Tags » Dukka

This Valentine's Day, Add Spice to Your Life: Dukkah - Healthy & Versatile Spice Blend to Make at Home

This comes straight from a recent conference presentation by faculty and a student from West Virginia University School of Medicine and the Rural Family Medicine Residency who are involved in an innovative curriculum that includes nutrition education for medical students and residents. 279 more words

Millet | VEG GF

Millet is a seed, not a grain, making it suitable for those following the paleo diet. I enjoy millet, with a similar consistency to couscous. 63 more words

Recipe

15th December 2013: Tuna with roasted sweet potato & aubergine, and peppers & green beans

A post-party quick meal. Having cleared away the party food, the kids, and put everything back in its place (including our own kids in their beds), almost time to relax. 85 more words

Cafe Mondello

242 Charles St, Launceston 0408 326 848

Smashed Avocado (Persian feta, toast, poached eggs, dukka, relish)

= ★★★

Eggs SS (smoked salmon, toast, spinach, hollandaise) 42 more words

Breakfast/Brunch

දුක්ඛ සංකල්පයේ දාර්ශනික අර්ථය

ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් ස්වකීය ශ්‍රේෂ්ඨ දර්ශනය ගොඩනැගිම පිණිස උපයෝගී කරගන්නා ලද්දේ සමකාලීන දාර්ශනික චින්තනයේ නොවැදගත් ලෙස පසෙකට වී තිබුණු දුක්ඛ සංකල්පය පිළිබඳ අදහස ය. පෞරාණික දුක්ඛ සංකල්පය වනාහි ආත්මවාදය කේන්ද්‍ර කොටගෙන ගොඩනැගුණක් විය. බුදුන් වහන්සේ එම ආත්මවාදය සපුරා බැහැර කරමින් ගැඹුරුතම අර්ථයක් මත පිහිටා දුක්ඛ සංකල්පය විග්‍රහ කළහ.

එය ඉතා සරල වූවක් ලෙස කල්පනා කරන ඇතැම් විචාරකයෝ දෛනික ජීවිතයේ දී පුද්ගලයා විසින් ඇති කරගනු ලබනු විවිධ ප්‍රාර්ථනා හා අභිමතාර්ථයන් සම්බන්ධයෙන් අනපේක්ෂිත ව ඔහු කරා එළැඹෙන බාධක තුළින් මතු වන සරල ශෝකී ස්වභාවය දුක වශයෙන් හඳුන්වති. එහෙත්, බුදුරදුන් විසින් විග්‍රහ කරන ලද දුක්ඛ සංකල්පය එබඳු සරල වූ පටු අදහසකට කිසි සේත් ම සීමා නො වෙයි. එය පුහුදුන් සත්ත්ව ජීවිතය තුළ පෘථුල ලෙස පැතිර පවත්නා සමස්ථාර්ථය වන්නේ ය.

වරක් බුදුරදුන් වෙත එළඹි අචේල කාශ්‍යපයෝ දුක්ඛ සංකල්පය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න කිහිපයක් ඇසූ හ. එහි ඇතුළත් ව ඇත්තේ සමකාලීන දාර්ශනික සමාජය තුළ දුක්ඛ සංකල්පය සම්බන්ධයෙන් පැවති අදහස් කිහිපයකි. හේ බුදුරදුන්ගෙන් මෙසේ විමසී ය:

“භවත් ගෞතමයෙනි, කිම? දුක තමා විසින් (සයංකතං) කරන ලද්දේ ද?”

“කාශ්‍යපය, එසේ නො කියව.”

“භවත් ගෞතමයෙනි, කිම? දුක අනුන් විසින් (පරංකතං) කරන ලද්දක්ද?”

“කාශ්‍යපය, එසේ නොකියව.”

“භවත් ගෞතමයෙනි, කිම? දුක තමා විසිනුත් අනුන් විසිනුත් (සයං කතඤ්ච පරං කතඤ්ච) කරන ලද්දක් ද?”

“කාශ්‍යපය, එසේ නොකියව.”

