Is de opwarming van de aarde één grote leugen?

zaterdag 05 dec 2009
In de aanloop naar de klimaattop in Kopenhagen heeft het hoofd van een panel van de Verenigde Naties aangekondigd dat de VN een onderzoek hebben gelast naar claims als zouden wetenschappers gegevens over de opwarming van de aarde hebben gemanipuleerd. De controverse draait om duizenden e-mails die werden verstuurd door wetenschappers van de klimaatonderzoekseenheid van de University of East Anglia. Daarin staat volgens critici te lezen hoe onderzoekers druk uitoefenden om data weg te laten of te veranderen om de theorie dat de klimaatverandering door de mens veroorzaakt wordt, kracht bij te zetten.

Volgens sceptici, waaronder een aantal Amerikaanse Republikeinen, zouden de onderzoekers de opwarming van de aarde hebben willen overdrijven. Die Republikeinen hebben president Obama nu gevraagd om de inspanningen die de VS doen om de klimaatopwarming te stoppen te herbekijken ten gevolge van de vrijgave van deze emails.

Het hoofd van de universiteit van East Anglia heeft een stap opzij gezet in afwachting van de conclusies van een intern onderzoek.

Uit de laatste zin zou je voorzichtig concluderen dat er dus wel degelijk iets aan de hand is …

Onze CO2-uitstoot rijst de pan uit. Moeder aarde warmt op. De poolkappen smelten. De ijsbeer sterft uit. HELP!
DE AARDE VERGAAT!

Tenminste; als we de wetenschappers mogen geloven die in de media hun verhaal doen. Met nadruk noem ik hier de wetenschappers die de weg naar de media makkelijk weten te vinden, omdat ik na het lezen van het artikel uit Villamedia ben gaan twijfelen aan hun uitingen over de ’Global Warming’.

Belangrijk hierbij is ook de rol van journalisten. Zij bieden deze wetenschappers een platform, maar moeten ook nuance brengen in de discussie rond de ‘climate change’. En van dat laatste lijkt geen sprake te zijn. 

Wie mijn naam googlet, vindt resultaten van een eerder opgestarte blog met de naam Save Our Nature. Ik wilde een blog maken over alle berichtgeving rondom het klimaat. Nog steeds heeft het mijn aandacht, maar anders dan een paar jaar geleden. Mijn ogen zijn wel enigszins geopend. Er kan anders gekeken worden naar de opwarming van de aarde.

Op mijn stage bij het AD werd ik door mijn praktijkbegeleider al gewezen op de critici van Al Gore en ik moet toegeven dat ik ook neig naar een kritische houding ten opzichte van het doemdenken van veel wetenschappers. Graag wijs ik u op dit artikel.  En dit is niet het enige.

Al Gore heeft voor de film An Inconvenient Truth  veel lof mogen ontvangen, maar kreeg ook veel kritiek. In Groot-Britannië mag de film zelfs alleen maar getoond worden met een voorafgaande waarschuwing. Deze waarschuwing wijst de kijker op negen wetenschappelijke onjuistheden in de film.

Nu even terug naar de rol van de journalist. Hoe komt het toch dat de meeste vakgenoten kiezen voor het doemscenario? Wordt dat beter gelezen? Schrijft het lekker weg? Of zijn ze stiekem allemaal klimaatfanaten en willen ze zo snel mogelijk dat iedereen ophoudt met het milieu verontreinigen? 

Van dat laatste ga ik niet uit. Persoonlijk vind ik de voorgaande twee redenen ook niet erg overtuigend. Blijft de vraag wat de reden dan wél is.

In het artikel van het villamedia-magazine beschrijft de auteur de werkwijze van veel journalisten. De schrijver stelt dat ze alleen samenvattingen van wetenschappelijke onderzoeken meenemen in hun berichtgeving, waardoor de nuance van een geheel onderzoek doorgaans ontbreekt. Een idee om over na te denken. Niet alleen als het over de opwarming van de aarde gaat.

Wetenschappelijk onderzoek. Een lastig onderdeel in de journalistiek.

Vaak stijgt de kennis ons boven het hoofd, waardoor onze zoektocht naar een heldere conclusie niet verder gaat dan de korte samenvatting. Helaas doet dit geen recht aan het hele onderzoek. Bovendien is het nog maar afwachten hoe de journalist de gegevens interpreteert. Journalistieke interpretaties zitten er (helaas) vaak naast.

