By Michael Wren & Amanda Davis

Meet Josh and Joey.  Can you tell which one is wearing the mask?

Joey is the 9 year old rescue Arab cross and Josh is the young man wearing the mask.

Both feel the need for protective masks due to some challenging times in their lives.

Joey arrived at Zuma’s Rescue Ranch in August 2009, a survivor from the 3-Strikes Ranch seizure in Alliance, NE, he was one of the lucky ones, over 100 horses died before authorities arrived to seize the ranch (http://www.humanesociety.org/news/press_releases/2009/04/greener_pastures_ahead_for_rescued_nebraska_horses_042809.html).     To date Zuma’s has made space for 10 3-Strikes horses, the largest animal neglect case the state of Nebraska has ever seen.

Josh is a 13 year old foster child who loves spending time at Zuma’s and has a special relationship with the horses and staff.  Josh was recently featured on CBS Denver Wednesday’s child http://cbs4denver.com/wednesdayschild sharing with viewers his skateboarding skills.

By working together, Joey and Josh learn the skills they both need to be successful, and also develop feelings of love and trust.  Joey is learning to adapt to an indoor arena through a variety of techniques that help him feel safe in a new environment.  Josh is learning to interact and have fun with horses, which translates into a more trusting relationship with the people in his life.  One of the many stories of healing brought to you by Zuma’s Rescue Ranch.

Photo courtesy of Michael Wren

ส่งอีเมลล์มาคุยกับกลแสงได้ที่ filmsick@gmail.com ครับ

ประเด็นที่ 4 อิงมาร์ เบิร์กแมน

Pearpee: คุณกัลปพฤกษ์พอจะเล่าเรื่องความเป็น auteur ของ Ingmar Bergmanให้ฟังหน่อยได้มั้ยเอ่ยบางคนบอกว่าเค้าได้อิทธิพลการทำหนังแบบ Scandinavian ก็ไม่เข้าใจว่าความเป็นหนังแบบScandinavianมันเป็นยังไง

‘กัลปพฤกษ์’: สวัสดีครับคุณแพร Ingmar Bergman เป็นผู้กำกับที่เคยทำหนังเอาไว้หลายเรื่องมาก ซึ่งแน่นอนรายละเอียดต่าง ๆ ของงานแต่ละชิ้นและแต่ละช่วงยุคย่อมมีความแตกต่างกันออกไป แต่ถ้าจะมองอย่างภาพรวม ก็พอจะขมวดความเป็น auteurship ตามองค์ประกอบต่าง ๆ ในงานของเขาได้คร่าว ๆ ดังนี้ ครับ

1. เนื้อหา เรื่องราว

หนังส่วนใหญ่ของ Ingmar Bergman มักจะข้องแวะกับการตีแผ่และสำรวจปัญหาด้านความสัมพันธ์ของบุคคลใกล้ชิด ไม่ว่าจะเป็น คู่รักหนุ่ม-สาว สามี-ภรรยา พี่-น้อง รวมถึงปฏิสัมพันธ์อันหมองร้าวฝังรอยลึกของคนในครอบครัว หนังของ Ingmar Bergman จึงมักจะมุ่งเน้นการศึกษาอารมณ์ความรู้สึกของตัวละคร โดยจะเน้นมุมมองและปฏิกิริยาต่าง ๆ ที่พวกเขามีต่อคนรอบข้าง เรียกได้ว่าใช้กลไกความซับซ้อนทางจิตวิทยามาเป็นสิ่งชูโรงดึงความสนใจผู้ชมมากกว่าจะเป็นการเน้นการผูกโยงเรื่องราวที่น่าตื่นเต้น