“භවත් ගෞතමයෙනි, කිම? දුක තමා විසිනුත් අනුන් විසිනුත් නොකරන ලද්දේ, ඉබේ හටගත්තක් (අසයංකාර අපරංකාරං) ද?“කාශ්‍යපය, එසේ නොකියව.”

“භවත් ගෞතමයෙනි, කිම දුක නැත්තේ ද?”

“කාශ්‍යපය, දුක ඇත්තේ ම ය.”

“එසේ නම් භවත් ගෞතම තෙමේ දුක නොදනී ද? නොදකී ද?”

“කාශ්‍යපය, මම දුක නොදන්නේ නොවෙමි. නොදක්නේ නොවෙමි. කාශ්‍යපය, මම දුක දනිමි. මම දුක දකිමි.”

කාශ්‍යප හා බුදුරදුන් අතර සිදු වූ මෙම සංවාදයෙන් සමකාලින දාර්ශනික සමාජය තුළ දුක්ඛ සංකල්පය සම්බන්ධයෙන් තිබූ අදහස් වශයෙන්. සයංකත වාදය, පරංකතවාදය, සයංකත-පරංකතවාදය, අධිච්චසමුප්පන්නවාදය යන මේ වාදයන් නිතර සාකච්ඡාවට භාජන වූ බව පෙනේ. මෙහි පළමු වැන්න වූ සයංකත වාදය සත්කාර්යවාදය යනුවෙන් ද හඳුන්වා තිබේ (විභංග අටුවාව). බුදුහු එය ශාස්වතවාදයට අයත් වූවක් වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර දෙවැන්න උච්ඡේදවාදී වූවක් ලෙස ද තුන් වැන්න ශාස්වත හා උච්ඡේද දෙකෙහි සම්මිශ්‍රණයක් වශයෙන් ද ප්‍රතික්ෂේප කරති. දුක ආකස්මික ව සිදු වන්නේ ය යන සතර වැනි වාදය ද බුදුරදුන් විසින් බැහැර කර තිබේ.

මෙම කරුණු බුදුහු තිම්බරුක පිරිවැජියා හට ද දේශනා කළහ. මේ වාදයන් ශාස්වත හා උච්ඡේද යන අන්තවලට ඇතුළත් වන බව පැහැදිලි කළ බුදු රජාණන් වහන්සේ තථාගත ධර්මය ඒ මේ අන්තද්වයට ම නොවැටී මැදි පිළිවෙත භජනය කරන්නක් බව අවධාරණයෙන් ප්‍රකාශ කළහ (ඒතේ තේ තිම්බරුක උභෝ අන්තේ අනුපගම්ම මජ්ෙක්‍ධ්න තථාගතෝ ධම්මං දේසේති”).
බුදුහු එම මධ්‍යම ප්‍රතිපදා ධර්මය අනුව “අවිජ්ජා පච්චයා සංඛාරා සංඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං… ඒව මේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති” යනුවෙන් “අවිද්‍යාව ප්‍රත්‍ය කොටගෙන සංස්ඛාරයෝ වෙති. සංස්කාර ප්‍රත්‍යයෙන් විඤ්ඤාණය වෙයි. මෙසේ හුදු දුක් රැසෙහි හට ගැනීම වන්නේ ය” යි වදාළහ.