Wetenschappers zijn te vertrouwen. Dat is het gangbare idee in de media. Gek genoeg haalt dit idee onze hele beroepsattitude onderuit. We ‘durven’ niet kritisch meer te zijn op de wetenschap. Of misschien durven we het wel, maar zijn we het te weinig. We laten ons overrompelen door hun kennis.

Natuurlijk zijn er oplettende journalisten en horen een tegengeluid. Het principe ‘hoor en wederhoor’ herinnert hen aan de aandacht die ze behoren te besteden aan beide kanten van een verhaal. Helaas levert het ook dan soms geen goed resultaat op.

Ik denk aan de prikken voor tienermeisjes tegen baarmoederhalskanker. Vorig jaar nog prominent in het nieuws geweest.  De NVKP (Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken) raadde deze prikken af om redenen die de doktoren en de wetenschappers weerspraken. Met argumenten weerlegden doktoren het verhaal van de NVKP. Toch wist de media niet wat te doen.

Het gevolg? Chaos en onrust. Ouders wisten niet of de prik nu veilig was of niet. Doktoren kregen via de media niet de kans de bevolking te overtuigen van de prik tegen baarmoederhalskanker. Verslaggevers steunden in dit geval te weinig op de kennis van doktoren en wetenschappers, waardoor hun uitspraken 1 op 1 werden gepresenteerd met die van de vereniging. 

Ook nu weer verdween hiermee de nuance. Overigens is dit nu het geval bij de vaccinatie tegen de mexicaanse griep. Viroloog Ab Osterhaus werd bekritiseerd op zijn verhaal over het griepvirus. Nu de inenting in volle gang is, zijn veel mensen blij dat er in ieder geval iéts tegen gedaan wordt.

Of het nu gaat over het klimaat, over een vaccinatie of over een ander wetenschappelijk onderwerp; het blijft lastig voor journalisten. In ieder geval een onderdeel van ons vak waar we nog veel aan kunnen en moéten werken. 
Blijven schrijven met de nuance in de pen!

Dat is de enige oplossing.

Veel mensen kennen het filmpje wel dat ik hier donderdag plaatste. Op YouTube is deze kat inmiddels vijf miljoen keer bekeken. Hoe bizar is het dat sommige huisdieren door YouTube internationale beroemdheden zijn geworden. Naast ‘Ninja cat’, hebben ook ‘Oscar the boxer’ en ‘Nora the piano cat’ een tweede leven gekregen op internet.

Jager

Billy is geen beroemde kat. Ze heeft geen eigen videokanalen op internet en wordt niet nageroepen op straat. Dat laatste, even tussendoor, komt trouwens ook doordat ze nooit op straat kómt; ik woon één hoog. Billy krijgt ook nooit fanmail. Maar zonder dat iemand het weet, kan Billy minstens zo goed sluipen als Ninja. Ze is een echte jager. Ze besluipt mij, maar bespringt ook spinnetjes, vliegjes en speeltjes.

Discovery

Het hertje staat rustig gras te eten. Rechts in beeld komt er door het hoge gele gras een nog onzichtbaar dier aangeslopen. Het hertje hoort vooral het gekraak en geknauw in zijn eigen bek. Even ritselt er iets achter het hertje. Het kijkt op. De sluipende zakt dieper door zijn poten. Het gras beweegt niet. Ik zal me wel vergist hebben, denkt het etende hertje. Nog een lekker groen takje daar achter. Het hertje loopt richting het groene takje en met uiterste souplesse zet het sluipende monster weer een paar stappen. Kinderen denken altijd dat ze goed zijn in één, twee, drie, roodlichtje. Nou, kijk hier maar eens naar. Een gemiddelde avond op Discovery Channel.

Hapklare brokken

We vragen ons af waar dit fantastische sluipgedrag vandaan komt. En hoe het komt dat onze huiskatten de wilde dieren van televisie nog steeds feilloos na kunnen doen. En dat, terwijl er altijd een bakje hapklare brokken klaarstaat. Waarom is die eigenschap nog niet verdwenen gedurende de evolutie?

Sociaal gedrag

De moederkat leert haar jongen al vroeg wat het effect is van sluipen, bespringen en de prooi in de klauwen pakken. Het bewegen van de prooi prikkelt het brein van de jonge kat. De basis van het gedrag bevindt zich dan wel in het instinct van de dieren, maar de moederkat creëert een veilige en sociale omgeving om de jonge katjes op een speelse manier te laten oefenen en hun gedrag te laten verfijnen. De moederkat doet zelf ook mee. Wetenschappers zijn er nog niet over uit of ‘imprinting’, het zien en imiteren van gedrag, wel echt voorkomt in de dierenwereld.

