Tags » Simon Commission

वीर-बलिदानी लालाजी

लाल-बाल-पाल के लाल-लाजपत राय का स्मरण कर रहे कौशल किशोर

आज से ठीक 87 साल पहले इसी दिन (30 अक्टूबर) को लाहौर में साइमन कमीशन का विरोध करने निकले लाला लाजपत राय के सीने पर लाठियां भांजी गई थीं। तब देश में अंग्रेजों का राज था। 1928 में साइमन कमीशन के विरुद्ध उनका ऐतिहासिक प्रदर्शन उनकी बहादुरी की सच्ची मिसाल है। उनके लिए 63 वर्ष की अवस्था में स्कॉट और सांडर्स का हमला प्राणघातक साबित हुआ। आखिरकार 17 नवंबर को लालाजी ने देह त्याग दी। इस बीच उन्होंने भी ठीक 18 दिनों का एक महाभारत ही लड़ा है। उनके निधन को एनी बेसेंट ने एक महानायक की शहादत करार देते हुए कहा था कि बेहद मुश्किल होता है एक जन आंदोलन का नेतृत्व करते हुए सबसे आगे रहकर आक्रमण को ङोलना। उस दौर में दूसरी भारी-भरकम आवाज देशबंधु चितरंजन दास की विधवा बसंती देवी की उभरी थी। इसी ललकार का नतीजा था कि चंद्रशेखर आजाद की हंिदूुस्तान सोशलिस्ट रिपब्लिकन आर्मी के नायक भगत सिंह, सुखदेव और राजगुरु ने मिलकर सांडर्स वध की योजना रची और फांसी पर झूलना कबूल किया। यह सब आजादी की लड़ाई का क्रांतिकारी घटनाक्रम है। यह उचित ही है कि मोदी सरकार लाजपत राय के जन्म का 150 साल पूरा होने पर उनके सम्मान में 5,10 और 150 रुपये के विशेष सिक्के ढालने जा रही है। देश के इस लाल को सम्मानपूर्वक शेरे पंजाब और पंजाब केसरी भी कहा जाता है। लालाजी के जीवनकाल का विस्तार 19वीं सदी के अंतिम तीन दशकों और 20वीं सदी के पहले तीन दशकों के बीच है। इस दौर की भारतीय राजनीति में लालाजी जैसा कोई दूसरा सितारा खोजना आसान नहीं। यह उनकी विलक्षणता का प्रभाव था कि लाल-बाल-पाल के युग में विपरीत ध्रुव भी आकर्षित होते रहे। स्वतंत्रता संग्राम में उनका योगदान सचमुच अद्वितीय है। 19वीं सदी में लालाजी ने अंग्रेजी और हंिदूुस्तानी के माध्यम से शिक्षा की पैरवी की। भारतीय भाषाओं में शिक्षा देने को उचित ठहराकर लालाजी भाषा आंदोलन के भी अग्रिम पंक्ति के नायक साबित हुए। 17 more words

Columns

Struggle of Independence-III Phase (AD 1927-1939)

The India’s struggle for freedom against despotic British rule took decisive turns towards a broad-based popular struggle under the M.K Gandhi’s leadership. This was the phase of real awakening against tyranny of minority and full-fledge movement for the getting Poorn Swaraj. 871 more words

Indian History

29th May in Dalit History - Dr. Ambedkar with the Simon Commission

Dr. B. R. Ambedkar on behalf of the Bahishkrita Hitakarini Sabha (Depressed Classes Institute of Bombay) raised issues concerning the state of education of the Depressed Classes in the Bombay presidency in front of Simon Commission (Indian Statutory Commission) on 29th May 1928 at Damodar Hall Parel, Bombay. 10 more words

Dr B R Ambedkar

ಭಗತ್​ಸಿಂಗ್ ಸಂಬಂಧಿತ 160 ಫೈಲ್​ಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರಿಸಿರುವುದು ಏಕೆ?