දුක කිසිවකුගේ මුල් වීමෙන් හෝ ඉබේ පහළ වීමෙන් ඇති වන්නක් නො ව, එය ප්‍රත්‍ය හේතුවෙන් හට ගැනෙන්නක් බව මෙම දේශනයෙන් පැහැදිලි වේ. වරක් මේ සම්බන්ධයෙන් උපවාණ හට කරුණු පැහැදිලි කළ බුදු රජාණන් වහන්සේ “පටිච්චසමුප්පන්නං ඛෝ උපවාණ දුක්ඛං” යනුවෙන් දුක ප්‍රතීත්‍යසමුප්පන්න වූවක් බව ප්‍රකාශ කළහ. ඒ අනුව දුක හට ගැනෙන ආකාරය බුදුහු ද්වාදසාංගපටිච්චසමුප්පාදයෙන් හෙළි කළහ. දුක පිළිබඳ සමකාලීන දර්ශනවල ඇතුළත් වූයේ පුද්ගල සංකල්පය මත පිහිටා කරන ලද විවරණ ය. එහෙත්, බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් දුක වශයෙන් සලකන ලද්දේ විශ්වව්‍යාප්ත සමස්ත සත්ත්ව සන්තතියට පොදු වූ මූලික ලක්ෂණය යි. මෙම ගැඹුරුතම අර්ථය පිළිබඳ විස්තර උන් වහන්සේ තම ප්‍රථම ධර්ම දේශනය වූ “ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රයෙහි” ලා මෙසේ කෙටියෙන් විස්තර කළහ:

“ජාතිපි දුක්ඛා, ජරාපි දුක්ඛා, ව්‍යාධිපි දුක්ඛෝ, මරණංපි දුක්ඛං, අප්පියේහි සම්පයෝගෝ දුක්ඛෝ, පියේහි විප්පයෝගෝ දුක්ඛෝ, යම්පිච්චං න ලහති තම්පිදුක්ඛං සංඛිත්තේන පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා.”

“ඉපදීම දුක ය, ජරාව දුක ය, ව්‍යාධිය ද දුක ය, මරණය ද දුකය, අප්‍රියයන් හා එක් වීම ද දුක ය, පි‍්‍රයයන්ගෙන් වෙන් වීම ද දුක ය, කැමැති දේ නොලැබීම ද දුක ය. කෙටියෙන් ප්‍රකාශ කරතොත් පඤ්ච උපාදානස්කන්ධය ම දුක ය.”

මේ සියලු දුක් හට ගැනෙන්නේ පඤ්චඋපාදානස්කන්ධය මුල් කරගනිමින්, එය තුළ ම ය. පඤ්චඋපාදානස්කන්ධය ම කෙටියෙන් දුක වශයෙන් හඳුන්වා ඇත්තේ එහෙයිනි. මේ කාරණය ඉතා පැහැදිලි ලෙස බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් අරියපරියේසන සූත්‍රයෙහි ලා විස්තර කොට දක්වා තිබේ.

පඤ්ච උපාදානස්කන්ධය යනු, රූප උපාදානස්කන්ධය, වේදනා උපාදානස්කන්ධය, සඤ්ඤා උපාදානස්කන්ධය, සංඛාර උපාදානස්කන්ධය, විඤ්ඤාණ උපාදානස්කන්ධය යන පසෙහි එකතුව ය. පුද්ගලයා මෙම පසෙහි එකිනෙකක් පිළිබඳ “රූපං උපාදාය අස්මීති හෝති” (සංයුත්තනිකාය ථේරවර්ගය) “රූපය මම ය මාගේ ය” යි දැඩි ව ගෙන ආත්ම වශයෙන් සැලකීමට පටන් ගනියි. වේදනාදි අනෙක් උපාදානස්කන්ධයෙන් සතර සම්බන්ධයෙන් ද “මම ය මාගේ ය” යන හැඟීමෙන් දැඩි ව ග්‍රහණය කොට “සබ්බං මේති මඤ්ඤති සබ්බං අභිනන්දති” “මේ සියල්ල මම ය මාගේ ය” යි සිතා එය කෙරෙහි අභිනන්දනය කරයි. එසේ එම අභිනන්දනයෙහි පිහිටන ඔහු,

“සෝ ඒවං අයෝනිසෝ මනසිකරෝති. අහෝසිං නුඛෝ අහං අතීතමද්ධානං, නනුඛෝ අහෝසිං අතීතමද්ධානං,… භවිස්සාමි නුඛෝ අහං අනාගත මද්ධානං…”