Prikkels

Wilde katachtigen doen precies hetzelfde, maar bij wilde dieren is het niet alleen de uitwendige prikkel (het ruiken, zien en horen van de prooi) die zorgt voor het sluipgedrag. Er is ook een sterke inwendige prikkel aanwezig. Honger. Beide prikkels zorgen voor het goed ontwikkelde sluipgedrag in het wild. Bij de huiskat met de volle maag zorgt alleen de uitwendige prikkel voor het jachtgedrag. Het vinden van voedsel is niet de eerste prioriteit. Vandaar het gejaag op blauwe olifantjes en roze nijpaardjes.

Geen honger, geen actie?

Portraits of scientists Chris de Zeeuw and Helen Fisher. Interviews published  in newspaper De Pers and magazine Elsevier.

Guido

picture overview click here : archive blog

follow me on twitter :
www.twitter.com/guidobenschop.

(click arrow for next picture)

Deze week spoelde een kunstzinnige potvis aan in Oostende. Nog tot en met zaterdag hebben de wetenschappers werk om het kadaver te onderzoeken. Het gevaarte, waar een stevig reukje aanhangt, kan rekenen op heel wat kijklustigen.

Zoals bekend is 2009 door SURF en de samenwerkende instellingen voor hoger onderwijs in Nederland uitgeroepen tot Open Access jaar. Voorlichting en bewustwording bij alle betrokkenen behoren daarbij tot de speerpunten. In een korte video die een paar dagen geleden door SURF op YouTube is geplaatst, bepleiten de bobo’s van de Nederlandse wetenschappelijke instellingen de zaak voor Open Access. Om het geen monoloog te laten worden van VSNU-voorzitter Sijbold Noorda is er voor gekozen zijn betoog af te wisselen met een aantal oneliners van decanen, directeuren en college-leden. Inderdaad, allemaal mannen.

De ene quote spreekt wat meer aan dan de andere, en de ene bobo voelt zich voor de camera ook duidelijker meer op z’n gemak dan de andere. Martin Bossenbroek, directeur van de Koninklijke Bibliotheek, poneert dat wat blijkbaar goed genoeg is voor Harvard, zeker ook het overwegen meer dan waard is voor de Nederlandse wetenschappelijke wereld. Nu is de vraag natuurlijk welke kijkers van deze video zich meteen realiseren wat hij met ‘Harvard’ bedoeld. OA-adepten weten ongetwijfeld dat hij het dan over het mandaat heeft dat Harvard University vorig jaar heeft afgekondigd voor haar eigen personeel om al hun publicaties in het repository van Harvard te deponeren. Maar anderen? En is deze video nu juist niet vooral voor diegenen bedoeld die nog niet van de zegeningen van Open Access overtuigd zijn?

Afijn, na Harvard-aan-de-Amstel en Harvard-aan-de-Zuidas gaan we dit jaar dus voor Harvard-aan-de-Noordzee.

P.S. er is ook een versie met Engelstalige ondertiteling.

Wowter was me vorige week al voor, maar dat beschouw ik verder niet als een schande. En dan heb ik het over Ithaka’s 2006 Studies of Key Stakeholders in the Digital Transformation in Higher Education. OCLC verblijdt ons al een aantal jaren met studies naar gebruikers van de bibliotheken, waarbij vooral de jongere generaties (de googlende en plagiërende screenagers) in het middelpunt van de belangstelling staan. Ithaka, een organisatie die gelieerd is aan JSTOR en ARTstor, heeft nu voor een derde keer onderzoek gedaan naar de oordelen van wetenschappelijk medewerkers over de bibliotheek en de wetenschappelijke informatievoorziening. Eerder is dat in 2000 en 2003 gebeurd en nu wordt er uitvoerig over de resultaten van het onderzoek uit 2006 gerapporteerd (terwijl men ondertussen ook al weer voor 2009 bezig is). Omdat het de derde keer is, is het nu ook beter mogelijk om trends te onderkennen in het (verklaarde) gebruik van bibliotheekvoorzieningen en in de verwachtingen t.a.v. de toekomst. Er is overigens al eerder door de onderzoekers in bescheidener vorm over de resultaten gerapporteerd, in juli 2007 in Educause Review, maar er wordt nu dieper op de data ingegaan. En voor de liefhebber worden die data ook beschikbaar gesteld voor eigen onderzoek!