2. ลีลาในการถ่ายทอด

อาจจะด้วยความเป็นชาว Scandinavian ตามที่คุณแพรบอกมา หนังของ Ingmar Bergman จึงมักจะมีลีลาที่ออกมาในโทนหนักแน่น จริงจัง ไปจนถึงเคร่งเครียด  หนังของเขาขับเคลื่อนไปด้วยบทสนทนาและการแสดงอากัปกิริยาของตัวละคร นำเสนอการปะทะกันทางบุคลิกภาพอย่างกะจะ ตรงไปตรงมา ทว่ายังคงความสมจริงเป็นธรรมชาติ ซึ่งก็สามารถสร้างความอึดอัดให้กับผู้ชมด้วยพื้นฐานของความไม่ลงรอยกันของมนุษย์ที่เหมือนจะกลายเป็นอะไรที่หลีกหนีไม่พ้น เพราะการมุ่งเน้นการถ่ายทอดเนื้อหากันอย่างสมจริงทำให้หนังส่วนใหญ่ของ Ingmar Bergman ขาดองค์ประกอบด้านอารมณ์ขัน ซึ่งโดยส่วนตัวแล้ว ผมรู้สึกว่าทำให้งานของเขาแลดูขาดเสน่ห์ไปพอสมควร ยิ่งเมื่อเทียบกับงานแนว drama ของ Woody Allen อย่าง Interiors (1978 ) September (1987) และ Another Woman (1988 ) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากงานของ Ingmar Bergman โดยตรงแล้ว ผมยังคิดว่างานกลุ่มนี้ของ Woody Allen กลับเจือไปด้วยกลิ่นอายของการเย้ยหยันตัวละครด้วยความเข้าอกเข้าใจอย่างขบขันจนกลายเป็นอะไรที่น่าดูชมเสียยิ่งกว่าการบอกเล่าแบบหนักหน่วงจริงจังอย่าง Ingmar Bergman เสียอีก แต่ก็อย่างว่าละครับ ลางเนื้อชอบลางยา เพราะหลาย ๆ คนก็ยังคงชื่นชมสไตล์เคร่งขรึมเอาจริงเอาจังแบบ Ingmar Bergman มากกว่า โดยเฉพาะกลุ่มผู้ชมที่นิยมหนังกลุ่มประเทืองปัญญาทั้งหลาย

3. งานด้านเทคนิค

สำหรับงานด้านเทคนิคที่ดูจะโดดเด่นที่สุดในหนังของ Ingmar Bergman ก็เห็นจะเป็นการกำกับภาพที่ได้รับอิทธิพลมาจากหนังกลุ่ม Expressionist ของเยอรมันนี  Ingmar Bergman นิยมใช้ภาพที่เน้นการตัดกันของแสงและเงาอย่างรุนแรง แถมยังมีการจัดองค์ประกอบต่าง ๆ ที่แลดูหลุดโลกกึ่ง ๆ จะเป็นงาน fantasy หนังเด่น ๆ อย่าง Wild Strawberries (1957) The Seventh Seal (1957) และ Persona (1966) น่าจะเป็นตัวอย่างของการกำกับศิลป์ลักษณะนี้ได้ดี นอกจากนี้หนังของ Ingmar Bergman ยังมีลักษณะเด่นอยู่ที่การใช้ภาพระยะใกล้ตั้งกล้องจับหน้าจับตาตัวละครกันอย่างท้าทายราวกำลังสกัดทุก ๆ หน่วยอารมณ์จากดวงหน้าชนิดที่นักแสดงจะต้องใช้สมาธิสวมบทบาทกันอย่างหมดจดทุกอณูมิให้คนดูต้องรู้สึกว่าเป็นการแสดง ประมาณว่าถ้าใครได้เห็นภาพจากหนังที่มีใบหน้าอันหมองหม่นของตัวละครกันในระยะประชิด ก็สามารถจะทายกันได้เลยว่าน่าจะมาหนังของ Ingmar Bergman