මෙසේ නුවණින් කල්පනා කරයි. මම අතීත කාලයෙහි වූයේ වෙම් ද, මම අතීත කාලයෙහි නොවූයේ වෙම් ද? මම අනාගත කාලයෙහි වන්නෙම් ද? මෙසේ අතීත අනාගත ආදි කාල සම්බන්ධයෙන් සැකය මුල් කොට සිතා බලන ඔහු “තමා අතීතයෙහිත් වූයේ ය. එසේ ම අනාගතයෙහිත් තමා ම වන්නේ ය” යි නිගමනයකට බැසගනියි. දීඝ නිකායේ පොට්ඨපාද සූත්‍රය විස්තර කරන ආකාරයට පුර්වේනිවාසානුස්මෘතිඥානාදි ඉන්ද්‍රියඥානයන් මුල් කොට අතීතය දෙස බලන අය තමා වෙත නොකැඩී ගලා යන ආත්ම යන්නක් ඇතැයි යන නිගමනයකට බැසගනිති. අනතුරු ව ඔවුහු එම නොකැඩී ගලා එන ‘ආත්ම’ යන්න,

“සෝ ඛෝ පන මේ අයං අත්තා නිච්වෝ ධූවෝ සස්සතෝ අවිපරිණාම ධම්මෝ සස්සති සමං තථේව ඨස්සති.”

“මා සතු මේ ආත්මය වනාහි නිත්‍ය ය, තහවුරු ය, සාර්වකාලික ය, නොපෙරළෙන ස්වභාව ඇත්තේ ය, ශාස්වතිකයන් මෙන් නො වෙනස් ව සිටුනේ ය,” යි ස්ථීර වශයෙන් නොවෙනස් වන අවිනිශ්වර ආත්මයක් ඇතැයි යන මතයේ එල්බගනිති.

පෙරදිග චින්තනය තුළින් බිහි ව ව්‍යාප්ත වූ දර්ශනවාද රැසක් ආරම්භ වූයේ මෙසේ පුද්ගලයා විසින් උපාදානය මුල් කොට ගොඩනගාගනු ලබන මෙම ආත්ම යන මිථ්‍යා සංකල්පය මුල් කරගනිමිනි. එසේ බිහි ව තිබූ අදහස්සියල්ල පිළිබඳ බුදුහු, “ද්වයං නිස්සිතෝ ඛෝයං කච්චාන ලෝකෝ අත්ථිතඤ්චෙව නත්ථිතඤ්ච…”
“කච්චාන, මේ ලෝකයා අස්තිතත්වය (ශාස්වතය) ද නාස්තිත්වය (උච්ජේදය) ද යන මේ දෙකොටස බෙහෙවින් ඇසුරු කළේ වේ,” යි සත්ත්වයා මේ ආත්ම අදහස මුල් කොට කොටස් දෙකකට බෙදී සිටින බව වදාළහ. අනතුරු ව,

“ද්වීහි භික්ඛවේ දිට්ඨි ගතේහි පරියුට්ඨිතා දේව මනුස්සා ඒකේ ඔලීයන්ති ඒකේ අතිධාවන්ති”, “මහණෙනි දෘෂ්ටි ද්වයකින් මඬනා ලද ඇතැම් දෙවි මිනිස් කෙනෙක් ලෝකය ශාස්වත ය යි ගෙන භවයෙහි ඇලෙති. ඇතැම් දෙවි මිනිස් කෙනෙක් ආත්මයත් ලෝකයත් මරණින් මතු නැතැයි ගෙන ධර්මතා පිළිබඳ ව ඉක්මවා යත් (අතිධාවනය කරත්) යනුවෙන් ඔවුන්ගේ ස්වරූපය පැහැදිලි කළහ. “ඒතේ තෙ කස්සප උභෝ අන්තේ අනුපගම්ම තථාගතෝ මජ්ෙක්‍ධ්න ධම්මං දේසේති”.