ನವದೆಹಲಿ: ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಾದ ಭಗತ್​ಸಿಂಗ್, ಸುಖದೇವ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್​ಗುರು ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುತೂಹಲದ ಮಾಹಿತಿಗಳುಳ್ಳ ಸುಮಾರು 160 ಕಡತಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್​ನಲ್ಲಿವೆ. ಎಂಟು ದಶಕದಿಂದ ಇವುಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಭಗತ್​ಸಿಂಗ್​ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

ಲಾಹೋರ್ ಸಂಚು ಪ್ರಕರಣ ಸಂಬಂಧದ ಕಡತಗಳನ್ನು, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕೋರಿ, ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ ಲಾಹೋರ್​ ಆಡಳಿತ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಏನಿದು ಲಾಹೋರ್ ಸಂಚು ಪ್ರಕರಣ?

ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೈಮನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಲಾಹೋರ್​ನಲ್ಲಿ ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೈಮನ್ ಕಮಿಷನ್​ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ವೇಳೆ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವೇಳೆ ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಾದ ಭಗತ್​ಸಿಂಗ್, ಸುಖದೇವ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್​​​ಗುರು ಅವರು, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಕಾಟ್ ಹತ್ಯೆಗೆ ಲಾಹೋರ್​ನಲ್ಲಿ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವರು ಡಿಎಸ್​ಪಿ ಜೆ.ಪಿ.ಸೌಂಡರ್ಸ್​​​ ಅವರ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಹತ್ಯೆಯ ಬಳಿಕ ಭಗತ್​​ಸಿಂಗ್​ ಲಾಹೋರ್​ನಿಂದ ಪರಾರಿ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ಲಾಹೋರ್​ನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣ ಸಂಬಂಧದ ಕಡತಗಳು ಇನ್ನೂ ಲಾಹೋರ್​ನಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದಾಖಲೆ ಅನ್ನುತ್ತಿದೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ

1928-31ರ ಲಾಹೋರ್​ ಸಂಚು ಪ್ರಕರಣ ಸಂಬಂಧದ ಕಡತವನ್ನು ಲಾಹೋರ್​​ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಲಾಹೋರ್​ ಆಡಳಿತ ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಭಗತ್​​ಸಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿರುವ ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ಕವಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕ ಅಮರ್​​ಜಿತ್ ಚಂದನ್, ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಕಡತಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ, ಫೋಟೊ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಲಾಹೋರ್ ಸಂಚು ಕುರಿತು ಕಡತಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿದದ್ದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ. ಸಂಶೋಧಕ ಅಮರ್​ಜಿತ್ ಚಂದನ್ ಅವರು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಇವುಗಳ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿತ್ತು.

ಭಗತ್​​​ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ, ಪ್ರೊ.ಜಗಮೋಹನ್ ಅವರು, ಲಾಹೋರ್​ ಸಂಚು ಕುರಿತು ಕಡತಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ, ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

fastmailkannada@gmail.com

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ

UPSC CSE Prelim Exam-2013: GS-Question paper discussion and analysis (Part 13 of 20)

MCQ Practice Series (13/20)

Next five questions in the daily practice and revision of high quality MCQ (upsc questions itself) is given here. Only 5 questions are given for the aspirants so that they can give proper attention to all the 5 questions and digest it properly.  441 more words

UPSC

Why Simon Commission 1927-28?

When we study India’s struggle of Independence, we often come across the word Simon Commission.

Now before going to Simon Commission lets us understand what is… 467 more words

Modern History

NAGA HILLS MEMORANDUM TO SIMON COMMISSION, 1929

Dated, 10 January, 1929
The British Statutory Commission; Camp-India
Subs: Memorandum of the Naga Hills

Sir,
WE the Undersigned Nagas of the Naga Club at Kohima, who are the only persons at present who can voice for our people have heard with great regret that our Naga Hills is included in the Reformed Scheme of India without our knowledge, but as administrator of our Hills is continued to be in the hands of the British Officers and we did not consider it necessary to raise any protest in the past. 656 more words

Backrounders