สำหรับหนังแบบ Scandinavian ที่คุณแพรถามถึงนั้น ก็มีลักษณะโดยรวมอย่างเดียวกับหนังของ Ingmar Bergman ตามที่ผมได้กล่าวมา แต่เท่าที่เห็น หลายค่ายมักจะเรียกกันแบบรวม ๆ ว่าหนังจากยุโรปตอนเหนือ คือแทนที่จะเป็นหนังจาก Scandinavia อย่างเดียว ก็อาจจะเหมารวมหนังรัสเซีย หรือเยอรมันเข้าไปด้วย หนังจากทวีปยุโรปบริเวณนี้มักจะมีลีลาที่อึมครึมและนิ่งเย็น ราวกับไม่เคยสนอกสนใจจะเอาอกเอาใจคนดูด้วยเทคนิคลีลาหรือเรื่องราวที่ฉูดฉาดอะไรใด ๆ แต่จะจดจ่ออยู่กับการบอกเล่าเรื่องราวที่ต้องการนำเสนออย่างเอาจริงเอาจัง แต่ก็ยังเข้มข้นไปด้วยการนำเสนอสภาวะอารมณ์ในด้านลึกของตัวละครชวนให้ได้เรียนรู้เข้าใจในความเป็นมนุษย์อย่างน่าขบคิด ซึ่งก็จะแตกต่างจากหนังยุโรปในเขตอื่น ๆ อย่างทางยุโรปใต้ที่มักจะมีการใช้องค์ประกอบที่มีเสน่ห์สีสันมาดึงดูดความสนใจผู้ชม หรือหนังจากยุโรปตอนกลางซึ่งมักจะใช้อารมณ์ขันแปร่งขื่นมาเสียดเย้ยสภาวะกดดันทางการเมืองหลังม่านคอมมิวนิสต์กันอย่างแยบคาย

ประเด็นที่ 5 THIRD CINEMA

Pearpee: คุณกัลปพฤกษ์พอจะให้ความกระจ่างเกี่ยวกับ Third Cinema ได้มั้ยคะ คืออ่านๆดูเหมือนว่าจะมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับปัญหาและ/หรือการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง หรือทางสังคมวัฒนธรรม ทีนี้มันมีจุดอื่นมั้ยคะที่เป็นตัวบอกความเป็น Third Cinema

‘กัลปพฤกษ์’ : Third Cinema เป็นชื่อตระกูลหนังซึ่งบัญญัติโดยผู้กำกับหัวก้าวหน้าชาวอาร์เจนตินาสองคนคือ Fernando Solanas และ Octavio Getino พวกเขามีมุมมองว่าหนังควรมีหน้าที่เป็นกระบอกเสียงในการสะท้อนและเรียกร้องความเป็นธรรมทางการเมืองและสังคม และควรจะมีผลกระทบโดยตรงต่อสำนึกของผู้ชมโดยเฉพาะฝ่ายที่ถูกกดขี่ให้ลุกฮือขึ้นต่อสู้เพื่อความถูกต้อง สาเหตุที่ต้องตั้งชื่อว่า Third Cinema ก็เป็นเพราะพวกเขาต้องการแยกตัวเองออกจากกลุ่มหนังแนวให้ความบันเทิง โดยเฉพาะหนังจาก Hollywood ซึ่งพวกเขาเรียกว่า First Cinema และ หนังกลุ่ม auteur ที่ผู้กำกับทำหนังออกมาเพื่อสนอง ‘อัตตา’ ของตัวเอง ซึ่งพวกเขาเรียกว่า Second Cinema ดังนั้นนัยยะของนิยามหนังในกลุ่ม Third Cinema ควรจะมีประเด็นเรียกร้องความชอบธรรมทางการเมืองที่ชัดเจน พร้อม ๆ กับเสียงต่อต้านหนังในกลุ่ม First และ Second Cinema อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วไปในตัวครับ

ตัวอย่างเด่นของหนังกลุ่มนี้คงหนีไม่พ้น The Hour of the Furnaces (1968 ) ซึ่งทำโดยสองผู้กำกับที่ได้เอ่ยชื่อไป เรื่องนี้ผมเองก็ยังหาดูไม่ได้เลยครับ ทั้ง ๆ ที่ก็พยายามเสาะหาอยู่เหมือนกัน ส่วนเรื่องอื่น ๆ ก็จะมี Operation Massacre (1969) และ El Familiar (1972) แต่ด้วยบริบทที่ค่อนข้างเฉพาะนี่แหละครับ ทำให้คำนี้ไม่ค่อยจะมีการนำไปใช้กันอย่างแพร่หลายนัก คือมันก็เกิดความลำบากอีกว่าจะสามารถนำเอา Concept นี้ไปเรียก หนังเรียกร้องการเมืองจากพื้นที่อื่น ๆ ได้หรือไม่ คือผมมองว่าที่อื่น ๆ ก็อาจจะมีหนังที่เรียกร้องทางการเมืองในลักษณะคล้าย ๆ กัน แต่ส่วนใหญ่ก็จะมุ่งที่ประเด็นนั้นโดยตรง ไม่ได้อินังขังขอบอะไรกับหนังสกุลอื่น ๆ ครั้นจะเรียกว่าเป็น Third Cinema ก็คงจะฟังดูแปลก ๆ มีคำถามต่อยอดมาได้อีกว่าแล้ว First กับ Second หละคืออะไร? ส่วนใหญ่จึงมักจะได้ยินการเรียกหนังกลุ่มนี้อย่างหยาบ ๆ ว่าหนังแนวการเมืองหรือแนวเพื่อชีวิตเสียมากกว่าครับ คุณแพรหาดูเรื่อง The Hour of the Furnaces ได้ที่ไหนก็บอกกล่าวกันด้วยนะครับ