මේ අන්තද්වයයට නොවැටී මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව මුල් කොට සියල්ල විග්‍රහ කරන බුදු රජාණන් වහන්සේ සත්ත්වයා සම්බන්ධයෙන් අවිනශ්වර ආත්මයක් හෝ එහි උච්ඡේදයක් ඇතැයි සැලකීම වැරදි ලෙස දෘෂ්ටි ග්‍රහණය කිරීමක් බවත්, සත්ත්වයා යනු හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගේ සමවායයෙන් තැනුණු “සංඛතයක්” පමණක් වන බවත් පැහැදිලි කළහ. “සංඛතය” යනු හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගේ එකතුවෙන් නිර්මාණය වූවකි. එහි ස්වරූපය බුදුහු මෙසේ විස්තර කළහ:

“තීනි මානි භික්ඛවේ සංඛතස්ස සංඛත ලක්ඛණානි කතමානි තීනි. උප්පදො පඤ්ඤායති, වයෝ පඤ්ඤායති, ඨීතස්ස අඤ්ඤතත්ථං පඤ්ඤායති. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ තිනි සංඛතස්ස සංඛත ලක්ඛනානීති.”

“මහණෙනි, ප්‍රත්‍යය සමවායයෙන් සකස් කරන ලද්දහුගේ මේ සංඛත ලක්ෂණ තුනකි. කවර තුනක් ද යත් ඉපදීම පැනෙයි, නැස්ම පැනෙයි. සිටියහුගේ වෙනස් වීම පැනෙයි. මහණෙනි, ප්‍රත්‍ය සමවායයෙන් සකස් කරන ලද්දහුගේ මේ සංඛත ලක්ෂණ තුන වේ.”

මෙම දේශනයට අනුව සංඛතය යන්න හටගැනීම, නැසීයෑම, සිටි තත්ත්වයෙන් වෙනස් වීම හෙවත්, විපරිණාමයට පත් වීම යන ලක්ෂණවලින් යුක්ත වන බව පැහැදිලි වෙයි.

ඒ අනුව හේතු ප්‍රත්‍යයෙන් ගොඩනැගුණු සත්ත්වයා ද සංඛතයකි. එබැවින් සත්ත්වයා තුළ දැකිය හැක්කේ ද මෙම අනිවාර්යය ලක්ෂණත්‍රය පමණි. එසේ හෙයින් පුද්ගලයා විසින් ඉහත කී ආකාර ඉන්ද්‍රියඥානය මුල් කරගනිමින් ගොඩනගාගෙන ඇති ආත්ම යන්න තුළ නිත්‍ය වූ ශාස්වත වූ අවිනශ්වර පදාර්ථයක් දක්නට නොමැති බවත්, එහි සුවිශේෂයෙන් දැකිය හැක්කේ ඉපදීම, නැති වීම, මොහොතක් පාසා විපරිණාමයට පත් වීම යන ලක්ෂණත්‍රය පමණක් බවත් ප්‍රකාශ වේ.

මෙසේ ආත්ම වශයෙන් ගොඩනගාගත් දෙය වෙනස් වීමට භාජන වේ නම් එය කිසි සේත් නිත්‍ය වූ ස්ථාවර වූ දෙයක් විය නොහැකි ය. නිත්‍ය නො වන්නා වූ මේ සියල්ල අනිත්‍යතාවෙන් පිරී පවතින්නේ ය.

“යද නිච්චං, තං දුක්ඛං යං දුක්ඛං තදනත්තා.”
“යමක් අනිත්‍ය නම් එය දුක ය. යමක් දුක නම් අනාත්ම ය.” යන බුදුරදුන්ගේ මෙම නිර්වචනයෙන් අනිත්‍ය ලක්ෂණය හෙවත් වෙනස් වීමට භාජන වීම ම දුක්ඛ සංකල්පයෙන් අවධාරණය කරනු ලබන ගැඹුරුතම වූ ඒකායන අර්ථය බව පැහැදිලි වේ. බුදුන් වහන්සේ විසින් විෂයලෝකය හා බැඳුණු සමස්ත සත්ත්ව සන්නතිය තුළ යථාර්ථය වශයෙන් දකින ලක්ෂණය මෙම විපරීණාමයට පත් වීම යි. එයින් පැනනැගෙන අනිවාර්ය ප්‍රතිඵලය ‘දුක්ඛය’ වශයෙන් හඳුන්වා ඇත්තේ ය.