Wowter heeft de belangrijkste algemene conclusies van het rapport al samengevat, dus dat ga ik niet nog een keer herhalen. Maar waar hij zich concentreert op dat algemene niveau, werd ik juist geraakt door de verschillen per discipline die in dit rapport weer zo nadrukkelijk tot uitdrukking komen. Dat de geesteswetenschappers niet voorop lopen bij de digitalisering en de overstap naar e-only weten we inmiddels al. Maar in dit rapport komen andere, belangrijkere verschillen naar boven. Zo documenteren de onderzoekers de grote sprong voorwaarts die de economen hebben gemaakt vanuit een achterstandsituatie in 2000 naar een plek in de frontlinie van de digitale gamma’s nu. Is voor bijna 40% van de geesteswetenschappers de bibliotheekcatalogus nog steeds het startpunt voor hun onderzoek (en niet gespecialiseerde databases of Google). En geeft 65% van de geesteswetenschappers aan nieuwe afleveringen van tijdschriften het liefst in papieren vorm te raadplegen, maar geldt dat toch ook voor 40% van de bèta’s.

De voor mij een na belangrijkste passage uit het rapport, echt uit het hart gegrepen, is de volgende: ‘The data show that different disciplines have dramatically different needs, interests, and priorities. An understanding of these differences must guide campus information strategy; a “one size fits all” solution will not, in fact, fit all.’

En de belangrijkste dan? Dat is volgens mij deze:

‘An important lesson is that the library is in many ways falling off the radar screens of faculty. Although scholars report general respect for libraries and librarians, the library is increasingly disintermediated from their actual research process. Many researchers circumvent the library in doing their research, preferring to access resources directly. Researchers no longer use the library as a gateway to information, and no longer feel a significant dependence on the library in their research process. Although the library does play essential roles in this process, activities like paying for the resources used are largely invisible to faculty. In short, although librarians may still be providing significant value to their constituency, the value of their brand is decreasing.’

In de VS is onder vakgenoten de discussie over dit rapport al losgebarsten (zie o.m. ACRLog en LibraryJournal), en terecht want de kwesties die in dit rapport worden aangesneden raken alle universiteitsbibliotheken. Verplichte leesvoer dus, ook voor ons.

Eens zal de tijd winnen, dan sterft de onderdrukker uit.

Sommige onderdrukkers zijn deel van ons zelf. geworden. Vooral in onderdrukte posities willen sommige mensen wel eens zichzelf onder de duim gaan houden. Of hun directe maten. Ik zie dat in de vaderbeweging herhaaldelijk gebeuren.

De meest irritante vorm treedt op bij sommige, zelfbenoemde buitenstaanders, die zelf slachtoffer zijn. Deze (mannen) willen zo hard níet onderdrukt zijn, dat ze juist mensen die tegen hun onderdrukking in gewéer komen, als losers zien. En ze kúnnen echt niet anders. Want ze willen echt niet zien dat ze zélf misschien wel de grootste loser zijn. De onderdrukker van hun eigen gevoelens, van het gevoel voor de relatie met hun kinderen. Deze mensen zijn het sterkste wapen van de echte onderdrukkers, ze maken zich tot handlangers van rechters en jeugdzorgers. Zij verworden tot de tentakels van het onrecht, de haarvaten van de onderdrukking.

Je komt ze vaak tegen in de vorm van journalisten die evenementen van vaders verslaan en politici die laatdunkend doen over inzichten van vaders. Maar ook bij zogenaamde wetenschappers. Overal eigenlijk. En het ergste is vaak dat ze vaders die dan schrijven over maatschappelijke verschijnselen, zoals ik, verwijten dat ze zelf betrokken zijn bij het gebeuren. Het verschil tussen hun en mij is dat ik ervoor uit kom, en zij daarentegen héimelijk betrokken zijn en dat niet willen weten, en juist daarom zo vervormd schrijven.

Gevecht tegen onrecht is ook altijd een gevecht om om te gaan met je eigen opgelopen deuken, je eigen trauma´s. Maar zonder dat het grote geheel wordt ontzien. Dat combineren is het gevoel dat ik had bij het zingen van het liedje (van Frank Edam) en de clip (hieronder) die ik ervan maakte.

Uitkijken, het is de moeite waard.