ประเด็นที่ 6 WEDNESDAY CHILD

Pearpee: คุณกัลปพฤกษ์นึกถึงหนังเรื่องอะไรขึ้นมาบ้างคะถ้าพูดถึง wednesday child

‘กัลปพฤกษ์’:  สวัสดีครับคุณ pear pear พูดถึง Wednesday’s Child แล้วก็นึกไปถึงหนังเรื่อง The Family Life (1971) ของ Ken Loach ทันทีครับ เพราะเป็นหนังเรื่องเดียวกัน (แต่เปลี่ยนชื่อทีหลัง) . . . ล้อเล่นนะครับ คุณแพรคงจะหมายถึงหนังเกี่ยวกับชีวิตของลูกคนกลางที่มีทั้งน้องและพี่ เป็นมุมมองที่น่าสนใจเลยทีเดียวนะครับ แต่ก็น่าแปลกใจที่ไม่ค่อยจะเห็นหนังเน้นปมปัญหาของ Wednesday’s Child อย่างที่คุณแพรกล่าวถึงกันนัก ผมสันนิษฐานว่า สถานะของ Wednesday’s Child นั้นก็คือคนที่มีทั้งพี่และน้อง ดังนั้นปัญหาต่าง ๆ จึงมักจะต้องเกิดขึ้นจากพี่หรือน้องอยู่เสมอ หนังส่วนใหญ่จึงไม่ค่อยจะถ่ายทอดชีวิตของ Wednesday’s Child ได้อย่างโดด ๆ แต่จะต้องมีทั้งตัวละครพี่และน้องมาช่วยรุมเร้าสร้างความปั่นป่วน จนต้องกลายเป็นหนังสามพี่น้องอะไรเทือกนั้นไป ประเด็น Wednesday’s Child จึงมักจะเป็นเรื่องราวแอบแฝงในหนังดรามาตระกูลพี่น้องทั้งหลาย มากกว่าที่จะเป็นประเด็นเอกเทศครับ หนังที่อาจจะแฝงประเด็น Wednesday’s Child ในตัวละครอยู่บ้างก็เช่น Rocco and His Brothers (1960) / Interiors (1978 ) / Hannah and Her Sisters (1986) / Three Brothers (1981) และ Love and Fear (1988 )

Monday’s child is fair of face
Tuesday’s child is full of grace
Wednesday’s child is full of woe
Thursday’s child has far to go
Friday’s child is loving and giving
Saturday’s child works hard for living
But the child who is born on Sabbath Day
Is bonny and blithe and good and gay

I was born on a Wednesday. On days when I feel silly and down, I fervently believe this to be true, that my life is full of woe. Truth is, I don’t think I am more woeful than any other person. At least not statistically significant. Like everyone else, I have my share of ups and downs. Very much more ups than downs. Otherwise I would be clinically depressed by now.

I was born on a bright, sunny morning. A firstborn. My mum must have the childbearing hips despite her petite stature, as it wasn’t a long and difficult birth that most would have chalked the first birth to be. Either that or I was a nice (enough) baby to not cause her too much pain.

I hope I haven’t been causing her much pain over the years while growing up too. I am not always easy to deal with, for I have this absolutely stubborn streak that no one has quite witnessed yet in my family.