlijke argumenten pro de journalisten, niet met een verdediging van de werkwijze van de VRT. Hij zegt niet “We doen dat zo, omdat we dat belangrijk vinden.” Hij zegt “Ze doen dat zo, maar dat is niet zo erg”.

Op dezelfde manier beantwoordt Hoflack de vraag of die vernieuwing van de nieuwsdienst echt nodig was. Hij motiveert haar niet vanuit haar intrinsieke kwaliteiten (waarvan we toch mogen hopen dat die er zijn), maar met het externe argument dat je moet blijven vernieuwen. Dat kan wel zijn, maar de meerwaarde van een vernieuwing die niet in de eerste plaats uitgaat van een idee in welke richting de nieuwsdienst moet evolueren, is nihil.

Ik lees deze week van zowel Koen Meulenaere als Peter Terrin kritiek op het VRT-nieuwsdienst. Meulenare brengt een pijnlijke parodie op de kinderachtigheid van het journaal, Terrin veegt de vloer aan met het jaaroverzicht. Dat de nieuwsdienst aan vernieuwing toe is, daarover is iedereen het dus wel eens. De vraag is alleen of de op handen zijnde vernieuwing aan de verzuchtingen van het publiek tegemoet zal komen. Als je mag afgaan op wat de VRT zelf bracht over die vernieuwingen alvast niet. En het interview met Hoflack heeft mij absoluut niet kunnen overtuigen van het tegendeel.

Tot slot: Kris Hoflack vindt dat ze zich op de VRT teveel aan hun nochtans goede regels houden. Dat is op zich al een vreemde stelling, maar hoe kan hij dat eigenlijk weten als hij de deontologische code van zijn eigen dienst niet eens kent?