ස්කන්ධ පඤ්චකය මුල් කොටගෙන පුද්ලත්වාරෝපණයෙන් ගොඩනගාගනු ලබන මේ ‘ආත්ම’ යන්න අවිනශ්වර වූ අවිපරිණාමී පදාර්ථයක් නොවන බව මෙයින් මැනවින් පැහැදිලි කැරෙයි. ඉහත කී සංඛත ලක්ෂණ විස්තරයේ “ඨීතස්ස අඤ්ඤත්ථං පඤ්ඤයතී” යනුවෙන් දක්වන ලද්දේ පුද්ගලයා තුළ මෙසේ මොහොතක් පාසා සිදු වන විපරිණාමයට පත් වීමේ ලක්ෂණය මිස ඉපදීමත් මරණයත් අතර දීර්ඝකාල පරිච්ඡේදය තුළ සිදු වන දිරීමට (ජරාවට) පත් වීමේ ස්වභාවය ම නො වේ.

අප පුද්ගලයා වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ක්‍රියා සන්තතියකි. එම ක්‍රියා සන්තතිය ගොඩනැගෙන්නේ ‘නාම-රූප’ වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදෙන ස්කන්ධ පඤ්චකය තුළ ය. එය සමූහයක එකතුවක් මිස ආත්මීය වශයෙන් ගත යුතු පුද්ගලයෙක් හෝ දෙයක් නො වේ. එහි මොහොතක් පාසා ඉහත කී විපරණාමයට පත් වීමේ ලක්ෂණය පැතිර පවතියි. එම වෙනස් වීම නිසා පැනනැගෙන ගැටුම දුක වශයෙන් අවධාරණය කොට තිබේ. “සංඛිත්තේන පඤචුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා” යයි සැකෙවින් පඤ්ච උපාදාන ස්කන්ධය ම දුක ය යි විස්තර කරන ලද්දේ මෙම යථාර්ථාවාදී වූ අදහස බව පැහැදිලි ය.

මෙසේ බුදුසමයෙහි විග්‍රහ වන මෙම දුක්ඛ සංකල්පයෙන් එතෙක් ප්‍රාග් බෞද්ධ යුගයේ ඈත අතීතයේ සිට භාරතීය චින්තනයෙහි නොයෙක් ආකාරයෙන් විකාශනය වෙමින් හා පරිපෝෂණය වෙමින් ආ ‘ආත්මය’ පිළිබඳ අයෝමය අදහස සපුරා ඛණ්ඩනය වී ගියේ ය. සැබැවින් ම බුදුන් වහන්සේ විසින් දුක්ඛ සංකල්පය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ බමුණු චින්තනයේ මූලික පදාර්ථය වූ ආත්මවාදයට එල්ල කරන ලද පිළිතුරක් වශයෙනි. එහි පරිපූර්ණ හරය රඳා ඇත්තේ මෙම දුක්ඛ සංකල්පය විග්‍රහ කරමින් එයට ඉදිරිපත් කර ඇති හේතුඵලවාදී වූ සදාකාලික සත්‍යය ලෙස හැඳින්වෙන යථාර්ථවාදී පිළිතුරු මත ය.

Dukkah to Die For... The Heady Egyptian Spice-Mix

I’m sure most of my Australian readers are already very familiar with dukkah, as well anyone hailing from Egypt (If you’re out there listening!), the home of dukkah. 361 more words

TASTERS AND TEASERS

Dukka Spice

Ingredients

500 g Sesame seeds                             125 g Cumin seeds

250 g Coriander seeds                         250 g Nuts (Cashews/almonds/hazel)

1 teaspoon dried mint                        1 teaspoon salt / 1/2 teaspoon pepper… 37 more words

African